장음표시 사용
401쪽
An omnia agentia agant propter finem Z1 Λ Gentia dii iiduntur in spiritualiaia , qui intellectu , & voluntate prae dita sunt; ut si in t Deus, Angeli, & homines , &corporalia, quae si in t rationis expertia ; siue snt sensitiva, ut bruta; sive vegetati ita, ut plantae; siue tirantinata,vt cetera omnia. De omnibus his inqtillimus,an agant propter finem ρ Agere autem propter fine potest sumi dupliciter. I.Propter finem intentum ab ipsis. a. Propter finem intentum ab Auctore naturae. et Certum est agentia inanimata non agere propter finem proprie intentum a se ipsis; quia intentio finis proprie sumpta est actus volunt iis, ut ins videbimus; & actus voluntatis supponit aestionem intellectus, quia nihil volitum,quin praecognitum; unde clim in rebus tu animatis noniit voluntas,aut intellectus ; ideo in illis nequie esse intentio finis proprie sumpta; di per consequens remanet, quod saltim possint agere propter finem intentum ab alio, scilicet ab Auctore naturae,&ab Intelligentia mouente; & ideo per cognitionem, & amorem existentem in alio, non
in se ipsis;& in hoc sensu tantum loquimur; hinc
potius dicuntur agi, & moueta in finem, quama
3 Dubium ergo restringitur ad tria. T. A Deus agat propter finem nedum agendo tra seunter in creaturas, sed etiam in suis actionibus
immanentibus. a. An bruta agant propter finem intentum, de cognitum per intentionem x dc CO-gnitionem existentenrin se ipsis ; vel tantum ilia Auctore naturae, de in Intelligentia mouente .
3. An inanimata agant propter finem intentum,& cognitum ab alio Prima sententia suit Anaxagora, Emped elis, Democriti, Dicuri, ct aliorum antiquorum Philosphorum, quos arguit Phil. 2. Phy. . T, OPinantium omnia cassialiter contingere,dc ideo nodirigi in aliquem finem .s Secunda sententia arbitratur Deum agore propter finem in actionibus transeuntibus , de immanetibus. Ita Son . . 'fet. q. a; Salm. bie dio. a.dub. 6. g. I; Gute ; O aly apud nostrum Gibb.
6 Tertia sententia putat bruta agere prortcr finem per cognitionem imperfectam existe icin in illis ; concedit enim haec sententia aliquε usum rationis,& quandam libertatem indissere tiar, per quam possunt eligere unum alio relicto . Ita Pluri Porphimi Tiresias, ct Melampus apud Balthassisem Bonifacium hist. Ddicra lib. a. c. 3; alafiuol.SaL-Arriaga apud Gouet hic disp. r.
art. 3 quibus additur An llonius Daneus,qui se iaci.ibat percipere loquelam animalium, du quibus, sed re vera per artem magicam, plura indiscabat ut contigit quadam die refere te Philostrato lib. . c. I; ciam suaderet Ephesios ad concordia,
unus passer vocem emisit, post quod omnes ν citantes statim avolarunt; de ait Apollonius Prismum passerem narrasse alijs puerum quendam lapsum reliquisse multa grana seu menti in area ,
qu5ctim se contulissent oeν Appollo i , inuen runt passeres illud comedentes 7 Nostra sententia docet agentia naturalia siue sensitiua ,siue non sensititia agere propter finem cognitum ab alto I Deum aute agere proPter finem solum per actiones transeuntes,quibus producuntur creaturae. Da Fund. Doct. quoas agentia inanimata in a.dis. I . q. I inrt Iidc quoad
bruta ibid.tertia via; ubi ait: Cerium est, quod non operantur, nisi ex naturali instinctu; er .as .g.
8 Not; quod licet in creaturis finis exerceat suam causalitatem nedum super actum electi nis, sed etiam super actu intentionis; ut diximusan. 2.9. II quia bonum in intentione,seu in inteDIectu causat actum intentionis in voluntate, ex quo mouetur voluntas ad eligeda media;& ideo tam electio,quam intentio est verus effectus re
Iiter causatus, Si distinctus a fine; attamen bonitas Diuina apprehensa ab intellectu Diuino non causat physice in eius voluntate actum intentionis; quia actiis intentionis est idem, ae ipse Deus,& ideo sicuti Deus nequit esse physice causatus,
quia nequit esse creaturalita nec ipse actus tute elonis; tum quia causa finalis, de emetes sint ca
se extrinsecs,de realiter distinistae ab effectu; seu actus intentionis Dei non distinguitur realiter a bonitate Diuina,imb nec etiam virtualiter; quia ista duo pertinent ad eandem speciem , seu linea voluntatis; ergo nequit esse effectus bonitatis Diuinae; de ideo si agere propter finem in actioniabus immanentibus importat actiones immane tes esse effectus physicos causae finalis, sicut sunt effectus physici, de reales actiones transeuntes , Deus non agit propter finem in actionibus immanentibus .
9 Quoniam autem finis, ut is dictum est,flchie repetit Fund. Doct; alius est finis operis, qui est persectio, seu consummatio rei; alius est finia operantis,qui est ille, ad quem dirigitur illa resa v. g. finis operis Architecti est forma domus; definis operantis est usus, seu inhabitatio illius do inmus iam persectar, de consummais,ideo finis operis ipsius Dei est persectio, de consummatio creaturae ; finis autem operantis est Diuina bonitas is
Sed quia operans aliud est operans ex indige tia; de aliud ex superefiluentia suae bonitatis; ideo fims operantis alius est, per quem perficitur iu- digentia operantis; & alius, per quem operans perficit rem Operatam; cum autem Deus non sit operans ex indigentia alicuius persectionis ab ipso acquirendae; cum Deus sit omnis perfectio; sed sit operans ex superessiuentia suae bonitatis
communicandae creaturis, per quam communi
eationem perficitur creatura; ideo finis Dei operantis est sua Diuina bonitas,ut communicandui
402쪽
creaturis perficiendis per illam. Undem quia
non omnes creaturae sunt capaces Diuinae bonitatis eodem modo, sed aliquae tantum in esse naturali liae vero etiam in eue supernaturali; ideo Diuina bonitas , ut communicabilis creaturis per visionem,& amore beatificum, est finis creaturarum intellectualium, quae sunt capaces videndi,& amandi Deum , ut autem communic hilis in esse naturae tantum, est finis creaturarum non intellectualium,quae non sunt capaces participare Deum in esse intelligibili, quia non sunt
intellectualas. His not. I o Vnica concl. Deus agit propter finem solum in actionibus transeuntibus, &creaturae intellectuales agunt propter finem in actionibus immanentibus, & transeuntibus per cognitione existentem in ipsis;creatuta vero rationis expertes agunt propter finem per cognitionem exi-
sentem in alijs ; & ideo magis proprie dicuntur
Prob. I .pars concl. r. ex Prou. I 6. Univers
ς uibus sic. erari propter se ipsum,& ordinare suas actiones ad se ipsum est agere propter fine; sed Deus in actionibus transeuntibus, quibus
Producit creaturas,operatur propter semetipsu,& illas ordinat ad se ipsum a ergo agit propter
II Prob. a.ἀFunda εἱλprima via. Res nuaurales tendunt in suos fines,ut mox videbimus;
sed hoc nequeunt habere a se ipsis , quia carent cognitione eas dirigente in finem;ergo habent a suo opifiee; qui illas dirigit in suos fines; ut patet de sagitta, quae, luia nequit se ipsam dirigere in finem,ideo dirigitur a Sagittante; sed Opisex
dirigens in finem res naturales est Deus; dirigere autem in finem est agere propter finem; ergo Deus in actionibus transeuntibus, quibus respiacit creaturas,agit propter finem. . I a Prob. a ax eod. Mouere in finem est ag
re propter finem; sed Deus est primum mouens omnes creaturas in finem,qui et nedum eis dedit inclinationes, quibus in suos fines mouerentur; dedit enim grauitatem lapidi, per quam tenderet deorsum; sed etiam simul eum illis efficit in
tum,quo actu moventur; ergo Deus in actioniabus transeuntibus agit propter finem . 13 Prob.3. ex eod. Omne agens per intellectum agit propter finem; nam agens per intellectum agit etiam per voluntatem; intellectus enimetron fit praeticus, nisi per extensionem ad volim-tatem,& Ad potentias executi uas; voluntas auteest erga Mem,quia finis est primum volitum i quendo de actionibus liberis) sed Deus est ages per intellectiun; quia est perfectissimum agens , ergo Deus agit propto finem.
