장음표시 사용
291쪽
intellectu hominis,qui est potentialis; ille enim ra supernaturalia.Uel ad haec omnia dieitur euis
eqimit seientiam habitualem omnium rerum na- eodem Gonet ad II quod fuit error virtualis, non turalium,fc reuelationem Omnium supernatura.
lium spectantium ad Fidem ; intellectus autemh ominis nastitur,tanquam tabula rasa & ideo ut mera potentia ψ ergo non potuit ex ignorantia primum peccare i ignorantia enim non est comis patibilis cum scientia , & Fide eiusdem obiecti. a. Falia opinio , aut error est quaedam operatio desectiva intellectus; sicut partus niostruosus est q uaedam operatio descistiua naturae ; sed operatici defectiva intellectus procedit ex defectu alicuius principis; sicut partus monstruosus ex desectu seminis; ergo falsa opinio,aut error non potuit esse in intellectu Anseli,qui habuit perfecta
scientiam circa principia. 3. Duobus taltim m
dis potest intellectus Angeli errare, vel haeretice iudicando falsa esse, quae Deus reuelauit; vel iudicando de illis aliquid, quod non reuelauit
Deus, nec per euidentem consequentiam dedueitur Non primum; quia sicut actus credendi praesupponit piam ρ sectionem voluntatis; ita error liaereticalis praesupponit malam voluntate ;& sie ante illud iudiciu haereticale daretur pectatum in Angelo. Nec secundum ; quia daretur temeritas in voluntate applicante intellectum ad iudicandum aliquod de obiecto superexcedente sine suscienti fundamento; ergo nullo modo potest praec dere error in inici lectu. .Sc-sus non decipitur per se erga proprium sensibile, sed tantum per accidens; ergo a pari de intellectu; qui non decipitur,nisi propter passionem ,
quae illum obscurat; sed in Angelis nulla est passio;ergo nullus error. .Error intellectus est malum poenae naturae intellectualis;quapropter do-eet BeatifPib. 3.de libarrb.c. 1 . Approbare vera pro Di sit no est natura instituti hominis,sed poena damnati ; ergo in statu innocentiae nullus fuit error in intellectu Angeli.
Resp. ad I .dist. a. pari. ant. Habuit reuelationem,& Fidem omnium rerum supernaturaliuquoad rem,conc; quoad modum, neg; sicque Angelus non peccauit appetendo res malas; beatitudo enim, quam appetijr, est bona; sed peccauittant lim quoad modum; scilicet appetendo beatitudinem per naturam, non per gratiam. Ad i. neg. mi; nam operatio defectiva intellectus potest esse nedum ex defectu alicuius principij, sed etiam ex defectu modi insuredi aliquid ex principio . Uel dist. ma. Error speculativus circa res speculabiles, conc; error practicus circa modum consequendi ipsas res, neg. Ad 3. dicitur secun dum. Ad improb.resp. temeritatem esse tantum de eo,quod clare scitur,non autem de eo, quod
ignoratur. Ad .neg.consi sensibile enim est o lectum proportionatum sensiai; supernaturato
autem est obiectum excedens naturam intellectus, qui propterea potest circa illud decipi. Ad
s. dicitur, quod approbare vera naturalia pro fallis est malum penae; non autem approbare ve- formalis;& sic eum eius doruina soluuiitur eius
1 1 obi c. 3. Inconsideratio est malum poenae; ergo in Angelis no potuit praecedere prima
peccatum; quia poena nequit esse ante culpam ,& ideo primum peccatum fuit sine inconsider
tione in intellectu. a. Peccatum Angelorumis iuxta SS.PP. fuit ex nialitia ; ac propterea non
Angelus, sed homo, qui peccauit ex infirmitate, ad poenitentiam fuit ad nillas; ergo peccatum Angelorum non praesupponit ignorantiam; quia peccatum ex malitia est cum scientia. 3. Si priamum peccatum Angelorum fuisset ex inconside. ratione, aut iudicio inconsiderato, illa inconsideratio, seu iudicium inconsideratum sitisset m Iuni ; sed non fuisset malum per actum volunt iis subi equite quem regulauit; quia ille estp sterior,& effectus ipsius inconsiderationis; ergo per actum voluntatis antecedentem ἱ qui prointerea non liabuisset errorem praecedentem in intellectu;aliter abiretur in infinitum . Resp. ad I. neg. ant; cum enim intellectus Angeli non sit omnis actus, quia non est laus actus,sicut est intellectus Dei; ideo non considerare actu aliq uod obiectum est desectus naturae, non malum poenae . Ad a. iam di etiam est ad i.
Masr. Ad 3. neg. ma; illa enim inconsideratio , prout praecise spectat ad intellectum,est falsa, de
erroneainon autem mala; quia malitia spectat ad voluntatem;sicut falsitas, de error ad intellectum non fuisset ergo mala , nisi per subsequententia actum fuisset volita a voluntate; potest enim voluntas velle ipsam cognitionem antecedentem, eanaque amare; ex quo redditur mala illa cognitio .
Resoluitur Articular. I 3 π Ex naturae precipit amorem Dei, . tanquam Auctoris totius naturae 3 amorem sui ipsius; & aliorum a se; ut enim diximus q. 7; Angeli naturaliter amant Deum ἔse ipsos;& alios Angelos,ae alia ab ipsis;& colligitur Mati. 22; ubi Legi sidoctori tε tanti Christa Dominum: Magiseriquod est mandatum magis in lege Responditi: Diliges Dominum Deum tuum
ex toto corde tuo, in tota anima tua, ct in tota mente tua. Hoc es maximum, i, primum mandatum.Secundum autem iis es huis: Diliges proximum tuum cui te ipsum In his duobus mandatis uniuersa lex pendet. Lex autem supernaturalis prohibet odisse et ii inimicum, & cetera omnia,quae habentur 'fati. 1; & alibi In Euangeli σ& in Leg scripta.Qisrere igit unan Angeli pose
sint pecore contra legem naturae est quaerer δan potuerint non amare Deum, se ipsos,& alios Angelos,ac alia bona honς sta naturalia
I 4 Prima sententia vult Angelum potuisse
peccare contra legem naturalem praecise . Ita
292쪽
potuisse pectare contra legem naturae. Ita Fund. Doct. in a.dis. s. q. rri. a. S. Selendum ergo ; ubi ait Dicemus ergo, quod Angelus contra naturalia , e, ad eognoscendasneries, ct naturas rerum non poterat deficerei habebatse enim ad cognitionem saltum quasi in actu; ut eum conuertereis verneriem aliquamosset per illa periem evinos
re , quacunque pertιnent ad naturam illam; nee in talibus poterat Angeius deficere, quod appetitum uaturalem haberes inordinatum,quia appetitum naturalem ad ea,qua naturalia sunt, dum erat in
patu innocentia e habebat ordinatum, ut in Menon deficere tamen ad euhiu speravi uradia sat, descere poterat, O maximὸ eum in eo esset aliquid mis posset hahere istum talis defectus. Et
paulo post explicas, quid sit hoc aliquid, ex quo
posset oriri peccatum Angeli contra praecepta
superuaturalia it:Peccauit nessens , quia non e siderauit omnia eonsideranda. Hanc sententiar sequitur Capran a. di .aa. q. I. an. D, Ferram 3. coni.Gema. Io9 Dur π a.ds. q. I. n. 16; Caiet;
16 Unica cones. Angelus potuit peccato
contra Iegem supernaturaem , non tamen contra legem natura
Prima pars cons. patet; nisi Angelus do icto peccauit appetendo similitudinem Altissimi iuxta illud Isaia I . Ascenda ver estitudinem natum, O similis ero Astissimo; ergo potuit
peccare . ab actu enim ad potentiam valet consequentia;nam si id, quod adhu est, non potuisset esse, nunquam actii esset ; quia aistis esse est per Potentiam ad esse. Tum quia intellectus Angeli
potuit deficere circa res supernaturales; nolI enim fuit creatus ci arE videns Deum, quia notia
iiii creatus beatus; ut dictum est insup. q; ergo di eius voluntas potuit deficere circa praecepta supernaturalia; nam defectum intelleistus sequitur desectus voluntatis.Tum quia si non potui sisti peccare circa res supernaturales , multo mi isntis circa res naturales; ergo si isset simpliciterim peccabilis; sed implicat creatura simpliciterim peccabilem peccare; ergo Angelus non pe castet;& se nullus Angelus cccidisset; nam casus Angelorum est peccatum: nullum autem Angelum cecidisse est contra Fidem, habetur enim de Lucifero data i .auomodoceri disi Lucifer i 7 Aliam rationem afferunt Recniores, quae traditur etiam a Fund. DoLI.hie g. Viso quomodo sic. In tantum Deus non potest peccare in qtian-ttim est prima regula bonitatis; sed Angelus non est prima regula bonitatis Iergo potest peccareia . Sed haec ratimnis mclius explicetur,non probat. Dam Beati non sunt prima regula bonitatis,& tamen nequeunt peccare; sermatur igitur sic. I ii, Mag. Friderie. Nic.Gauardi Tom. 3.
