장음표시 사용
431쪽
cis beneuolentiae, ideo supponunt rationem sormalem beatitudinis, quae consistit in ipsa conmetione cum Deo in ratione summi boni, & vltimi finis;& per consequens illi actus sunt solum proprietates beatitudinis,ut ins dicemus. Dicitur ergo beatitudo cosistere in ultimo actu persectissimo,quo unimur cum Deo in ratione vitimi finis ; non qui supponit Deum posscssum in ratione ultimi finis; ut sunt illi actus .aa obi jc. s. Gonet. Beatitudo est assecutio vltimi finis, sed nullus actus voluntatis est liti ius modi; ergo in nullo actu voluntatis est iocinaliter beatitudo. Prob.mi. I. Omnis actus voluntatis est quoddam appetere; appetere autem est inclinari,& tendere, non autem consequi rem appetitam; homo enim appetit diuitias, cibos, voluptates &c; quas no consequitur, nisi mediantibus potenti js externis; ergo nullus actus voluntatis est assecutio. a. Amor viae est eiusdem speciei cum amore patriae; sed amor viae non est a Dsecutio Dei, ut est ultimus finis; aliter viator esset
comprehensor; ergo neque amor patriae. 3. Scriptura, BenedicIus XII; O Cathecbi us aiunt beatitudinem sitam csse in visione, di fruitione, &nullam mentionem faciunt de amore simplicis heneuolentiae; ergo peristiana non consequimur
Resp. neg. mi. Ad I. prob. dicitur, qudd si
appetere est tendere in rem, consequenter est il-ilam consequi; quod autem illa res non uniatur immediate cum voluntate , hoc prouenit, quia .
est corporalis,& sensibilis, & ideo nequit inam diath coniungi cum potentia spirituali; at vero Deus est summe immaterialis,de ideo potest immediate uniri cum voluntate. Idem arg. penitus potu si fieri de intellectu; & ideo probat nec etiaactum intellectus posse consequi Deum; nam intellectus videns diuitias, cibos, voluptates &c. nequit illis immediate uniri, unitur enim solum mediantibus potentiis sensibilibus; ergo intelIe-etus non dicit assecutionem illa tu. Ad a. retorq. eodem modo se. Actus visionis est eiusdem speciei cum actu viae,qui est actus Fidei; nam The logia beatorum est eiusdem rationis cum Theologia viatorum; habet enim idem obiectum sese male, sed actus Fidei non est assecutio Dei,aliter
viator esset comprehensor; ergo neque actus visonis. Ex quo apparet, quam facile retorquetur Gonet suo arg; quo ait nos mird torqueri. Igitur
dist. .Est eiusdem speciei,& perfectionis, neg; est eiusdem speciei, sed diuersae persectionis,coc. Quia ergo actus viae est impersectus, ideo noID possidet Deum, nisi in spe; at vero amor patriae possidet in re,qitia est perfectissimus; & idem dicitur de cognitione per Fidem , & per Iumeliastoliae. Adidicitur, quod si Scriptura explicarent rationes formales rerum,nullus daretur locus ambigendi nec laborandi in acquisitione hinius Diuinae Seientiae: de ideo tolleretur meritum,& praemium. Dicunt ergo Scriptura requiri acta
intellectus,& voluntatis; quia dicunt consistere in fruitione, quae est actus voluntatis; quomodo
autem Gomi ex hoc deducat coli sistere in solo actu intellectus, ex cuis cloditana non apparet, scd potius oppositum citis, lilod intcndit. Quod autem beatitudo in Seripturis voretur etra amor, seu charitas, innumeri reatur possunt afferri; vitant. a. describens glo. iae dulcedineat bati Amore langueo. O Ecet. 9. Nescio,an amore,
scilicet gloria; an οὐ o, stilicet gehenna, dignursim. Vocatur autem saepius visio , quia haec cit principium illius . 23 obi jc. o. Ex eo , quod intellectus trahatres ad se facit sibi rcs praesentcs; dc ex co, quod voluntas trahatur a rebus, non facit sibi res praesentes, sed tantum eas quaerit, vcl supponit praesentes; atqui beatitudo importat praesentia Dei; ergo consistit in actu intelleetus. a. Poena es Ientialis damnatorum consistit in carentia visionis Dei; ergo gloria consi stit in visione Dei; quia oppositoria eadem est ratio. Prob.ant, nam pu ri,qui sunt in Limbo, ex eo, quod careant vis I ne,quanuis habeant quoscunque actus Mohintatis,adhuc habent poenam damni, quae est poena essentialis. Resp. ad rineg. mimam beatitudo supponit praesentiam Dei, quae habetur per illapsum Dei
in animas beatorum; ut diximus art. N, importat autem formali ter tendentiam in Deum sub ratione summi boni, seu vItimi finis, per quam tendentiam dicitur possidere Deum immobili.
ter,ut infidicemus; cum autem haec tendentia sit actus voluntatis; ideo sormaliter importat acria voluntatis.Quod autem intellectus trahat res adst,& voluntas inclinetur ad res, hor non facit ,
quod utraque haec potentia non tendat in Desi , eumq; postideati intellectus quidem in rationi summi veri; & voluntas in ratione summi boni;
imo potius sequitur oppositum; nam ex eo,quod voluntas trahatur a resus, sequitur, quod trahatur a Deo,& ideo firmius,& st abilius vn latur cuDeo, qui est simpliciter immobilis; at vero ex eo, quod intcllectus trahat Deu ad se, sequitur, quod eius unio non sit adeo perfecta, sicut uni per voluntatem; quia persectior est unio, quae fit in Deo,quam quae fit in intellictu creato. Ad a. dist. ant .Poena essentialis consistit in carentia viasionis Dei essentialiter integraliter, concἱ esse
tialiter formaliter, sebdist. ObiectiuΘ, quatenus
talis carentia excruciat appetitum , concὲ Dr-
maliter subiecti , neg. Ad prob. dicitur,quod
si pueri haberent actum amoris consummati, CD sent beati formes iter,non integraliter.Sed de hoc δεο loco.
γε obisc.7. Va*.Beatitudo consistit in fine
quo vItimo simpliciter; sed nullus actus voluntatis potest esse finis quo ultimus; quia omnis
actus voluntatis ordinatur ad consecutione Dei,que est actus vltimus: ergo in nullo actu voluntatis potest consistere. a.Soliis intellectus est
432쪽
apprehensivus sui obiecti; voluntas autem non est apprehensua; ergo solus intellectus est po sessivus:possessio enim est apprehensio . Resp.ad I .neg. mi;& suppositum probationis; quia conlectatio Dei in ratione summi boni est formaliter actus ipsi iis voluntatis i & ideo ad illam non ordinatur, quia idem nequit ordinari ad se ipsum. Ad 2.nog.cons & prob; nam ex eo, quod intellectus sit apprehensivus Dei, Deus intrat in intellectum; at vero ex eo, quod volumias non sit apprehensiva, sed ii'clinatiua, voluntas intrat in Deum, ideo dicitur intra in gau-aelum Domini tui. magis autem possidet Deum , qui intrat in ipsum se in ipsum transformando quam possideat intellectus,tia quem intrat Deus, quom intellectus trans sermat in se ipsum. Ideo Fund. Doct.'OH. .q. .docet nos magis perfe-ορ uniri Deo per amorem ; quia unimur Deo in Dco; quam per visionem, quia unimur Deo i nisnobis; Deus autem est summe unus,& simplicissimus,& ideo unio in Deo est persectissima; tu quia visio tantum assimilat; assini ilatio autem stat simul cum ditarmitate; amor autem transformat. HLibid.
mia pectent ad beatitudinem delectatio, O gaudium . x o Esertur Aureolum sentire nostram
beatitudinem formalem non con listere in visione, nec in amore, sed in delectatio--;alios vero, quos retulimus i π.art. n. 3 1, velle consistere aeque tu visione, amore, & dei statione. a Nostra ta*en sententia docet delectationem, gaudium esse proprietates beatitudinis. Ita Fund. Dos .in Italist. I. prine . I. q. a. ad a, ubi ait fruitionem, quae formaliter consistit in delectatione,esse finis iam habiti. Hanc tenent comininuniter omnes Scholastici praeter allatos propriamasententia.