14 Tum quia Deus est sapientissimum, &uniuersalissimum prouidens, praeter cuius prouia dentiam nihil potest contingere casuale, & sol Mag. Frideris.Nic.Gauardi Tom. s.
tultum; sicut est primum, & uniuersalissimumGagens,praeter cuius potentiam nihil potest fieri; sed prouidens sapientissimum agit ex intenti ne,, ideo propter finem; ergo Deus agit propter finem.
rs Quod autem in actionibus immanentibus non dicatur vere, & proprie agere propter finem , idest exercere causalitatem finis in illis,
iti up .dictum est, nam illae non distinguuntur a bonitate Diuina,nec realiter physice causentur . Si autem sat sensus, quod Diuina bonitas non
est quidem causa physica illorum, sed est ratiosormalis motiua illas specificans sine ulla distinctione ut compositione, dici potest agere in iulis propter finem;quia per actum intentionis ve-
amat suam bonitatem,& vult illam communiis care creaturis, ut obseruat Fund. Doct.bie ad s. 16 Prob. 2.pars concl. 0Mein fere rationibus parum immutatis; nam creaturae intelleictuales ordinant suas actiones,& se mouent in finem;& agunt per intellectum cognoscendo finem, &media,quae ad illum conducunt; agunt ex consi- Iio,& eleetione; & actus intentionis ipfbrum sui effectus finis; ergo agunt propter finem per c
gnitionem in ipsis existentem. Vissimet. a.S.I; ubi hoc fuse probatum est. 17 Prob.3 .rars concl. I .ex Beatis. P. 9 fv. Gen.ad lit.c. rq; ubi expresse docet bruta care voluntatis arbitrio;& rationem affert; quia prinsente suo obiecto concupiscibili necesse i6 pel-
lutur in ipsum; ait enim:Sed anima rationalis v luntatis arbitrio et consensit visis vel non consem sit irrationalis autem non habet hau individuum; pro suo tamengener atque natura vise aliquo tacta propellitur. Ex quo sic.Si bruta haberent imperfectum usum rationis, praesente obiecto pos.sent non concupiscere, quia usus rationis, de Iiis bertas posset fraenare appetitum, ut patet in nobis; sed oppositum conuincit experientias ergo non habent usum rationis,& ideo non agunt per
cognitionem existentem in ipsis. i 8 Prob. a. Cognitio, seu appreliesio requia sita ad agendum propter finem est intellectualis spiritualis; sed in brutis non est cognitio intelle- Malis spiritualis ergo non agunt propter finem per cognitionem existentem in ipsis. Mi. patet; quia bruta sunt irrationalia, te materialia; ide que non habet formam intellectualem spiritu tem,cuius tant tim est proprietas intellectius, qui habet elicere cognitionem intellectualem si,iritualem. Protama. Cognitio requisita ad agendupropter finem est cognitio boni, sub ratione boni, visc,reduplicati uri& se alit enfinis minia ,& bonum ex PHLconi num tur; quanuis nanq; actualiter tendat in bonum particulare; attameia
ratio formalis tendendi specificativa illius est bonitas, utμ; sicuti quan uis oculus videat alia
quod coloratum particulare attamen ratio seria
malis specificativa oculi est ratio eoloris , ut si sed cognitio boni, vi Q, est intellectualis spiri-
403쪽
tualis ; quia bonum,wμ, conuertitur cum vero,
styse ; & ideo sola cognitio intellectualis spiris
tualis, quae tendit in verum υμ, potest tendere in bonum Us ;tendit enim in bonum sub rati ne veri bonum autem,et Us Inequit repraesentari, nisi per verum,uisci quia per tale verum determinatum nequit reprssentari bonum indetermi, natum, quod conuenit omni enti i sicut per animal nequit repraesentari omne corpus; cum animal non adaequetur corpori ; ergo cognitio, seu
apprehensio requisita ad agendum propter sinε est intellectualis spiritualis I9 Prob.3. Cognitio regulans, & dirigens
actiones in finem est actus prudentiae,quae est ratio indinandorum in em, sed in brutis non datur prudentia; quia prudentia est liabitus intellectus , di intellectus non est in brutis; ergo inobrutis non est cognitio requisita ad agendum propter finem; & ideo agunt per cognitionem existentem in alio. ao Prob. .Agere propter finem per cognitionem existentem in se ipIo importat usum rationis cum indifferentia respectu electionis medioruέvt videmusin homine,& inAngelo sed hieno est in brutis;secus bruta posset mereri, vel dometeri saltem imperfecte; ut patet in hominibus rudibus, in quibus est exile lumen rationis, i perfecta eNnitio, atque impersecta libertas i &sie bruta essent digna poena, vel praemio, de per consequens subiecta Dei punientis,uel retribuetis iudicio;a quo Fides abhorret;ergo non agunt propter finem per cognitionem in eis existente .
a. Si in brutis emet imperfectus usus rationis,& imperfecta libertas,possent errare in electione mediorum conducentium ad finem , in tantimio enim homo, & non Angelus in rebus naturaliubus potest errare, quia in homine per peccatum naturalia laesa fuerunt; in Angelo autem integra remanserunt; & ideo si in brutis esset usus rati
nis,& libertas imperfectoeor, multδ magis possetetrare; sed ubi potest esse error, ibi potest es
scientia correctiua erroris; & ideo videmus, quod unus homo docet alium, ne erret in suis actionibus conducentibus ad suum finem; ergo in brutis posset esse scientia correctiva erroris, quem possent habere in electione mediorum ad suum Mem,atqui hoe est aperia falsum; nam via demus , quod quanuis hirundo non doceat suos
filios costruere nidos; & aranea non doceat modum construendi telas ad capiendas inustas; aD tamen araneae, de hirundines genitae naturaliter construunt telas,& nidos ergo non operantur ex
cognitione, de libertate in ipsis existente, sed ex
histinctu naturae. a a Coris ex eod. AEM. Illud contingit nat rati ter, quod contingit determinath ad unum, ut plurimum; natura enim est ad unum determin
ta ι illud vero contingit ex electione, quod prodivcrsia temporum congruentiis diuerso modo
contingit;sed actiones brutorum contingunt e dem modo determinath ad unum, ut plurimlim; ergo contingunt naturaliter ex iiistinctu naturae, non ex electione . Prob. amplisis ma; nam lices plantae producant folia ad custodiam fructuum ;attamen quia semper eodem modo ill a prod eunt, ut plurimum ideo dicimus illas agere nat raliter,non ex electione; ergo a pari.