tant lim Deus nequit peccare; in quantum est prima regula bonitatis; ex eo nanque, quo i litprima regula, s militur, quod non possit averti a bono; aliter auerteretur a se ipso; sed Angelus non est prima regula; & in statu viae tenebatur sequi primam regulam; ad quam no erat incommutabiliter eon Mus ergo Angelus in statu viae
poterat peccare. I 8 Prob. a. pars concl. ex Beatis P. lib. Iraecisa.6; e 7. Ratio , quare creatura sit absintute peccabilis,est,quia fida est ex nihilo;& ideo naturaliter tedit in nihilu;ex quo sequitur,quod sit defectibilis; sed Angelus eo ipso, quod est cre
tus,nequit naturaliter tedere in nihilu,& dcficere ab esse,quod accepit a Deo; qtita per sola potentiam Dei absolutam potest destrui; ergo n quit deficere ab ordine naturali; sed per ordinε naturalem dirigitur in finem naturalem;ergo nequit deficere a fine naturali; te ideo nequit peccare contra legem naturae , per quam ordinatur in finem naturalem.
I Prob a. Fad. Doct. Non poterat in sta re viae esse defectus in intellectu Angeli circa res naturales, quia habebat perfectam, & plena etiascientiam omnium rerum naturalium; ergo ne
que in voluntate; led peccare contra legum naturalem est habere defectum in voluntate circa
res naturales ergo non poterat peccare contrae legem naturalem. Hoc totum patet ex dictis. ao Cons. I .ex Fumc Da I. Qiianuis voluntas
in statu peccati sit rubcllis rationi, quae est sua regula seeundaria; Deus cnim indidit naturae i tellectuali lumen rationis, quod est quaedam regula actionuin moralium; a qua regula rebellauit voluntas per peccatum originale, quo deordinatae sunt omnes potentiet;attamen in statu i
nocentiae ita erat subordinata rationi, ut naturaliter sequeretur dictamen illius; ergo non poterat peccare contra legem naturae ; hoc enim es facere contra dictamen naturale rationis.
at C f. a. Ideo Deus est simpliciter im- peccabilis,quia habet cognitionem perfectissima
omnium naturalium,& supernaturalium;& ideo Beati nequeunt peccare contra legem supernaturalem, quia per visionem beatam perseeiε, flectare cognoscunt omnia supernaturalia; ergo a pari Angeli non poterant peccare contra lcgem naturae, quia habcbant perfectam cognitione in
omnium rirum naturalium.1 a Piob. 3.Illud potest peccare contra legunaturae, quod potest desistere ab amore Dei, sui ipsius,& aliorum a se; S potcst Deum odissi, Gipsum, & alia a se anior enim, & odium eiusdem rei sunt incompossibilia; sed Angelus in statu innocentiae non potuit desistere ab amore Dei, sui ipsius, di aliorum a se,ergo non potuit peccare contra legem naturae. M a. patet ex dict s n. a.
293쪽
eessariis non possumus desistere; quia actus ne cessarij non possunt non esse; desistentia enim alaeste contingentiam importat; erso Angelus i statu innocentiae non potuit desistae ab amore Dei, sui ipfius,& aliorum a se salieni in generali. 23 Coo f. In naturalibus nequit esse peccatum, nec meritum; quia in naturalibus neque -- remur , neque demeremur I sed obstruantia princeptorum naturae naturalis est Angelo; quia ei naturalis est amor Dei, ut Auctoris naturae, sui ipsius, Si aliorum a se; ut probatum est I .cis; eriago in obseruantia piaeceptorum naturae nequites se peccatum Angeli ι & ideo nequit peccar
Maximina. tr. ait: Solus Deus habet immortalitarem, qui mn euiusquam gratia sed nasura sua nee potust,nec poterit peccare aliqua mutatione; ergo
Angeli possunt peccare contra legem naturae; aliter non solus Deus esset impeccabilis. Resp. retorq. arg. si enim Deus nequit peccare, quia simpliciter cst immutabilis; ergo Angelus,qiii in naturalibus est immutabilis, est im- peccabilis contra legem naturae. Dicitur ergo solus Deus simpliciter impeccabilis contra lege naturalem,& supernaturalem; quia est immutabilis simpliciter. At vero Angelus, quia est mutabilis ,& vertibilis sollim in lupernaturalibus ;non vero in naturalibu ; ideo iolum contra lege supernaturalem potest peccare, non contra naturalem.
as Inst.Gibb. Exeo,quod Angeli securulum
cursum naturae non possint corrumpi, sufficit, ut dicantur absolute incorrii ptibilest ergo, ut ablo.
lute dicantur impeccabiles,suffcit,quod no possint peecare secundum cursum naturae; sed ὀ SS. PP. non dicuntur impeccabiles ; ergo possunt
Resp.neg. ns; & disparitas est; quia aliud est esse contra legem se pernaturalem; de aliud csse de potentia Dei absoluta ; nam peccatum est contra legem supernaturalem ἰ & tamen non est de potentia Dei abibluta; cum potentia Dei non extendatur ad peccatum. Tum quia esse de potentia Dei absoluta non est esse contra legem Dei naturalem, sed statim super legem, & ordinem Uniuersi; peccatum autem non est sit peroldinem Universi , .ctim etiam ipsum sit ordinatum. Igitur cum natura creata, prout in via,possit naturaliter deficere a regula bonitatis dirigente in finem supernaturalem Per praecepta supernaturalia; nam ad deficiendum suffcit ipsa natura et eata; de de facto secundiim hunc ordinem, quo Deus constituit naturam intellectualem creatam iis manu e si*Di,saepissime deficiat; ideo natura intellectualis ercata absolute est peccabilis,
non in peccabilis.At vero natura Angelica,cumsec indum se ipsam non h1beat principia intrii secasDς corruptionis naturalis ideo vocatur absolute incorruptibilis ; quin uis p r potentia
Dei absolutam possit an nihilari. Vid. q. I. an. . 26 obi c. 2 idem. Natura AngeIica non habet volutatem indefectibilem circa finem naturalem; ergo potest peccare contra legem naturae. Prob.ant In tantlim Deus est simpliciter indefectibilis; in quant lim est simpliciter prima regulia bonitatis; vtyis. dictum est; sed voluntas Angeli
non est prima regula suarum operationum circa finem natura luim ergo non est indefectibilis circa finem naturalcm.
