장음표시 사용
61쪽
eitur carne mox esse ex traduee,hoc intelligeda est etiam de anima. a. Si sola caro esset ex traduce, non transsunderetur peccatum originale ilia paruulis,ut habet Aps.Rom.1;peccatum enim nequit esse in sola carne, sed in carne, & anima; unde animae paruulorum decedentes ε corpore immaculatae evolarenti quia anima nequit a Deo pereati sorde maculata creari, aliter Deus esset Auctor peccati. 3.Hebr.7. habetur Sacerdotium
Christi in hoc differre a sacerdotio Levi; quod illud fuit figuratum in Melchisedech decimante Ietii in lumbis Abrabini in quibus non fuit decimatus Christus,quia decimans fuit; ergo si Levi fuisset tantum in lumbis Abrahae lac dum casenem;in quibus profecto fuit etiam Christus secundiim carnem, uterque procul dubio decimatus filisset. Itaque dicendum videtur Leui decimatum fuisse,quia erat in lumbis Abrahae secundiim carnem, & secundum animam; Christum vero non fuisse decimatum, quia in illis erat se- eundum carnem, non secundum animam. . Si anima Eua fuisset creata, n6 Disset omnia simul. RespIib. o. per totum;ubi proponit,& soluit has rationes.sid 2.ait c. t.exeo,quod Serim rura non asserat animam fuisse creatam, nodeduci, quod sit ex traduce propter eandem rationem, quia neque hoc secundum asserit Serip-1- . Imo in hoc potius, quod non asseratur ἀScriptura, arguendum est animam Eua filisse creatam, sicut animam γε I taccndo enim, quod sit ex traduce, possumus putare animam Eua fuisse,sicut animam Ada, a Deo creatam. Nolia fuit ergo neccile, quod Scriptura narraret aninia Eua fuisse creatam,quia quod asseruerat de an
ma Ada, prudenter intelligi potest de animabus ceterorum. Quod si hoc intelligi no debuis
set,explicasset,sicut explicuit de carne Eua, quet diuersim Eprodum fuit,accaro Ada. M a .aite. I 6. animam contrahere peccatum originale, quia obruitur came peccati; inquit enim: Contagio peccati ex carne peccati, qua obruitur anima ,
olim bis inseritur membris, oberit eims mortem. Contrahit ergo anima contagionem peccati, cum infunditur corpori; quemadmodum liquor ἡ vase fitido trahit litorem.Ad 3.ait c. a etiam Christum secundiam carnem fuisse in lumbis Abrahae, & tamen no misse decimatum, sicut L
ui; quia soli illi decimati sunt, qui per rationem
seminalem per concubitum venturi erant in ve-trem matris; secundiam quam rationem non fuit
caro Christi, qui conceptus est sine semine. Ad
.dicitur fuisse omnia simul secundum genera, ut Iis lictum est. Ex verbis autem ipsius Adae clare deducitur animam Luae non fuisse cx traduce; ait enim Adam : Hoc nune os de ossilus meis, erearo de carne mea, quibus verbis declar.it carne Eua traductam suis Ie ex se ipso; non autem ait: Anima de anima mea; quod quato charitas inmanitas; dixissiunc in c. ι; si anima,sicut caro fuisset ex traduce;phrasis enim haec est an. is .
bium circa halac rem; cum allam determinare non curet
serit eniis tantummodo sibi pro eo tunc non occurrere testimonia Scripturarum, & rationes, quae hanc quaestionem rescinderent ea evidentia,quate' voluisset. Cauere tamen substinentiabus animam esse ex traduce, ut se ipsos eonsiderent, & sciant sua corpora non esse animas suas ;ait enim e. a . Admoneo fari, quantum valeo, si quos ista praeoccupauit opinis,ut animas ex paremtibus eredam propagari, quantum passunt,se ipsis eo derem; ct interim sapiant corpora non esse animasybas quibus innuit; & ideo animas non traduci, quemadi nodum corpora. Noluit tamen
explicatius loqui,ne aliquod effugium daret Pelagianis negantibus peccatum originale , cum quibus acerrivi conflictabatur; quorum pugna,
ut vinceret, non curauit eo tunc cum alijs co
fligere nullam in Ecclesia inuehentibus hqresim.
sed post peccatum propriae puduerint nuditatis
Resp.lib. I IA'. I; quia ante peccatum nullus erat in corpore motus, eui verecundia deberetur;
nihil putabant velandum, quia nibu senserant re- fanandum. Pudor ergo obortus cit,cum carnis
concupiscentia cepit in membris, quae peccato statim mista est. 3 Quaeresas; quomodo semens vocetur callidiori vel ut legunt 7οφ dentissmus omnium M arunni & quomodo loqui potuerit mulieri ΘRespubiaecia. prudentissimum dici non ratione suae animae irrationalis, sed ratione spiritus Diabolici impIentis serpentem, dein ore illistius voces formantis.
Quaeres 3o; cur Deus permiserit hominem tetari,si praesciebat tentatori consensurum Resp bid. ν; quia non magna laus est bone vivere,esim nemo math uiuere suadetide aliu- de Deus suam ostenderet aequitatem ordinando per poenam, quod Gmiserat Adam per culpam;& animae superbae indicaret suam bonitatem a squae malis etiam voluntatibus in futuris Sanctis usura esset in bonum; clim illa naturis etiam bonis usura suisset in malum& experimeto poenae disceret non de propria virtute praefidere, sed se gratiae Dei,quae de malis bonos facit,comittere. s Quaeres 3I; cur Deus permiserit Diab lum potius per serpentem, quam per aliud animal tentare Resipabidae. t 2;quia vilius, de deiectius antimal est serpens repensat gradiens super pectus suu sopor terra;ideo in illud dei jci Edus eratDi bolus,qui delectatione propriae meellentiae pec cauerat;& ob hoc Mait. 8. Christus Dominus in porcos, tanquam tu immunda animalia, misit
46 Quaeres 3a; quodnam fuerit peccatum
62쪽
- Respae. I .nonnullos sentire fuisse inuidia, qua inuiderit homo facto ad imaginem Dei Sed hanc Opinionem reiicit, quia stuperbia est causa inuidiae,cum superbia sit amor propriae excellemtiae,ri inuidia odium felicitatis alienae; eκ eo aurem,quod quis amat propriam excellentiam, inuidet paribus,quia vellet illis excellere;vel inferioribus,quia nollet eos sibi coaequari; vel superioribus, quia vellet illis aequari ; ergo inuidia non fuit primum peccatum Diaboli, sed supe hia,quae potest etiam vocari auaritia,si auaritiam generaliter intelligamus, qua quisque appetito liquid amplius,quam oportet propter excelletiam suam; seu quondam propriae rei amorem inordinate cupientem ea, quae ad propriam magnitudinem pertinent . Auaritia autem sic generaliter accepta diuiditur in auaritiam spiritualε, qtiam habuit Diabolus, de corporalem , quae esta or pecuniae.. 47 Quaeres 33;m Diabolus, antequam caderet, erit beatus Resp.ibid.c. I 6.negatiuε . de ratione enim beatitudinis est secura perpetuitas illam nunquaamittendi; quia beatus esse non potest, qui non est certus de perennitate suae selicitatis, magnata enim miseria est ignorare,an cadendum sit in mitiseria De beatitudine supernaturali hie loquitur.