a 3 Tandem l ibertas, & ratio sunt passiones
naturae intellectualis propriae in quarto modo dicendi per se; ergo nequeunt competere naturgirrationali etiam imperfecto modo;nam quanuis proprietates naturae interioris possint competere naturae superiori, quia natura superior contianet virtualiter naturam inseriorem; attame quia natura infirmor nequit continere virtualiter naturam superiorem,aliter non esset inserior, sed superior;ideo nequit etiam imperfecte continere proprietates naturae superioris. 2 Prob. . pars concl. I. ex Doct. Agentia naturalia agunt per se; ergo agut propter finem; sed non habent cognitionem in se imss,ut patet;ergo agunt per cognitionem existe tem in alio.Prodiant. I.In agentibus naturalibus
non datur precessus In infinitum; quia est deu nire ad unum primum agens immotae , ut alibi
probatum est; ergo agentia naturalia agunt per se; nam processus infinitus datur solium in age tibus per accidens;vt v. g. quod unus homo generet alium, potest ire in infinitum; in causis amtem subordinatis essentialiter non datur processus infinitus,quia sunt cauli agentes per se. a.Perse agere sequitur ad per se cile ι sicut agere sequitur ad esse; sed agentia naturalia sunt entia , per se, quia sunt entia substantialia; ergo per se agunt. Prob. cons. In hoc distinguitur causa per se agens a causa agente per aecidens, qudd camsa agens per accidens dicit ut illa, quae producit
effectum praeter intentionem agentis; at caula
agens per se producit effectum iuxta intentionε agentis,quod semper intendit a similare sibi passum;sed causa agens per intentionem agit prointer finem; ergo causae naturales agunt proptet senem.Haec ratio est Phid.Mifas ConfCausa,quae secundlim se producae effectum semper eodem modo, nisi accidetaliter impediatur ab alia causa, agit per se, & determinath;quia causa agens per accidens agit, ut raro, sed eausae naturales agunt eodem modo deteris
minate, ut semper; ergo agunt per se , & ideo propter finem. 26 Prob. a. Agentia naturalia producunt
suos esse ius determinatos; non enim ex quot Misis quodlibenniam ex cane non generatur leo, nec ex semine olivet cedrus;sed res determinatur ad unum tantum ex fine;quia finis est regula omnium eorum,quae fiunt;& ideo sicut regula memsurat rectum, & non rectum ita finis mensurae actionem,qua aliquid fit; mensura autem determinat mensuratum, quod nequit excedere limb
404쪽
tes mensurae adaequaru ; tum quia sieulti ita
determinatur tantum ad unum motum ab uno
scopo ita a pari; ergo agentia naturalia determinantur ad suas actiones tantisi a fine ; de ideo Munt propter finem. 27 Prob. 3. ab eo uarta via. Ars imitatur naturam in hoc , quod sicuti ars intendit assimilare artesistam ideae, quam habet in mente; ita natura intendit assimilare effectum suae causae ;vnde ait PMI.a.Phfω. 8;9 86; quod si domus esset ex ijs, quae fiunt a natura, ita fieret, sicut fit ab arte; sed ars agit propter finem, quia agit ex
intentione agentis;ergo & natura; atqui natur reperitur in agentibus naturalibus; ergo agentia naturalia agunt propter finem. Cum aute ea careant cognitionem, quia carent intellectu; ideo agunt per cognitionem existentem in Auctore naturae, non autem in se ipsis. 28 Obiic. I .coni. Tlari. cI. Operari propter finem non est tantum producere aliquid,
quod habeat finem, sed est essee Euh exerce operationem propter finem; sed Deus essective
non producit luam Operationem; quia eius op ratio est immanens, & ideo increata; ergo non agit propter finem. Resp. omissa resp. Thomi arsm , nos i Gibb. negantium operationem Dei vere transeatem, ut diximus de Creat.dist.mi. Deus non producit effectruε suam operationem immanentem,
ast Obec. r. Agens propter finem mouetura bono proposto ad tendendum in illud; sed
Deus nequis moueri; ergo non agit propter senem. a. Deus non agit propter finem in actioni-hus immanentibus;ergo neque in transeuntibus; nam si non ageret in istis,maxime, quia istae contingunt praeter in tentionem ipsius;sed immane tes non contingunt praeter intentionem illius;&tamen non agit propter illas;ergo nulla est ratio assignata.
Resp. dist.ma. Si sit in potentia passiua realiter distincta ab ipso bono, cone; si sit idem,ac ipsum bonum,neg;hax enim est differentia inter
Deum, & creaturam i quia cum creatura agat Propter bonum acquirendum;ideo debet moueri ad illud,& ideo ab illo debet distingui; nulla
enim res mouetur ad acquireda se ipsa; at vero Deus cum agat propter bonitatem communica dam creaturis; ideo non est necesse, quod ipse moueatur, aut distinguatur ab ipsa bonitate, sed suffcit,quod moueantur ipsae creaturae, quae per talem motum debent acquirere bonitatem Dei ἔ& ideo Deus agens propter finem debet mouere creaturas absque eo, quod ipse moueatur. Ada'neg. consi nam quanuis immanenter agens noagat praeter intentionem,quia agit volens, de intelligens; attamen non agit propter finem, quia illae actiones non causantur a fine, ut dictum estiat vero actiones transeuntes causantur a fine; de ideo si non ageret propter finem, ageret praeter Mag.Friderie. Nie.Gara di Tm.3.
Intentionem; quia non ageret sciens, de volens; secus si ageret sciens, & Iens, cum ex altera parte actiones transeuntes distinguatur realiter,
nihil ei deficeret ad agendum propter finem in illis.
3o obi j ciconr.3.part.concl. r.In brutis datur aliqualis usus rationis; ergo per illu possunt se mouere in finem;& ideo per cognitionem existentem in ipsis.