Resp. neg. ant. Ad prob. dicitur,qithd prima regula simpliciter bonitatis est mens, seu intellectus Dei, cuius propriu est dirigere, I regulare, quod copetit solum potentiae videnti; non autuest voluntas Dei,cuius proprium est dirigi,& regulari ab intellectu . Sicut ergo i ii tellectus Dei est prima regula simpliciter otanis bonitatis; ita intellectus creaturae est prima regula in gener
creato omnium operationum ipsius creaturae . quia inter ea, qtiae sunt in creatura, est primum
regulans, & dirigens actiones ipsius creaturae; quan uis cnim esse primum simpliciter in omni genere competat soli Deo,& repugnet creaturei attamen csse primum in aliquo genere determi nato non repugnat creaturae; sicut esse primum in gcnere calidorum competit igni; primum ilia genere lucidorum competit Soli &e; ergo sicuti
ex eo,quod intellectus Dei sit prima regula simpliciter omnis bonitatis, Deus est simpliciter i peccabilis; ita ex eo,quod intellectus Angelicussit primus in genere creato naturae intellectualis,ci competit esse primam regulam in genero naturae intellectualis.& ideo naturaliter competit Angelo esse impeccabilem contra finem n turalem. Praeterea sicuti ex eo, quod Deus sieprimum ens,mensura,& regula omnium entium,
est simpliciter indefectibilis secundum esse; non valet: Ergo Angelus , qui non est primum ens,
metasura,& regula omnium entium naturalium ..
non est naturaliter indefectibilis; ita a pari. Prae. terea quan uis esse primam regulam simpliciter omnis bonitatis arguat impe abilitatem simpliaciter i attamen ad arguendam impectabilitatem secundum quid non requiritur esse primam regulam bonitatis simpliciter; nam beati sunt im- peccabiles secundlim quid, 3c tamen nouunt prima regula bonitatis simpliciter; ut dictum est;& sic soluitur haec aperta aequivocatio .a7 Inst. Quptiescunque Piqua operatio non est sua regula,sed regulatur ab aliqua regula superiori; vel non est ab intrinsem determinata ad se consormandii suae regulae, ille potest esse dis formis a sua regula; sed operatio Angeli cire bona honesta naturalia non est tua regula,neque est ab intrinseco determinata ad consormandum se suae regulae ; ergo potest esse illi di imis; &ideo peccaminosa. Malalet; ideo enim operatio Dei est conῆrmis suae regulae, quia est idem cuilla ; & ideo operatio beatorum nequit esse di DBrmis, quia est ab intrinseco determinata per
294쪽
iumen glorie ad con Brmandum se Deo. Prob. a. pars mi. operatio Angeli circa bonum honestum naturale est libera,etiam quoad specificationem;
quia potest proponi Angelo aliquod bonum honestum etiam praeceptu in cum indifferentia; potest enim proponi, ut impeditiuum alicuius boni utilis, aut delectabilis; ergo operatio Angeli non est ab intrinseco determinata ad conser mandum se suae regula . Resp. neg. 2.partem mi. Ad prob.negant;&ad id, quod additur,dicitur, quod,cum Angelus clari iiivi videat omnia bona tionesta naturalia, persecth cognoscit illud bonum utile, aue dei ctabile non esse bonum reale, sed apparens , &ideo determinat fertur in bonum honestum.
Praeterea neg; qubd unum bonum honeltum e trarietur alteri bono; nam contrarium boni est malum; bonum autem couenit cum bonin& ideo ei non opponitur.
28 Repl.Quanuis Angelus non possit libere desistere a cognitione aliorum 1 se in generali, visu. dictum est; attamen potest libere desisterea cognitione aliorum a se in particulari; no enim semper actu cognostit omnia particularia; ergo saltem circa bona honesta particularia poterit peccare, quia libeia circa illa se habet.
Resp; quod lichi voluntas Angeli sit libera
ad actu tendendum ad hoc, vel illud bonum honestum particulare libertate contrarietatis; non tamen est libera libertate specificationis ; qui supposito, qithd velit tendere,non potest tende re ita malum, sed necessario tendit in bonum honestiim; tendere enim in malum honestum oppositum bono naturali honesto, est desectus libertatis naturalis, qui repugnat perfectioni naturae Angelicae; unde licEt voluntas Angeli possit libere tendere in hoc, vel illud bonum particulare non tamen potest tendere in malum ; & ideo necessitate specificationis necessitatur. Neg. igitur consili ad prob.dist. Liberξ se habet libertate specificationis,neg; libertate contrarietatis,&
29 Dices. Voluntas Angeli circa bona la- pernaturalia libera fuit libertate specificationis;
ergo Ze circa bona naturalia. Resp. neg.cons, nam circa bona sepemat
ratia poterat esse desectus in intellectu, no enim ha bat intellectionem claram, & intuiti uacri illorum, sed obscuram per Fidem; & ideo pol rat subrepere dubium, de eri or in intellectu; at vero circa bona naturalia nullus defectus potest esse in intellectu Angeli; quia clat, & intuitiuhilla cognoscit. Sicuti beati non possiant mecure circa bona supernatur.ilia: quia clare,& intuitiuε ea vident in Diuina essetitia; via tot autem,
qui illa cognoscit obicule per Fide, potest peccare; ita a pari.
3o obij c. 3. Dcemones de fusto peccant cointra praecepta naturalia odio habendo Deum, &homines,& Angelos bravis,erso Apseli possut
peceare contra legem naturae. Resp. I. neg.consi voluntas enim in Daemoniabus propter peccatum rebellauit a ratione, quae est regula bonitatis; & ideo potest contra illam
operari; at vero in statu innocentiae voluntas ita , erat subordinata rectae rationi, ut illam naturalia ter sequeretur prosequendo bona naturalia cla-rh cognita sicut enim in Adam per peccatum stasus rebellauerunt a voluntate, de voluntas a ratione;ita in Angelo,in quo non est sensus, volumias rebellauit a ratione. a.dist.ant. Odio habedo Deum, homines, de Angelos actu electivo, quatenus priuantur bonis supernaturalibus, quibus potiuntur Angeli,& homines,conc; actu natur ii neg.Respondent a* peccasse indirecte contra legem naturae, quatenus peccauerunt contra te gem supernaturalem; eum qua est connexa lex naturae; non aut dire stri& immedia .
si Iast. Gibb. Solum summum bonum elare
visum necessitat voluntatem quoad exercitium tergo Angeli necessario non amant bona naturalia. Tum quia si Angelus esset naturaliter deteris minatus ad amandum Deum,tanquam finem naturalem,sequeretur,quod etiam eleuatus ad Desupernaturalem maneret cum eadem determina tione gratia enim perficit,non destruit naturam; sicuti quia naturaliter intelligit res naturales sene discursu; ita supernaturaliter intelligit res si pernaturales sine discursu; ergo illi quam potui Diet peccare circa obiect i naturalia .
