장음표시 사용
521쪽
An voluntas sit tantis uis pi Ton sumitur hic voluntas , prout λ1 gnificat potentiam volitivam , sed
prout dicit primum alium immediate elicitunia a voluntate non supponentem alium actum pri rem; sicut primus actus, quo intellectus assentitur principijs, vocari solet intellectias . ritur e
go, an voluntas sit tantum circa finem , an vero etiam circa media
a Not; quod voluntas in hoc differt ab inte-tione,quae pariter est circa finem ; quia voluntas est ei rea finem ab lute, & praecish cosideratum,
vi bonum non prout ad ipsiim ordinatur media ;& ipsum non ordinatur ad aliud ; intentio autem est circa finem consideratum, prout ad ipsum ordinantur media; quapropter electio dicitur essectus intentionis . Sicut enim se habet actiis, qui dicitur intellectus, per ordinem ad actum scientificum,qui dicitur scientia; ita se habet actus,qui dicitur voluntas,ad actum, qui dicitur intentio; I ed actus, qui dicitur intellectus , respicit principia absolute,& praecise non autem prout ex illis deducuntur conclusiones ; & actus , qui dicitur scientia,respicit principia, prout ex illis deducit
tur conclusiones,ergo actus voluntatis, qui dicitur voluntas, respicit finem, prout bonum abs
i ut non relative ad mediu, aut ad alium finem ;ει actus,qui dicitur intentio, respicit finem rei liue ad media . Et quan uis omnis actus volunta .ris possit dici volitio, seu voluntas; attamen ille solum,qui immediatior, & proximior cst potentiae volitium appellatur voluntas, quomodo fr-pissime illum appellat Beati C. P; di praecipue lib.
sue, ubi docet,quod erga beatiti idinem est volutas; ut si quis velit visionem non referendo ipsa in i isionem in aliud, tunc est voluntas visionis ; si
autςm referat ipsam visionem ad a Iiud, tunc non est voluntas visionis; ait autetn:Si enim non referi ad aliud visionemJed tantism voluit, ut videret; non est disputandum, quomodo intendatiιr em voluntaris esse visionem; manifestum est enim. Si aurem refert M aliud uti utique aliud, nec iam videndi voluntas reis. Quibus vcibis manitate docet, quod qua nuis potentia volitiva velit me
dia relata ad finem, attamen voluntas non cst erga mcdia , sed tantum erga finem . Idem habet Phil. 3. Et bivbi habet: V duntas est is electio eorum, quae funt ad sinem. 4 Prob. 2. ratione Fυnd. Doct.vbis. Ille actus, qui primo, & immediate elicitur a potentia, in duit nomen potentiae; sed volitio finis est liti iub
modi ergo induit nomen voluntatis. Prob. ma. Actus, qui primo, & immediate elicitur ab intelis tectu, induit nomen intellectus; nam actus, qui primo , & immediate elicitur ab intellectu, est circa principia;& iste communiter vocatur interulectus; ergo actus,qui primo, & immediate elicitur a potentia, induit nomen potentiae. Prob. mi. Ille actus elicitur primo,& immediate 1 voluntate, qui est ratio eliciendi alios actus; & ipse non elicitur ratione alterius; in hoc enim consiliit conceptus sormalis primi, sed volitio finis est huiusmodi; quia ipse est ratio electionis mediorum,
nam inedia eliguntur propter fitrem, non e contra; ergo volitio finis est aetiis primo, & immediate elicitus a voluntate .s Cons. Ita se habet voluntas respectu finis,& medioru; sicut intellectus respectu principi O-rum , & conclusionum; nam sicut principia sunt ratio conclusionum; ita finis est ratio mediorum; sed actiis intellectus,qui versatur circa principia,
vocatur intellectus; non autem actus, qui uersatur circa conclusiones; iste enim vocatur scietia; ergo solus actus voluntatis, qui versatur circa finem,uocatur voluntas I actus vero, qui vertiitur circa media, non vocatur voluntas, sed electio. 6 Obij c. Fuis. Doct.vbis in I. assignans rationem , cur eligere non denominetur a potentia, ait ideo esse, quia eligere praesupponit ordinem rationis; sed ut iam volitio finis supponit ordinem rationis ; quia nil litum,quin prae Dia1ω ν; ergo nulla est ratio. 2. Voluntas eodem actu
potest tendere in finem,& media; sed actus,quo tendit in finem, est voluntaso ergo & quo tendit
in inedia. Resp.ad I. Fund. s. asserere clemonem
supponere ordinem rationis, a quo incipit ordi. natio medior u,qui est volitio finis; & ideo no est primus, & immediatus achis voluntatis; volitio aute finis supponit simplicem cognitionem. Ad a. dicitur cundem actum denominari voluntaturespectu finis,& cIectionem respectu loediorum; ut inf7 Quaeres I; an volitio sit tantiam citca b
Re ; quod volitio est tant lim circa bonum;
circa malum autem est nolitio; quae licet sit actus positiuus explicatus per negationem , ut docet F.uud. Doct. 3. de an, O auodlin. q. M, er mori. 3. q. 6, in I .dis. 6sip. sit. Metti ubi docet, quod nolle, & vclIe non opponuntur contradictorie, sed contrarie; quia uterque est actus positivus, quando cnim quis fugit a malo, non se habet ta- tum negat luc; quia sic liabens negati ite nec pr sequitur,ncc fugitavi cisa non cogitatur de malo, dicitur ncgat ille se habere,quando autem fugit, positiuξ habet actum odi ; attamen nolitio non est idc ac volitio,quia non est ide nolle pecca DR ac velle non peccasse, quia nolle peccasse dicit fugam a peccato. vel tu autem non peccasse dicit prosecutionc in in non peccasse , & ideo nolle
522쪽
peccasse dicit displicentiam,& tristitiam de peccato; veste autem non peccasse dicit complacentiam, & delectationem de non peccasse; & per
consequens volitio propite sumpta est tantii mde bono; nolitio autem de malo. 8 Dices. r.Bonum est obiectum adpquatum voluntatis; ergo adaequat omnem actum voluntatis; sed nolitio est actus voluntatis; ergo nolitio etiam est de bono. Resp.dist. ant. Bonum est obiectum primarium voluntatis , sicut lux est obiectum primariuvisionis, conc; & sic adaequat omnem aetiim primarium positiuum . Est obiectum adaequatum , prout importat obiectum primarium, & secundarium, neg, nam obiectum secundarium cst ma- Ium;circa quod est nolitio, sicut obiectum secundarium visionis sunt tenebrae. 9 Dices r. Lapis codem motu, quo tendit deorsum,fugit iurisum; ergo est idem actus, quo voluntas tendit in bonum,& fugit a malo. Tum quia dum voluntas tendit in bonum, fugit a malo, accessus enim ad unum oppositum est recessus ab alio. Resp.n .cons& disparitas est, quia inclinatio rei materialis est determinate ad unum ta-tlim voluntas autem est ad opposita. Ad aliud dist. assumpt.Voluntas,dum tendit in bonum, sisegit a malo negati ue,conc; politi tre,neg; sic accessus ad unum contrarium est Iecessus negativus, non positivus ab alio. I o Quaeres 2 ; an volitio possit esse circa impossibile cognitum,ut impossibile Resipiqu5d licet circa impossibilu cognitu, ut possibile, posit esse volitio; sicut est circa malum cognitum, ut bonum , attamen circa impol-
sibile cognitum, ut impos libile, nequit esse voltistio siue efficax, siue inefficax. Es coni. n rvm G iapud quem Seon Sot, Va , Io. ἀ S.Th, Arriag;e, asios sustineres circa impossibile, ut impossibile, posse dari volitionem intificacem . Pi ob. tamen. I. Impossibile est incognoscibile, nec cognoscitur,nisi negative; ergo non est voli bile. nec circa illud tendit voluntas,nisi negative; S: ideo
eirca ipsum nequit este volitio etiam inefficax, quae est tendentia positiua,ut dic tum est. a. Volitio inefficax est circa bonum: sed impossibile non
est bonum,quia non est cos bonum enim, & cns conuertuntur ; ergo volitio nequit esse circa impossibile. 1r Resp.Gibb; qudd licet impossibile sit non
S; attamen concipitur, ut ens; & sic potest esto voli bile a voluntate a. Damnati vellent non esse
Deus quod apprehendunt, ut impossibile. Sed contra est; nain si impossibile concipitur,ut ens,ia in non concipitur, ut impossibilo ,
quia impossibile est non ens; sed concipitur, ut possibile, se ut ibonum; & sic circa illud potest esse volitio. Ad a.dicitur damnatos velle Devino non csse ultorem, no autem non esse sitnpliciter; vel velle non esse Deum simpliciter, quatenus
apprehendunt hoc esse possibile sit rem sub eo,
Ia Quaeres 3; an circa impossibile cognit si, ut possibile, possit esse volitio conditionata ex
parte actus,vel tantum ex parte obiecti Resp. posse esse utroque modo. Est tant.