8 Quaeres 3 ;an Diabolus suerit malus ab initio Respae. 16; stq;qubdsuit mesus ab initio suae creationis,prout illud initium importat totutempus,quod praecessit lapium ipsius ita,ut nunquam fiterit beat ac postea peccator ; sed post
tempus,quo mansit in veritate, & bonitate accepta a Deo in sui conditione, continuo fuerit m ius.No fuit autem a Deo creatus malus,ait enim Seriptura: Vidit euncta,quaefecerat,di eram valde bivra. Certum tamen est,quod peccauerit, antequam Adam peccaret ; quia in peccatum lapsus superbiae,& ex hac in inuidiam deiectus hominis cepit selicitati inuidere; & ideo in miseriam suo serendo peccatu conatus est secu Adia attrahere; ne illu se ipse feliciore sufferret. An aute peccauerit in instanti, quo conditus fuit, expresse negat lib. II ais Ciu.Deicini quos libros post istos procul dubio coposuit;vt patet ex a. lib.Retras. c. 3; ubi asserit, quod cimi dicitur : Minitio Diaboliti preeani no intelligitur initium suae creationis,quod est instans, sed initium peccati, quod est superbia, quae est primum peccatum habet ur enim Eeeli. I o. Inisium omis peccatisve bia. Et quanuis hie videatur dicere peccasse ab initio suae creationis; consideranti tamen patebit ipsum loqui referendo istim sententiam, quatria postea ait mirum esse, si possit defendi ; ut habe-
deret Mulieri peccatum, ab ea sciscitatus fuerit rationem, ob quam Deus vetuerat esum ratis
Resp.ibid.e. 3o.Ut praevaricatis esset inexemfabilis ineque vilio modo diriposset id, quodpraceperat Deus, oblitam esse mulierem; quanquam, di obliuio praecepti maximὰ Unius,intam necessarν ad maximam culpam damnabilis negligenIiape
o Quaeres 36; . quomodo post peccatum
aperti sunt oculi amborummo enim oculis clauis sis facti erant, & in paradiso voluptatis cecorum more palpando aberrabant aliter quomodo potuisset Arim videre animalia , quae ad illum adduxit Deus,ut videret,quid vocaret ea ξIResp.tbid.c. 3I .apertos fuisse oculos eorum ad intuendum, & cogitandum id, quod prius no aduertebant; scilicet ad concupiscentiam carnis, quam prius non sentiebant in membris suis;quia orta est cum peccato.Sic Lue. et . de duobus Discipulis dicitur,quod cum fregis Iet eis Dominus panem , aperti sunt oculi eorum, ut eum agnoscoren non enim clausis oculis ambulabant in via ;sed quia eum agnoscere non valebant.
31 Quaeres 37;quid sit concupiscentia Resp.ibire. 3 a. esse morbidam, O mortifera
qualitatem,qua inest etiam perorum carni, ac perhoe etiam eundem motum, qui si in pecoribus omeumbendi appetitus, ut fuccedam nascentia moriMissus. Sed de hoc suo loco. a Qtiares q8; cur Deus eos voluerit ex probrare pos merus,seu,ut legut 7otard vesperat Resp. ibid.e. 33. Ea quippe hora tales iam conuenerat visitare, qua defecerant a luce vo
3 Qvqres 39;cur interrogauerit prilis AD, quam Euam sciens peccatum a Diabolo per faeminam ad virum euoluisse λResp. ibid. e.3ε; quia sicut praceptum viro
datum est, per quem venn et adfeminam , ita vi prior inIerrogatur. ψ Qitatres οἱ cur refundat in mulierem culpam dicens: Mulier, quam dedisti mihi dic
Resp.ibid.e. 31;quia Adam peccauit peccato superbiae; volebat enim esse, sicut Deus sciens bonum,& malum; Superbia autem habet confusionis deformitatem, O non babet confessionis humilitatem, ideo non respondit: Peccaui. Quaeres r; cur Eva quoque refundat culpam in serpenteni dicens: Serpeus decepit me Resp.ibid.Nee ista confitetur pereatum, sed in alterum refert imparisexularifastu. Ideoque poenis mulctatur, quia serpentis suasionem praecepto Dei anteposuit. Quaeres 2; quomodo Adam, qui erat spiritalis mente, non corpore, potuit credere , quod per serpentem dictum est ΘRe s .ibiaee. a. nullo modo hoc credidisse, sed tamen peccasse, ne mulierem contristaret,victus non quidem carnis concupiscentia,quae tuc non erat, sed amicali quadam beneuolentia , &ideo non dixit: Muhe eduxit me; sicut dixit
63쪽
mulier de serpente; sed dixit: Mulier, quam δε- disi mihi,'fa dedit, ct eomedi. Sicut enim nu quam credendum est, quod Salomon, ut pote vir tantae sapientiae,erediderit esse aliquid utilitatis
in eultu simulacrorum;attamen amori mulierum ad hoc malum trahenti non valuit resistere, nodelicias,quas deperibat, contristaret; ita Adam,quanuis aperth cognosceret,qubd Deus no praeceperit abstinentiam abesca illius fructus eo, quia inuideret eis Diuinitatem ;attamen ne mulierem turbaret, & aliunde videns eam non esse mortuam post cibi vetiti essim aliquali etiam mentis elatione illectiis experiendi, quomodo ille fructus scientia botu, & mali suggereret menti, praeuaricauit.
7 Qua res 43;quo tempore anni Deus Mu
dum condiderit , Resp. Beatis.P. q. s. ex nouo Te mento, quδd eodem die,di tempore,quo Μundum rede mrt,creauit;idEst in aequinoctio veris die Dominico; unde illi sex dies intellectuales fuerunt i primo instanti diei Solis,seu Dominici. 1 8 Sed quidplura)Cocludit Matf.P.expositionε hanc M.t r. in finea re,& quitauq;aliud, aseripta est eui legi ab omnibus oportet sap-- eis has intelligeremur ι oportet. Qui autε non intelligit,non contemnat, ne ignorantiae arrogatiam adiungat;sed roget Deum, ut intelligentiae spiritum modestus,ae pius accipiati & humili te altitudinem assequatur do nati
De creatione,'principio creativo. S Equitur inquirendum de creatione, & principio creativo, quo sermatum est Mundi opificium a
expensis enim ijs,quae ab Expos toribus controuertuntur,declaranda sunt, ciuae a Sebo stiris in examen vocantur, ut laudabilibus omnium studijs nostra su agetur tenuitas, si non, ut debet, satitem,ut valet,Domino adiuuante; sine quo sicut nihil sumus, sic sine eo nihil possimus I quia potadimanat ad esse,& utrumque ab eodem derivatur principio.