Prob.ant. r.ex ipsis formicis, quae nedum
appetunt cibum praesentem, sed quadam prouidentia quaerunt cibum pro tempore hyemis futuro;sed haec prouidentia nequit esse fine vis rationis; ergo in brutis datur aliqualis usus rotionis . a. Bonifatius Gis lib. I 3.e.7. resert Psitacutionis x cum aliquando taciturnus, ac veluti cogitabundus perstaret, interrogatum a Pontifice .Papagane, quid pensiculas resμdussi: cogitaui
dies antiquos; θ' annos aeternos in mente habui;
quo responscreerculsus Pontifex Dcemoniacum suspicatus iussit occidi. Item refert alium Psit cum,quem alebat quidam nobilis Venetus, cum aliquando inuenisset carnem vitulinam assamia, quam famula prope ignem reliquerat,vt calidae
conseruaretur, eam,quantum potuit,comedisse;& dum rostro eam male discerperet, ac per ter ram euolueret, superueniens famula muliebriter
indignata accepto iure feruenti e cacabo super caput illius iniecit, propter quod statim plumas
amisit, & cranium nudum deinceps remansit. me res latuit Dominum, usquedum quadam die accedens quidam homo caluus ad illam domum,videns psitacus cal uitiem capitis: Heus,inquit Itone vis tibi quoque sapit assa vittilina Item
refert psit acum Henrici, III. casualiter lapsum in praeterlabentem voccm,quam saepis. simE audierat a praetereuntibus iterari, protinus ensiciasse: mbam,Cymbam,vel pro viginti libris; ad quam accurres nauta sustulit avem, & ad Regem attulit poscens eam, quam sibi promiserae auis,dari mercedem; cui Rex spopondit se daturum pretium , quod auis denuo ei dandum esses dixisset,interrogatus igitur psitacus,quae merces soluenda esset: Date, respondit, nisiiloi rerum itum sed haec fieri nequeunt sine usu rationis;eringo in brutis est usus rationis. Resp.Fuis. Doct.neg.ant. Ad prob. dicitne haec omnia fieri ex instinctu naturae;species enim actionum,vel vocum receptae in memoria sensitiaua mouentur ab obiectis praesentibus,& conitinguntur cum phantasia; & ideo operantur per iulam, non autem per intellectum. Sic dicimus, quod canis per imaginatiuam videns umbrama alicuius rei putat esse hominem,adeoque latrat,
videns lupum concipit inimicitiam; ergo sicuti ista possunt bruta praestare per solam imaginatiuam,quae est potentia sensitiva recipiens species
illarum; ita possunt voces sorinare, de actiones in futuram necessitatem exercere per solam phaa-
405쪽
tasiam, non per usum rationis.
II Obiic. a. Bruta sunt disciplinabiIia; sed disciplinabilitas est proprietas rationis; ergobruta habent usum rationis. 2.Bruta habent prPdicere latura;sed praedictio suturorum nequit eu se actus phantasiat;quar nequit agere,nisi per species receptas a rebus, quae fuerunt; ergo habent usum rationis. Ant. probari potest ex relatione nobis facta a quodam no=ro amicissimo Viro omini side digrai qui, dum moraretur in Hybernia,quae ei patria est, audiuit quendam vidente eoruum vocitantem supra tectum cuiusda domus interis
rogasse, quis, & quomodo se haberet Dominus illius domus Cui cum esset responsum bene valere: Post quinque inquit,morsetur;subiunges se id excepisse a coruo loquente;& ita secuta est
mors . Praeterea altera die destinata recreationi studentium cauit, ne ullus e conuentu exiret;audierat enim corvum praedicentem unum ex illissere vulnerandum lethaliter; quam praedictione aliqui sespernantibus egressis ad relaxandum animum uni illorum grauiter percussum fuit eaput tegula casualiter desuper cadente . Resp. M.t Oct. dist.2y. an.a. ad N O a. haec omnia contingere ex instinctu naturali, ut dictum est; disciplinantur enim bruta per recertionem specierum materialium, non per species
intellectuales;quia si reciperent disciplinam per species immateriales,possent alia bruta edocere, quod falsum esse manifestum est; tum quia sp
eies immateriales non conueniunt, nisi formae
spiritali.Ad a.dicitur futura pridicere,quomodo formicae futura prFident. Additur,quod Corui mortε praedicunt, quia scetorem ob olfactus sagaeitatem praesentiunt. Uel haec fieri ex ordinatione prouidentiae Diuinae, quae ingerie species
rerum animalibus ad nostram utilItatem, & pr fectum, non ad eorum scientiam, quae nihil eis prodest ob eorum incapacitatem. 3a Obijc.contivit. parti concl. Finis mouet cum cognitione ι sed in rebus inanimatis non est cognitio; ergo res inanimatae non agunt propter finem. a.si res inanimatae ageret per cognitione existente in alio, potius aliud ageret propter Gnem, quam ipsae res ergo istae non agunt propter finem. 3. Multa in rebus inanimatis calualiter
eueniunt, ut monstra; ergo non agunt propter finem;nam agere casualiter opponitur actioni ex intentione finis. q. Si res inanimatae agerent per cognitionem existentem in alna, nunquam deuiarent a fine;quia non possunt deviare a cogniti
ne,& intentione Dei, quae est infallibilis, de infir
sti abilis:ergo non agunt per tiatentionein existe-tem in alio. s. Phu- ad probandum contra antia quos Philosophos asserentes naturam non agere propter finem, quia non agit ex deliberatione , asserit nec etiam artem agere ex deliberatione ν ,
di tamen agere propter finem;sed hoc est falsum; quia ars agit ex deliberatione; ergo non te 2Eprobatur.' Resp.ad I .dist.ma. Finis mouet cum cogniti one exissente in ipso agente,vel in alio, concitantum in ipso agente,neg. Ad 2.neg. consiqu uis enim agere propter finem potitis competat Auctori naturae,quam rebus in imatis; attamen quia causalitas propter finem existit etiam in i Iis rebus animatis,quae reia agunt; ideo verE dbcuntur agere propter finem. Ad a. dist. anticum Reat5β. P. lib. s. de civ. Dei e. s. Multa casualiter eueniunt respectu nostri, qui ignoramus volumatem Dei, conc; respectu voluntatis Dei, neg; habent enim monstra suas causas latentes nobis ignotas, di eueniunt secundum alium ordinem causarum; de ideo quanuis secutatim cur sum usitatum rerum casualiter videantur eueniare attamen eueniunt ex intentione Dei opera tis secundum alium ordinem,ut ei placetii& tunc
res agunt ex intentione Dei agentis semiadnia alium ordinem. Ad .distant.eodem modo Nuisquam deuiarent a fine intento ab Auctore natu rae secundiim alium ordinem, conci secundiim istum ordinem usitatum,neyAd F .dicitur eum 'M. Docto .n . t.77. dubina; ct t. 8a; quos PHLprobat naturam agere propter finem, etiana non agae ex deliberatione; quia etiam ars agit ordinath, & propter finem, quanuis aliquando non agat ex delibera ncinam quando citharae cus V. Maequisiuit artem citharizandi, aliqua do debitE,& ordinate citharizati quanuis actu liter non cogitet, aut deliberet circa regulas,de
modum citiarizandi; ita a pari. 33 Ex dictis habetur Deum esse primum
agens propter finem, & vltimum omnium age tium finem i creaturas vero esse secunda agentia propter finem,& fines intermedios; quarum alia quae ordinantur ad Deum participabilem in esse
natur ut res inanimatae; aliae vero, ut creaturae
intellectuales, ordinantur, ut ad summum bona illarum perfecte beatificatiuit in esse gratiae participabile sine fine; quapropter ad agendum de Beatitudine,quam creatura acquirit in ultimo Gne transimus.