tio ab ipsa conditione. Et cum dicitur: Voto Angelum dummodo bae sit possibile; tunc enim a solute ponitur volitio;& tantum suspenditur obiectum
i a Quaeres 4; an circa impossibile cognitum , ut possibile,possit esse peccatum Rc . aifirmative, dummodo apprehendatur, ut dissonum Iegi Dei, & rectae ration imam si
apprehendatur, ut conforme, potest circa ipsum esse meritum. Prob. Impossibile dissonum cognitum, ut possibile, est malum cognitum, ut honum apparens; sed malum cognitum, ut bonum apparens, potest esse peccatum,imo de secto est; ergo& circa impossibile cognitu ut possibile.
An intentio fli actus υοIuntatis Drilaratis iis, quae spectant ad volunt; tem ,
quae est primus actus potentiae volitiuae erga finem, sequuntur discutienda ea,quae pertinet ad intentionem,quae est secundus actus erga finem. Quonia autem duo principaliter circa imtentionem controuertuntur; scilicet an intentioiit actus voluntatis . & an eodem actu possit --
luntas intendere finem,& eligere media , ideo.
ponitur enim re particula is, quae significat m tum,& eκ verbo tendo, quod pariter motum importat . Unde intentio in hac latissima aeceptione sumpta importat tendentiam potentiae in suo obiectum,& sic contienit omni potentiae.speci litis autem sumitur ὀ Setiti eis, prout dicit tendentiam,seu motum in finem per media, in quo sensu diximus inspinrt. intentionem esse secundum actum erga finem supponentem voluntate, quae est primus actus. De hae sic accepta, quaerimmus in praesenti,an sit actus intellectus, vel voluntatis a Prima sententia vult intentionem pertianere ex ἴ quo ad intelle, tua in voluntatem . Ita Carthus .in 2 Ap. 38.ari. . f. M quem videtur sequi Seot.ex suppositione tamen, quod liberum arbitii uiri eonsistat formaliter simul in intellectu,& voluntate ; absolute tamen docet oppo
3 Nostra lententia docet intentionem esse
aetiim sblius voluntatis con notantem ordinem rationis. Ita Fund. Doct in a Ais. 38.q. 2 in I. V, ct duobus dub. tat. δερ, de communiter onmes a* . Prob.
523쪽
Prob. Beati CP in V. 3 .docente. Int tio ergo dirigatur infinem trigatur in Chrsum. Greare is dicitur λ Quoniam quidquid agimus,aa illum refer mulier cum ad eum peruenerimus,
mura. 7uod quaeramus, non habebimus. Ex quo se arguit Fuis. DoLI. Intentio est actus formaliter illius potentiae, quae habet tendere in finem per inedia ued sola voluntas est huiusmodi ; ergo intentio cst actus solius voluntatis forni aliter. Ma. patet; ita enim recipitur in praesenti intelatio, ut dicti ina est. Prob.mi. Sola voluntas habet tendere formaliter in bonu,a lito specificatur, &mouetur di bonum,de finis idem sunt; ergo sis a voluntas habet formaliter tendere in sinent. Tui quia sola voluntas habet cligere media conducentia ad finem, ut dicemus ins ergo ista voluntas formaliter habet tendere in sine per media ;nam sicut eiusdem potentiae ambulatilia' est tendere ad terminum per loca intermedia; ita a pari. Prob. a. Voluntati proprie conuenit motus ad res ; in hoc enim distinguitur ab intello
et ii,cui conuenit motus rerum ad ipsum; voluntas enim trahitur ἀ rebus, ct intellectus trahit res ad se; sed intentio proprie dicit motum ad res ;ergo proprie dicit achim voluntatis.s Prob. Intentio dicit inclinationem rei in suum finem; sed inclinatio natu Ce intellectu Iis in suum finem est actus voluntatis; ergo intentio dicit actum voluntatis . Prob. ma. Omnia agentia inanimata dicuntur agere propter finem;& ideo ex intentione finis; aliter casu aliter agerent; atqui in ipsis non est cognitio, sed tantum inclinatio in finem; ergo intentio est inclinatio rei in suem.Mi. patet; nam voluntas est appetitus rationalis sequens natura intellectilia. 6 Prob. 2.pars concl.Tendentia in finem per media supponit ordinationem mediorum; alit crsi media non essent ordinata ad finem , voluntas inordinate tenderet ; sed ordinatio est actus Lationis, seu intellectus ; quia ordinatio est actus potentiae videntis, le consultantis bonitate immediorum apte conducentium ad conlocutionusinis; ergo intentio connotat ordinem rationis. 7 obhc. i. illud Mat. 7. Si oculus tuus fuerit simplex, tum corpus tuum lucitatim erit ; lucerna corporis tui es oculus tuus ; super quod Glos ait;
quod oculus sat ibi pro intentione . Et Beati 1 P.
idem habet; dc D. Bem Is .de Trin. e. 7. ait, quod mens es oculus animae ; ergo intentio est actus mentis, seu intellectus. Resp.quidam ex nostris Fund. Doctorem asserere nomen lucernae non posse direces transferri ad intellectum; quia intellectiis videt; lucerna aute non videt, sed facit, ut oculus videat ;de ita bona lucerna proprie dicitur de recta intentione, quς clarificat intellectium, ut clarius videat;hoc autem cst coni Scripturas ut fi7. niam tu illuminam lucernari meam Domine; nomine autem lacernae communiter significatur intellectuste, a .Pet. i .prophetia, quae residet in Mag. Frideriis.Nic. Gauardi et Om. 3.
intellectu, assimilatur lucernae lucenti in caligi
noso loco. 8 Sed contra est; nam Fuis. Doct. S. Prima via habet: Nam intentio dicitur oculus, quia nousit ne oculo, ides ne intellectu ergo ex hoe habetur concedere lucernam, quae dicitur oculias ,
proprie dici de intellectu; & haec est eadem responso,qi iam tradit se Scriptor ad arg;e, g. SOcunda via asserit, quod sicuti lucerna corporalis non videt, sed facit, ut aliud videat; ita intentio recta est lucerna, quia rectificat intellectum, ut clarius videat; cx quo patet nomen lucernae iuxta doctrinam Fud. Doct. transferri ad intellcctu, de voluntatem secundum diuersas rationes similitudinis; haec nanque translatio est omnino metaphorica; quan uis enim lux proprie dicatur donatura spirituali; attamen lucerna, prout dicit
vas aliquo liquore combustibili repletum, non nisi metaphorice dicitur.' Obsic. a.Intentio dicit tendentiam in fine per media ad illum ordinata; sed ordinatio est μactus rationis; ergo intentio importat actum rationi S .