Explicatur definitio ereationis x Ertum est secundiam Fidem creationea esse productionem ret ex nihilo iliabetur enim x.Machab.7.Peis, nate,υι aspicias ad caelu, terram,ct omnia, qua in eis sunt, ut intelligas, quia ex nihilo fecit illa Deus. Et Isaia A. I. Ecce ιοι sis ex nihilo, ct opus vfrum ex eo, quod nos; de Sap. a. Ex nihilo nati sumus; &Rom . Vomtea, qua nonsum, tanquam ea, quaesunt,
ut resert Lariss Pater lib. de Nat. Boni. c. 26. Et ratio est. De Fide est omnia a Deo fuisse producta per creationem . ergo antequam omnia producerentur 1 Deo per creationem, nihil erat ereatum;aliter si fuisset aliquid,ex quo omnia suissent producta, vel illud non Disset cre tum, sed Deus,& sic nedum a Deo, sed etiam ex Deo fuissent creata, quod est absurdum, ut infdicemus;vel si emet creatum, non effer, antequaomnia producerentur ι quia non esset ante pr ductionem sui Gliter isset,antequam producer
tur. Et si esset, quomodo esset Vel perprod Gonem;vel a se Non a se;quia esset Deus. Si per productionem;vel ex alio; & sic in infinitum iretur;vel ex nihil inde sic eius productio esset ex nihilo; ctimque eius productio sit creatio; euincitur creationem esse ex nihilo. In hoc conu
niunt omnes SS.PP; Theologi , e, Philosophi; e eeptis quibusdam antiquisti qui hallucinati illo principio:Ex nihilo nihil , quod tantum intelligendum est de eductione ) dixerunt materia,
ex qua omnia facta sunt,& fiunt,esse increatam. Ita censetiir sensisse Democritu, Epicurum, Anaxagora,Empedoclem,Pythagora, et etiam Avicenianam; quapropter Ana goras , ne aduersaretur
Praefato principio, & ne negaret nouas genera. tiones fieri quotidiὸ ex materia, posuit sermo latitare in materia; Democritus vero sensit gen
rationes non esse, nisi nouas mixtiones corpusculorum. Sed dissidium est, quomodo explica dum sit esse ex nihilo a Uuisessus apud Thomam inaedo. fom
lib. I .a t. I. c. 7. voluit creationem esieproduin
ctionem de puro esse intelligilsili ad esse essentiale .
extra Deum,dc terminum a quo creationis non esse omnino nihil. sed esse Maiaeuisserens Deum non posse in puru nihil. Hanc sentε iam domita se Seotan a.dist. I. q. 2.Sα ntum ad istum resere G. Il.q. sp. I Iaa. I; ubi ait, quM qua uis Serius asterat creationem esse productiore de nihilo existentiae, &essentiae; attamen vult
nulla re esse de nihilo, idEst de nullo modo entesmpliciter,aut secundum quid, quia omnia quae creantur, prilis habent esse quoddam intelligibile,& obiectivum diminutum productum ab imtellectu Diuino, in quo vult consistere possibilitatem creaturarum; quam sententiam reiecimus D. I.De Omnipoti arta. m. ; OD.a. De Mais
art. a Nam vel illud esse intelligibile,& idaeale est idem, ac Diuina essentia, eum qua identificatur idaea; & sic filium est ereaturas fieri ex illo esse; aliter creaturae essent Deus;quia sie fierent de substantia Dei;illud enim, quod fit de substatia alterius, est idem specie cum illo; ut homo , quia fit de substantia hominis,quae in eius gen ratione deciditur a generante,est homo;& ideo
SS.PP;ac praecipuὸ Beatis. P. probant contra Arianos Verbum no esse creaturam, quia est de substantia Patris ; ut diximusto. a. de Trin. q.3. an.3.n. a quapropter idem Sanctiss.P. lib. I.M.
64쪽
petit. Haec facta Anepre ea genuit de se is, sed in nihilseti ea.Vel illud esse intelligibile, &i ale est aliquod creatum extra Deum;sed hoc nequit dici , quia Fides docet nihil esse ereatum ab artemo extra Deum; tum quia illud nedum haberet esse intelligibile,sest etiam entitatiuum, di physicum, quia omne , quod est productum a
Deo extra se ipsum,est verum ens reale.maequa diximus eis. 3 cium D. rho. I p tant ex opposito creationem ita esse ex nihilo, ut nullo modo praesupponat subiectum quocunque modo se babens; propter quod asserunt non
creari proprii, nisi rem per se subsistentem , vel
rem,quae licti existat in alio, attamen potest exinere in se ipsi; nullum autem accidens etiam supernaturale propra creari,sed educi de potentia . Obedientiali anima: deu naturae si, iritualis. Vnde concludunt animam rationalem creari, quia etsi recipiatur in corpore, attamen potest existere in se ipsa ab illo separata; gratiam veto non creari,
sed educi de potentia obedientiali animat, quia ita dependet in fieri a subiecto, ut nequeat in se
ipsa existere ab illo separata.Ita Iota S. o. I p. q. disp. I 8iarn.3;de Gomet de GratASO . artia; ubi asserit hane sententiam esse Thomistis communem exceptis Patavi ct capri His adiungitur VH. ρ.q- sta a ter rotam; qui I72. c.3 amplicat creationemaebere esse ex tillato;
quia nihil sit velut materia, aut quid pertinens ad creationemis quia nihil est terminus, . quo incipit erratio ita,ut nihil praecedat creationem, quia quoquo modo ad constitutionem illius
pertineat, quod creatur; unde creatio dicitur ita dere in ens, in quantum ens, secundis totam latitudinem entis,extra quam non est nisi nihil; de ideo dicitur creatio ex nihilo simpliciter, & ωcundum qumcunque rationem; in n autem
nihilo secundis quid. Ita etiam apud Masrium
quasi piaculum dixerit. 4 Vltima sententia est praesuppositionem
subiecti in quo non tollere veram, & propriam rationem creationis ι sueres, quae recipitur i
illo subiecto, possit per se sabsistere, ut anima ra tu litisiue non possit esse extra illud,ut gratia , di cetera dona summaturaliviunde esse ex mhiis negat solum subiectum, ex quo res producta fiat
-;Faber in in La.c.3;Poncisu,talper,dc omnes aik Motista communiter ocepto I ris; qui e men fatetur Scotum magis inclinare in hanc se tentiam,a qua ipse recedit,& sequi Scorum promtetur. Igitury Non loquimur hie de erratione lata semiapta,quae,ut ait Matis.PA Fidein Synu ae. ι aliquando usurpatur pro generatione; ut intelligedum est illud Deli. Ab initis,er antefaecula ereata
sum;de illud Gen.6. Cumque cepissem homines mutiti ieari super terram, ias procreassent; sept-ude aliquando pro constitutionein electione alicuius per nae ad aliquam dignitatem,vel munus; sic enim dicitur creari Magistratum. Episcopum &e;ve docet Beatis.P. lib. I AMAMMU. Irogis, o Prob.cia 3;sed loquimur strictri& proprie, prout est prodamo rei ex nihilo.In qua definitione notat Fines Doct.in Hexamvbis,er de esse, o essem. illam particulam ex nihilo non sumi mere negatita ita, ut nihilu producatur,quomodo silea dicitur nihil loqui; nec sumi materialiter, quasi ipsum nihil sit materia iugrediens costitutionem rei, quae creaturiquomodo serrumex quo fit culter , dicitur materia ingrediens constitutionemeestri:sed sumi ordinaliter,prout est idem c ter minus,4 quo incipit creatio; sicut in generatione priuatio est terminus a quo ordinatus ad formam generandam;qui ordo non est realis positivus, sed negativus, aut rationis;siue nihil rei praecedat te. pore formationem illius,ut in rebus produciis in tempore; siue praecedat naturauicut u res producta misset ab aeternoMissupp. 6 Notiquod licet falsum sit eductionem, &creationem adaequale diuidere omnem ericie tiam, ut asserit Suaan Met .ao MLI Lr; Oasiqui ex Utris inflf S;qui alui hoc innui a Fud. Doctiae esse, O sent.q.6.S. Secunda via; ubi taemen.3. or tantum ait essectum in ratione ta. Iis entis produci a creatura; & in ratione entis