406쪽
Eati, qui ambulant in us eius. U. Irg. Ea est summi Boni assiuentia, adeo. que effusa aeternae felicitatis iucunditas; ut egressa E sola nedum posside tium Met praesentiam, sed & eam quaerentium in via possessionem praeueniens satiet absentiam. Suo sinu contineri nescia, quia finium limitibus non clauditur , praegustandam suae suauitatis dulcedinem, antequam degustetur, emi tit. Irrequietis huius viae motibus beatissimam illius vitae inserens quietem antiphrastici status seriem componit. Tumultuantes inter pelagi procellas Portus tranquillitatem immittit ἰ nec tamen tranquillitas sedat tumultus , aut tempestates auertit, sed tranquilla duntaxat reddit naufragia. Mirabilis oppositionum congressus Lux in tene tiris splendet, nec cedunt tenebrae; nocti unitur dies, nec nox fugatur , lacrymis iungitur risus , nee a risu disiunguntur lacrymae; timori securitas nectitur, nec rimor tollitura tristitiae miseetur gaudium, nec tristitiam abijcit 3 inediae satietas , nec famem pellit; egestati opulentia, nee inopiam destruit; aegritudini salus, nec morbos sanat, morti vita , quae sinit mori; pacatis enim ho-ctilitatis iuribus amico foedere associantur. Terminus viae ante vitae terminum anticipata fit uitione
possidendus, sed non possessus ostenditur , ut praeambulas summis labsis gustantes delicias affect anus extremas. odor suauitatis desertur, sed suauitas ipsa differtur , ut sagaci eam venemur hia. tu . Animum guttatim alluit, sed non perfundit ἔ ut guttularum praesentiens dulcedinem plenit dinem ambiat. Inunensas Coelestis Regni offert diuitias; ac veluti dato pignore tribuit ius ad coronam. Sed haec momenta sunt illius interminabilis vitae; guttulae illius maris immensi; tale eius micantes illius lucis scintillulae. Qijd itaque in se ipsa erit, si extra se inestabilis prorsus agararet Capi nequit, quia infinita; mensurari non potest, quia ipsa est omnium mensura; nee describi, quia nulla concludi valet periodo . Nisi transeat temporanea haec nox, dies ille sempi ternus in se ipso elaia nequit videri; nisi haec umbra fiugax evanescat, perspicue lustrari non potest Illa firmissima, & serenissima lux . Uerum ne rei magnitudo Cursum intercipiat propositum, im uestigemus, quantum possumus in spe contemplandi Deo adiuuante in re aliquamdo, quod nune
Druiditur beatitudo in naturalem, de supernaturalem; de prima multa diximus φ.8 de Angelisan. Ni de iterum sermo erit in rea I. de pereatis, cum de paruulis decedentibus sine bapti imo eisputabim. q. Loquimur ergo bie sollim de beatitudine supernaturali. Haec pariter subdiuiditur in beatitudinem obiectivam; quae est res ipsa, seu obiectum beatificans potentiam; & formalem, quae est ipse actiis, quo adipiscimur beatitudinem obieci uam. Agimus in hae q. de obiectiua dumtaxat acturi de fomlai in seq.
In quo consolat beatitudo supernaturalis obiectiua ξx mercatholieos nulla est est ea hac rem eontrouersia, quia Fides docet sollim Deum Jesummum bonumdinem simpliciter vl- imum plenε satiatiuum appetitus creati. Solum Witur apud antiquos Gentiles filii circa hoe dubi-
materiam pertractat;& ex Varr. recensens antiis
quorum Pbilosophorum deliria circa beatitudinem obieetiuam hominis, seu obiectum beatim cum illa ad tria genera reducit. Porro Philoν phi Gentiles loriaturae lumine praediti solam hominis beatitudinem naturalem agnouerunt ἔadeoque in bono naturali statuta esse dixerunt. Cum igitur bonum naturale hominis generaliuter sumptum diuidatur in bonum corporis, de
bonum animi, ex quibus constat homo; ideo triplex sententia principalis fuit circa beatitudinem illius: Aly ergo voluerunt consistere in
bonis corporis; quae quidem vel sunt interna; ve salus, incolumitas , integritas membrorum, robur&ci vel externa, ut diuitiae, gloria, voluptates &c; & ita refertur sensisse Epicurus nomine voluptatis omnia ista complectens; ut na
rat idem Mariss P. Mif. c. I. AIν voluerunt consistete in bonis animi, quae sunt virtutes ipsius; & pro ista sententia ibid. reseruntur SDLci . Aly vcro putauerunt consistere simul in bonis corporis, & animi; ut Academiei . Platois instituti. Unde istae tres sententiae videntur diruferre, ut obseruat Beatis P. c. a, quod primataeonstituit felicitatem in vita naturali activa; se
cunda in vita naturali contemplativa ἔ tertia vero in utraque vita.
3 Qimuis autem aliqui conentur excusare Epicurum asserentcs ipsum collocasse nostra beatitudinem in voluptatibus animi,vel simul in voluptatibus animi,&corporis; ut videreest apud
407쪽
Discipuli dixerunt se post uniuersalem resurre istionem victuros mille annos in Regno Christi secundiim carnis voluptates; quapropter Ctilia- Mille S sunt appellati. Not.m Beatiss. P. ubisi quod beatitudo somnium rerum appetendarum plenitudo, seu ut docet Boet. lib.3. de Confol. prg. a. Efflatus omnium bonorum aggregatione persectus ἱ qitapropter Fud.Din.in opus.in cap.Cum Martha de colebr. Mis Οι8. l. .ait: Non ergo esset beatisudo satur omnium bonorum a regatione perfectus,
nisi haberet infe neduis cientiam, 'd etiam
plenitudinem, O redundantiam omnium bonorum,
propterea dixit Chrisus Dominus ΛΠ.ao.Beatius es dare,quim accipere. Idem habet etiam in a.
muniter accipitur etiam ab ipsis Gentilibus; nam Cicero,qui sectam Academicorum secutus 2.Tuscul.ait:Beatitudo es bonoria omniumseretis Omnibus malis eumulata complexio; quam definitionem ex Platone desumpsit; Et Arist. I.Eth.e.7. alti Felicitas e uinciens bonum; si iens autem
id es aluimus,quod olum relinquatur, δε
eiemem nisue amabilem vitam, O nullius rei imdiga acit. s Ex his habetur. I. beatitudinem se aliis ter importare quietem totalem ipsius appetitus intellectualis; clim enim importet perfectam aggregationem , seu cumulum omnium bonorum;& cum in acquisitione bonitatis quiescat appetitus;quia habito e cessat motus; cessatio autemotus eri formaliter quies; & cum post acquisitionem omnis boni nullum aliud bonum appetendum supersit; aliter non esset acquisitio omnis boni; ideo beatitudo obiectiva importat BD
maliter quietem perfectam. 6 Habetur a. beatitudinem importare satietatem ipsius appetitus; nam cum ultra omne bonum non sit aliud bonum i ideo neque ultra ap
petitum ad omne bonum potest dari appetitus ad aliud bonum; & ideo appetitus per acquisitionem omnis boni plene,& perfecte satiatur.