Resp. list.ma. Per media ad illum ordinata pri suppositiue,coc, sic enim actus voluntatis importat tendentiam in bonum cognitum praui appositive, & ideo non est actus potentiae cognoscentis. Per media ad illum ordinata formaliter ab ipso actu intentionis, neg.
An voluntas eodem actu post tendere in finem, O media Θio T On est hie dissicultas, an voluntas possit tendere in finem,& media, tanquam in plura, ut plura, aeque perfecte, & in- te se de hoc enim satis diximus de Ult. e an. 3;
nam voluntas ita tendit in media, ut tendat ratione finis, unde tendit in finem, de media per modum unius,quia ratio appetendi finem est ratio appetendi media. Vini, quae ibi. .dicta si int,cω ducunt enim ad resolutioi rein praesentis quin
stioni S. ii Prima sententia vult voluntatem nori
poste codem actu tendere in finem, & in media; ac propterea intentione realiter distingui abel
tari quibus adhaeret Sah. O ali'. ra Nostra sententia docet, quod licet v
luntas non semper eodem actu intendat finem,& media; potest enim nunc intendere aliquem a finem,& postea post iungam,& maturam inquisitionem,consultationem, dedisseiicione in mediorum cligere media; attamen potest limul precundem actum realiter indistinctum intender Ofinem,& cligere media.Ita Funa. Doct. in a. dist.
524쪽
ct imnes ali' fere communiter. Is Diximus aliquando voluntatem posita per claudem actuin realiter indistinctiim;& sollini virtualiter inultiplicem intcndere finem, & elisere media hoc enim non temper contingit, quia pluries contingit oppositum , potest enim quis intendere essi citer aliquem suem , & posteata per lungiim tempus inquirere, consultare, & discutere media magis apta ad consecutionem il-
Iius,di tandem poli talem discussionem eligero virum ex illis, quod iudicatum est magis aptum ad finem consequendum ; & in hoc casu electio est actus rcaliter distinctus ab intelione finis; est
enim elicitus diuerso tempore; diuersitas autem
temporis, ut dicitur in a. Phlis suffciens est adponendam inter actus distinationem realenti. Vertim quando media maSis apta ad consecutionem talis finis sunt cuidenter nota, tunc po-
tefi quis per eundem actiam realiter indistinciunt
intendere finem,& cligere media. Exempluit huius est de sciente principia, & ignorante conclusiones, tunc naque intellectus diuersis actibus assentitur principijs,& conclusionibus, non enim
intellectis principijs simul intelligit conclusiones. At vero si quis intelligit principia,& csiclusioncs euidenter, tuae continentur in illis principiis,tunc non repugnat per eundem actum assea-tiri principijs,de conclusionibus.Ita a pari. 1 Vnica conci . Potest voluntas unico actu simul velle fiuem,lc media .rs Prob. I.ex Beatiff.P.in Epis ad Gal. post medium docente: Item diligere proximum, desomnem hueminem, tanquamse ipsum,quis potest se Deum diligat Rationem huius subtilissimam affert 8. de Trin.c.8; ubi docet; quod non possumus diligere proximum,qui est medium ad Deuordinatum, nisi diligamus ipsam dilectionem,di-
Iectio autem Deus est, quod probat ex r. D. q. his vere L Unde colligitur duo illa praecepta non
posse sesinese inuicem,quoniam quippe Deus di- DBio ejs,Deum certe diligis, qui diligit dilectionAdilectionem autem necesse est,υt diligat,qui diligit fratrem,od ideo paulo post ait: Io. Nonpotes Deudiligere,quem non videt, qui fratrem, quem videt,
non diligi I.Et superius dat cxempi uni de verbo, quod reprae sentat se ipsum, & obiectu in; amor autem assimilatur verbo, & ideo mouet ad se ipsum,& ad aliud a se.Ex quibus sic. Per eundet actum amoris amatur Deus, qui est finis, & proximus,qui est ad finem, sicut per eandem cognitionem intelligitur verbum, & obiectum, quod est aliud a verbo; ergo voluntas potest per cundem actum appetere sine,& ca,quae sunt ad fine.i 6 Prob. a.ex PMIarpud Fund Doct. hie S.In
contrarium dicentc: Vbi unum propter alterum ,
utrobique unum tantum; sed cicinio est proluerintentionem, ergo intentio, & clectio sunt unus
II praeterea ex eod. Phil. 1 mss. eirca initiuhabetur,quod haec propositio: Ergo triangulus, qui es in semicirculo, habet tres angulos; potest cognosci per cognitionem Posteriorem suppinentem hanc aliam propositionem uniuersalem, ex qua deducitur, scilicet: Omnis triangulas habet tres angulos ; & potest utraque propositio simul cognoici, quatenus una cotinetur in alia ut si dica tuta.Omnis triangulus,ut est ille, qui es in semicirculo babet tres angulos.Ex quo sic.lia se habet
finis ad media,sicut principia ad conclusiones sicut enim principia sunt ratio cognoscendi conclusiones, ita finis est ratio et igendi media; sed quantiis principia, &conclusiones possint cognosci diuersis actibus; attamen non implicat,
quod simul cognoscantur per unum, de eundem actum; ergo quanuis uolutas post diuersis acti. hiis tendere in finem,& media, attamen non implicat,quod tendat per unum,& eundem actum,
qui sit simul intentio,& cicctio. 18 Cops. Quanuis causa, de effectus possint duplici cognitione successiua ab intellectu cognosci; attamen non implicat, imo saepe contingit,quod eadem cognitione simul cognoscanturὲ sed finis est causa finalis mediorum; ergo quavis voluntas possit duplici actu successive teudero
in finem,de media;attamen potest etiam unico si-iuul tendere in illa. Prob. ma. Potest oculus,qui est potentia materialis, uidere unica uisione ro iam in erunco,fructus in plantis, plantas in t crra,
de sic de reliquis effectibus coniunctis cum sua causa;ergo a ibrtiori intellectus, qui est potentia uniuersalissima quo enim est uniuersalior potentia , eb ad plures effectus potest simul extendi; unde si hoc de oculo uerificariar, qui est potentia particularis, a tortiori dicendum est de intellectu, qui est potentia uniuersalissima. Prob. mie Causa finalis est illa, quae mouet uoluntatem adtendendum in aliquod obiectum causalitas enim causae finalis consistit in motione intentionali, ut dicitur in a.m Yt v. g. quanuis Episcopatus ias causet realiter physice studium; attamen qui
mouet voluntatem ad eligendum studium, lai quam medium ad conseqtiendum Episcopatum, ideo Episcopatus dicitur causa finalis ipsius stud j; sed filiis monet voluntatem ad cligenda m dia , quae conducunt ad consecutionem ipsius Gnis ergo finis est causa finalis medioruin, quanuis illa non producat in esse phylico,& reali. 19 Vigetur. Si voluntas non posset unico actu tendere in finem, de media, maximξ, quia bonitas mediorum distinguitur a bonitate finis ;sed hoe non obstat; ergo ex hoe nihil sequitur. Ma. patet quia si esset unica bolutas, per unicuinacium posset attingi. Prob. mi. Quanuis plures homincs distinguantur realiter inter se, & h beant diuersos colores realiter distinctos; attamen quia illi colores uniuntur in una ratione coloris,ut sciniis communi specificativa potentiae vilitiae, deo possunt a potentia visiva per unicum
525쪽
cum actum visionis sim I attingi; ergo quan uis finis, di media habeant diuersias bonitates specificas realiter distinctasiattamen quia uniuntur in una ratione bonitatis,ut si Aillis communi specificativa voluntatis; ideo possiant a voluntate uniaco actu simul attingi.Tum quia licet ille duae bonitates specificae realiter distinguantur inter se ,
di una sit extra aliam;attamen bonitas,ut sic is Communis identificatur cum ambabus,& est illis intrinseca; sicut licet rationalitas, & irrationalitas inter se distinguantur; attamen animal itas il- ais communis identiscat Hr cum utraque; crgo quatenus uniuntur sub una ratione bonitatis, misso, quae specificat voluntatem, possunt unico actu a voluntate simul attingi. Nec requiritur ,
quod illa ratio sit una realiter physice, sed stissicit, quod sit una secundum conuenientiam, siuesccundum uniuersalitatem in re aliter oculus uidens stellas innumeras, haberet simul visiones innumeras ; & sic innumera accidentia eiusdei speciei essent simul in eodem subiecto; quod rationabiliter asseri nequit.