a Deo, & de hac diuisione explicite nullum verisbum habetilicet inquam, salsam sit praedictu
assertum ι quia generatio hominis est vera ei cientia,& tamen, prout generatio, non est ed ctio; nam homo non generaturis alio hominea pet eductionem animae rationalis de potentia materiae,sicut generantv cetera viventia; nec est
erratio; quia est per decisionem partis substa tiae generantis in semine, & ideo gemitum est de sub tia generantis;ereatio vero est ex nihilo; tum quia i o generas diceretur proprie cre
65쪽
re, quod repugnat,ut ins de ideo Iliat productio
hominis , quatenus est a Deo sit erratio, quia Deus creat animi, & corpus, ex quibus componitur homo ; attamen prout est ab homine, eius generatio, quae est vera effcientia, non est cre tio ι nihilominus veritatem habet,quod omnis productio formae vel est per creationem, ut patet de anima rationali;vel est per eductionem, ut de reliquis formis contentis in potentia passiva subieci . 7 Educi autem ex potentia passiva subiecti
non in Ermam actu contineri in subiecto, sicut
aqua continetur in v maliter se a supponer tur producta, antequam educeretur de potentia materiaeuicut aqua,ctim est in vase, iam estpr dumae ctim educitur de vase, non producitur; quod omnes Phil pbi unanimiter urgent contra Araxagoram astruentem latitationem sermarii in materia . Neque consistit eductio in factione sermae in materia, quia anima rationalis creatur in corporemon enim creatur separata a corpore pro aliquo instanti temporis , & postea iniunditur; & tamen non educitur. Sed consistit in
transmutatione materiae ad talem Armam, quae transmutatio fit per motum alterationis disponentis per qualitates ipsum subiectum; post qu alterationem, & dispositionem resultat talis si
ma,de recipitur in materia.Ideo se a contineri in potentia passiua materiae, ex qua educitur, noest actu contineri in materia , neque materiam
naturaliter inclinare ad habendam illam serma;
nam corpus naturaliter inclinat ad habendam animam rationalem; & tamen anima rationalis
non continetur in potentia passiua materiae, sed est materiam posse transmutari, ut recipiat se mam sibi proportionatam,scilicet materialemo, quae sollim dicitur contineri in potentia mat riaemam se a spiritualis, clim si persectior, &superior omni materialitate,nequit in illa contia neri;perfectius enim non continetur in impersectiori,sed potius E eontra.Haec doctrina traditur etiam . Thomsis doctioribus,ut videre est apud
aliud es formam eduri de potentia materia, quam materiam transmutari transerutationes ciente ita, quia ex vi transmutationis materia fomma Nohende apud Io.a S. o.in Phf. q. t. I inda; ubi asserens tres conditiones requiri ad G
ctionem scilicet quod forma pendeat in suo esse,& fieri a subiecto;quhd sublinum sit proporti
natum;& quod se a nascatur ex ipsa materia, aut: Id speν eiursia utari me sat, qua reducia rur materia depotentia in actum; Ze arcatae δε
mis raelestibus in resp- obis I. ater Eductionenti forma non eo erestium in hoc, qui rana taeependens a materia, s quia tali mori fai d pendens Jeilicet per transmutationem usius mare Ha,ω quasi emergendo ab illa.Ratio FunαDin. de Mein Ventia ρ.3. est. Formam contineri inpotentia aestiua agentis natur is nihil aliud eiu
quam agens naturale mediantibus dispositioris . bus alterantibus subiectum posse illud transen tare,ut fiat sub tali se Mergo sermam cocinera in potentia passiua materiae nihil aliud est,quam
materiam posse transmutari per qualitans ali tanto,ut fiat sub tali serma ; nam potentiae a vaecorrespondet potentia passiua;ve do i PHLHane doctrinam sequutatur calet; Banmcini N. PeremGabri noster Paulus Venet. 7 Uet. 26; α
8 Ex hoe manifeste deducitur, quM actio Dei, qua producitur quaelibet cieatura siue t quamur de cr eatura, quae fuit a Deo producta in principio Mundi, clim omnia fecit ex nihilo;
siue de illa, quae quotidiE producitur a Deo per
administrationem materiae iam produ , qua
ex BeatissP. Aug. non est ediactio, sed verE, α
propriΘ creati quia Deus non agit per motum,& transmutationem; nam in tantum agens nat rate agit per motum,& transmutatione,in qua
clim nequit immediath producere sermam; ut Mediscurrit Fund.DH; & ideo illam producit m dijs accidentibus . at Deus immediath producit nedum accidentia,sed etiam substantiam; quia , immediath agit per suam substitiam, & eius vi tus agendi non est accidens, sicut est in creatura;ideo non agit per motum,& transmutation&Tum quia in Scripturis Deus nessi dicitur cre tor operum sex dierum , sed etiam eorum, quae que nunc operatur; ut Isaia 66.sed gaudebitis, O exultabitis vique insempiternum in his, qua go creo. Eamur. 26. loca ras populo Ismetinet. Ei faciet te eme orem eunctis gnibus, quas crea- uinde iacit . i. ma per ipsu, ct in 'se erea iasum, patet autem,quod ea, quae creat in sempiternum,sunt ea, quae producit in tempore ;&getes , quibus excelsiore facturus erat populum Israel,non fuerunt creatae in primo instati cre tionis.Tum quia ab Eceis seper vocatiar Deus. rerum creator omiuia, ut patet in , mno ad Mari, Dom in albis; de s E alibi ; nunquam tamen vocatur eductoriquomodo non vocatur in Seriptis rini quae quoties loquutur de productione e turarum a Ded, utuntur sere semper nominornationis, aut verbo ereandis nunquam autem educendi, madgaeneransi quia nec producit cre turas per motum, nec de sua Dbstantia. Tur quia licet Deus compegerit Adam ex liino te rae, & Etiam ex costa Adae administrando mat riam prius creatam,& solam animam rationalem creando,Vt habetur Gen. I. ct aaattamen dicitur:
Masculum, O faminam creauis eos; quod pro ela non significat solam animam eorum creatam fuisse,sed animam,& corpus, quia ipsi constabat ex anima,& corpore;& sic discurritur de herbis,& animalibus, quae ex aqua, & terra Brmauit. Tum quia omnis effectus productus a Deo invaride proprie creatura Dei, ut habet communis
66쪽
nis retiodus laquendi scrip turarum, υ; ροτωσ-ιet; sed creatura non denominatur nisi per creationem, sicut sitim denominatur genitus per generationem,& sema educta per edu nem;e go actio, per quam Deus agit in tempore administrando materiam in primo instanti temporis productam,est verE,8c propriὸ creatio. Mem quia quaelibet actio, perquam Deus producitereatura attingit illam sub ratione umuersalissima entis,ut ens est;I laus etenim est agens uniuuersalissimum, quia agere sequitur ad esse, e autem Dei est uniuersum esse,chm sit omne esse; at ideo eius actio debet habere pro obiecto, seu termino rationε uniuersalissimam,quae est omnis ratio entis; sed actio, qua attingitur ens, ut ens, est creatio, sicut virtus productiva sub ratione entis,ut ens est,est virtus creati vastum quia actio attingens ens,ut ens,nihil supponit, 'uia supino ensint ens,selum est nihilide idco actio attingensens,n ens,in ex nihilo, 8e consequenter creatio; ergo quaelibet actio, qua Deus producit creaturam,est creatio.Remanet igitur, quod actio, siue qua se ito operatus est Deus in initio temporis ex nihilo , siue qua vMire nune operatur simul cucreaturis administrando materiam iam creatam ,