3 Not; qudd deIectatio non est pura passo
facta ab obiecto in potentia. Eli coni. Stat . in 3. dis. Is.q. IIct in qAs 9.q. 7;Gabr O am. apud O.bic disp. I .e. I; traditur tame a Fund.Doct. Σιροῶ.4.q. ISIO f.q. I; cui adli rent fere omnes Theologi exceptis Scotuis. Ratio est. Actus, in quibus potest esse ratio meriti, de demeriti, aeti eliciuntur a potent ijs; nam si ad illos voluntas merε passuh se habeat, nec sunt meritor ij, nec demeritorii,quia non sunt voluntarij ; sed in delectatione,& tristitia, quae illi opponitur, pore itcsse ratio meriti,& demeriti; quia quis delectata de opere bono meretur, & delectado de peccato demetetur; sicut tris ado de peccato meretur, de de opere bono demeretur ἔ ergo delectatio, &tristitia nequit esse mere passive in voluntate; &ideo voluntas ad illas active concurrit. Inst.MOLI.Si voluntas acti vh concurreret
ad delectationem,de tristitiam, esset in potestate
nostra non delectari,& tristari; sed hoe est falsa;
quia quoties contingit aliquod contra nostram voluntatem, non postiamus no tristari; ergo acti-uhnon concurrit. I. Si tristitia esset active a voluntate vel esset ipsa volitio; dc hoc non; na non omnis volitio est tristitia; tum quia nullus vult tristari. Vel esset non velle; sed non velle no est actio. ergo non est active a voluntate. Resp. ad I. neg. mi. Ioquendo de delectatione,& tristitia,quae sunt ex deliberatione; nam motus primo primi non sunt in nostra potestate. Hinc dicimus homines aeqhiales in suis opera tionibus nec nimia prosperitate extolli, aut dei ctari; nec nimia depressione tristari; Sc Sancti etiain terribilibus, exquisitisque tormentis non sutcontristati. Ad a. dicitur tristitiam esse voliticinem per modum Κν , unde licet non omnis volitio sit tristitia; attamen tristitia est aliqua, volitio .s Not.et; quδd licet delectatio, & tristitia .
reperiantur in potentia apprehensiva sensitiua ., simpliciter tamen reperiuntur in potentia appe litiua tum sensitiva, tum intellectiva. Ita Fund. Do Z.υbf. Prob.ex Beatiss. P. Aug.lib. I . de Cis. Dei e. is; ubi docet, quia dolor alius est in camne, alter ex carne. Dolor in carne est sensatio, qua sensus status percipit laesionem factam ilia carne; si cnim non csset sensatio, seu perceptio doloris, etianii esset laesio, nullus est et dolor, quapropter corpus mortuum , etianti diis scerpatur, non dolet; sic montes non dolent, quan uis scindamur i dicitur autem dolor in carne ; quia est in sensu tactus, qui est in ipsi
carne, quae laeditur. Dolor ex carne est displicentia, seu dissensio, qua anima tristatur de il-Ia sensatione particulari, qua sensus tactus dolet de carnis laesionei& hic est in appetitu , dicitur autem dolor ex carne ; quia displicentia appetitus orta est ex carne laesa ; non tamen est ιia carne,quia appetitus non residet in illa carne laesa;
sed vel in anima ,si sit intellectualis, vel in corde, si sit sensitivus. 6 Ex hoe sic arguitur. Tristitia, seu dolor reperitur nedum in sensu apprehensilio, sed etiain appetitu,ut dictum est ergo & delectatio,quet illi opponitur; oppossa enim habemfieri circa id subiectum.
7 Ex hac doctrina potest subtilissime probari, quomodo spiritus torqueantur realiter ab igne; percipiunt enim Spiritus Issionem factam ab igne eleuato ab omnipotentia Dei; & sic dolent,&tristantur. 8 Unica concl. Delectatio, & gaudium sunt proprietates beatitudinis rmalis. Prob. I .ex se te. P.in V. 9, ubi super illud: In laqueo tuo, qu m absconderunt, comprehensus es pes eorum:quem textum legunt 7 o. In musciapula ista, quam oceultauerunt, comprehensus espes eorum, ais: Locus autem anima non inspatio
aliquo est, quod forma occupat corporis; sed in Ma
433쪽
Iectatione , quὸ se peruenisse per amorem Iaetatur. Delectatio autem perniciosequitur cupiditatem, fruc uina eharitatem. Ex quo sic. Delectatio, legaudium sunt de ultimo fine iam habito , quia desectatio,& gaudium est laetitia de eo, quo per amorem iam peruenit , & sequitur charitate ima coli summatam, per quam consequimur Deum in ratione summi boni, & vltimi finis; sed amor consummatus cst nostra beatitudo formalis, ut probatum est insup.ari, ergo delectatio, & gaudium sequuntur ad nostram beatitudinem formalem;atqui illud,quod sequitur ad aliud,& est inseparabile ab ipso,est proprietas illius; in hoc enim consistit ratio proprietatis, quod fluat ab illo, cuius est proprietas; & quod sit inseparabilis ab illo,quia debet ei conuenire semper; ergo delectatio, & gaudium sunt proprietates beatitudinis formalis.s Cons. Beatitudo sermalis consistit sermaliter in illo actis,per que primo possidetur Deus in ratione summi boni, seu ultimi finis,ut dictum est insup. ari; sed per delectationem, & gaudium non possidetur primo Deus in ratione ultimi finis,& summε boni; quia delectatio, & gaudium supponunt Deum in ratione summi boni possessum per amorem colammatum; ergo delectatio,& gaudium non sunt ratio formalis nostrae beatitudinis, sed sequuntur ad illam, tanquam quid posterius ; & ideo sunt proprietates illius. Vid.
io Obiic. I. In Scripturis nostra beatitudo
frequenter vocatur Gadium; ut MaΠ. S; Io. I s. di I 6, FUI .vocatur delectatio; dicitur enim: Delectationes in dextera tua usque in em ; er B aliis Pib. 8. de civ.Dete. 8. ait: Nemo tamen beatus es,qui eo,quod amat, Uruitur aergo nostra felicitas consistit in gaudio, seu delectatimnc;fruitio enim delectationem importat sermaliter; ut docet Fund.DoLI. in I. Ubis.
Resp.ad I. Seripturas loqui δe beatitudine identich,non formaliteri ideo modo illam appellant vitionem, modo amorem,modo gaudium , modo delectationem; ut sic loquendo indicarε-tur omnia,quae integrat beatitudinem nostram .