ao Prob.3. Idem numero motus localis se-
sibilis terminatur ad loca iotermedia, de ad terminum ipsius ; ergo a sertiori idem actus volui talis,qui est motus voluntatis ad suum terminu, potest terminari ad finem,& ad media mam motus voluntatis est uniuersalior, 3c ideo ad plura obiecta potest terminari; ergo uoluntas codetria potest tendere in finem, δι media . a I Probq. ex irino menti duplici alia r tione. Prima sic inbrmatur.Si uoluuias non posset codem actu tendere in finem,& media, sequeretur, quod duo actus, imo etiam oppositi ei lent simul in eadem potentia; sed cons. est falsum; erso & ant. Prob. seq. Quotiescunque aliquis fur
tur uni, ut restituat alteri, quod antecedenter cisurripuit; tunc esset simul dupleκ uolitio, idest Drandi,& restituendi, quarum prima est iniusta; altera uero iusta; ergo duo ac ius oppositi essent simul in eadem potentia. Mi. patet, tum quia duo actus numero diuersi nequeunt esse in cadupotentia; tum quia opposita mutuo te expellunt ab eodem subiecto. 2 2 Secunda se proponitur. Relativa per unicum actum simul attinguntur; sed finis,& media sunt corresativa; ergo finis, & media possunt
unico actu uoluntatis attingi. Prob. ma; nam relativa sunt simul cognitione;quiλ non potest v. g. intelligi filius nisi per illam cognitionem cognoscatur pater; nam filius est alicuius patris filius; hoc enim notificatur nomine si ij; & sic pater est alicuius filij pater; ergo relativa unico ac tu simu Iattinguntur i & quantiis si consideretur filius, ut quaedam persona absoluta piaescindendo a filiatione,post i mgnosci absque eo,quod cognoscatur pater, & e contra; non tamen potest sic cognosci, si cognoscatur relatiue,quia haec est natura relativorum, ut simul sint, re simul cognoscam
tui, cognitis enim sequitur ad esse; erso quanuis
finis, & medium possint pluribus actibus attingia voluntate, si attingantur abist ut E praecisa relatione unius ad aliud; attamen si comparative, dc
relative attingantur, unico actu uoluntatis attin
a 3 Obij c. r. ser Greg. Noster Beat F. P. II.
de Trin. e. 6.docet: Volums videndifenestrat L finem baletfenestra visionem: altera enim, qua exim nectitur υotumas perfnestram videndi transeuntes, cuius item finis es visio transeuntium ;quibus verbis manifeste docet, quod quis eliges
videre fenestram, ut videat transeuntes per via, alia uolitione vult uidere senestram, & alia uult videre transeuntes. Dat exemplum etiam de eo,
qui vult videre cicatricem, ut doleat. Ex quo sic arguit Greg. Illi actus, quorum unus est causa alterius, realiter distinguuntur; sed intentio finis est causa electionis mediorum; in tantum enim eliguntur media in quantum intenditur sinis; ergo intentio,& electio realiter distinguuntur. Resp. Bea P ibid. manifeste loqui de volitionibus succedentibus, quarum una succedit alteri, di illi subnectitur, quas rς aliter distingui superius diximus; non autem de volitione simul thnea finis per media i adeoque nihil contra nos. Ad rationem distant. Intentio finis est causa sor- malis electionis mediorum, si laccessiud accipiantur,cone; successio enim, quae importat posteri ritatem,& prioritatenuimpol tat rationem causis
realis; si simultaueri subdit. Est causa metaphymca, seu ratio formalis virtualiter distincta, couc. Sie Diuina essentia est ratio sarmalis attributorum; de viso beata Diuinae es lentiae est ratio se malis visionis attributorum, nec tamen sunt duae
visiones realiter distinctae est causa physica, neg.
et sc. r. idem coni. I. rationem. Ideo
praecise conclusio dicitur nota per principi ;quia notitia principiorum cst caula notitiae c6clusionis . aliter non esset ratio,cur Potius conclusio dicatur nota per principia, quam principia per conclusionem ; ergo media ideo dicuntur eligi propter finem praecise,quia insentio finis est causa electionis mediciunt; aliter non es.set rati incur media dicantur cligi propter finem, quam finis propter media. z.Elie volitum prointer aliud noa importat solium esse simul uolitum; aliter non citet ratio, cur potius unum sit volita propter alii id, luam e contra;ergo importat causalitatem, Jc ideo distinctionem. Resp.eodem modo dist. ant. Quia notitia principiorum est causa sor malis realis notitiae conclusionis,si si icccssiue inseratur, coc; si simul rance, subdist. Est causi formalis virtualis, idest ratio, conc; causa realit cr distincta, neg. Ad prob.