est verE,& propriε creatio. 9 Diees. Actio, qua Deus agit simul cum
erratura, eadem est,ae actio, qua agit creatura, ut diximus descient.Dei ρη rra. I. g. 3- n. ya; sed hax non est creatio, quia creatura non creati e
so neque illa. Res . non implieare eandem actionem re spectu diuersbru agentium habere simul diuersas rationes Ina actio,per qua generatur animal aS Ie, tanquam a causa uniuersali aequivoca ; 8e ab animali tanquam a causa univoca, respectu Solis non est generatio, quia non est per decisionem substatiae Solis factam in semine,neq; in similit
dinem naturae; at vero respectu animalis est generatio , quia est per decisionem substantiae in semine,& in similitudinem naturae ergo non im-rIicit , quod eadem ataci respectu Dei sit cre elo;respectu vero creaturae non sit Meatio. io Sed quaeres; quomodo actio, qua Deus agit mediante creatura,possit esse creatio,cum sit ex praesupposita materi creatio autem est ex nullo praesup sito;& quare actio,qua creatura agit simul cu Deomo sit creatio, quia est ex aliquo praesupposito,videtur enim haec cotradictio xx Resp. hoc esse propter triplicem rati nem. Prima est; quia Deus non agit per motum,
at transmutationem, creatura autem agit permotum,& trasmutationem;ideo actio Dei per se non requirit subiectum mobile, sicuti essentialiere, & per se illud praerequirit actio creaturae νimplicat enim,quod motus sit sine mobili, unde si praesupponatur subiectum ante actionem Dei, hoe mese accidit illi actioni,cum per se possit es se sine tali subiecto, quonia Deus,sicuti creat ex Drateria ita potest creare ex nihilo MawFrideris.Nic. Gauaria Tom.3.
, a Seeunda ratio est;quia tale subiectum prae suppositum respectu Dei non est ex indigentia agetis,quasi Deus ex se no posset agere,nisi prinsupponeret tale subieetiam; at vero respectu cre turae est indigentia agentis, quia creatura n quit agere,nisi circa aliquod praeexistens. 13 Tertia est:quia licet terminus productus
per unam amonem, qua Deus operatus est in
initio temporis, sit distinctus a termino producto in tempore;attamε actio,per qua agit Deus, in Deo una,de eadem est ab antiquo perseuerauergo sicut in initio temporis dicitur esse ex nullo supposito subiecto, quia per illam producitur
ratio uniuersalissima entis,ante quod nihil erat, sic prout per eadem aliquid producitur in tempore,dicitur creatio,chm sit illa eadem, per qua producta est unesuersalissima ratio entis in prima rerum conditione,antequam nihil esset. 1 Tota haec doctrina suiupta est ex Br 1 F.P.Augib.sati Gemad lita. Is; ubi agens doproductione Fua ex eosta 'sius Ada ait iuisse creatione,quauis fuerit facta ex prisuppositione naturae viri; Zc insinuat ration5, quia scilicet Hiesine motu, & transmutatione ipsius naturae, his verbis: quippe mulieris creata es,quanuis
ex virili, qua iam erat, non aliquo motu iam exusnium naturarum. Et lib. .e. II agens de operi
bus, quae facit Deus administrando materia iam creata inquit:βuis eniam operatur Ha, nisiDeus, etiam sine ullo latifuo motu Ei lib. de Fide, OB .c.a .affert alia rationε super illud lymb.Patrem Omnipotentem creatorem Crisio Ter Aicens;quod licet Deus producat ex materia prae supposita a se prilis creata;atrame quia non producit ex materia tanquam ex adiuuaute productionem, sicut carnaliter videmus Fabros non producere suos effectus, nisi adiuuentur a materia iam parataudeo Deus dicitur creare, qui materia non supponitur ex indigentia agentis;
potest enim Deus producere sine ista,& absque, quod adiuuetur ab illa,inde in hoc sensu definitio creationis explicatur, quod se ex nullo pra- . sensis ex indigentia agentis,eductione vero ait esse ex aliquo praesupposito ex indigetia agetis , quod indiget, ut adiuuetur in sua actione a materia praesuppositat verba eius sunt haec : Careati scilicet consuetudine videnter Fabros domorum, disrumos, ct quoslibet opifice qui nisiadisuriurparata materia, M essectum suae artis peruenire non tofanita etiam intelliguntfabricatoremi undi non esse omnipotentemsi Mundu abricare nopssset, ni cum aliqua ab illo fabricam natura
tanquam materies adiuuaret. Hoc habet etiam Iib.de Nat. Boni e. 26. Alteram rationem, quae probat creationem esse productionem ex nihilo, quanuis sit ex praesupposita materia eo, qlii a materia praesupposita per eandem actionem etii creatur, & ideo illam actionem esse ex nihilo, quia nihil est productum ante illam actionem i,
tradit ibid. At si Omnipotentem Deum Fabricato G rem
67쪽
rem Mundi esse concedunt,fateantur necesse est Dembilo eum fecisse,qua fecit. Non enim aliquid esse
potes, euius Creator non esset,cum esset Omnipores;
quia flatiqui erit ex aliquo cui bominem de limo, non utique fecit ex eo, quod 'se non fecerat, quia terram, unde limus es, ex nibiIofecerat.
Et paulo post. Bapropter rectissime eredimus omnia Deumfecisse de nihilo ; quia etias de alia
qua materi actus es Muiaus adem ipsa mate-νω de nihilo facta es .
Is Has tres rationes prosequitiar Fuia. Doct.in a. dist. I. ubi p. Primam quidem S. Temtia via sic. Agentia naturalia sunt agentia secudaria, &ideo sunt organa, & instrumenta Dei; nam de ratione agentis secundaris est,ut agat cumotu secto in illo ab agente primario; quapropter agens primarium dicitur primum mouens uniuersalissimum , quia mouet omnia alia a ta , quod nequit esse nisi causando in omnibus motum,quo mouenturiillud aute,quod agit,ut motum ab alio agente principali ter mouente, habet ratione instrumεti; de cuius ratione est agere, ut motu a principali agente;quod enim agit, ut motum ab alio, n5 potest agere,nisi per motii ab .illo caularum in se ipso; elimque ille motus sit accidens , & transeat extra ipsum agens creatum , quia per illum producit essemim extra seipsum, ideo requirit subiectum mobile,in quo recipitur, de per consequens agit ex praesuppositione subiecti. At vero agens principaliter m uens, quia non agit per motum in se causatum ab alio agente principaliori, aliter non esset primum agens, ideo agit sine motu; qqanuis subiectum supponatur, & per consequens agit sine praesuppositione subiecti; non enim subiectum
praerequiritur, nisi ratione motus; ergo qui creatura nequit agere sine motu causato a Deo in illa, ideo nequit creare; Deus ver6,quia in
omni sua actione agit sine motu, ideo in omni
sua actione creat. 16 Secundam rationem prosequitur Fund. Doct.s .g Seeunda via. Agens naturale in tan-ttun praesupponit sublestiam ad suam actionem is quantum indiget disponere materiam,vt indu- eat semam ; non enim potest immediate introducere sermam fine praeuiis dispositionibus, cuagat mediantibus accidentibus;dispositiones autem sunt accidentia,quae necessariδ indigent subiecto; sed Deus non indiget dispositionibus, quia potest in instanti introducere Ermam ii materiam simul cum omnibus suis accidentibus consequentibus ipsam Drmam; ergo licet Deus praesupponat subiectum,attamen quia hoc n5 est ex indigentia agentis, ideo dicitur creare, quia illa actio est ex nihilo adiuuante ipsum Deum .