Resp;qubd sicuti summum bonum ela se via
sum necessitat voluntatem quoad exercitium ad amandum obiectum supernaturale; ita bonu ais honestum naturale clare visum necessitat vesu tatem quoad exercitium ad illud amandum. Igiatur neg. ant; Angelus enim necessario amat se i sum ti tamen ipse non est summum bonum. Ad a.dist seq. Maneret in eadem determinatione ad
amandum bonum imirat conta supernaturale,
ne g. Vel dicitur, quoti licet Angelus per gratiam
non amiserit determinia onem naturale ad bonum naturale; per peccatum ramin, per quod subuersa est natura, & sublata est recta ordinationaturalis potentiarum, amisit determinationem naturalem ad bonum naturale; illa enim ordin tio naturalis, qua voluntas subdebatur rectae rationi,erat effectus iustitiae originalis,qua amisi tapariter sublata est . 32 Dices. Natiiralia in Doemonibus remaserunt intcgra; ergo illa ordinatio naturalis non est sublata per peccatum, Resp. dis .aiit. N ituralia, quae si in t effectus
creationis,ut v. g.intcllectus,& voluntas, eorunque habitus infusi, cone. quae sunt effectus iustit sae originalis, ut si ibordinatio voluntatis ad imtellectum erga bona naturalia, neg; nam sublata
33 Obijc. .idem. Amor naturalis Dei esti compossibilis cum tras i cssone praecepti lupe naturalis, quia includit propositum ericax adim
295쪽
plendi omnia praecepta, & euitandi qualibet offensam Dci; ergo amor naturalis redderet Angelum impeccabilem,etiam contra legem supernaturalem. 2.Ideo D emones odio habent Deum,
ut finem sit pernaturalem , quia possunt priuari donis sit pernaturalibus; sed etiam possunt priuari donis naturalibus,& aliquo supplicio torqueri; ergo eadem ratione possint naturaliter odisso
Deum,ut finem naturalem. a. Angeli peccauerue
non se subi jciendo voluntati Dei; sed non se subiseere voluntati Dei est contra legem naturae;
ergo peccauerunt contra legem naturae.
Resp. ad I .negant. Ad pres insert.diRIn eludit propositum essicax adimplendi praecepta naturalia, & euitandi ossetisana fictam contra
Deum, ut Auctorem naturalem,transeat, amor enim naturalis, quia est necessarius, non est amora proposito, sed a natura ι & ideo potest negari suppositum. Adimplendi praecepta fit pernaturalia,& euitandi offensam contra Deum,ut Auctorem supernaturale,subdist. Ratione sui,neg; nullus enim actus naturalis potest tendere in obiectum supernaturale; ratione gratia: ipstina cossim
tantis, conta Ad a. neg. mi; ii ne culpa enim n
queunt puniri; quia poena necessirio supponit culpam;& initistus est Iudex, qui innoxios damnat ad supplicium; & secundum ordinem naturae nequeunt naturalibus priuari; & licξt secundu in alium ordinem possent, quia tamen alius ordo spectaret ad ordinem supernaturalem; deo ad illum nequit pertingere odium naturale . Ad a. dist. ma. Non sub ijciendo se voluntati Dei , ut Auctoris gratiae,conc, sed in hoc sensu neg.mi; ut
3 Obij c. s. ex eod. Quanuis error speculatiuus,quo quis iudicat ieiunium v.g. no esse honestum.& ignorantia speculatiua,quae dicit caretiam scientiae actualis, & habitualis; non sint co-
possibiles cum scientia naturali ipsius Angeli;
uia error,& ignoratia speculativa proueni ut exesecta principiorum cognoscendi; Angeli autecognouerunt per scientiam insulam omnia primeipia;attamen isti defectus non sunt necessarii ad peccatum, quia potest quis peccare, etiansi e gnoscat illud esse peccatum ; & etians non cognoscat actualiter,uel habitualiter illud esse peccatum,cum tamen possit illud cognoscere ; ergo quan uis no sit desectus in intellectu Angeli, poterit tamcn esse in voluntate I nam adhoc, ut sit dcfectus in voluntate, sufficit inconsideratio; idest omisso attentior,& plenior eorum, quae possunt a peccato retrahere; & consideratio attentior,&plenior torum,quae inducunt ad peccandum; hec autem inconsideratio non pugnat cum scienti
Angeli; quia de facto filii in intellectu ipsius;
nam attentius considerauit propriam excellentiam naturalem absque eo, quod illam referret ad regulam Diuinae voluntatis; ergo circa bona naturalia potuit esse haec inconsideratio 1 quia
potuit planius considerate aliqua bona magis delectabilia; quae inducunt ad peccatum. 2. Potuit esse in eius intellectu defectus iudici j praehiel; quia potuit omittere iudiciu in prudens prae leum requisitum ad electionem alicuius boni honesti in particulari, cum hoc iudicium sit liberum. 3. Potuit esse defectus iudicii practici preordinem ad constillationem , & eIectionem meis diorum coli ducctium ad aliquod obie in prohibituni; isti enim omnes defcctus sunt compoL. sibiles cum scientia speculativa omnium rerum ἔergo potuit esse dcfcctiis naturalis in voluntate. Resp. neg. cons. Ad prob. dicitur nullum ex illis defectibus potiuise esse cum scientia Ange Ii. Ad 1.dist. ma. Inconsideratio fuit in intellectu Angeli circa obiecta supernatiiralia, scilicet cir- ea beatitudine in sit pernaturalem , quam appetauit per naturam, conc; circa obiccta natur ita, neg. Quanuis enim attentius cosiderauerit propriam excellentiam naturalem; quia tamen illam considerabat per ordinem ad lisatitudinem supernaturalem; ideo illa cognitio non erat natuis
ratis,sed electiva. Ad aliud, quod subditur in eos scilicet quod poterat attentius considera obiecta magis delectabilia,neg;delectabilia enim
sunt bona apparentia, non realia; unde qui illacia rh,& euidenter cognosci retrahitur a malitia reali illorum;& ideo nos allicimurin apprehenis dimiis,ut bona; qiuia illa euidenter,& clath non
penetramus. Ad a. neg. assumpta cum enim clarε cognoscat omne bonum naturale, nequit omitistere iudicium prudens sequens ad claram cogntistionem;& lieΘt tale iudicium sit liberum liberta.
te contrarietatis, Se exercitii. attamen non est liberum libertate specificationis; ut possit omitte. re,qitando talis omissio est mala ratione praecepti. Ad 3. neg.ant; cum enim clarε cognoscat omisnia media naturalia, ideo eodem modo iudieae de illis. 3s obite. 6. obiectum naturale voluntatis Angelieae est bonum, ut fle,quod comprehendie bonum honestum,utile, di delectabile; sed bona utile, de delectabile possunt esse prohibita; ergo volutasAngeli potest naturaliter tedere in bona utile, di delectabile prohibitum; δι sic peccare .
Resp.distima. Bonu utile,&delectabile, quod est bonum reale,eonc;quod est bonum appat ελ g. Ad mi. dieitiir bonum utile, & deIectabile prohibitum esse bonum tantum apparenter, non
6 Ins .rit voIunias Angeli tenderet liberε in bonum naturale reale; vel necessario Θ Si primum; ergo posset peceare;quia illud bonum pos-lat esse praeceptum a Deo; & voluntas illud non prosequendo peccaret. Si secundum; ergo illa
creatura esset perfectissima;quia non posset tendere, nisi in bonii reale; & simul imperfectissima;
quia necessario tendere in bonum creatum prouenit ex imperfecto modo cognoscendi; ut patet
in motibus primδ primis; quoru necessitas pi uenit ex impericcta cognitione obiecti.