inscrt. licitur,quod licet rationalitas, & anim. alitas in homine non distinguantur; attamen rati nalitas est ratio formalis inferendi alii malitatem, non e contra; valet cnim: Est ra; ionale; ergo si animal; non e contra; & ideo quan uis notitiae
principiorum sit idem cum notitia conclusionis;
526쪽
attamen illa est ratio inferens istam quia ad hoc
sufficit est. rationem priorem virtualiter tantum distinctam Sic bonitas rei est ratio amandi ipsam rem; & veritas est ratio cognoscendi rem, non E contra , & tamen veritas, bonitas, & res non distingi iuntur realiter, ut Dictur etiam Greg.Sic ad a. dicitur esse volitum propter aliud importar rationem sorinalein, per quam est volitus in notia oportet autem , ut ista ratio ibrinalis distinguatur ab ipis realiter, ut dictum cst. Ita albedo est visa ratione coloris, a quo specificatur potentia visiva, quae non specificatur ab albedine, aliter non posset videro,nisi ipsam albedinem:& tameneolor non distinguitur realiter ab albedine; quia color est genusin albedo disseretitia, quae notia
distinguuntur realiter. as Obij c. 3. idem. Si eodem actu appeterentur media,de finis, sequeretur, quid actu appetes media actu appeteret finem; imo si appeteret media propter multos fines subordinatos, actu appeteret illos fines subordinatos; sed hoc est contra experientiam; multoties enim quis appetit aliquid propter multos fines, de quibus actualiter non cogitat: ergo fusum est motivum sequelae. 2.Aliquis volens media propter finem potest desinere actu velle finem, actu solum volendonaedia,ut quando quis orat propter Deum , potest desinere actu cogitate de Deo, & continuare orationem; ergo volitio sinis, & medior uim realiter distinguuntur; quia possunt realiter separari.Tum quia in casu posito si post et desinere
volitio mediorum manente volitione finis, maxime. quia ille actus posset amittere terminationem relativam ad media; sed hoc est filii ini; quia
eadem ratione posset amittere terminationeniasmul ad media, & ad fincm, & sic maneret actus volitionis sine obiecto volito, quod est impossibile. 3. Si voluntas possiet unico actu tendere i finem,& media, sequeretur, qudd seinper unico actu vellet finem, & media; quia non est maior ratio de uno actu, quam de alio; imo sequeretur,qubd idem aetus cuci simul velle,s: nolle qui . potest aliquis nolle aliquod mediu propter aliquem suem, ut nolle surari, quia amat De unia ;sed hoc est salsum; aliter idem actus cssct amor ,& odium Dei; ergo falsum csi ant. Resp. haec omnia aequi uocare de actibus intentionis, & intellectionis, di de obiectis holuactuum. Ad I. igitur neg. mi. Ad prob, inlcri.dicitiir implicare in terminis dicere, quod aliquis appetat mediu propter multos fines, de quibus
non cogitat; experimur enim contrarium; nata
appetere aliquod propter .aliquem finem, est o dinare illud in illum finem, vel supponere talem ordinationem; ordinatio autem est actus intellectus, ut patet.Tum quia appetere aliquod propter aliud est magis alipei cre illud, quod est propter se, quam illud quod cli propter aliud; nam propter umorquodque tale, O illud magis; crgo appetere media propter finem , est magis appe-
tere finem,quam media; sed appetere media nequit esse sine cognitione ; ergo multo magis almpetere finem nequit esse sine cognitione; secus posset voluntas tendere in incognitum. Ad a. neg. ant; media cnim esse ui aliter referuntur ad finem; non possunt autem rcferri, nisi ab imeti
ne finis,quae sola est circa finem. Ad prob. infert. dicitur, quod oratio est obiectu clectionis, quod
potest manere,etians cesset electio, ut v. g. iter,
quod quis elegit, ut eat Romam, potest continuari , etian si iterans actu non cogitet de itione Roma, aut clectione ipsius itineris Ad aliud neg. supp; desiliente enim actu intentionis, telinit etiaactus electionis, tui est idem cum ipsi, , vel ad illum essentialitvr refertur. Vel .admisso casti neg. seq; di ad id, quod subditur, neg. assumpti nari
non valet a secudum quid ad simpliciter; ut v. si quis videat decem homines, dilaedente uno homine ex illis desinit illa visio terminari ad decem; quia terminatur solum ad nouem experientia tamen constat remanere visionem. At vero si distedant omnes decem homines, non remanet
amplius illa visio, quia nullum remanet obiectu . Ita a pari si desinat voluntas tendere in mediaia , adhuc potest remanere ille actus, quatenus intctio est, non quatenus electio est; quia ille actus principaliter specificatura fine,qui est ratio tendendi in media, & in quem tendit voluntas; at vero ablata intentione finis, & terminatione ad media,ille actus cessaret simpliciter. Si aut et 'cessaret terminatio ad finem,& remaneret terminatio ad media, cessaret etiam simpliciter illo actus; quia cessaret ratio formalis tendendi iri, media s sicut si tolleretur ratio coloris, quae est ratio videndi homines, cessiret simpliciter visio hominum; & ideo si voluntas tenderet in media cessante intentione finis i iam non tenderet in media,ut media, sed absolute,ut sunt quid bona. Ad a dist. seq. Sequeretur, quod lam per tenderet in finem, & media, quando simul intenduntur,conc quando successive appetuntur,neg. Ratio ergo, quare non semper est idem actus, est , quia aliquando successes ap petuntur. Ad aliud dicitur, quod nolle tunc se habet, ut obiectum
clectionis, non autem,ut actus electivus, quando
enim ciuis eligit nolle surari propter amore Dei, tunc cligitur nolitio, tanquam medium ad amorem Dei. Vel dicitur non implicare eunde' actum secundiam diuersas rationes habere rationem prolacutionis, Je suo; sicuti idem motus , prout recedit ab uno termino, habet rationen auersionis,& segm& prout accedit ad alium terminum,habet rationem conuersionis, seu prosecutionis.
2 6 Obsic. .Bonitas finis est tantum bonitas
extrinseca attingedi media; nam bonitas intrinseca est bonitas utilis; ergo eodem actu nequit voluntas tendere in finem, di media; in tantiis etenim eodem actu oculus videt colorem, & lucem, in quantum lux est intrinseca colori; color enim
527쪽
im est lux opacata. I. Quanuis relativa sitat simul cognit Iono; attamen non sunt simul amore;
quia potest amari pater sine filio; ergo ruit ratio
Res p. ad I .ne g. ant; nam in mediis est ratio bonitatis, Ut sic,quae est ratio finis; bonum enim,
ut e , quod est finis in uniue una, participatur a fine,& a medio,cum hac disserentia, quod in fine est propter se, & in medio propicr Anem. chomissis ant. neg. consi nam quantiis lux sit ratio intrinseca colori, de ideo per cundem aetiim attingatur; non tamen e coniter sis valet, quod illa, quae attinguntur unico actu d beant esse ad ii uicem intrinseca; nam pater cognosciti ir ratione
fili j: de tamen filiatio est cxtrinseca patri. Ad mnus. z. parS ant; nam quan uis pater possit amari, scut potest cognosci, ut quaedam Frsona ab is tuta ,sine filio; attamen nequit amari, ut pat T rziatiue,nisi per ordinem ad filium. Collig.ex dictis, quod licet intentio possit esse causa formalis realiter distinista ab electi O-ne,quando cleotio successiuὰ fit post intentione ;attamen potest esse etiam causa formalis virtualiter solum distincta ab electione, quando electio,& intentio simul fiunt. Est-nsis rum Gibb. hie dio. I 6 ub. 3 apud quem Minois i Ruiet. Io.ἀS. Thori Oalysubstinentes intentionem css: causam essicientem eIestionis. Prob. ij dc in rationibus, quibus probata est coci; nam intentio ali quando non distinguitur ab electione; ergo ali- . quando non est causa realis realiter distincta; aliquando autem distinguitur, ut dictum est'; erbo aliquando est causa realis reali er distincta. 27 Quod autem intentio in rigore non sit dicenda causa eficiens, prob.ex eo, quod cauta essiciens per verum influxum physicum producit essectum, & est priucipium producti uuin illius ; sed intentio non producit electionem per verum influxum physicum, nec ost principiumo productivum illius; quia unus ac tis voluntatis nequit physice producere alterum acti im, necesse principium productivum illius; sic enim cl- set potentia, non actus a ergo intentio non est inrisore causa inciens elinionis.