Ita ad 2; manifeste nanque describit Uagnus Pater integritatem beatitudinis ; subdit enim ibid.
uisquis ergofruitur eo, quod amat,verumque,e summum bonum amat, quis eum beatum, ni imis rimus negetΘQuibus verbis docet nedum fruitionem,sed etiam amorem summi boni requiri necessario ad beatitudinem; quod nequit verificati,nisi de beatitudine integraliter sumpta. Ii Obij c. r. Beatitudo serinalis consistit in amore perfectissimo, ut dictum est i v. ari; sed amor pei scistissimus includit fruitionem, & fruitio importat desectationem; ergo beatitudo sor-
malis consistit in delectatione . a. Delectatio est posterior amore; delectamur enim eo,quod amamus; sed beatitudo formalis consistit in ultima operatione,quia ultima operatio est perfectista
ma; ergo tonsistit in f uitione. 3. Beatitudo se maliter consistit in actu voluntatis a sed delectatio est maxime de ratione voluntatis inter omnes actus illius,ut docet Funa. Doct; ergo maxime in delectatione consistit. Resp.ad I .dist.mi. Amor perfectissimas includit fruitionem identice,materialiter, de consecuti vh,conc;sormaliter,& primario, neg. Ad a dist. pariter mi. Beatitudo formalis consistit tria vltima operatione, idὰst in operatione ritimae
potentiae immanentis, conc; in ultima operatione ultimae,& eiusdem potentis, neg; nam per Primmam operationem ultimae potentiae eon inqui- inur Deum in ratione ultimi finis; & ideo per illam beamur formaliter. Dicitur ergo conisere in ultima operatione per ordinem ad operationes diuersarum potentiarum; non vero per o dinem ad operationes eiusdem potentiae vitibinae.Vel dicitur consistere in ultima operatione,
qua consequimur Deum in ratione ultimi finis, non vero in ultima operatione, quae supponit Deum iam consecutum, ut est delectatio. Ad 3. etiam dist.mi. Delectatio est maxime de ratione voluntatis ita, ut sit primus, & principalis actus illius,neg; ita,ut magis, & principalius spectet acivoluntatem,quam ad ceteras potentias,cone. Si
ergo beatitudo sermalis consistit in actu principali ipsius voluntatis, non in delectatione, quae spectat etiam ad alias potentias, sed in amore , qui spectat tantum ad voluntatem , & est actus principalis illius, sermaliter consistit; ex quo magis roboratur nostra concl.
Ia Quaeres 1; an delectatio distinguatur ab
Resp.distingui solum virtualiter, sicut pas
siones entis distinguuntur ab ente; nam cum duo actus eiusdem speciei, & eiusde ordinis nequeae simul esse in eodem si ibiecto,ut alibi dictum est si delectatio, & amor distinguerentur realiter, sequeretur,quod dum quis amaret,no delectar tur;& dum delectaretur, no amaret; quod est a surdum.Tum quia sicut potentia visiua,dum delectatur de suo obiecto, non habet alium actum praeter ipsam visionem, sed per ipsum actum visionis perseueranter tendentem delectaturi nam potentia visiua nullum alium actum potest hab re praeter visionem; nec duas habet simul visiones; unam per quam videat coloratum; alteram ,
per quam tendat in delectabile ; quia clim ratio delectabilis abstrahat a sesibili, nequit specific re actum potentiae visivae, quae essentialiter determinata est ad coloratum sensibile; ergo a se tiori id praestat voluntas,quae est potentia persectior.Tum quia ita se habet amor,& delectatio ἔsicut creatio, & conseruatio; nam sicuti creatio sermaliter facit creaturam possidere esse;& conseruatio supponit esse ipsius creaturae; ita amorserinaliter facit creaturam possidere Deum ι &delectatio supponit possessionem ipsius Dei; sed
creatio non aestinguitur a realiter a consecuti
434쪽
ne;quia eonferuatis nihil aliud es, quam eo inumta creatis;ergo delectatio noti distinguitur reali-liter ab amore, scd solum virtualiter , quatenus ad illum naturaliter sequitur . Tum quia actus , per quem possidetur aliqua res,non distinguitur ab actu tendente in illam rem iam possessam
sub eadem ratione Brinali;quia formalis posses fio,&duratio in tali possessione, quae supponit initium possessionis, non distinguutursed amor, α delectitio sic se habet;ergo non distinguutur. 13 Quaeres a; quomodo se habeat amoraunicitiae,& amor concupiscentiae Resp. esse proprietates amoris simplicis
heneuolentiae; in tantlim enim amatur amicabi- Iiter persona, cui volumus aliquod bonum, in quantum illa persona concipitur, ut bona in se ,
di propter se; & in tantum cocupiscitur aliquod honum alicui personae, in quantlim amatur illa persona in se,& propter se; sed amor alicuius in se , & propter se est amor simplicis beneuolentiae; ergo amor simplicis beneuolentiae est radix
amoris amicitiae, &concupiscentiae . Qi anthmia autem ad distinctionem dicitur posse esse unum, di eundem amorem virtuaIiter solum multiplicem, quia est una bonitas in se, & propter is, quae est ratio huius triplicis amoris; quanuis alia quando possit reperiri actus amoris sine aliquo ex his modis amandi, & sine aliquo ex istis r spectibus;sicut unus , & idem paries potest esse
cum pluribus respectibus, & sine illis .et4 Quaeres 3; a qua virtute procedat deicietatio ξResp.oriri a charitate,viIupatietum est.Estrant.Sua.bie disp.sse I.3.n. 12 V3 p. bi quamis fateatur delectationem sequentem ex amore amicitiae, de simplicis beneuolentiae oriri a charitate; attamen ait delectationem sequentem ad amorem coneupiscentiae oriri a spe,
quae manet in patria;quia fuit in Christo,qui tamen fuit beatus.Improb.tamen.Spes non manet
in patria; quia spes est de bono arduo futuro, hoc autem nequit esse in patria, ubi habetur omne bonum I & in Christo non fuit spes circa praemium essentiale,sed innitim circa accidenta-Ie,ut est glorificatio corporis,salus fidelium,&e; ergo delectatio concupiscentiae nequit procedore a spe. a. Ab illo oritur delectatio sequens ad amorem concupiscentiae,a quo oritur ipse amor concupiscentiae, ab ipso enim non distinguitur; sed amor concupiscentiae in patria oritur a ch eitate; quae est radix omnium bonorum; ergo, &ipsa delectatio. Obiectiones soluentur in Iram de Spe
as Quaeres m quodnam sit obiectum primarium delectationis Resp; quod vel delectatio est de Deo, ut sumε bonus est in se,& propter se;& sic eius o
lectum primarium,& immediatum est Deus, ut summe bonus; vel est de actibus creatis, quibus creatura consequitur Deumve est visio, & amor
Desiti tune obiectum talis delectationis sunt illi actus creati. Prima pars est coni. Dur. opinanistem delectationem primo modo sumptam habere pro obiecto immediato ipsam vitioiaem a &eom. altos asserentes ex visione, & Deo conflari unum obiectum totale talis delectationis. Prob. tamen . Quanuis cog itio praerequiratur , tanquam conditio generaliter ad omnem activria voluntatis,quia nihil votisum, quin praecietvitum attamen non ingreditur rationem formater
obiectivam actus voluntatis; sed delectatio est
actus voluntatis beatorum; ergo quanuis visio beata pr requiratur,tanquam conditio,attamen non ingreditur formaliter rationem Drmesem obiectivam delectationis; & ideo nec totaliter,
nec partialiter est obiectum primarium ipsius.2. Obiectum delectationis est idem, ac obiectum beatitudinis formalis; nam delectamur formaliter de eo, quod nos beat; sed obiectum imm diatum beatitudinis sermalis est Deus, ut sum mum bonum; ergo & delectationis.
bonum proprium delectantis; sed sola visio est obiectum proprium beati,quia Deus est bonum extrinsecum; ergo visio est obiectum delectationis.a.Idem est obiectum spei in via, ac delectationis in patria; atqui obiectum spei no est Deus, sed visio beata;ergo & delectationis. 3. obiecta
tristitiae damnatorum non est Deus;ergo nequidelectationis beatorum: oppositorum enim eadem
est ra vade sicuti damnati tristantur de carentia visionis; ita beati delectantur de ipsa visione. Resp. ad i. dist. ma. Quod est bonum proprium obiectiuE, conca & in hoc sensu neg. mi; subiective , nega & in hoc sensu conc. mi. Ad a. g. mi; si enim spes non haberet pro obiecto immediato Deum,non esset virtus Theologica. Ad 3.neg.ant;damnati enim primario tristantur de culpa,quae est causa poenae; & quae opponitur Deo,ut summὶ bonus; dicuntur enim poenitentia agentes, ct prae angustaspiritus gementes; undo secundatio solum tristantur de poena . Uci dicitur,quod tristantur de carentia visionis Obiecti-ue acceptae; idEst de carentia obiecti, quod per visionem videturinon autem de carentia visionis formaliter sumptae.