296쪽
Resp.necessario tendere in bonum naturale. Ad improb. dist. r. pars. Esset persectissima in ordine naturali,cocuupernaturali,neg. Ad aliud nes; quod esset impersectissima; nam tendenti naturalis potest prouenire vel ex perfectissimaeognitione,ut patet in Deo,& beatis; vel ex imperfecta cognitione sine indisserentia iudicu, ut patet in motibus indeliberatis. In Angelis autem , quia sunt perfectissimi intelligentes in ordine naturae ι prouenit ex eorum persectissim cognitione. Collig.dari de facto creaturam natura liter impeccabilem circa legem naturae, an vero sit possibilis creatura naturaliter impeccabilis etiam contra legem supernaturalem, videb. in
Ie q. S, ex quo magis patebunt ea, quae diximus in
Ansii possbilis ereatura imprecabilis simpliciter
Ieri posse creaturam ex dono gratiae
Γ im ecabilem, nullum potesses lodubium inter catholios ; certum enim est natura
humanam Christi Domini ratione unionis hypostaticae simpliciter impeccabilem iactam fuisse . Insuper Beatifimam Virginem Mariam nee
venialiter, nec mortaliter peccare potuisse ex dono gratiae maternitatis docet Fund. De EI. issetim MasiF. P. Augsibis nat graι. e. 3 6. Tande annem Baptistam, Hieremiam, Apostolos e alios Sanctos repletos Spiritu Saneto , ut de Apostolis Act. II .Repletifum omnes Spiritu Sancto; potui
se tantum venialiter, non mortaliter peccare i ἔnam Petrus,qui dicebatur Caphas, reprehensus fuit a Paulo in Concilio. Et quisuis Euseb. de His. Ecesso. ra. I 3. asserat illum Capiam non sitisse Apostolum Petrum Ad unum ex septuaginta duobus Discipulis; attamen mariss . P. Aug. scribens ad D. Hire; O D. Hier. ad eundem do incent iuisse eundem Petrum; quod repetit Beans P .lib.de Modaca 3 . Igitur non quaerimus de impeccabilitate ex dono gratiae; sed ex vi naturae; an scilicet possit a Deo creari natura adeo in suis perfectionibus naturalibus perfecta ; ut ratione suarum dotium naturalium peccare non , posit nedum contra legem naturalem, scd etiam contra legem supernaturalem . Nec dιfficultas est de quacunq;creatura patet enim creatura rationis cxperte; ut sis inanimata, plantae,& bruta,
non posse peccare, quia libertate non gaudent. Selus ergo est de creatura spiritali intellectuali.
creaturam impcccabilem simpsiciter. Ita O am. in I .as. 4. S.Circa primum; Maior in a.ds. a 3.
asserentibus non implicare iubstantiam creatam supernaturalent; quos retulimus to. I. de Inuis . Dei q. I inrι. . S. 2.n. IT.Satis fauet Vat. I l. disp. a. q. I lunet. I.S. Fgo Scot.is atas. 13. q. t. S. Dico igitur assere ut es non propter rationem, sed
propter SS. PP. auctoritatem ab hac sententiata
discedere, & oppositum docere . 6o Secundia sententia docet esse Impossibulem creaturam intellectualem naturaliter ab intrinseco impeccabilem. Ita Fiand. Doct. in a.dis. 23. an. I; Argent. ibid. art. . Gibb; omnes alii ex nostris.Idem docet D. orq. 63 avri. I , - φι bie disp. II iatra. t .m omnibus Thomsis. Salm. disp. . b. I; Sua. lib. 7. de Ang. e. Dictalis com
r Vnoca concl. Creatura naturaliter impeccabilis limpliciter omnino repugnat.
Prob. r.ex Bevis. P. ra. de Cis. Dei e. 6; ubi loquens de voluntate mala ait .marat, cur eam Iecerit; virum qiaia natura es; an quia ex nibiis facta est inueniet voluntatem malam non ex eo
esse incipere, quia natura essed ex eo, quod de uia hil acta es. Namsi natura e fa es voluntarie mala, quid aliud coguntur dicere, nisi a bono fieri malum, O bonum 4se cassam mali Et e. 7. Hoescio naturam Dei nunquam,nussu nulla ex parte posse deficere; ct ea folium posse deficere, qua ex nihil a sunt. Ex quo sic arguitur. Illud,quod
essentialiter est ex nihilo, repugnat esse natur liter impeccabile simpliciter; sed quaeius creatura essentialiter est ex nihilo; ergo qualibet creaturam repugnat esse naturaliter impeccabilenia simpliciter. Prob. . Nihilum est radix, seu causa peccabilitatis; nam peccatum est nihili quia est priuatio rectitudinis debitae; quapropter dicitur Io. r. Sine stfo factum est nihil ; idest peceatuma pprout eκponit Beati .P. ibid; nihilum autem petit esse ex nihiloma ex nihilo nihilsy, aliter si non esset ex nihilo, esset ex natura;natura aute bona est,& bonitas nequit esse causa formalis malitis sed repugnat aliquod habere radicem,& causam peccati, & esse naturaliter impeccabile simpliciter; nam illud est naturaliter impeccabile simpliaciteri quod non habet ex sua natura potentiam , quae est radix ad peccandum;ergo illud quod ensentialiter est ex nihilo, repugnat csse naturalia ter impeccabile simpliciter. Μι .patet. quia quaelibet creatura essentialiter est creata; sed omnes creatum est eκ nihiloma creatio est prodia Uio rerex nihilo ergo quaelibet creatura essentialiter est ex nihilo .
tialiter est ex nihilo, ex saa natura non tendat in nihilum; nam si ex silia natura natum est ex nihilo,ex tua natura vergit in nihilum; principium enim ,& terminus debent sibi ad inuicein comrespondere; sic quia corpus sublunare natum est ex corruptione, ex sua natura vergit in corruptionem; sed quaelibct creatura essentialiter est ex nihilo; aliter non essct creatura; ergo quaelibet creatura naturaliter tendit in nihilum ι sed peccatum est nihil; quia dicit priliationem bonitatis.& ideo entitatis; ens enim, ct bonum conuertum tur;ergo quaelibet creatura naturaliter tendit in peccatum. Atqui repugnat tendere naturaliter
in peccatu, & simul esse impeccabile simpliciteri
297쪽
ergo repugnat creaturam esse naturaliter impeccabilem .