a 8 Remanet itaque, quod sit causi formalis vel realiter distincta,si successue fiat electio; vel indistincta, si simul producatur; nam ad rationem causae formalis non requiritur, ut ipsa producat effectum, sitque principium essedituum illitis; sed suffcit,ut sit ratio, per qtiata attingatur effectus, usu paelictim est. as Quaeres I; an intentis sit tantum finiata ultimi,vel etiam finis intermedii
Resp.esse utriusque. Est coni. sph π q. a. an. a. opinantem intentioncm debere esse erga sinem ultimum negative, qui scilicet ad ulteriorem finem non ordinatur. Prob . tamen . Nedum
finis ultimus, sed etiam finis intermedius habet Veram,& propriam rationem finis, ut dictum est de Ust. e an. et i; sed intentio est circa finem,
qui habet veram,& propriam rationem finis; ergo intentio nedum cst finis ultimi, veru metiam intermedii. Tum quia si aliqua esset ratio in oppositum, maxime,quia intentio diceret quietem, quae solum habetur in fine ultimo,qui ad finem , vlieriorem non orci inatur; sed hoe est falsum, quia intentio dicit motum ad finem, est enim de fine non habito , de sollim habito fine cessat motus; in hoc nanui edistinguitur intentio a coiric-cutionem ii od eonsecutio,quia est in fine, terminat motum; intentio vero, quia est ad sinem, imponat motum ι crgo intentio est etiam finis ii termedij. 3o Quae tes 2; an possit dari actus neuter , qui scilicet nec sit ad finem, nec ad media λResp.negative. Prob. Ac iis voluntatis vel est erga obiecturn ordinatum ad aliud;; vel notia ordinatum Si primum ergo est circa media, quae ordinantur ad ali iid. Si secundum; ergo est circa finem,qui non ordinatur ad aliud. II Inst.Scot. Potest voluntas tendere in aliquod bonum se eundum se, ut diximus ara. T. dis implici volitione,absque eo, quod reflectat ad carciat iam ordinationis ad aliud, vel ad ordinationem aliorum ad se; sed tale bonum non est finis, quia finis dicit carentiam ordinationis ad alii id mec est modium, quod dicit ordinationem ad aliud ergo potest dari actus neuter, qui nc sit ad finem, aut ad media. Res p. neg. I. paret .mi; nam finis dicit sistentiam,& quietem in se ipso formaliter, ex consequenti autem negatione ordinationis ad aliud;
nam clim finis sit quid positiuum, nequit serma-
litor costititi per cadentia ordinationis ad aliud, qIrae est ii egatio; &ideo se habet tantum conseiaculiue; scis t.ile bonum dicit iistentiam voluntatis in se ipso, non es indi ordinat ud ad aliud; ergo habet veram rationem finis ; & licet non liabeat
non dicit carentia mordulationis ad aliud, & ordinationem aliorum ad se, qtiar sitiat de ration finis; illas tamen implicito,& potctialiter aptit tr-clinaliter inuoluitiquia potest apprehcia di, ut non ordinatus ad aliuid,& ut alia ordinantur ad ipsu; quod suis cit ad cotistitiaendam essenti .im finis; quia essentiae rerum creatarum consistunt tria esse aptitii dinalhut constata
dist. et . q. I. art. I. dub. 2. Lu. docet,
oedd post intentionem finis teqiritur consiliit in , scii consilitatio de mediis; poli consiliu in iudi ciuin , post iudicium sentcntia, & post sentem iae lectio, idco de his om nibus recto ordinc cst agendum. a Supp; quod consiliu ,prout reperitiir in iambis,impoliat tres actus inici lectus. I. Inquisi πο-
528쪽
nem mcdiorum conducentium ad finem. a. Comnitationem, leu qitastionem, aut collatione
ipsorum mediorum inter se circa maiorem utilitatem,& idoneitatem illorum. 3.Ιudicium firmit,& certum de melioritate medii eligendi. Quaeritur in praesenti, an consilium importet esse iuialia ter omnes tres istos , vel sol im aliquem ex istis actibus e sentialiter ; alios vero accidentaliter, scilicet ratione subicctidia quo rem ritur 3 Prima sententia vult consilium impori re essentialiter omnes tres actus supradictos Ita Caiet hic ρ. inrt. HAIuar. disp. Π, I alasse. 2.q. 9 punct. I, Grau.disp. 6.f. ta Amis. hic, al, apud
viserum Gibb.inf Secunda sententia vii It consilium formatiter importare solam inquisitionem, &iudiciuile utilitate mediorum. Ita Ua .disp. 4, Mome- ID A P. 18; Ouiedo, A r; Philipp.a SS. T in .apud nostrum Gibb, qui illos sequitur hic disp. I 7 Asub.
I; a* ex nosnu in M. S; qui inaniter putant hanc esse mentem Fund. Doms Tertia tandem sententia docet consilium formaliter importare solum iudicium firmum,&certum de utilitate mediorum ι inquisitione autem,& quaestionem, seu collationem mediorum importare sollim materialiter, prout reperitur in
Graia,e eqivbi loqucias de Deo ait : In eo, es coninium, er elemo. Haec ergo fum in Deo inednon eo modo, quo fiant in nobis; quia conssium ii a
nobis es quae a m quaesto de agibilibus pertinentiabus ais nos .num quatiter Scytbae conuersantur,nuia
lus Lacerimonior u e siliatur, υι dicit Phil.3. Lth. e. 3. erc. Et quia omnis quaesis est dubitabilis propositio, ideo consilium, ut es in nobis, qui , tanis quam ignorantes tibitamus de rebus , in Deo esse non potest. In Deo rego dicere esse consilium es dicere rectum iudicium, quod habet de rebus ;quia operatus est, quia omnia , quaecunque valuis , fecis, ideo dicisur omnia operari consilio voluntatissae. Et in hoc sensu loquitur D.
Tha, ut patet ex Iextu, quem pro sua sentctia refert Gibb. Hanc sententiam docent Caiet, conmGonet hic disp. Io. art. i; ubi testatur hanc esse comunem omnibus omisit. 6 Unica concl. Consilium formaliter importat sollim cognitionem claram, & iudicium . firmum,ac certum de utilitate mediorum; materialiter autem, seu prout est in nobis , importat etiam inquisitione iii, consultationem cum dubietate mediorum .