7 Dices . Christus Dominus fuit perfecthbeatus; & tamen eius appetitus non filii pers satiatus; & animae beatorum sunt vere beatae& tamen appetunt unionem ad corpus, & salute aliorum,ergo satietas plena non est de Gentia beatitudinis.
Resp.ad et Christum Dominum fuisse persecth beatum secundum partem superiorem, scilicet rationalem; non vero secundum partem inseriorem,seu sensitivam, quia simul fuit beatus,& viator; non potuit autem se esse,nisi secundit diuersas rationes,seu potentias. Neque hoc aliquam repugnantiam inuoluit; quia beatitudo est
essentialiter aliquod spiritale, & ideo formaliter respicit potentias spiritales; & materialiter potentias materiales,quatenus scilicet cum potent
tiis spiritalibus coniunguntur, & in illas redundat; potuit ergo in illas non redundare in Christo Domino,etiansi coniungerentur cum potentisis spiritualibus; & hoc non obstante saluatur beatitudo formalis; quia potentiae spiritualex persecth fruebatur sumo bono spiritali; ad quod
fruendum non erat necesse, Ut concurrerent potentiae sensitiuar;vt patet in inspirationibus Diuinis a Deo immissis in mentes iustorum in via, Mnon acceptis per sensum. Ad a .dicitur, quod licet plures Recentiores sentire videantur beatirudinem, seu visionem beatam nullo modo posset augeri; ut diximus q.6ate Angia r. I.3.2ar.3όως as vero per illam non statiari omnem appetita innatum,sed tantum elicitum; ut noster Gibb. hic
Fud.Doct.in Opusicin Cap. Maribae de celeb. Misi para.3.per totam; quod quanuis beatitudo essemtialis non possit augeri,neque intensiue, nequo extensive;& ideo appetitus innatus, & elicitus ad beatitudinem essentialem sit plenΘ, & peti etε satiatus; nihilominus beatitudo accidentalis potest augeri tam intensiue,quam extensiuE;quia numerus beatorum potest crescere usque ad die Iudicij, ex quorum societate consurgit gaudium accidentale; unde obseruat Fund. Doct; quod in
Secreta S. Leonis Papa habebatur in antiquis e dicibus: me nobis Domine,in anima famuli tui Leonis hae prosit Maiis; quae verba fuerunt m lata,ne rudes deciperentur non intelliuentes se- sum illorum verborum esse, quod scilicet anima B.Leonis augeretur praemium, aut gaudium a cidentale , quatenus nobis ad Coelum euolant bus ex nostro consortio nouum gaudium percia peret.Habetur etiam Luc. Is; ubi distur. Ita diaco vobis; gaudium erit eoram Angelis Dei sunm vino peceatore paenitentiam agente; ubi illud ve
hum erit explicat aliquod futurum, quod Ange Ii sancti non habebui, nisi clim ponetur poeniis
tia peccatoris. Tum quia eertum est beatos nitet determinat E ignorare diem Iudis; quem tame scientin videbunt in Diuina essentia, cum adueneritiergo eorum visio potest accidentaliter er scere. Neque hoc ossicit essentiae beatitudinis a
quia variato eo,quod meth accidentaliter adue nil ret,non variatur essentia rei; aliter non accidentaliter, sed essentialiter ei adueniret; quoa autem visio creaturarum in Diuina essentia in re accidentaliter adueniat,manifestum est; quia viso Deo, quanuis nulla videretur creatura, a huc videns esset perfecte beatus. De ratione ergo beatitudinis est, quod satietur appetitus siue innatus, siue elicitus quoad obiectum primaria esstatisciquod est Diuina essentia; non auten quoad obiectum accidentese secundarium,quoa
se propter aliud, sed omnia esse propter ipsum ἄquia cum debeat ultimate satiare, & quietare
appςuus ideo nequit qse proptar aliud;nam quod
408쪽
quod est propter aliud, non terminat ultimes; quia post illud adhuc remanet aliud, quod te
minat appetitumi & ideo no est ultimum. Praeterea omne medium est propter ultimum; sed omne illud,quod non est ultimum , neque primum, est medium,quia est inter duo extrema, quae sunt primum,& vltimum;ergo omne illud,quod non est ultimum,neque primum, est propter ultimu ἔ& ideo obiectum beatificans,quia est ultimum , non est propter aliud , sed omnia sunt propter ipsum. His not. y Vnica conel. Obiectum beatificum, seu heatitudo obiectiva est solus Deus.
Prob. I. e Gen. I s. Noli timere Abraham , ego profector tuus, er me res tua magna nimis.ta
tur, est nostra beatitudo obiectiva; de ratione enim beatitudinis est quies , insup. dictum est merces autem est quies laborum ; sed Deus est
merces nostrorum meritorum, ut habet Scriptu-6;ergo Deus est nostra beatitudo obiectiva. Io Prob.a. ex BeaIs.P. lib. 8. de Trin. e.3;
ubi docet:mnum hoc, di bonum illud,tolle hoe, O illario vitae 'fum bonum, si potes; ita Deum via kebis non alio bono bonum, sed omnis boni bonum. Ex quo sic arguit Fund. Doct. Qisu. via. Illud est obiectum beatificans naturam intellectualem, quod potest plene, & perfectε satiare eius appetitum, & replere eius capacitatem; sed solus Deus est huiusmodi; ergo solus Deus est
obiectum beatificans erraturam intellectualem. Ma.patet ex dictis; nam de ratione beatitudinis est satietas; quadiu enim .petitus non est satiatus,& repletus, manet desiderium, desideri ut
autem est de bono non posse , & non possidere bonum est miseria; sicut illud possidere est felici-citas: ergo obiectum beatificum est illud, quod potest plendi& perfectε satiare appetitum, & r
Plere capacitatem.Prob.mi. Uoluntas creata potest appetere omne bonum, & est capax illud possidedi; habet enim pro obiecto bonum, visi
sub quo eontinetur omne bonum particulare; sicuti intellectus habet pro obiecto omne verum, Nec eius capacitas repletur, nisi per coniunctionem cu omni vero; cum enim intelligit aliquod Verum particulare, est capax intelligere aliud verumni veto cum intelligit omne verum,nullsi aliud verum potest intelligere; ita a pari; sed solus Deus est omne bonum,quia est omne ens,de omne verum ; & quaelibet creatura cst bonum
particulare; est enim particula honitatis Diuinae; sicuti est ens particulare, quia est particula entitatis Dei;non enim est omne ens; nam U.g.canis
non est equus &ciergo solus Deus est obiectum
intelligit etiam creaturam per cognitionem naturalem ; ergo Disum est, quod omne verum t taliter expleat capacitatem intellectus,& sic deo
Resp.dist.antilatelligit etiam erratura, G- quam aliud ens diuersum ab esse Dei, neg; esto enim creaturae est esse Dei,tanquam idem ens,ac Deus,diuerso modo habes esse, idin habens ense extra Deum modo limitato, conc. Vid. in I.