de de esse, ct essent. q. 3. S. Tertia via; ct q.7. Q. Primum agens simpliciter non supponit aliud agens prius se ipso; & secundum agens essenti liter praesupponit primum agens; ergo actio pria
mi agentis sistialiter is sapponit alla acti Esicut autem actio primi agentis essentialiter non supponit actionem agentis secundarisurae stus, primi agentis essenti uiter nullum alium effectu supponitui gens enim, actio, & essectus eundet ordinem seruant inter sei ergo actio Dei,utpotEprimaria, non supponit aliquem effectum priorε se ipsa, aliter non esset actio primaria; & ideo actio Dei est creatio, quia est ex nihilo praesupinposito,quod non sit creatum ab illa. 8 Illa ergo particula ex nihilo posita in, definitione ereationis explicatur tripliciter. I .Ex nullo praesupposito transmutabili permotimo
agentis. a . ta nullo praesupposito ex indigentia agentis. 3.Ex nulla re simpliciter, quae non producatur per i liam adtionem .
19 Haee diligenter notanda sunt; dirimunt enim dissicultates, quae insequentibus art. propo. nentur. His visis. ro Vnica conel.Definitio errationis per etε, & completh explicatur ex eo, quod sit ' ductio rei ex nihilo, nec addi debet rei per δε- - emispire eotemidium Nomium de eoru Assecla. Prob. I. omnis res siue sit substantia, siue aecidens,non producitur a Deo, nisi per creationem;ergo exam explicatur creatio,qubd str ductio rei ex nihilo, absque eo, quM addatur per
se sus emit imo haec additio, si sit laxatiua ita.
ut restringat creationem ad solam productione . substantit,falsificat talem definitionem,quia etiaaccidens verri& propriε creatur a Deo . Prob. ant. I. Ex Scripturis habetur, qudd omnis res a Deo non producitur ad extra, nisi per creati nem,utfφ. dictum est. a. omnis res siue sit se stantia,sive accides, Armaliter est creatura Dei; ergo non producitur,nisi per creationem; nam in lathm essectus denominatur creatura alicuius agentis, inquantum ab illo producitur per creationem ; hinc homo productus ab alio homine vere,& propriὸ ω dicitur creatura illius. 3.Nul. Ia Mima siue sit substanti siue accidens, prodi citur a Deo per eductionem;agεs enim per ed ehionem est agens per motum, de transmutationem,ut sv.dictum emergo producitur per creationem; nam creatio, & eductio admi sediviodunt productionem sermae. . Actio, qua Deus producit aliquod ad extra, nihil supponit; nam tendit in ens, ut ens, ad ens autem nihil supponitur,quia supra ens nihil est. Prεterea vel illud,
quod producitur, est substantia eomeleta, quae non est in subiecto, & sic nihil supponit; vel est serma,aut accidens existens in sit biecto,de sic nishil quoque supponit,quia per eandem actionem Deus producit etiam ipsum subiectum, & ideo semper velificatur, quod ista actio sit ex nihilo
praesupposito. s. Agens ex suppositione subiem est indigens adiuuari ab ipse subiecto in tu
actione ι cum enim non postiu3roducere imm
Sase illam Brinam , ideo indiget subiecto,quo mediante illam producit, sed Deus non indiget
68쪽
creaturis, ut adiuuetur ad produceda substantia, vel accidens, quia quodlibet immediath producit, ut diximus to. a. q. . art. H Ergo non agit ex
praesuppositione subiecti, siue producat substantia in ,siue accidens. 6.inae libet actio Dei est primaria; actio enim catilae primariae ncquit esse secim dat ia,cu ab illa denominetur sicut actio causis secundae nequitesse simpliciter primaria ergo quaelibet actio Dei essentialiter nullam aliau stipponit actionem, quia supra primum simpliciter est nihil,& per consequens nullum altu praesupponit effectu,quia implicat esse, tus,qui no sit
per aliqua ac tione; et go cst simpliciter ex nihilo. a r Prob. 1.Si praedicta dc finitio, ut iacet,no explicaret adtquat8 rationem formale creati nis, maximε, quia gratia no creatur, sed educitur de potentia obedicntiali animae; sed consequens
est falsum; ergo Se ant. Prob. mi. Illud proprie dicitur educi, quod producitur mediantibus dispositionibus transmutantibus ipsum subiectum,
ad quas naturaliter resultat talis forma, v v. dictum est etiam es doctrina Thomsarum; sed gratia non producitur hoc modo ; nam vel illa: dispositioncs disiponentes animam, ad quas res illaret gratia,essent naturales; dc sic non essent proportionatae ipsi gratiae, quae est sit pernaturalis;& ideo ad illas non posset resultare gratia. ἐimplicat enim, quod aliquod lupernaturale naturaliter retulici ad aliquod naturale; aliter sit pernaturale naturaliter haberetur, ut volebat Pelagius. Vel sunt supematuraIes, de sic de illis in infinitum qiiaerendum esset, quomodo producatur in anima; vel por eductionem ab illa, quae nofieret, nisi mediis alijs dispositionibus, de quibus iterum quaeri posset; vel per creationem, Se lice uinccretur falsitas sententiae Tbomissarum afferentiu nullum accides creari a Deo, di creati
ne esse productione solius rei per se subsistentis et a Tandcm praedicta definitio, ut iacet, traditur a SS.PP.communiteride quide a Beatis. P. nedum totis eis. fusissime, sed alibi saepit sinie , a
alibi passim; a Iusino Man.in Atamonitaeoni. Gre, ubi refert hanc definitionem traditam filisse etiaa Platone. A Beda in Gen. e. Ha D. f. in Monol. e. 8; a Mag. Sent. in a.dis. H ct ab onmibus antia
quis Theologis; sed incogruum est dicere hos omnes Doctores grauissimos O doctissimos locutos fuisse insuffcienter circa definitionem creationis;ergo praedicta definitio exaM explicat rationem formalem creationis.