3 Cons. a. Sola indeseetibilitas simpliciter in-est radix impeccabilitatis simpliciteri sed
repugnat creatura simpliciter indefectibilis in esie ; Ergo repugnat creatura simpliciter impe cabilis. Prob. ma. Defectibilitas in esse est radix peccabilitatis; quia est radix desti tibilitatis op rationis; nam operarisquitur ad esse; de potentia
operativa fundatur in Esse, & cum illo commensuratur;defectibilitas autem operationis est peccabilitas,cx eo enim , quod deficit recta operatio, quae dc t poni, est pcccatum, quod est defectus rectae operationis,seu rediitudinis debitae,& ideo defeetibilitas in esse est radix peccabilitatis;ergo sola indefectibilitas in esse simpliciter est radix impeccabilitatis simpliciter. Explic. magis, & euertitur simul insta
tia. Desectibilitas operationis in osse physico habet simul coniurietiam defeetibilitatem in est morali; ex eo cnim, quod quis omittat ponere ambulationcm physicam ad Ecclesiam ad audiendam missam in die festo; peccat mortaliter , di ideo tunc datur defcctus nedum in esse physico, scd etiam in cisc morali; tum qilia voluntas ,
quae potest dcticere non ponendo aliquam acti O-nem physicam, potest etiam dcficere non ordinando actiones suas indebitum finem ; eiusdem enim est ordi tare,cuius est ageremon ordina autem in debitum finem est deficere in esse m ratused quaelibct crcatura naturaliter c si dcQ-etibilis in suis operationibus , quia est defectibilis in osse;cum sit destruibilis , sicut est crcabilis; destrussi ilitas enim dicitur ad conuertentiani cucreabilitate; sicut increabilitas cum indestruibilitate ,ergo qiiaelibet creatura est desectibilis in esse morali ; & ideo peccabilis.. Diccs. Creatura glorificata est impeccabit is,& tamen est ex nihilo , ergo hac ratio non
Resp.dist.ant.Est imprecabilis per gratiam,
conc; per naturam, neg. Esse ergo ex nihilo facit esse peccabile per naturam ἰ clim hoc tam via stat, quod per gratia eius peccabilitas possit
impediri. Sicut quan uis nostrum corpus sit per naturam corruptibile ; potest tamen per gratiae dotes eleuari ad incorrhptibilitatem; ut patet in corpore gloriolo. 46 Prob. a.ex eod.ibid. c. I ; ubi ait: hod eum
ita sit hure natura,qua in tanta excellentia creata
es,υι liωι ipsa sis mutabilis, inhaerendo tamen in-eommutabili bons, ides summo Deo beatifudinem eonsequatum nee expisaι - 'tiam anx risi viique beatasis inique expuda ni u elat,nisi Deuti, profecto non illi anhaerere vitium es. Ex hoc sic arguit Fuis. Doct. I a se habet peccatum in in ratibiis; sicut se habet corruptio in materialibus; sed nihil est incorruptibile in matcrialibus, nisi
sit perfecte satiatus eius appetitus naturalis; ergo nihil est impeccabilem moralibus, nisi sit
persem satiatus eius appetitus rationalis . A qui appetitus rationalis creaturae non satiatur perseia, nisi per adeptionem Dei in ratione suis mi boni glorificantis iuxta illud U. I 6. Satiabor , ei.m apparueris gloria tua a quae adeptio nequit
esse naturalis creaturae; ergo impeccabilitas nequit naturaliter competere creaturae. Prob. magnam sicut corruptio in materialibus est desectus in esse entis ; ita peccatum est defectus tu e moris .Prob.mi.Ideo Coelum est incorruptibile, quia illius materia est perfecth satiata per forma
Coelestem non habentem contrarium i & ideo corpora sublunaria sunt corruptibilia, quia eorumateria non est perfecte satiata ; cotinuo etenim appetit formam,quam non habet; ut dicitur in
Phas ergo nihil est incorruptibile in rebus m terialibus, nisi appetitus materiae sit persediE s
tiatus .Mi.subsumpt. patet; nam cum obiectum adaequatum voluntatis sit bonum , visio, quod continet sub se omne bonum; voluntas non potest persectὸ repleriin satiari, nisi ab omni bono,
quod est Deus. Nequit autem naturaliter eo sequi omne bonum; quia nequit naturaliter esse
illi proportionata nam non nisi in obiectum proportionatum p test tendere aliter esset naturaliter eiusdem persectionis,& speciei cum iblo; quod repugnat. 7 Cons a Fuis. Doct. Nulla creatura potest esse impeccabilis,nisi per visionem beatam;
sed visio beata nequit esse connaturalis creat rq; ergo nulla creatura potin csse naturaliter i peccabilia.Ma. patet; nam c*atura nequit esses impeccabilis,nisi tendendo per intelle,stum, de voluntatem in omne bonum nullam habens adomixtam rationem mali; ex eo enim, quod tendat in omne bonum nullam habens rationem mali, nequit ab illo se auertere ; quia voluntas nequie se auertere ab aliquo obteia, nisi in illo repra sentetur ei ab intellectu aliqua ratio mali, quae est ratio auersionis, sicut bonum est ratio couesesionis ; sed solum per visionem beatam creatura tendit in omne bonum nullam habens rationem mali, nam creatura tendens per Fidem in Deum, in ipso concipit rationem ardui, & dissicilis ; Se ideo aliquam rationem mali ipsam retrahentis a Deo;arduitas enim semper retrahit ab obiecto; ergo nulla creatura potest esse impeccabilis, nisi per visionem beatam. Prob. miax .docente I.Tim. 6: Deus habitat lucem inares bilem; sed si posset naturaliter videςi a creatura, eius lux nol esset inaccessibilis creaturae;ergo visio beata ne
quit naturaliter conuenire creaturae . Hoc prinbatum fuit ιo. I.de Inui b. DAq. 1. .art. q. Vbi vid. alias rationes probantes hanc concl.
8 Vrgetur amplius ab eod. Implicat aliquod vertibile secundum electionem csse natu raliter impeccabile simpliciter ; sed quaelibet creatura spiritualis est naturaliter vertibilis secundum electione; ergo implicat creatura spiritualis naturaliter impeccabilis simpliciter. Prob.
298쪽
ma.Illud est,quod est naturaliter vertibile secum dum electionε,potest mutari de actu electionis in actu oppositu, leu in omissione actus;in hoc enim consistit vertibilitas secundum electionem; quod scilicet possit mutari de uno actu electivo ad aliuactum electivum;cum quo stat simul omissio primi actus electici; quia duo actus electitii nequeut simul esse;vel de uno actu mutari in omissione t lis actus; sed talis actus potest esse praeceptus, de omissio illius peccatum; ergo implicat Aiquod vertibile secundiim electionem esse naturaliter impeccabiIe simpliciter.Prob.mi.Quodlibet m dili eligibile a creatura habet admixtam ratione boni,& mali; est enim creatu; solus enim Deus nequit habere rationem medij,ctim sit finis si pliciter i sed illud , quod habet pro obiecto ali, quod eligibile risixtum ex bonitate, & malitiais , est vertibile secudiim electionem; quia sicut potest tendere in illud, quatenus habet rationem boni, cum ratio boni sit ratio prosecutioilis; ita
potest ab illo sugere,quia ratio mali est ratio &gae; ergo illud, quod habet pro obiecto aliquod
eligibile mixtuli, ex bonitate,& mali tia, est ver tibile secundlim electionem , sed quaelibet ere tura est huiusinodi ; obiecta enim eligibilia aereatura sunt ereata ; ergo quaelibet creatura est vertibilis secundum eleΞonem.
48 Prob.LActus purus erratus omnino repugnat; sed creatura imprecabilis simpliciter esset actus purus ι ergo creatura impeccabilis simpliciter omnino repugnat. Ma. patet; quia actus purus excludit omnem potentialitatem passiuam ad esse, de non esse; creatura autem importat potentialitatem passiuam ad esse, & no
esse.Prob.mi. Malum eme ex PHLa.Mescinam praemi Osib sae. Igontingunt in rebus propter potentisιιsatemergo si creatura esset impeccabilis,excluderet omnem potentialitatem passiuam;
di ideo esset actus purus.Omnes istae rationes in idem videntur incidere. 9 Tandem.Implicatiquδdereatura sit prima regula simpliciter si nitatis ψ ergo impliacat, quod.creatura sit naturaliter imprecabilis simpliciter-Haec ratio explicata sitit insup.I. Obiic. r. Potest a Deo fieri erratura nat iter determinata ad bonum morale,ws 7,de tamen indisserens ad diuersa bona particularia, ut patet de Beatis ; sed illa esset naturaliter imis peccabilis , ergo potest a Deo fieri erratura im- peccabilis . Cons. Virtutes morales ex sua natura sunt determinatae ad bonum honestuin ; sed virtutes morales sunt ereatae; ergo potest a Deo fieri
creatura naturaliter determinata ad bonum morale, ut &ideo imprecabilis.
Resp. dist. ma.Determinata ad bonum m rate ordinis rutvrs,cum quo creatura potest habere naturalem proportionem,& unionem, c&;Crdinis supematuralis,eum quo creatura nequit habere naturalem proportionem, & unimenti xMM.'iderisinis. vardi I om.3.
sed Allim per gratiam,vt in Beatis,neg.