I a Prob.3.ex eod.ibid. obiectu beatificas estilIud,quod potest immediate uniri cum appetiturationali;sed solus Deus potest immediate uniri cum appetitu rationali;crgo solusDeus est obisctu beatificans. Prob.ma.obiectu beatificans d bet replere capacitatε appetitus; aliter si no e pleat,non satiat, nec beatificat; sed quod replet
rapacitatem alicuius,unitur cum illomam aquaia nequit replere capacitatem vasis, nisi uniatur euillo ; ergo obiectum beatificans est illud, quod potest immediate uniri cum appetitu rationali. Prob.mi.Solus Deus potest illabi intellectui, &volutati creaturae; obiecta enim creata uniuntur
tu secudu species vel infulas,ut in Angelis; vel acceptas a rebus, ut in nobis; ergo solus Deus potest immediate uniri cum appetitu rationali. 3 Confex eod.Unio obiecti cum appetitu secundum speciem non est latiativa, nec quietatiua; nam species bonitatis existens in intellectu
causat motum in voIuntate, quo voluntas tendit
ad quaerendam possessionem rei in se ipsa,in qua laltim quietatur; tum quia unio obiecti secundu speciem intelligibilem est unio secundum spem, non secundum rem; spes autem affligit animam; quia dicit carentiam boni, quod voluntas amat;& afflictio beatitudini opponitur tergo sola unio obiecti secundum rem cum appetitu potest illubeatificare; at solus Deus potest uniri voluntati
creatae secundum rem; quia cetera obiecta unisi. tur sollim secundum speciem intelligibilem, ut patetiergo solus Deus est obieetum beatificans, seu beatitudo obiectiva. I Prob. .ex eod.Obiectum beatificans ensentialiter importat perfectam quietem ι sed so- Ius Deus est nostra quies persccta; ergo solus Deus est obiectum nos beatificans. Ma patet exdustis.Prob.mi.Solus Deus est immobilis;omnes enim creaturae sunt mobiles, quia sicut trans runt ad esse; sic possunt transire ad non esse; tum quia sunt media ad Deum; omne autem mediuest mobile;aliter non conduceret ad finem , sed sisteret in se ipso; & non sineret voluntatem viisterilis progredi;sed quire dicit immobilitatem;
quies cnim opponitur motui, sicut opponitur immobilitas; ergo solus Deus est nostra quies. is Obijc r Homo non habet appetitum naturalem ψ natum, vel elicitum ad visionem be
ergo potest adetquate satiari per aliquod bonum
particularc,qtiod non sit omne bonum. nam appetitus potest satiari per id , quod est terminus
naturalis illius de sic dicendum de quiete; quies enim respondet motui; & ideo potest quiescere in illo, ad quod potest naturaliter moueri. Ex
409쪽
eo , quod appetitus rationalis habeat pro obiecto bonum, Ut se,sollini infertur, luod possit temdere in omne bonum particulare disiunctiuε ,
idest modo in hoc,m 5 in illud , & ideo dieitur
tendere in bonum uniuersale per praedicatio ε , non per causalitatem; ergo non sequitur, quod sollim satietur ab omni bono actu continent omnem bonitatem , ut in Deus optimus m
omissa responsione Godo, omnium Thomsarum ; quae quia adaequale non soluit, ideo trahit plures replicas,resp.neg.consinam ILi cet no detur appetitus innatus, vel elicitus naturalis,datur tamen capacitas, seu aptitudo natura lis remota, ut diximus ibid.π.3;quq capacitas eleuata per gratia, de charitate infusa nequit satiari, nisi per omne bonum in essendo,quod est Deus. Ad 2.neg.antinam meo, quhd per nullum bonum particulare satietur, & in nullo determinate quiescat, quia semper de uno potest ire in
aliud, optimε infertur satiari solum ab omni bono,& in illo quies ere. 16 obiic. a. Appetitus hominis est finitus rergo potest latiari,& quiescere in aliquo finito rnam capacitas finita expletur per aliquod finutum ; replabile enim, & repletivum commensurantur,& adaequantur.
Resp. dist. ant. Appetitus hominis est finitus categorematice,coc, sincategorematice,neg; scut autem infinitum continuum sincategorematicum non euacuatur per diuisiones finitas, sed tantsini per infinitas ; ita appetitus infinitus sincategorematice, qui ita appetit bonum particulare, ut semper aliud possit in infinitum appetere,non satia tur,& adaequatur,nisi per bonum infinitum,non tamen modo infinito;quia modus
infinitus nequit competere, nisi rei infinitae; sed modo finito,qui competit rei actu finitae, & δε-
categorematite infinitae;vnde sicuti si vas ita caperet aquam finitam, ut simul posset capere mutorem in infinitum, capacitas illius non adaequaretur,nec repleretur per aquam finitam ; ita appetitus licξt sit finitus secundum cntitatem;ati
men quia ita appetit bonum particulare, ut simul possit appetere maius in infinitum; quia potest semper appetere plura per modum unius in infinitum; ideo non sitiatur, nec repletur a quate, nisi a bono infinito. r Obijc. 3.Ad adaequandam capacitaten is intellectus non requiritur, quod ei proponatur
omne veruin;aliter inteIlectiis beati videret omnes creaturas possibiles ; ergo ad satiandam capacitatem voluntatis non requiritur , quod ei proponatur omne bonum. Resp.dist.ant.Non requiritur, quod ei proponatur Omne verum per cflentiam, quod est
Deus,neg; per participationem, transeat ἱ quanuis enim ad aciaequandum intellectum requiratur omne verum attamen quia intellectus illud verum non comprehendit ἔ idco nequit cognoscere omne id,quod eminenter eontinet quamuis nihil minus ipso possit eum adaequare.