- a 3 obijc. I. Creari est quoddam fieri sub eL
se; ergo illis proprie couenit creari, quibus pro prie conuenit este ; atqui esse proprie conuenie
per se solis subsistentibiis, quibus propriε conuenit esse; nam cetera habent esse solum a sub G stentibus .Quapropter nil.7. fet.c. 1 aut accides magis proprie dici entis, quam ens . Rel p. iis .ant Creari est quoddam fieri subesse ex nullo praesupposito subrecto adiuuante Mag. Friderie. Nic. Gauarai Tom. 3.
talem actionem, e sine motit,ac transmutatione dc nullam aliam stipponente astionem, concῆ sie-cus,ncgide in hoe sensit dist.col. Ad mi sitbsupt.
dicitur; quod licὰ tesse simpliciter proprie conueniat solis subsistentibiis, propter quod sola
subsistentia dicuntur entia per te ; attamen esse ex nullo praesupposito subiecto adiuuante actionem, & sine motu proprie conuenit etiam accidentibus ; de ideo illis etiam proprie conuenit creari, quia creari non consistit formaliter in habere esse ex alio, hoc enim conuenit etiam generationi , sed in habere esse ex nullo adiuuante productionem illius.
a Inst. Illud, quod dependet in fieri a sit
biecto, no creatur; de ideo anima rationalis creatur, quia non de pedet a corpore in fieri; sed gratia dependet in fieri ab anima; quia fieri importat esse; gratia autem non aquirit esse, nisi ab anima, quia gratia non existit, nisi per esse animae; ergo gratia non creatur; & sic dicendum de omni alio accidente.
Resp.eodem modo dist. ma.Illud, quod ii pendet a subiecto in fieri per motum, & trasmutationem, tanquam ab adiuuante talem actione,Be producitur per actione alterius agentis, notis creatur, c c; sed in hoc scnsu neg. min; qilia gratia non tit per motu, dc transmutationε animet adiuuantis Deu in producitioite gratiae; nec prodii tio gratiae supponit animam productam.per aliam actionem alterius agetis. Nec ex eo, qti bd gratia recipiat esse existens ab anima, tollit gratiam esse creatam ; sicut enim licξt materia existat per exi stentiam sormae , ut fatemur ins PM- mist . non facit materiam non cssc a Deo productam per creationem, ita a pari. Illud, quod dependet in fieri a subiecto sitie motu, dc trasu utatione illius abs ire eo, quod adiuuetur ab illo
eius pro luetio; dc quoties fieri illius, de fieri sit
biecti est per eandem actionem eiu Idem agentis, lion creatur, negi dc in hoc sensu tenet mimsed neg. coni. Sic soluitur principalis ratio D Thoma,ct Thomsarum.
as Obij c. a. Sacramenta. 3c humanitas Christi Domini cati .int instrum o taliter physice gratiam; in hoc enim disserunt a Sacr.imentis vcteis ris Legis, quae sollina moraliter, ut signa, illa imo causab ilici, lud Sacramenta sunt creatum de nulla creatura etiam instrumentaliter potest eleuari ad creandum; ergo gratia non creatur. Praet
rea gratia non an nihil itiir; tum quia Deus nihil nihil auit eorum, quae fecit tum quia peccator potest destrii ere gratiam per pcccatum: non tamen potest illam an nihilare, quia eiusde est anni-hilare,dc creare; tum quia non intendit per se no, esse gratiam; nam in tantii in Sacerdos in conse-eratione no an nihil. t panem, in quantum per se non intcndit destruere panem, sed conficere corpus Christi; ergo gratia tion creatur Tum qui viqi ianitis gratia non contineatur in potentia naturali animae ; attamen continetur in pote lilia
69쪽
obedientiali , et go educitur. B.esp.Fud. Doct. De essem.q.6- Io; o quovi. r.mbit disi.ma Sacrameta causant gratiam indirecte,quatenus producunt aliquem o natum in anima,post quem Deus creat,& insu
dii gratiain , conc; directe influendo vel principaliter, vel instrumentaliter in ipsam producti nem gratiae, neg. Vel dicitur non implicare esse quod produci a Deo per creationem; & a cre rura per productionem ex subiecto ; ut diximus δερ. Idem dicitur de Humanitate. Ad aliud neg. adiimpiad 2.pro insertam dicitur Deum nihil
annihilasse naturarum, quas creauit; non autem accidentium ei rennslatium naturas; unde anni hi- Iatio gratiae manifesse habetur in Seriptura, nam
mmd describens amissionem gratiae post peceatum ait: Ad nibilum redactus fumi &U. Ad nihilum Ad Ius es in conspectu eius -- inviti quod si is h repetit; at hoc nequit i telligi deesse naturali ergo de esse supernatur It iplius gratiar. Ad a. dicitur eodem modo peceatorem annihilare gratiam indirecte, quatenus ponit peccatum, ad quod Deus tollit,& anthi Iatfratiam. Ad 3alicitur, quod ad annihilatione nonficit intendere per se non esse; sed requiritur, quod illud non maneat neque in esse que i potentia subiecti . Quare si Sacerdos intenderet
emere corpus Christi,& non remanerent acci
dentia panis, illa actio non esset transubstanti tio, sed annihilatio, quia nihil panis remaneret , etiansi Sacerdos talem desitioilem non intend rediunde quod intendat,vel nou intendat per se, nihil facit ad mini hi latione ad quam solim f eit aliquid remanere,vel non remanere. Ad 3. g.conssiquia ad cductioilem non sussicit contianentia in potentia ed requiritur fieri per alter tionem praecedentem factam mediantibus accidentibus dispo:rentibus ipsum subiectum , quomodo non fit gratia; & ideo licEt contineatur inpotentia obedientiali ; attamen non educitur, ut sv. dictum est. 16 9bijc. 3. Ideo creatur anima rationalis , quia per eandem actione,qua producitur in corpore, posset produci extra corpus, & naturaliter existere, clim sit per se subsistens ; ergo grati quia nequit naturaliter existere separata, propriE non creatur. Resp.neg. causilem ma; quia etsi materi nequeat naturaliter existere seyrata a sermata, ut fatentur 1 Mnasistriattamen ex hoc non sequitur,quod non creetur. Ratio ergo b quam an ma creatur,non est hqc, sed superius assignara. bijc-.Gratia in ratione generica accudentis conuenit uni uoch cum ceteris Meldentiabus ; qualitas enim cst senus uni cum ad gra- . tiam,& alia accidentia. sed cetera accidentiaia , . quatenus accidentia sunt,educuntur de potentia
subiecti:ergo & gratia. Resp.neg.ininmam eductio direm respicit Iesmam,quatenus indiuiduam, & sngularcu si
autem illam respieit secundum gradus uniuersiales; idem enim dicendum de eductione,quod dicitur de corruptione, quae illi opponitur;corruintio autem non fit secundum gradus uniuersiales, qui secundiun se sunt neeessirij,& incorruptibi-Ies,nec corrumpuntur, aut generantur nisi rati
ne graduum singularium,qui utpoth contingentes,sunt corruptibiles,& generabiles Sc ideo accidentia keudum rationein genericam lieceducuntur,nec corrumpuntur per se,sed tantum per
accidens indirecth ratione graduum singulariu ,
18 obij e. s. In Seripturis infusio gratiae v
catur generatio; vi I .cor. . Per Euangelium Uσvos gentii, Ze Iac. t. Gentiit nos verbo veritans, Be .PeLI.Sicut modo geniti infantes.Hinc renouati
per gratiam vocantur filii; ut Rom.8. Vmcunq- enim Spiritu Dei aguntur, ἐν sum Filiν Dei; m . enim accepistis Spiritum Dei is timore,sed accepia sis virisum filiorum De n quo Hamaman. Alba rem ad GH. a. Omnes enim Filν Dei est . OI.D.a.Vt Filii Dei nominemur γ undd saepis. sivi Moherso productio gratiae non est creatior nam creatio contradistinguitur a generatione , de non habet pro termino filium,aut sonitum ssed creaturam,utfv. dinum est.. Resp. infusonem gratiae vocari generati nem adoptiuain; ut explicat ibid. Apos. Rom. s. dicens auorum adoptio est filiorum , ad GA. 3.