An ad amorem beati cum requiratur habitur charitatis Θx D Atio dubitandi esse potest nuxinidin nostra sententia; ut enim dicebamus D.2.de Selent Dei qHinrt. I.f.2ό eq; charitas actualis,seu amor Dei super omnia,ut qua
litas est, iminediath producitur a Deo in cordibus nostris per Spiritum S; per quam qualitate Decundatur nostra voluntas , & fit potens per ipsam tendere in Deum vitaliter ipsum ama do; in qua tendentia consistit actio sermalis ipsius voluntatis; unde videtur non esse necessatiu
435쪽
habitum charitatis; qui non ob aliud requiritur, nisi ut voluntas per ipsum fiat potens elicere
actum. Praeterea ex hoc videtur veri scari opinionem Mag. asserentis charitatem esse Spiritum S. intrinsece assistentem, & mouentem coroda nostra ad amorem. a Haec dissicultas lath examinanda erit in trasitae charit, ubi cam expendemus communiter ad habitum charitatis viae, e patriae;ideo nue
breuiter explicanda sunt ea, quae dici debent de
tria dari habitum charitatis. Ira Fund. Doct.in I. dis. I.ρrine. I. .a; ct dist. II prisc. I.q. 2, & communiter omnes excepto Mag.
Not; quod, ut dicebamus et/bfnum. 73; licet habitus charitatis no si necessarius ad producendum actum amoris in nobis in genere causae efficientis, prout qualitas est; sic enim aselo Deo pro dueitur iuxta illud Apest. Deus
enim operatur in nobis et/elle; attamen potest esse
neccssarius ad eliciendum vitaliter ipsum actum amoris, prout actio vitalis esti praesertim si ille, actus eliciatur necessatio,& indefectibiliter ι ea
enim actus necessario eliciti conueniant cunia
actibus naturaliter elicitis in hoc , quod liberε non fiunt: & habitus sit ad unum determinatus ,
ideo se habet,velut natura; cumque actus amoris beatifici sit necessarius,ut 1 f. videbimusndeo necessarius est habitus charitatis, per quem determinatur voluntas ad illum eliciendum inflexibiliter. 1 Vnica concl. Datur in patria habitus charitatis consummatae , qui est principium amoris beatifici. Prob. I .ex Beatiss PIG.de Morib.D . ra;
ubi postquamsup. illud Apost. Rom. 8. nos separabit ἀ charitate Christi, dixerat per charitatem in sic parabiliter nos Deo coniungi, subdit:
uod quantoscerit insantius, arcuesudio us, tanto eris beatior, atque sublimior , ct illo suo δε-
minante liberrimus, ct lib.de Suhs dilectionis, di
amore c . . Igitur per amorem foetata est Factori suo creatura rationalis,solamque es dilectionis
minculum,quod ligaι utrosque in idipsum, , tan-nfelicius,quanto fortius. Ex quibus sic arguitur. Persectior est unio potentiae cum obiecto , quae habetur per actum,& habitum; quam quae habetur sol iam per actum; sed beatitudo socinalis est, persectissima vitio cum Deo, quae habetur per charitatem; ergo beatitudo formalis habetur peractum,& habitum charitatis. Prob. ma. Fortior est unio potentiae cum obiecto,quae habetur per habitum,& actum; quia potentia per habitunia sortificatur,ut miori conatu tendat in obiectu , nam per habitum redditur pronior, de inclin tior in suum obiectu ui; & quo pronior, ac inclinatior cst, eo sortitis, ac vehementius tendit ilia
illud;sic enim lapis magis grauis, quia est incit. natior per maiorem grauitatem, velocius tendit
ad centrum; sed fortior unio est perseet Ior; ergo perfectior est unio potentiae cum obiecto, quae habetur per habitum,& actum,quam quae h tur ibitim peractum . Mi. patet; quia beatitudosorinalis est unio inseparabilis beati eum Deo Iunio autem inseparabilis est perfectissima unio. 6 Dices hoc valere, quotiescunque actus non est perfectissimus, ut est amor beatificus; tuc enim potentia per habitum roboratur ad elici dum actum perfectum; quia sectindi in se ipsam nequit in actum perfectum prodire; ut patet de
actibus naturalibus. Sed coni. est;& magis confallata ratio. Magis persecte operatur potentia, quae operatur per maiorem virtutem, perfectio enim oper tioivs virtuosae mensuratur a perfectione virtutis; sed maior est virtus potentiae, quae operatur per habitum perfectissimum,& per actum perfectissimum,quam quae operatur solum peractu persectissimum; quia maior est virtus actualis, &habitualis simul,quam actualis tantum; ergo magis persecte operatur potentia, quae operatur per habitum,& actum etiam perfectissim v, qua quae operatur sollim per actum quantuncunque persectum; atqui beatitudo est operatio perfectissima; ergo debet esse a potentia operante peractum, de habitum perfectissimum, qui est hiuiatus charitatis.