Ad cons. neg. consi nam habitus non sunt indisserentes ad bonum, vel malum usum, sicut
s et obiicia. Deus de facto eondidit ereat r am materiaIem indefectibilem in suis operationis,ut Coelum, & Bruta; ergo a Drtiori potest condere creaturam spiritualem indesectibilem in suis operationibus; nam indefectibilitas est summa perfectio,quq potiori iure debet competere creaturae spiritia, quae est persectior creatura materiali.
Respax Beatis'Pib. I a. de civ.e. I. docenter auanquam ergosumma nissint, quibus es
Deus maius bonum 1, magna sunt tamen ea mutabilia bona , qua adhaerere possum , ut be ta sint inniti si bono i quod que adeo bommies eorum, inflinae illo misera esse necesse l. Nesideo cetera in hau ereatura uniuersitate metiora
sunt;quia η era esse nonpsum Areque enim cete- . a membra eorporis no i ideo disendum es oculis esse meliora, quia eaca esse non possum.Sicut a tem melior est visura sentientio eum des quo
Iapis, qui dolere nullo modo potes; ita rationalis natura praefatio aes etia x era, qua illa, qua rationi vel sensus es expers, ct ideo in eam non ea dis miseria. Neg.ergo cons & ad prob.inserta iacitur,quod indesectibilitas rei materialis est persectio simplex, quae esset imperfectio in re spiris tuali,ut non poste dolere in lapide M. si Obijc. 3. Angelus non potest peccare contra legem uaturae t dictum est;sed Deus p tuisset illa condere in puris naturalibus ab Ieo, quod illum ordinaret ad finem supernaturalem,& tue seisset impeccabilis simpliciter, ergo creatura simpliciter imprecabilis non repugnar. Resp. ad mi. ominio, an Deus possit eo
dere creaturam intellectualem non ordinat is
ad finem supernaturalem, de quo in tract. de Graii neg; quod esset imprecabilis eontra legε
supernaturalem; posset enim mul Ni actus peccaminotas elicere contra ius Diuinum,ut colere plures Deos,sicut secerunt Gentiles edicis 3 Obij c. . Potest a Deo condi creatura
impeccabilis per gratiam; ergo de per naturam. Ant.patet; nam potest eodi a Deo creatura be ta. Prob.cons. Potest Deus ficere, quod gratia , quae est accidens in uno subiecto, sit natura ii alio; nam in tantiim aliqua sema non competit naturaliter alicui subiecto; in quatu Deus voluit illa naturaliter ei ao copetere; sicuti enim Deus naturaliter tribuit sertitudinem leon poterat illam tribuere homini dee.V .Fuis. Doctod I. Resp. neg.conLAd prob. neg.assumptέ nam quod est accidens in uno, nequit esse substantia in alio; praeterquam in Deo, in quo omnia sunt substantia, ut docet Beatiss. P. 3 .de Trin.e. I. Ad
aliud dicitur, quod Brtitudo leonis est ordinis naturalis,de ideo illam conferendo homini secis.set naturalem hominii at vero gratia est ordinis Nil su-
299쪽
s, pernaturalis essentialiter.& ideo illam tribue-do creaturae nequit eficere illam ipsi connaturalem.
Inst.Gratia est con naturalis Christo Do
mino, & tamen est supernaturalis alijs hominibus;ergo nulla responsio. Resp.dist. ant. Est conaturalis ratione unionis hypostaticae, quae ratione suppositi Diuini
est oi uinis supernaturalis, cui naturaliter debe tur omnia dona supernaturalia,conc; ratione cntitatis naturae liumanae,neg.
s s Obijc. s. LicEt intellectus non sit regula
suae veritatis ; attamen nequit errare circa tua
principia; di sic dicendum de intellectu Angeli-CO, qui nequit errare circa verum speculativum. ergo licet voluntas creata non sit prima regula sui bollitatis, adhuc tamen potest esse adeo perfecta, ut possit non peccare. Resp. neg.consi intellectus enim humanus circa principia,& Angelicus circa verum speculatiuum sunt ad unum determinati; voluntas vero est indifferens; δι ideo potest in v tranque partem declinare.
3 6 Obsic. 6. Ad hoc,ut salvetur mutabilitas, di vertibilitas creaturae,sussicit passe variari quatum ad esse; ergo no sequitur desectibilitas peccaminosa.
Resp. neg.ant; nam variabilitas quantum adesse est radix variabilitatis quantum ad opera tiones,vij .dictum est.
An Angelus potuerit pereare, vel mereri in primo instanti fuae eonditionis hi a Ngelos malos non fuisse a Deo c ditos malos docuit Beatiss. P. Aug.rret. Manieb, quia Deus, cum sit summe bonus, nequit esse Auctor mali. Praeterea non peccast iii primo instanti sitae conditionis, indubium est naiab inter Scholasticos di, quan uis antiquitus aliqua fuerit dissensio. Et colligitur ex Scripturis ἔnam Isaia r .habetur: modo cecidisti Lucifer, qui manὸ oriebaris αεc ideo prius fuit in otiete, antcq iram occideret in peccatum; aliter si in primo instanti cecidisset,in quolibet instanti suis. set in occalis,& nunquam, seu pro nullo instanti in oriente; qui contradistinguitur ab occasu, in smio est per peccatum; de ideo in oriente erat λne peccato. Item Ezechiel. a 8.In detiss Paradisi fuisti omni lapide pretioso in Ius, illud aute verisbum fuisti desgnat tempus, vel saltem instans praeteritum;in quo Lucifer fuit felix,felicitas a tem est sine peccato ; quia peccatum cst maxima miseria,& per peccatum in omnem miseriam corruit. Et expressitas paulo post: Ambulauit in diebussui ne misisSed dies designant aliqua durationein; ergo fuit aliqua duratio, in qua A geli mali fuerunt sine peccato; de ideo non peccauerunt in primo instanti sitae conditionis. Super haec MarissP. Aug. lib. II tae cisa. II. affetes etiam textum Io. 8. In vericare non stetini de quo dixerat e. I 3. Non attendant non dixisse Dominia: A veritate alienusfuit;sed in veritate nonsetit; ubi ἀ υeritate lamum intelligi voluit tandem hic cocludit: auomodo cecidis Lucifer,qui mane ori batum.Siue quod Ezechiel: In delios Paradsi Dei
fusi omni lapide pretiose inartis Ubi inteιligitura liquando fuisse Me peccato. Nam expresus ei paulo pos aicistir i -austi in diebus tuis e
mitio.fluo aliter eonuementitu intelligi nequeut, oportet etiam illud, quod dictum est In verisate , non senti e accipiamus, quod in verisau fueris, sed nonpermanserit. Viduib. II .de Gen. diis c. 23. a Dices. Io. 8. habetur de Diabolo i Ille homicida erat ab initio , ct in veritate non sterit. ΤιD.3.As initio Diaboluspeccant ergo ex hoc oppositum etiam deducitur. Resp.ad I.Beatis .P. e. 3.ubifer lib. II. Geniard Iis. c. 6; ubi ait: Neefrus a putari potest ab initis temporis Diabolum fuerbia cecidisse iraefuisse illum antea tempus, quo eum Angelissanctis pareatus vixerit,er beatus,& paulo post: micida quidem ab illo initio ex quo h mu potuit occidi; non auIem potuis occidere, antequam est et, qui o eideretur. Ab initio ergo Diabolus homicida, quia ipse occidit hominem primum, ante quem nullus hominum fuit. Nihil aliud ergo significat hie 1extus, nisi quod Diabolus fuit primus homicidia .