adoptione Iiorum reciperemus ν generatio autem adoptiua non est vera generatio, sed aiasvinptio in filium, & liberalis donatio haredit iis nec filius adoptiuus est vere genitus, unde n5 dieitur filius naturalis,sed legalis,qui vect notis est genitus per veram generatiotrem; de ideo ait
Pet. α--Ggenitu facie enim sensum, quod
Deus aflumit per gratiam iustos in Filios, ac eis spondet haereditatem sui Regni , quasi illos genuisset ergo si vere non generantur per gratiam,
verε creanturietim inter generationem, it crea tionem non detur medium ι sicut inter educ nem, de creationem Brinae aliquod non intere
dit. Hinc Dbefa .iusti dictave creati: Iesus enim fumus factura creati in Chrso Iesu i & ad Gai Ggratia dicitur mma creatura; de U. o. habetur:
Cor mundum crea m me Deus; sed cor mundum
cst gratia , ergo gratia a Deo creatur . Igitur si gratia dicitur generatio adoptiua in Scripturis .uae non cst vera generatio naturalis, scd est, aeesset generatio;& pariter dicitur creatio non similitudinaria, & adoptiua, manitaste colligitur gratiam verE,& propriὰ crear non educi; de per hoc magis roboratur nostra sententia. as Obiic.6. Actus supernaturales non cre tur,sed educuntur de potentia vitali habitu siserematurata assecta ; ergo idem dicendum est de habitibus supernaturalibus.
Resp. M quod sicut actus vitales aninrae rationalis Ducutitur ab anima , de tamen anim creatur, n5 educitur, ita a pari. 3. Dicitur acres
70쪽
vitalas non educi propriE, quia G fium per m tum, & transinutationem materiae, sed produci Iereantur enim a Deo in nostris potet ijs; & iis p rentiae tendunt actiω in sua obiecta , ut diximus
la productis non est vera actio de praedicame to actionis , sed est depradiscamento qualitatis habens modum actionis, quia per illam nullus producitur terminus ; quapropter dici solet actio gram Ircatu;quia per illam tendit in obiectum iam mistens praesupposiritia. 3o Obije.7. Si actio, qua Deus administrat
materiam iam creatam simul cum creatura proinducendo entia, quae fiunt ex materia iam pra supposita,esset creati sequeretur, quod creat ra non ageret per actionem Delmam creatura
nequit agere per creationem, ut ins sed huius oppositum dictum est Scient.Dei f. .ar. r. S.I;a;O3 ergo acti inqua Deus producit res ex suppositione materiae, non est erratio , & ideo productio gratiae supponens subiectum non est
Resp.nes.seq.-;nam sicuti non implicat, bd idem esrectus producatur simul a Deo pererrationeim & a creatura per eductionem , ita non tinplicat,quod eadem actio rei pectu Dei sit erratio, quia tendit se aliter in rationem entis, quam totam producitide ideo nihil stipponineum fiapra eas nihil sit;& respectu agentis ere ri Meductio, quia tendit in tale ens,quod esse tialiter supponit rationem entis , quam contrinhinde ideo est ex aliquo praesuppofito.
3 i Colligitur , quia si loquamur de ere
Mone acthth lampla , potest naturaliter demonstrari ι quia creatio aiaue immanenter sumpta potest demonstrari per continentiam omnis es. ω ι quod enis continet omne esse , potest illud pro ceret. ει quod producit omne esse, agit ex nullo praesuppositoiomnipotentia autem est pas
sim quae Mim est demonstrabilis de subiectinis
laquamur de creatione transeunter silmpta, licet propriὸ non misit demonstrari, quia est ipsaeria esse substantiale creatiirat, & substantia est indemonstrabilis; attamen potest naturaliter conui chvt patet per rationes adductas in concl.
Plara orauerunt creationem, ergo signum est non esse naturaliter demonstrabilanti Tum quia omne ens vel in substant ves accidens;sed non possumus naturaliter cognoscere accidens posse
produci exua subiectum; si silinatui vivet est spiritalisines materialis;sed spiritalis vix potest cognosti,ut exi satin niaterialis educitur,ergo nequit naturaliter cognosci creatio. Tum qui creatio est entis,in quantis ens; stat ens, ut ens, non est fictilille;ergo non est cognotabilis ere, tio. Tum quia ad creandum requiritui virtus imfituta,quae naturaliter est indemonstrabilis. Resp. ad x;quod Plato cognouit creatione,
ut diximus ex IVison. H; & licEt non cognouisset; attamen non sequitur non esse cognoscμbilem,quia non est certum illos cognouisse omnem veritate naturale, licet plurimas cognouerint.Ad a .re*;quod substatia primo creata non potuit esse producta ex alia substantia, aliter non isset prima,sed naturaliter cognoscit ut fili primam substantiam, quia cognoscitur non dari processum infinitum in causis; ergo cognoscitur primam substantiam no esse ex alia, & ideo suis. se creatam . Ad a.dicitur creationem esse entis, in quanili ens,non' quod creetur totum H,quod cotinetur sub latitudine entis , sed quia nihil rei supponitur, ut inseq. an. Αd . S.Im;vidi .
auid importet creatio ex parte Dei, O ereatura i Und.Doct.q. 7. de esse, O essentis princiz eom; ct movi.6.q. .circa medium ait, quω in omni productione interuenit duplex actio.Vna, per quam agens, quod erat in potεtia ad agendum,fit in actu secundo agens; de haec est immanens in ipso agente; & secundis hane diis
citum Agem actu agit,in f μι- actu es; quia..per hanc actionem agens reducitur de potentia ad actualem actionem, per quam perficitur imtrinsecti & completur in ratione agentis; virtus enim, seu potentia agentis per actualem actiori εperficitur,actuatur,& completur, illud autem ,
per quod aliquod intrinsece perficitur,actuatur,& completur,est intrinsecε in illo,ut constat. Autera, per quam essectus ad extra producitur, ima mutatur , & ponitur sub esse actualr; & haec est actio transiens, quia transit ad perficiendum inistrinise effectum ponendo illusiabesse actuali; sicut enim actio imnianens, quia intrinsece peris ficit agens,in illo intrinsece esstita actio trases, quia per illam perficitur effectus, ponitur enim sub esse actuali,quod est ipsius persectio, te eo summatioontrinsect est in effectu. Hane doctria
quod duplex es actio; adam transiri in exuri Fem materiam, quae persectio ορο α ρο quadamanem m ageme, qua spersectio operaris.sa istae duae actiones dissinguuntur realiter, quia sunt ii subiectis realiter climinis, atque adeo actio immanens est m agente;& trasiens est in effectu ita, quod actio transiens sit ab actione immanente. 2 Confex eoo 26ῶ.6.υbis Actiones naturales ex 7.Meia c. a - 3H, 8.Le. s. assin lanmractionibus artificiosisvicut enim v.f.productio domus extra animam fit ab actioneritiae producta est domus in artima; ita calefictio ire, calefactibili fit a calore in caletaciente, sed productio domus extra at imam est actio transiens,
quae recipitur inesse I & productio domus in anima est iniis immanens, quia est intellactio ι ergo actio transiens est ab a sone imi nente.