Prob. I. ex Apost. bes rabi loques de Deo ait: a in uniuersa operatur feeundum conssia volutans suae. Ex quo sic. Consiluim est in Deo somna aliter; sed in D co nequit esse iisquisitio, & dubia consultatio mediorii in; ergo consilium nolia importat formalitcr dubiam consultationem, &inquisitionem mediorum. Prob. nia. Illud nequit Deo Idrinaliter denegari,quod habetur in Scrip-traris, de aliunde non importat formaliter inani-
se stam Imperfectionem; sed consilium est huius-
inodi ; nam consilium non importat dubiam in- qiii sitionem mediorum, nisi quia est in intellecta ignoralitiae umbris obcaecato, &ideo non dicit impersectionem ratione sui, sed ratione iubiecti; ergo est in Deo formaliter. 7 ConfSapiens, cui nota est euidenter uti- Iitas mcdiorum ad certam, & ratam consecutio. nem finis, vere, & proprie dicitur consilium dare idiotis ipsum colu lentibiis; sed in hoe casu nullam dicit inquisitionem mediorum, quia media iam sunt cognita, de nota sapienti,& ideo ab illo non dicuntur dubie inquiri ; ergo consilium nec ctiam in nobis impoliat uniuersaliter dubiam inquisitionem mediorum, sed solam cognitione,& iudicium firmum utilitatis ipsorum. 8 Prob. r.exulo Sap. 9. Bis hominum potest scire eonsitum Dei aut quis poterit eogitare, quid
velit Dominus Ogitatio 3κs enim mortalium ιimiadae,er incenae adiuuenIiones nos , quibus verbis
expresse docemur consilium in nobis esse mutabile, incertum,& dubium; quia nostrae cogitationes,de ad inuentiones, seu inquisitiones sunt dubiae, de incertae; in Deo autem esse immutabileia , certum, de indubium,quia cogitationes Dei sunt certissimae.Super hoc Beatisi P. lib. I a. de civ.Dei
c. I S. ait: αννuptibile enim eo us aggravat ammam,di deprimis terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Ex quibus sic. Ideo consilium ilia nobis dicit dubiam, de ineertam inquisitionem , mediorum, quia corpus sua densitate obscurae intellectu te clare videat utilitatem mediorvi intellectus enim pro hoe statu dependet a corinpore in intelligendo,quia non intelligit,nisi mediantibus phantasmatibus corporeis; sed corpus est subiectum, in quo est anima, in qua est interulectus,& in quo est consitum; ergo consilium s lum ratione subiecti, de ideo materialiter importat dubiam,& incertam inquisitionem medioru ,&consequenter sermaliter importat solum cognitionem certam,& firmum iudicium medioru-9 Obij c. I. D. Dam. apud Fund. Doctorem dist. 24s. IK. I .an. a. in; quod eo rium es appetitus inquisitiuu1NSN consilium essentialiter importat inquisitionem medioru , quia quae ingre diuntiar definitio:iem rei, essentialiter importam tui; nam definitio cstcssentia rei. a. Ex eod. con sititim spectat ad voluntatem, dicitur enim ane ritus, qui est voluntas; ergo non importat iudiciu,
quoci spectat ad intellectum. 3. Iudicium sequi tur ad consilium; ergo consilium nequit sermaliter importare iudicium; nam illa importantur formalit ei, quae constituunt essentiam , quae ne quit constitui per aliquod posterius se ipsa. q. Consilium est actus Eubtiliae; & iudiciu cst actus Sync sis, x t docet Fund. Doct. de Regis. Primipiergo consilium nequit formaliter importare tu'
dicium; quia actus unius virtutis nequit consti tui per aettim alterius virtutis ; ut actus iustitrae per actum misericordiae.
529쪽
Respiad riquod D.Da desinit consilium, prout est in nobis: Mut clim definitur scietitia habitus per demo irationem aequ situs . Dist.igitur cons.Consilium,prout est in nobis, importat inquisitionem,conc,secundi in se reduplicatiue , neg Ad 2.res .cum Fund.DH.rbissidi ilant. Coin
filium spectat ad voluntatem imperatiuE , concielicitive,neg;voluntas enim, postquam intendit aliquem finem , imperat intelle stili , ut consulat de mediis conducentibus ad finis consecutione. Ad 3.dist.ant.eodem modo. Iudicium sequitur ad consilium, pro ut est in nobis, & prout in no-
his importat inquisitionemconc; prout consideratur secundiim se Armaliter ; neg. Quando au-lcm Fund.D I. ex D. Dam. asserit iudicium s
qui ad consilium,tunc loquitur de consilio, prout in nobis importat solam inquisitione medi xum;de sic respard 4, nam consilium est astus cubuliae solium, prout importat inquisitionem mediorum .
Io Obij.1. Consilium est tantis da m dijs,ut ins iudicium autem potest esse etiam do
fine ; quapropter visio beata dicitur etiam notitia iudieatiua; ergo consilium non importat so maliter iudicium. Respmeg. .part. antrinam iudicium est solum de ijs, quae possunt contingenter alicui conuenire,vel non conueniremon autem de ijs, quae necessario coueniunt; unde no defertur ad Iudices, an Petrus sit substantia;sed an tale praediu, quod contingenter spectat ad Petru,sit PetriῆCum autem voluntas solium in media se atur continge
terii deo iudicium est selim de med ijs. Ad illud de visone beata dicitur, quod solet appellari
etiam notitia iudicativa translatiue,quatenus est nain certa cognitio; non autem quatenus cst
de obiecto eontingenti, est enim de obiecto simpliciter necessario. vel dicitur cminenter iudicatura , quatenus vesco intuitu simplicissime co- ostiliquidquid per enunciationem iudicativa potest cognosci.Sed ut magis declaretur. II Quaeresa; an consilium importet iudicium compositiuum, vel sussistat iudicium spe viam ad simplicem apprehensionemλResp. Hq.He q. et i;O IF q;quod lichi non ad omnem motionem voluntatis livmanae nam de Diuinain Angelica concedit non habere iudicium compositiuum,quia supponunt cognitione quae est simplex intuitus) requiratur hi dicium compositiuum , quia volutas potest se mouere in obiectum cognitum ab intellectit
per simplicem apprehensionem , quia sicut sufficit brutis simplex propositio obiecti sensibilis
absque iudiciocompositivinita suscit voluntati, ut moueatur in obiectum intelligibile attameiti, ad consilium, quod praesupponitur ad eiectione; di ad i piam electionem,& ad spem,& ad timote praerequiritur iudicium compositivum. Ratio eius est; quia ad consilium circa plura media cligenda necessario requiritur coiiclutio illius m in a.Dideris. u.Gauardi T
dii, quod iudicatur aptius ad consecutionem Liris ; conclusio autem cst cum iudicio compositi. uo. Praeterea nunquam eligitur unu)n inediu ria
alijs relietis,nisi per ordinem ,& collationem ad finem;& in tali collatione est compositio. Tandespes est de bono futuro cu opinione, quod erit, timor autem est de malo cum credulitate opinio autem,& eredulitas semper sui cum compositio ne. Pro hac sententia refert calet, O oannes recὶ liores omissas.