quia occidit primum hominem ἰ non autem p test deduci, quod peccauerit in primo instanti; quia antequam occideret primum hominem, via xerat per ali quam durationem; quod colligitur ex verbis sequentibus: In veritate nonsetismul- Ius enim dicitur stare, ubi nsiqi iam fuit. Ad aliud resp. idem Beati .PIib. I I. de civ.e. II . his verbist Ei illiad, quod ab initio Diabolus peceat, non ab initio, ex quo creatus es, Necare putandus est,sed
ab initio pereati,quod ab ipsius superbia reperit esse peccatum. U1d. ibid. expositionem aliorum duo. rum textuum. Et lib. Irae Gen.ad tua. at; it e
3 Igitur dubium no est de facto, sed de possibili; an scilicet potuerit Angelus in primo instanti peccare,vel mereri; de idem est, ac quaer re,an prima operatio Angeli potuerit esse pe caminosa,vel meritoria ξ Prima sententia vult potuisse Angelum peccare, & mereri in primo instanti suae creationis etiam de potentia ordinaria . Ita Seot, Matri Basse .R ubismRadi Fab.Maa eas; Ponc, Vulp;er ex
s Secunda sententia vult secundum alium ordinem potuisIe peccare in primo instanti, non autem secundum hunc ordinem; seu vi Hy dicut potuisse physice, non moralitqr. Ita Saa; Matim Amicitiae.apud Mastr .vbis. 6 Tertia sententia docet nec peccasse, nec peccare ullo modo potuisse; Da Fund.Doct. I. aes. 3 p. I.f. I rLa,er 3; ArgentibIrdis. 6. q. I.
300쪽
non potuit peccare. Prob. I .ex BeatissP. g. lib. I a. de civ.αρ;
ubi postquam dixit Angelos suisse a Deo crestos cum bona voluntate, idest cum actu bono amoris Dei illis verbis: Simulque,ut acti sunt,ei, a quo facti sunt,amore, cum quo facti funi, adhaeserunt. Deinde asserit;quod si creati Lissent sine actu bono, creati fuissent mali: Bid enim erant sine bona voluntate,nisi malis Quod est eonira iniud Gen. r .Vidit cuncta, quascerat, erant valde bona.Ac propterea subditi Auis propterea non mali,quia nec mala voluntas eis inerat , neque alea,quam nondum ceperant habere efeceranni cediu nondum tales, nondum tam boni, quam esse eum voluntate bona ceperunt Tandem cocludit: Nam
O hoe discunendum es; si boni Angeli ipsi infef
eerunt voluntatem bonam; virum aliqua eam, an
nulla voluntatefecerunt Si nulla; viique non focerunt. Si aliqua; mirum mala, an bis Θ Si mala, quomodo esse potuit mala voluntas bonae volunt iis essectrix si bona,iam ergo habebant. Et sam quis fecerat, nisiisse, qui eos cum bona volumate ,rris eum amore raso, quo illi adhaerent, errauit ι simul in eis, , eondens naturam, edi largiens Ira tram. Vndesine bona voluntate, Mees Dei amore, nunquamsanctos Angei fuisse eredendum es.Isi auumqui eum boni creati sent,tamen mali sunt,
mala propria voluntate, quam natura bona non
fecit, nis cum a bono note doecit, ut mali eausam i bonum sed defectus a bono. Hane subtilissimam, ac validissimam doctrinam prosecutus est D. AU. lib. de easu Diaboli c. Ira quem referunt Fuis. Doct , ct Argent. asserentes Angelum non potuisse habere actum primum voluntatis 1 se , quia quise ipsum mouet ad volendum,prius vult: Arguitur aute sic.SiAngesus potuisset peccare in primo instanti,vel eius voluntas in primo instanti esset errata , Deo simul eum amore casto, &puro ipsius Dei,sui ipsius, & aliorum a se;vel esset ereata a Deo simul cum actu impuro, & pe viminoso,per quem peccaret; vel esset creata sisne omni actu in pura potentia passiua Si priminergo non posset simul in eodem instanti pecca. re ; quia repugnat simul esse actum bonum, de achim malum; voluntas enim habens in se ipsa actum bonum nequit peccare, nisi illum abiici & ideo successuh in diuersibus instantibus, quia in diuersis operationibus, quarum prima esset bona, secunda vero mala; & ideo non pe caret in primo instanti,quia eius prima operatio non esset mala,std bona, peccare aut ' in primo instanti est idem, ac primam operationem esita malam,ut concedit MMDmbis. Si secundum;eγMM.' c.Nic. Gauardi et om3.
ho Deus esset Auctor peccati; sieut enim ex eo
quod Deus creaverit larinam in materia,dicitur Auctor nedum materiar, sed etiam formae, ita a pari. Tum quia si creatus fuisset cum actu malo, iam non cecidisset, ut enim arguit Beatiss. P. lib. Ir Ae Genaid sine, 23. Neque enim tecidit, talia factus es.Tum quia,ut asserit ibid.e.1 r .in e . . Gen. I .habetur Uidit euncta, quaefecerat A eraνι malis bona; ergo nullius rei malae Deus est conditor . Si tertium; ergo voluntas non posset se mouere ad actum, quia voluntas non esset actua ta motus enim es actus ensis inpotentia; unde implicat aliquod excludens omnem actum acta se movere,quia prout se mouet, includit actum, cum includat motum; ergo voluntas sic accepta non posset peccare. Tum quia voluntas non sis mouet ad peccatum, nisi peractum volitionis; s, ε .cut non mouet alias potentias, nisi actu voledo;
ergo voluntas, ut excludens omnem actum, ne
quit se mouere ad peccandu ,&per conseques, cum se mouet,necessario includit actum,qui antecedit ipsum peccatum; & ideo prima operatio voluntatis nequit esse mala, & sic nequit peccare in primo instanti suae conditionis. Tum quia a principio passivo, ut passivum est,reduplicatiuE, implicat egredi actus, prout actus est, quia passuum,ut passuum reduplicatiuE, importo purEpati,& recipere; sicut activum,ut activum,impo tat purum agere;haec enim duo ad inuicem comtradistinguuntur,& contrariε dicuntur; ergo v Iunias, ut potentia purEpassiua, nequit elicere actum peccati;de ideo necessario debet include- are antecedenter aliquem actum, quo se moueat intrinsect ad actum peccaminosum. De hoc autem actu quaeritur,an sit elicitus ab ipsa voluntate, vel a Deo comproductus cum ipsa Si ab ipsa voluntate, vel a voluntate excludente omnem
actum,di sic sequitur idem,viIup, vel a voluntate includente aliquem actum, & sic de illo quaeri potest in infinitum. Si a Deo; ergo nequit esse malus, quia Deus non est Auctor mali; & ideo Angelus nequit peccare in primo instanti, quia prima operatio Angeli nequit esse mala. 8 Prob.2; seu magis explicatur. Primac gnitio,quam habuit intellectus Angeli in primo instanti,suit producta a Deo in intellectu hng li, & ideo non potuit imperari a voluntate ipsius Angeli,ut fatetur etiam Scot. in a. dis. a. apud Mastraten. I 6; ergo prima cognitio fuit simpliciter necessaria respectu Angeli, & ideo ad unudeterminata; quia illud est necessarium respectu alicuius,quod nO cadit sub libertate illius; quod
autem non cadit sub imperio voluntatis,non e dit sub libertate illius; sed ad cognitionem n cessariam simpliciter determinata ad num sc-quitur actus voluntatis omnino necessatam, & determinatus ad unum; quia ad libemtem actus voluntatis indispensabilitei praerequiritur iudi cium indisserens rationis ι si nanque intellectς proponat voluntati aliquod obiectu sub praecis N ii a ra