An Beatitudo obiectiva importetformalis
1 Vpp. I. tanquam certum apud omneso a beatis de facto videri Deum, Ut
unum, & trinum ; quia vident Deum intuiti utavi est in se iuxta illud Aps. I. cor. V. Nunc per speculum in enigmateuine aut faeie ad faciem;& illud r.D.3.Videbimus eum Buti est; in se autem est unus,& trinusudeo videtur, t unus, &trinus
a Supp. 2. non solum de facto,sed etiam de possibili hoc vetificari in nostra Seboia; ut diximus in I feni. . I in Inui . qq. an. a. Hoc t men non obstante quaerimus, an lapposito perimpossibile, quod videretur essentia sine pers,nis,vel una persona sine alia,sic videns esset pedististe,& pleia beatus; ex hac enim supposition colligitur,quidnam primarib, 8: ser maliter importet obiectum beatificans,& quid secundario ,
3 Prima sententia vult, quM supposito abeatis videri Deum,ut unum,non ut trinum, ad
huc esset persem beatus; atque adeo personas Diuinas non pertinere ad obiectum sormale specificatiuum Beatitudinis. Ira Seon Bassi Morri Raricta*Seotiua quibus accedunt Sua;Meri ter ων Oeentes relationes non dic re perfectionem; quguis plurimi ex ipsis assera oppositu; ut videre est apud Godo hie disp.a.S.Σ - Secunda senteptia docet beatitudinem obiectinam importare Drmaliter, & primario Deum,ut unum, & trinum ita, quod supposito , quod aliquis videret Deum,ut unum,non ut rei num, ille non esset pIene, & persem beatus. Ita Fund.D I.in opus. de Diuis. Insuent. in natos e. 2; O omnes illius dissipali. Consentit etiam D. rho; ct Thomissa, quos resere,& sequitur Godo' f. g. i; in q; Mont in Lorea; o a0.s Not;quod non est bie sermo de beatitudia ne inadaequata, Si imperfecta ita,ut sensus sit,an supposito,quod aliquis videret Deum, ut unum, non ut trinum,esset saltem imper&ω, & inad quate beatus; de hoc enim nullum potest esses. dubium;quia loquendo de beatitudine impers cta,inchoata, & inadaequata potest haberi etiam in via per Fidem; ut habetur Mart. s; sed sermo est de beatitudine persecta, & adaequata ita, ut si aliquis videret essentiam sine per nis, esset Perfectri & adaequale beatus eo modo, ac si videret
essentiam cum personis.Igitur. 6 Vnica concl.Uidens,& amans essentiaim. sine personis, vel unam personam sine alia non esset plene,3e persecte beatus. Prob. I Qex Io.vbisDeus, ut est in se,est obi chim nos beatificans; dicitur enim, quod per viasionem beatam videbimus eum sicuti es; nam vis
410쪽
sio in alto,quae est abstracti ua, non est beatificaia , ut patet I de ideo Deus,ut est in alio cognoscibilis, de amabilis; idest per speciem, non est obiectu pleia persecthbeatificans;sed Deus,ut est Diast,est unus, & trimis, ut docet Fides; ergo obiectum plene, & persecia beatiscans est Deus, ut
unus,& trinus;& ideo videns,in amans Deum,ut unum,sine personis,vel unam personam sine alia non esset plenε,3e perfectε beatus. et Dices; quod videns, & amans Deum, ut unum, videret Deum, ut est in se, idest non per speciem, non tamen videret Deum adaequate, tiast secundum omnia,quae sunt in Deo. . Sed contra est. Videns,& amans Deum,ut est in se adaequate, est plene, & pe rfectὰ beatus ;ergo videns, dc amans Deum, ut est in se inad quat ,esset tantiim semiplene, & imperfecte be tus; beatitudo enim sermalis commensuratur cuheatitudine obiectiva; unde sicut obiectum beatificans,ut est in se ipla adaequate,totum perceptum per visionem, de amorem est causa beatitudinis sermalis persecta. 3e adaequatae; ita obiectu heatificum,ut est in se,inadaequatε perceptum est causi beatitudinis impersectae,& inadaequatae.
quem msi i Iesum chri super quod MaiisφP.
quia Spiritus es Patrisin Diu anquam charitarsabsanitalis, Oeonsubsantialis amborum. Ex quo M. Vita aeterna est vita perstM beata; sed
videns,de amans essentiam sine personis, aut una
persenam sine alia non habet persectὸ vitam
aeternam; ergo no habet vitam perfecte beatam. Prob.ma.Vita aeterna c5sistit in visione, & am
re beatifieo ipsius Dei; vita enim in actu secundo consistit in operatione; ut dicitur in libale an; de
vita averna consistit in operationibus permanE-tibus;visio autem,& amor beatificus sunt oper tiones permanentes,& indestruibiles; ergo vita aeterna est vita beata; tum quia communiter a Scripturis. SS.PP.nomine vitae aeternae intellisitur vita beata. Miaexpresse habetur in feκω aia DIO; vita enim aeterna consistit in cognitione et ra , ad quam necessario sequitur amor perfectus
ipsius Patris,& Filiiδε Spiritus utriusque, qui est
Spiritus Siergo videns,& amans essentiam sine versonis, & unam personam sine alia non habet vitain aeternam ex testimonio ipsius Christi D mini. 9 Prob.3. ab eo bid. Visio essentialiter requisita ad perfectam beatitudinem est illa, quae corresipondet Fidei, quam habemus in 'iaita,ut
actus videndi respondeat actui credendi ; hab tur enim ps76. Sueut audiuimus e vidimus in ciuitate Domini virtutum; sed in via non sufficit Fides unitatis Dei; aut unius perIbnae sine alia; unde Ariani, Sabelitani, O alij haeretui crede Mag.Frideme.Nic. vardi rom.3.
tes tantum unam, vel alteram personam omnes damnati sunt necessarium enim est ad salute credere mysterium Trinitatis;ergo in patria non sussicit ad beatitudinem visio unitatis essentiae , non autem Diuinarum personarum; aut unius
personae sine alia I o Dices . Ex hoc sequeretur etiam humanitatem Christi pertinere ad obiectum nostrae beatitudinis;dicitur enim Io.vbs. Et quem mi fLDominum Iesum christum; de ulterius necessarium esse quoque ad salutem credere It carnaintionem,& passionem Iesu Christi; sed hoc nequit intelligi nisi de obiecto secundario; quia creaturae pertinent ad obiectum secundarium visionis beatae; ergo idem dicendum est de personis Di
ctum nostrae beatitudinis, tanquam coditionem, Me qua no ronc;habet vir enim D. Io.uosum ostium;per nusiquis introieri almisiturnano iaobiectum principale, g. Ponit ergo Euangelsa nedum rationem formalem beatitudinis obiecti--,sed etiam eonditionem necessario Dquisitani ad illam consequendam,ve Utquat E illam explicet.Creaturae vero repraeseratae in Diuina essen tia non sunt conditio,sed tantum obiectu in secuis
dariu, sine quo potest saluari perfecta ratio beatitudinis obiectivae. II Prob-. opera ad extra sunt totius Trianitatis; sed beatificare est opus ad extra; ergo est totius Trinitatis. in o. I.MifI a Prob.s .obiectum adainuate beatificans est cumulus omnium perfectionum; ut dictum est ins .am, sed essentia sine personalitatibus non est cumulus omnium perae stionum; quia r lationes dicunt persectionem relativam, quam non dicit essentimui probatum est 1in I sentito a. de Trin.q. .an 6;ergo essentia sine personis non est obiectum adaequale beatificans iLibi alias
I 3 Prob. 6. Id,quod maxime pertinet ad ratione obiecti beatifici, est amor obiectiuE suinditus; per ipsum enim voluntas maximE beatur., &iucundatur; sed videns, de amans essentiam sine perlanis, aut unam personam sine alia non vid ret, di amaret amorem, quo Pater diligit Filium,
di quo Filius diligit Spiritum S; aliter viderei,de amaret ipsis personas Diuinas; & quanuis iste
amor sit perso talis,est tamen amor verus, realis,
infinitus,& infinit E amabilis;quia per ipsum producitur vera persona Diuina,quae est Spiritu; S; neque enim dici potest, quod amor essentialis sit
melior amore notionalia clim sit unus, & ident amor;ut diximus de Trin.q. a inrt. AErgo videns,& amans essentiam sine persenis, aut unam personam sine alia non esset persecthbeatus. Vid. alias ratiovis de Trin.q. . ubifr Tandem de ratione obiecti plenε,& per-kM beatificantis est, quod capacitas cmulcuu-