I a Ceterum Gm patet , aequivocat obiecto iudicij, de de ipsb-iudicii ; quantiis enim ad rationem consiIij requiratur, quod plura cognoscantur ; debent enim cognosci pluria media,&finitivi dicitur; sed ista possitnt cogo sci per simplicem apprehensionem; in tantii enim noster intellectus componit; in quantimia cognito subiecto non cognoscit statim praedica-
tumi& cognito principio conclusionem; ac cognita causa effectum;&essentia proprietates; ut diximus est Funae DoLLρ. .de Ang.art.6;de ideo ista componimus per copulam esin vero quando simul cognoscinatis subie una, & praedicatu;
ut cum dicimus: Animal ratio ter sine copul es tunc non componimus, sed apprehendimus composita simplici apprehensione, & intuitu; sicut quando cognoscimus aliquod compositum physicum nihil a firmando,aut negando,sed sim pliciter cognoscendo,seu intuedo compositum, per simplicem intuitum cognoscimus, ergo qua uis consilium necessario importet iudicium terminatum ad plura obiecta,seu ad plures rationes obiectorum; attamen ex hoc non probatur hoc iudicium esse se aliter compostium; quia i dicium sermaliter compositiuu se tenet ex pyte intellectus componentis per copulam es;non ex parte obiecti; quapropter dicitur in summulis simplicem apprehensionem posse terminari etiaad composita, quotiescunque nihil de ei ς assig- matur vel negatur.- dicendumO opinion ,& credulitate,quae possut terminari adplura o lecta sine assiimationein negationeis 33 Cons. Quoties voluntas intendens iter habere imperat intellectui, et consulat,an mediuaptius ad iter sit equus,vel nauis; lassicit ad consilium,& iudicium, quM intellectus ei simplici
citer repraesentet determinate equum v. g. tunc enim habetur iudicium determinatum; ergo c6silium non importat necessario iudicium compositiuum Et quanias requiratur, quod intellectus confideret utcunque,& relationem ad finem;a
tamen hoc potest fieri per simplicem inti itun quia composita,ut dictum est, possunt apprehendi per simplicem intuitum.Quod migis probina simplex intuitus dictus est ab oculo; cuius pr prium est intueri res in se ipsis;sed Gulus potest intueri simul plura obiecta,ut patet; ergo imitto magis intellectus, qui est potentia uniuersalior, & persectior. 1 Illud etiam, quod assumit ex pari-
530쪽
latebriatorum, patet falsum esse; nam bruta non
non se mouent libeth in finem; ideo non est nece se, quod iis proponatur obiectum sub duplici
ratione; at vero voluntas libere se mouet;& ideo
debet ei proponi obiectum sub duplici ratione , quia libertas est,ueluti duplex potentia; ergo cidebet essentialiter proponi obiecti im, veluti duplex; obiectum enim, quia est specificativum p tentiae, debet ei correspodere, & commensurari.
Is Dicendum igitur, quod consilium tunc importat iudicium formaliter composnuum , quando intellectus unico, & simplici intuitu nocognoscit omnia media, conuenientiana, vel disconuenientiam cum fine; quando ucro cognoscit omnia simul, tunc non importat iudicium
compositivum; de hac ratione iudicium in Deo,& in Angelis est simplex, non compositiuum, etians ad plura obiecta extendatur. 16 Ex his patet iudicium aliud esse logicu, quod importat compositionem subiecti curri praedicato ; aliud osse physicum, quod importat
s niplicem cognitionem certam , & determin tam alicuius rci prae alia.
i Diccs. Intellectus consulit, quando ait voluntati: Fae hoc; sed hoc neqiiit esse sine coinpositione ; ergo consilium importat comptati
Resp. admita intellectum consulere dicem do: Fac hori per modum consulentis,non per m dum imperantis ; attameo dicitur, quod ad hoc suffcit, ut per simplicem intuitum ostendat rem faciendam voluntati ; nam etiam intellectus Angeli consiliit dicendo: FMMO & hoe sine eompositione ob rationem allatatam Funae Do Lerso a pari.
18 inaeres a an consilium sit tantum circa media λResp. Sal 9 Val. consilium posse esse elidim de fine; quia potest inquiri, an praefigendus sit aliquis finis,le inter plutes fines quinam sit pro ferendus λiρ Sed contra est; nam licet hoc verum sit de finibus intermedijs consideratis, prout ordina ntur ad ultimum finem; & ideo prout habent rationem medij; attamen salsum est de ultimo mne simplicitetiqui est praestitutus, & determinatus a natura .ro Dicendum ergo consilium essetant linia de medijs; nam sicut de principiis nulla est quaestio,sed tantum de conclusione; ita de fine,qui se habet in practicis, sicut principium in speculatinis,nullum potest ene consilium, sed tantii in med ij s. a. Consilium est tantiim de agibilibus ex Pbil. 3. EG.c. I; O 3I&de cotingentibus,que possunt eligi,& no eligi uod finis no est asibilis, neq;
contingons; in ipsum enim voluntas tedit nece sario quoad specificationem; at vero ita tendit in virum medium, ut possit in illud non tendere; ergo consilium cst tantini: de mediis, non de fineia . . . Consilium est tantum de actionibus liberis;
eirea actiones neeessirias nullum est conssitum; sed voluntas fertur libere in media, & necessario in finem; ergo costium est tantum circa media,non circa fiucm. q. Consilium supponit inte-tionem rei,cuius aequisitionem consulimus; aliter consilium esset de nihilo esset et enim de nulla re intenta; sed intenti est circa finem; ergo supponit finem intentum; & ideo non est circa
sint eonfensus, ementia r onsentire quantima ad grammati- caleni significationem significatsentire ut cum alio, & in hoc sensii potest conuenire ctiam potent ijs sensitivis,quae simul habent sentire idem obiectum ; ut clim quis videt campanam sonantem, tunc visus, di auditus consis
tiunt,quia simul sεtiunt. In hoc lenta no sumitura Theologis.Rursus sumi potest pro assessi pluriuin aliqua opinione ; unde solet diei plures coibsentire in aliqua sententia; & m hoc sensu es
actus intellectus,t;ec sumitur scin praesenti.T dem sumitur,prout dicit approbationem, acceptationem, & complacentiam assensus alicuius ἔve quando aliquis approbat, acceptatuita complacet , & delectatur de iudicio alicuius, dicitur ei consentire, & in hoc sensu est actus volunta tis,quia approbare, acceptare sibi propositum , complacere,& delectari est actus voluntatis; &sc sumitur in praesenti. Irasend. D I. in a.dis. dubsalseq. a Sententia autem dicit firmam adliaesone illius, quod iudicatum est; sicut autem iudicium est actus intellectus,ita & siqntentia. In hoc autesententia dissert a iudicio, quod iudicium nullo modo importat actum voluntaris, quia diu praecedit; sententia autem aliquo modo importat
consensum voluntatis, illumque addit supra iudicium i nam postquam intellectus iudicauit albquod medium esse elis ndum, & illud iudicium
proposuit voluntati, accendente consensu vol
ratis illud iudicium evadit sententia. Sicuti qua-do consiliari; proponunt in aliqua causa aliquod votum Regi, si Rex illud non approbet, non dicitur Regis sententia; si alitem approbet,tunc illud non remanet ampli iis puriani votum, sed fit sententia . Hoc colligit Ftinia. Do I. vhi x D.
Dam, de ideo asserit iii od consilium est post intentionem; post consilium iudicitim: post iudiciu sententia, & post sententiam clectio, ex quo habetur olido,qui repet itur inter omnes hos actus. I Viso, quomodo coli sensus se habeat ad scientiam, inquiri solet, quoinodo distingitatur ab electione. Igitur. Vnica concl. Consensus, ut bie accipitur, est aetus solius voluntatisin differt a sententia, quae est actus intellectus connotans actum volutatis,quanuis autem intentio, consensus, & electio possint esse idem actus realiter habens dis