7 Prob. a. Actus perseetissimus secundiim totam suam speciem importae omnia illa, quae dicunt perfectionem simpliciter simplicem spectantem sermaliter ad illam speciem, Miter non esset actus perfectissimus secundum totam suam speciem,quia non absis meret omnem persecti
nem simpliciter simplicem spectantem aliis ter ad illam speciem ; sed amor beatificus est actus persectissimus in linea volutatis; ergo imis portat omnem perfectionem simpliciter simpliacem pertinentem formaliter ad lineam, seu Ipe. ciem voluntatis; atqui habitus charitatis est per sectio simpliciter simplex spectans formaliter ad lineam voluntatis, quia in suo conceptu se mali nullam dicit imperfectionem,etenim si aliquam diceret imperfectionem repugnantem statuvatriae,vel esset,quia diceret Deum non pos- stilum; vel quia sequeretur ad cognitionem obscuram; haec autem non conueniunt habitui charitatis consummatae, tui est perfecta possessio ipsius Dei in se ipse, & sequitur ad visionem clara
Dei; ergo habitus charitatis datur in beatis. 8 Prob.3 . Habitus charitatis datur in via. ergo de in patria. Prob.ant.pra scindendo ab eo , an ad omnem actum amoris Dei sit necessariugiemper habitus charitatis; ves selum sit necessarius ad a ctus persectos, de quo alibi. Igitur ex i lo Rom. 8. Gis nos separabit a charitate Christi ;sic prob. Habitus est qualitas dissicile mobilis, aut omnino inseparabilis a subie an hoc enim habitus differt ab actu, qui cito transi a subiecto, quando non est coniunctus clim habitu, a
436쪽
quo sole firmiter retinetur in subiecto; sed eIiaritas in Paulo adhuc existente in via fuit dissicile mobilis, quia non potuit separari neque
a fame,neque ab angustia,neque a morte,neque
a persecutione,neque a gladio &c; ergo habitus charitatis datur in via. Prob. cos. Si habitus charitatis non daretur in via, separaretur a viatore, quando ex hac vita decedit ad vitam beatorum; sed hoc est eom.ls.ibid. asserentem neque per mortem separari a charitate, quam habebat i via;quod falsum esset, si separaretur a viator , quando ex hac vita decedit;crgo habitus charitatis datur in patria. Tum quia illa solum amittuntur in patria,quae ita erant propria viae,ut haberent oppositionem cum statu patriae ; de ideo gratia non amittitur, sed perficitur, & consum,tur; sed habitus charitatis nullam habet oppositionem cum statu patriae; qualem habent Fides , quae est de Deo obscure cognito;& spes,quae est de Deo nondum habito; ergo habitus charitatis datur in patria. 9 Prob. . a Fund. Doct. Ad hoc, ut aliquis actus eliciatur ab aliqua potentia, debet illa potentia esse illi proportionata, quia improportio impcdit actionem potentiae ; sed voluntas beati sine habitu charitatis n6 est proportionata actui amoris beatifici; ergo ad actum amoris beatifici requiritur habitus charitatis. Ma.patetiquia cum obiectum sit mensura potentiae, di mensura debeat proportionari mensurato per adaequatione cum illo;ideo adhoc,ut aliquis actus eliciatur ab
aliqua potentia, debet illa potentia esse illi proportionata; aliter non esset ratio, cur creatura non posset naturaliter videre Deum, noctua Solem,oculus spiritum &c. Prob. mi. Si voluntas
heati sine habitu charitatis esset proportionata actui amoris beatifici, maxime, quia per ipsimia actum amoris a Deo effcienter productum ilia voluntat rivi qualitas est, constituitur ipsa voluntas in actu primo potens immediate per ipsum tendere in Deum amando; ut dictum est rom. I. vibis sed hoc quanuis posset concedi de amore viae,qui,utpote cito transiens, potest habere modum di.ositionis, non autem modum habitus; attamen non valet de amore patriae, qui, utpotestabilis,& inamissibiliter perseverans, debet hahere modum habitus,& ideo nequit esse sine libhitu charitatis; ergo voluntas beati sine habitu charitatis non est proportionata actui amoris heatifici. Tum quia vel illa entitas amoris beatifici considerata,vt qualitas est,semper manet in subiecto,vel non Si primum;crgo habet rationeliabitus;nam nomine habitus intelligimus aliqua qualitatem actuantem potentiam stabiliter, &constituentem proxime potentem progredi it
actum illa autem qualitas sic is habet quidquid sit, an habistis debeat realiter distingui ab habitu; vel solum debeat la habere per modum actiis primi suauiZantis potentiam ad operandum fociliter ergo haberet rationem habitus.Si Secu-Mag. Frideric.Nic. uardi I om i.
ilum:ergo non esset actus amoris beatifici; quia de ratione amoris beatifici est perpetuit , &inamissibilitas;vov.dictum est;& inferius mapis explicabitur. ro Obijc. I. Fund. DORI. ubis ut delandae opinionem Mag. asserentis habitum charitatis esse ipsum Spiritum sanctum,reijcit tres rationes
D.1 b una,tanquam recte non improbantes;qu
rum prima est. Actus perfectus nequis egredi, nisi ὀ potentia pessecta ;sicut enim esse se habet ad sp rarilita potentia imperfecta ad perfectum operari; esse autem nequit operari sine potentia superadditat, ideo potentia nequit perfectὰ operari e perfectione sibi superaddita; sed perfectio potentiae es
habitus; ergo sine habitu nequis perfecia operari; amor beatissus est operatio perfecta; ergo ne ha
tionem reijcit asserens,quod licet species sit perfectio intellectus; attamen intellectus beati i patria perficitur per Diuinam essentiam,per qua exit in actum persectissimum; ergo a pari qua uis habitus charitatis sit persectio voluntatis; attamen perfici potest per Spiritum S; ut exeat
in perstctissimum amorem; non enim minus,sed magis potens ad agendum est voluntas,quae mouet ceteras potentias, ut agant. Tum quia sicut
gratia habitualis existens in anima potest perficere intellectum; ita potest perficere voluntate; crgo ruit secunda ratio. Resp, quod Fund. Do I. asserit rationem, D.Tbo. sub illa forma propositam non conuincere;nimis enim generaliter concluditiquia procedit de perfectione generaliter, quae potest esso intrinseca,& extrinseca;& sicut intellectus noli potest operari sine sua perfectione; attamen illa persectio potest cile intrinseca;ita a pari. Aliter autem proponitur a nobis haec ratio; quia aliud
est dicere, quod actus persectissimus secundiam speciem exigat omnem perfectionem simpliciter simplicem spectantem ad illam speciem formaliter; & ideo quod actus charitatis patriae, qui est persectissimus,exigat habitum charitatis, qui est perfectio simpliciter simplex spectans formaliter ad lineam voluntatis perstela amantis; sic enim nequit esse Deus, quia Deus nequit formaliter in genere causae formalis spectare ad lineam voluntatis creatae;quod namque hoc modo spectae ad voluntatem, est sorma iturinsecε illam inχω mans;quod nequit fieri a Deo, qui sollim in g, nere causae eruientis extrinsecae potest ad illam
concurrere; ac propterea nequit habitum supplere,vt dictum est arLI. Ir An autem haec procedant etiam de potentia Dei absoluta , quanuis Funae DoLI. ubis desendendae gratiae opinionis Mag. asserat con uincere soliun de potentia ordimaria; attamen in e q. inclinat ad asserendum proccdere etiam de potentia absoluta consormiter ad lumen gloriae respectu intellectus; ut diximus M. I. de Inuia
437쪽
o. alias rationes, ob quas Deus nequit supplere viceni habitus.
An beati queam libere cessare at amore
Dei λr Vpp. I. de facio beatos nunquam deo stituros ab amore Dei, siue hoc eis
convcmat ab intrinseco ex natura ipsius actus
beatifici,siue ab extrinseca Dei prouidentia perpetuante in ipsis amorem. Es coni. Orig. lib. 3.
Periareb.e. N, ubi dixit: Beatos proter eorum dein menta aliquando damnandos; er damnatos pro ter eorum merita beatiscandos. Habetur tamen Io. I 6. Gaudium vestrum nemo tollet a vobis ; Oloe. 2I. Non erit amplias neque luctus, neque clamor,nec Uisy dolor. Et Mat. 2 3. Ibunt insupplicium aternum usi autem in vitam aternam . Et Sap. I. Iusi autem tu perpetuum vivent Et in Ρ-.Credo .isam aeternam; de tandem statutum fuit coni. Orig. in Cone Iiat. b Innoc. III. Omnes mortales resurgent, ut recipiam fecundum merim Da,vel eum diabolo poenam erpetuam,vel cum
christo gloria empiternam. Hoc saepissime d cet Beatis . P, & praecipue in lib. de ciuit.Dei, ut lib. 6. e.vo; ubi ait: Porro qui non dat felicitarem, vitam quomodo possit dare aeternam e Tam quippe vitam arernam is cimus,ubi es sinestae felicitas.
Et lib. 2 I. c. I 7; er de m .har. xi ex illo FELDO t. in a.ds. .art. dub. I ita, & ratio est; nam beatitudo est satus omnium bonorum aggregatione perffectus exeludens omnem miseriam; sed
posse desistere ab illa est maxima miseria ; quia posse ab illa desistere est posse ruere in miscria ἔergo beati nunquam possunt desiste te ab amore beatifico. a Supp. r. hec etiam de possibili posse aliquem vere esse beatuD; si cius beatitudo non esset a terna.Est eom.Scot; Dur; Ohami Gabri MF- te ; O Gran. apud nostrum Gibb. hic do. 6. b. I. n. 3; & ratio est. De ratione vcrae beatitudinis est persecte satiare omnem appetitum; scd beatitudo, quae non esset perpetua, non satiaret omne appetitum; beatus enim,qui non esset certus de perpetuitate suae beatitudinis, posset appetere ipsam perpetuitatem, ut appetiit Petrus permanentiam in Monte Thabor illis verbis: Domine hostim est nos hic esse : Faciamus hic tria tabe nacula de ideo beatitudo,qus non esset perpetua, non satiaret omnem appetitum ἱ ergo non esset vera beatitudo. 3 Dices beatitudinem non perpetuam esse consecutionem sermalem sium mi boni, & noritatollere omnem anxictatem, ut patet in Christo
Domino; sed in calu esset huiusinodi; ergo esset
Resp. Veram beatitudinem esse consecuistionem Dumalem summi boni satiatiuam omnis appetitus, & ideo sublatiliam omnis anxietatis; Christus Dominus autem non suit beatus secu-
dum partem in seriorem,& ideo seeundum illam
potuit tri stari. Inst. D. Paulus in raptu suit verξ beatus,& tamen eius beatitudo nota fuit permanes; ergo de ratione verae beatitudinis no est perpetuitas . Resp.D.Paulum fuisse beatum solum dispositive; quia habuit beatitudinem per modum diaspositionis, non per modum habitus permanentis;dispositio autem ad aliquam formam, quanuis sit quaedam participatio sermae, attamen no est vere,& proprie illa Hrma;& ideo D. Pauiatis non fuit beatus, nisi participative impet Minchoative; non autem persecte formaliter, & finaliter; vera autem beatitudo est perlecta, sor- malis,& finalis. 7 Supp. 3. De ratione verae beat tu dinis esse coguoscere pei petuitatem illius. EsconLAmicu, O quosdam alios. Pryb. ex Beatis P. de Com. OGrat.c. Io; ubi loquelisae Adamain: Beatitudinis
plenitudinem, qua Osancti Angelisunt beati,idsut cadere non pocet ulterius, O boe eerti mese ret .EI lib. I I .de civit.Dei c. 32. Angelossanctos in sublimibus Caeli dibus desua superna, O vera
felicitatesecuros esse nemo ambigani er ibid. c. IX. Nε minis nescientes error, quam scientes timον nosinii esse beatos. Et lib. II. de Gen.ad lit. c. I 8. ait
quod si aliquis non Ar certus de sua beatitudine,
non es vere beatus; quia intertitudo es miseria, er atio crederet esse permansurum,ct tamen non
Gyt permansurus, esset sultus Oftittitia autem est
pariter miseria. Et ratio eadem est; nam de rati ne verae beatitudinis est ita satiare, &quietare omnem appetitum,ut non possit amplius m
ueri ad aliquod appetendum; in hoc enim distinguitur vera beatitudo finalis simpliciter, de qua hie loquimur, a beatitudine viae; quod illic, eumst in termino simpliciter vltimo, nequit amplisis moueri ad tendendum in aliuod; ista vero climsit in via, semper est in motu; sed si no cognosceretur perpetuitas beatitudinis, posset voluntas moueri ad appetendam cognitionem durationis illitis boni, quo frueretur; ergo non esset persocte beata. 6 Dices. Ad beatitudinem essentialem nulla requiritur creaturae visio,quia creatura est ra tum obiectum secundarium; ergo etiansi non cognosceretur perpetuitas visionis, quae est at quod creatum, adhuc saluaretur vera beatitudo λResp; quod licti ad beatitudinem obiectiauam non requiratur cognosci aliqua creaturam,
attamen ad beatitudinem sermalem, de qua hic loquimur, estentialiter requiritur creatura, quae per ipsam formes iter beatificatur, de requirit uxvisio, si amor beatificus, qui sunt entia creata, de sicut ad beatitudinem essentialem obiectivam requiritur cognoscibilitas aeternitatis in seipsa; ita ad beatitudinem serinalem , qsta formalitcrest beata creatura, requiritur, quod cognoscatur
7 Supp. . Non posse Deum intuitiuὸ vici
438쪽
ri,quiti beatifice diligatur. Est eom.Godo' h e dis
BIenrq odi. o. q. v ratio est. Omne bonum nullam sabens rationem mali , non potest non amari; sed beati videntes intuitiue Deum, vident omne bonum nullam habens rationem mali; e go beati videntes Delim non possunt illum non amare.Tum quia ita se habet amor ad cogniti nem,sicut voluntas ad intellectimi;& obiectum amabile ad obiectum cognoscibile; haec enim
tria,potentia, actus, & obiectum,eundem ordinuseruant inter se; sed voluntas esse nil aliter sequitur ad intellectu in ita, ut nequeat dari intellectus sine voluntate; δt obiectum, quod est omne cognoscibile,essentialiter connectitur cum omni amabilitate; ergo amor Dei, ut est summum bonum, essentialiter connectitur cum visione Dei, ut est summum verum; sed quoties duo essentialiter connectuntur, nequit dari unum sine alio; ergo beati neque ut Deum videre intuitiue, quin illum beatifice ament.
8 Dices. Viso praecedit amorem, & ab illo
realiter distinguitur; ergo potest Deus concurr re cum intellectu ad visionem absque eo, quod
concurrat cum voluntate ad amorem , & ideo
saltem de potentia Dei absoluta possunt beati
Deum videre,quin Deum ament. Resp. neg.cons; nam etiam intellectus pra
etait voluntatem,lc ab illa realiter distinguitur, ει sic omnis essentia praecedit suas passiones, a quibus realiter distinguitur ; & tamen nequit Deus active concurrere ad producendum unum sne alio propter cilentialem connexionem, qua
habent inter se. Illa igitur possunt a Deo separ
tim essici, quae distinguuntur realiter,& essentialiter non connectuntur. H upp.s Prima sententia vult amorem beatificumron esse necessarium ab intrinseco, & ex sita n tura, sed liberum, & contingentem; perpetuaritamen ab extrinseco, scilicet a Diuina Prouiden- eia illum perpetuo conseruante. Ita Seotis r .dist. Tl.ε, Gabrio Sal. hanc opinionem probabilem
putat.1 o See da sententia docet amorem beatificum esse ex sua natura intrinsece neccssarium, nedum quoad specificationem, sed etiam quoad exercitium; & ideo beatu nunquam posse desistere ab actitati dilectione Dei. Ita Fund. Doct.mbifide saepe alibi. ArgiGregi Gibb; ct communiter omnes mseri. Consentiunt Thomi , ct omnes alis communiser. ix Vnica cons. Amor beatificus est ab intrinaeco actus necessarius quoad specificatione ,& exercitium;quia est aetemus, & ideo beati nequeunt desistere ab amore Dei . Prob i. ex Beatiss. P. lib. de cos. verae vitae. I ; ubi super illud Io. I7. Hac est υ1ta aere Ira, ut te Iolam verum Deum cognsscam, docet: Ut Factorem suum verum Deum intelligat, inrelligendo diligat,diligendo in eri qui es Merna vita,atem
Et ν keate vivat. Ex quo sic. Adtus,per quem,
creatura aeternaliter vivit in actu secundo,est necessarius intrinsece quoad specifieationem, &exercitium ; sed amor beatificus est huiusmodi; ergo est necessarius intrinsecε quoad specificationem,& exercitium. Prob. ma. obiectum speciaseatiuum talis actus est necessarium specificatiue,& exercite; cst enim Deus,ut summum bona ;summum autem bonum , in quo est omnis ratio boni, & nulla ratio mali,necessitat voluntatem ad tendendum in se ipsum exercite; quia in tantum quodlibet bonum creatum non necessitatvoli intatem, in quantum in ipsis est ratio boni simul,& ratio mali; & ideo secundum unam ratio nem potest tendere, & secundum aliam non tendere; ac propter lioc tendit libea libertate exerincitii; quod si in obiecto non sit, nisi unica ratio, quia in ipso est omne bonum, cum quo nequit coniungi ratio mali, quae est priuatio boni; &priuatio nequit coniungi cum forma, cuius est priuatio; tunc non potest volun ras tendere,& notendere; quia in obiecto est solum bonitas, quae est ratio tendentiae; non autem malitia, quae est ratio non cudentiae; voluntas enim, sicut quaelibet potentia, specificatur a suo obiecto sermali;& ideo si obieetum est necessario determinatum ad solam rationem boni; etiam voluntas erit necessario determinata ad aetii tendendum in bonum; ergo si obiectum specificativum actus, per quem creatura aetemaliter vivit, est necessariti determinatuin ad solam rationem boni; volunotas per tale obiectum necessitatur ad tendendum in illud nedum specificatiu ,sed etiam exercite, necesse est talem actum, per quem aerii vivit υ luntas tendendo in tale obiectum, esse necessarium specificatiue,&exercite; implicat enim acta liberum progredi a potentia necessaria in obiectum necessariu; quia actus specificatur ab obiecto, de specificat potentiam. Mi.patet; quia vita beata in actu secundo consistit in operatione elicita actualiter ab ipsa voluntate beati; ut probatum est ar. I; de ideo amor beatificus est actus, per quem creatura aeternaliter vivit in actii s
I 2 Prob. I .ex eod. Illud, quod est intrinsecε aeternum,est necessarium exercite; sed amor beatificus est huiusmodi; ergo est intrinsece necessarius exercite . Prob. ma. Quod est aeternum est immutabile; & quod est immutabile, est necessarium csse, aeternitas enim sundatur in esse actuali exercite; quia necesse est sic esse, & non aliter; Rcut quod est temporaneu, est mutabile, & quod cst mutabile, est contingens, quia potest alit ex esse;ergo quod est intrinsece aeternum,est neces.sarium exercite.Mi.probata est in tract. de Ang. q. Is .ar. Imam illud est intrinsece aeterni im clerianitate participata,quod, licet habeat principiti, caret fine; amor autem beatificus est huiusmodi, ut patet. Tum quia si non esset intrinsece aeternus,mensuraretur tempore, & sic aliquando de
439쪽
tineret,aliter nulla mensura mensuraretur, & sic esset immensus; non enim intrinsece potest me surari aeternitate imparticipata; praeter autem aeternitatem imparticipatam , aeuum, de tempus non duur alia mensura. Vid. f. I 3 Prob. 3.euertendo rationem oppositam. Si amor beatificus non esset necessarius specimcatiue,& exercite,maximE, quia voluntas illum
libere elicit; &ideo potest vel positive aliunia
adium incompossibilem elicere , vel saltem omissiue illum suspendere; quia licet ad hoc , ut positive eliciat actum Oppositum, requiratur ratio mali, quod tamen falsum est; quia voluntas
potest tendere in mesum,ut malum, ut patet do peccante ex malitia; attamen ad puram omissionem boni, non requiritur ratio mali in obi cto; sed haec omnia falsa furit; ergo amor beatificus est necessarius specificatiue, & exercite. Prob. I. pars mi. I. Voluntas non est libera, nisi erga cligibilitatem mediorum; quia ita unum eligit, vel relinquit, ut aliud rc linquat, vel eligat; electio enim definitur sesectio unius praealis; circa finem autem non est libera; quapropter ait Phil; qubd voluntas tendit in finem, ut natura, scilicet,ut determinata ad unum, & ideo necessario; in media autem tendit, ut potentia, idEst cum
potentia ad oppositum; sed per amorem beatificum tendit in finem simpliciter; ergo illum nono eligit libere. a. Ille actus tantum elicitur Iibeth a voluntate,qui est ad obiectum, in quo Iunt rati nes oppositae, ut dictuin est; sed rationes oppositae,ad quas tendit actus voluntatis, sunt bonum,& malum,quae non iunt in Deo , qui est omi boni mi ergo amor beatificus, quo voluntas tendit in Deum,non elicitur libere. 3. In tantum etiacitur libere, inquantum non elicitur coacte, sed sponte,& voluntarie, ut volunt Aduersari=; sed spontane itas, & voluntarietas stant simul cunia necessitate specificationis, & exercitd, ut patet de Patre, & Filio in Diuinis, qui cum summa ospontancitat ride voluntarietate, & ideo cum sum a complacentia spirant Spiritum S; & tamen licet spirent Iibere libertate complacentiae,&Dontaneitatis; attamen non spirant libere libertate contingentiae ; quia non ita spirant, ut possint non spirare; aliter Spiritus sanctus csset clas contingens, & ideo creatura ; ergo Iicet beati ament Deum summe spontanee, voluntari c summe complacenter, de ideo libere libertate complacentiae;attamen non tollitur ab am re ipsorum necessitas specificationis,& exercitis. Prob. I. pars mi. Nemo respiciens ad malum operatur I ergo voluntas beati cognoscens malam
esse desistentiam ab amore beatifico nequit illa positive velle.Tum quia voluntas nequit positiite nolle bonum in communi; quia nequit vellis non esse beatam non ob aliam rationem,nisi quia priuatio boni in communi est manifeste malaia,& nullam habet apparentiam boni; ergo voluimias non potest tendere in malum,ut maluma
quia voluntas essentialiter est ordinata ad bonunam ordinatio citcntialis voluntatis est ab Au.ctore naturae,qui crzauit, & ordinauit res creatas; Auctor autem naturae nequit ordinare ad
malum, quia summe bonus est; ergo non potest tendere, nisi in bonum ; aliter tenderet extra sua ordinationem cssentialem, quod repugnat quia tamen ordinatur in bonum, ut cognitum ab in tellectu ; ideo si intellectus deficiat filso conetipiendo aliquod malum, ut bonum, voluntas potest deficere illud prosequendo sub ratione boni
apparentis; ergo voluntas nequit tendere in m Ium,ut malum. Ad illud de peccante ex malitia
iam dictum est g. 9. de Ang. art. I. g. I.n. I . Prob.
3.pars mi. omissio est quaedam fuga; sed voluntas nequit fugere, nisi a malo cognito, ut malum est,& sibi disconueniens ; sicut nequit prosequi, nis bonum, ut bonum est, ac sibi conueniens; &in Deo nulla est ratio mali; ergo voluntas beati non est libera ad omittendum amorem beatiis ficum, per quem tendit in Deum, ut summe bo
16 Cons. Ideo motus primo primi non sinat liberi,sed necessarii; quia proponitur obiectum tantum sub ratione boni, non sub ratione mali a sed Deus proponitur beatis sub omni ratione boni, & sub nulla ratione mali ; ergo a fortiori amor beatificus est necessarius; nam si aliquod bonum particulare,quod non est omne bonum, cognitum sub pura ratione boni habet necessit re voluntatem; a fortiori omne bonum , quod est summum, cognitum sub pura ratione Omnis
boni habet necessitare voluntatem.
r s Prob. . Diuina essentia cognita, ut sum me bona, habet necessitare voluntatem Diuitia ;Deus enim nequit non amare seipsum;ergo muIrto magis habet necessitare voluntatem crea tam a nam quod habet virtutem necessitandi
potentiam infinitam, multo magis potest neces- stare potentiam finitam ; sicuti est voluntas
Is Τandem prob.Ideo voluntas Angeli necessitatur ad amandum ipsum Angelum; qui iasubstantia Angeli est semper illi praesens Propo sta ab intellectu sub ratione boni, a qua nequit diuelli ipsa voluntas; quia nequit diuelli ab eis
tia,cuius est proprietas necessario coniuncta; sed Deus est magis intimus voluntati beatorum squam substantia Angeli voluntati eiusdem a quia Deus est intimus per illapsum; voluntas autem est praesens suae substantiae per inhqrentiam, praesentia autem per illapsum est intimior praesentia per inhaerentiam, quia inhaerere alteri est circunstare illi,illabi autem est intime penetrare; ergo Deus necessitat voluntatem beatorum specificatiue,& exercite. 17 Ex dictis patet beatos amare Deum li- heia libertate a coactione, a peccato, & a miseria,de libertate complacentiae, spontaneitatis, ac voluntarietatis, quae idem est, ac libertas necessaria,
440쪽
taria, perquam dicit Seοι. procedere Spiritum sandium;& Deum amare se ipsum .i8 Prob. I. Beatis.P. in Enchir. e. Io . ait:
Aut voluntas non es; aul libera dicenda est O s. δε TmSi aliquod es voluntariaminon est necessarismi sed amor beatificus est voluntarius; ergo non est necessarius . Re'. Godor ex D. o. .a a. de Verit.art. . ad x. Magnum Patrem loqui de libertate a
bertate a coactione; attamen in Enchir. expresse
loquitur de libertate a peccato, quae est libertas iustitiae filiorum Dei,de qua loquitur Apost. Rom.
ria, O Io. 7. Si vos Filius liberauerit, tune mere in heri eritis. Clim hae tamen libertate ait simul stare necessitatem, qua beati non possunt notia amare;docet enimSis enim oportebat prius homiane eri, ut bene velle poset, maia Oc. Po-sea vero e erit, ut male velle non possis ; nee ideo libero earebit Mbitrio ; multo quippe liberius erit
arbitrium, quod omnino non poterit seruire Πρω- ιαNeqtie enim culpanda es voluntas, aut volumias non es, aut libera dicenda non es,qua beati efffle volumus, m esse miseri nosolum nolimus, sed nequaquam promus velle possimus. Eri. quibus patet Scotum omisiste particulam non; ait cnini malist. P. Aut libera dicenda non es; & Scotus: sut libera dicenda es; ut resertur a Godo. Sic in suppl. eonLIuchb. I.c. Io3aeatissima es illa neces
tas,qua Mecesses feliciter vivere, o non mori,
in deterius muri.Hae necessitate non premun-
ων sancti edimuntur. Ex quibus manifeste ibquet Magnum P. esse conLScotum.
tate exercitij amat Deum; ergo etiam voluntas beati. Prob. cons. I . Voluntati viatoris proponitur diligendus Deus, ut summum bonum cognitum per Fidem I di hoc non obstante ille amor est liberi ergo a pari. a. Necessitas agendi debet prouenire ex aliquo intrinseco ipsi principio
agenti; ex eo enim prouenit, ut necessario agat, ex quo prouenit, ut agat; agere autem prouenit
ex principio intrinseco, & ideo necessario agere ex aliquo intrinseco debet prouenire; sed ex eo, quod intellectus videat clare Deum in patria , , quem obscurε videbat in via, nihil ponitur i
trinsecE in ipsa voluntate, sed eadem manet imis mutata, ac erat in via , ergo si in via erat liberata ad amandum Deum Iibertate exercitij; idem dicendum in patria. 3. Diuersitas applicationunia patientis ad agens inducit sollim maiorem in teiationem actionis, no autem necessita icin agendi; ut patet de diuersa approximatione calet actibilium ad ignem; sed Deum videri clare, & obscure dicit solam diuersitatem applicationis obiecti
ad potentiam ι ergo ex eo, quod clare vidcatur , non inducit necessitatem amoris in volun
Resip.neg. cons. Ad I. prob.disi. ant. Volunistati viatoris proponitur Deus,ut summum bonu, sub aperta visione omnis bonitatis excludentis omnem rationem mali, neg; ut summum bonum sub obscura cognitione bonitatis incIuderis alia quam rationem mali physici, scilieet arduitatis,& dissicultatis,quae potest retrahere voluntatem ab amore,conc. Vel ut summum bonum cognitu immediate per se ipsum,ut tale,n P cognitum p r speciem repraesentantem abstracti ae lummi bonitatem, & ideo imperseete satiantem voluntatem,cone.Ad a. neg.mimam ab obiecto cognito generatur in voluntate actus amoris,ut qualitas est; per quam actuat ut voluntas,ut possit rendere in ipsum; unde quia species repraesentativa Dei repraesentat abstractive, & ideo generat ii voluntate actum imperfectum, qui tantum imperfecte actuat voluntatem; ac propterea pers illam non satiat; at vero Deus per se ipsum immediate cognitus, cum sit infinite persectus generat in voluntate adium perscictuin, quo illam satiat pei fectrivi non possit alium actum asmittere; secus non esset perfectε satiata,de repleta .Et sic ad 3.neg.mi; nam Deum videri clare est Deum agere per se ipsum, ut obiectum,in volu
tatem;& quia ipse in se ipso est perfecti is me bonus sine ulla ratione mali ; ideo producit in v luntate actum amoris perfectissime illam reple tem,& satiantem; at vero videri obscure est v, deri per speciem creatam, quae,utpote impers elissima, repraesentat simul cum bonitate Dei plures arduitates, & ideo in illa generat actum imperfectum, per quem non satiatur omnino; &ideo remanet appetitus ad alia obiecta; propter quod potest actum amoris Dei abi jcere. a I obi je. 3. rentia amoris beati perseuerante visione Dei potest inuoluere aliquam rationem boni ; ergo potest voluntas liberε carere
amore beato.Pro,ant. Amor beatus non est sumum, quia est creatura; sed illud, quod non est summum bonurridicit carentiam alicuius boni istatis,qua carere bonum est ι ergo carentia amoris beati potest inuoluere aliquam rationem boni. a. Carentia amoris beati non est summum malum; sed ex eo,quod non sit summum malum, sequitur inuoluere aliquam bonitatem;ergo cais rentia amoris beati inuoluit aliquam rationenia boni. ς. Potest Deus praecipere beato, ut cesset ab amore beato;ergo tune carentia amoris M ti inuoluit aliquam rationem boni; quia bonum est implere praeceptum Dei. q. Si carentia amoris beati non inuolueret aliquam rationem boni ; voluntas nedum necessitaretiir ad amore Dei, sed etiam ad delectationem reflexam supra suu in amorem; sed concest falsum;aliter necessutarctur ad amandam suam delectationem, & sic ad delectandum de amore sitae delectationis; &ita in infinitum ergo carentia amoris beati iuuOIuit aliquam rationem boni. Resp. mg.ant. Ad I .prob.dist. ma. Non est