장음표시 사용
71쪽
3 Aetio autem transiens, ut habet adhuc dii pliciter considerari. r. Vt recipitur illa, passo,de sic est pastichno actio. r. Vt est via ad passu in,& sic est actio; passsi enim vere e scitur per aliquod transiens ab agente in ipsiim; & ideo illud ideiri,quod transit ab agente in passum,& inpata recipitur,prout est ab ag ε te, dicitur actio; prout vero recipitur in passo, dicitur passio; non autem est duplex res,quae transit,& recipitur, sed una,& eade sub diuerso respectri scilicet sub respectu ad agens,& ad passum; sicut una,& eadem est via,qua itur Athenis Thebas, O Thebis Athenas, sub diuersis tamen respectu .Hoc pacto actio
dicit ut via inesse,non quod actio,& esse effectus realiter distinguantur, sed quia distinguuntur Q-ltim ratione ; & actio prius ratione intelligitur, quam passio. Ex his patere potest, quid sit creatio actio ex parte Dei; seu quid creatio importet in Deo;
importat enim actum immanentem ipsius Dei perseuerantem ab antiquo aeternitatis in illo sine ulla temporalitatis mutatione; ut ait Fum . Doct. ibid;ctis. r. Met.q.a8; qui actus est velle ,& intelligere Dei, quatenus Deus est agens p rintellectum,& voluntate, seu a proposivo; & importat ipsum Diuinum esse, prout comunicabile creaturis, per q liod constituitur omnipotentia; sicut enim calefactio supponit, dc importat est
actu calidum in caleficiente immanenter in trinia sech, per quod calefacicias calcfacit extrinsece , quia agens in tantum agis, in qtiatum actu es δε- eundum ea ormam,per qua agit, ut diccbamus; ita creatio importat esse in D co immane ter perseverans, per quod Deus communicat cssc crea. turis illas creando .s Dices. r. Implicat dari actionem sine termino; quia actio est via ad terminia; sed ab arterno non datur terminus creationis, quia non datur creatura ἀ ergo creatio non importat actionsiimmanentem ab aeterno in Dco .a. Vel illa actio
est actus primus,& sic non ost, nisi virtus agentis proxime potens agere, ut patet de calore in calefaciente,qui non est actualis operatio, sed virtus calefaciendi; veI est actus secundus, & sic est ipsa actualis productio creaturg, que nequit essesne creatura producta. I. Actio denominat ages; sed Deus no dicitur creans ab aeterno; denominatio enim Creatoris aduenit Deo extrinsece in temporei ergo creatio non importat actionein tim mancntem in Deo ab arterno. R *.ad i. dist. ma. Actio trasiens, seu prout est transiens, est via ad terminum, conc; via enim est id, quoad terminum teditur, actioi inmanes, neg.Vel actio est via ad terminum ponendum iatempore,conc;& sic aistio immanes Dei ab aete no est via ad creaturam, quia creatura ab aeterno est terminus ponendus, non tamen est terminus actu positiis,& ratio cit,quia actio est viaia , per quam producitur terminus , & ideo quando. est via,noti est termitius;aliter tenuiuiis iam sup-
poneretur,ut productus, & sic per ipsam n5 pr
duceretur. Est via ad terminum productum,neg. Ad 2. dicitur,qubdactio immanens est adius se cundus agentis,quo agens ultimatε perficitur in ratione agentis; neg.tamen,quod sit ipsa actualis
productio rei, quia ae ualis produetio rei est actio passive sempta recepta in ipse re, quae non distinguitur ab ipsa re,& ideo nequit esse sine illa;aetus autem secundus immanens no est in ipsare,sed in age te, & ideo ab il la realiter distinguiatur,& potest esse sine illa. Ad id de calore dicitur,quod in tantiam est actus primus, in quat timcalefaciens, elim sit agens per motum, & transmutationem,nequit actu agerc, nisi fiat motus in illo, per quem motum virtus calcfacientis reducitur ad actum secundum, & vltima te perficitur per ordinem ad actualem operationcm. At vero Deus est ages sine motu, & ideo etiam sine m tu actiis immanens Dei dicitur actus secundus , quia praeter illum nihil amplitis Deus expectat, ut actu producat creaturas, quae solum ponutur sub osse pro eo tu sic, quo Diuina volutas decreuit illas ponere. Ad 3. dist. ma. Actio transies dein
nominat agens, conc; actio immanens,ne amo actio immanes denominat causa ultimate actua.
tam in ratione agendi,ut dictiim est, clam sit perfectio intrinseca illius; actio autem transiens importat actualem productionem rei, a qua agens dicitur actu agere , de ideo cum actualis creatio rei sit tantum in tempore, Deus denominatur Crcator tantum in tempore, etsi ab aeterno sit in Deo actus immanens, a quo denominatur vitia matb actuatus in ratione agendi. 6 Supercst modo videte,quid importet cre tio forinaliter in creatura, circa quod lis est i
ter Doctores. 7 Prima sententia vult creationem,quatenus actio est,esse mere immanentem in Deo , non transeuntem; nec ponere in creatura nisi rclationcm realem creaturq ad Deum. Cit.SeoLin a.d . z. q. I Ric. ibid. q. χέο D, Dur.q. Capr. q. a. art. I Caieti,MM,Va .hic.Zum. ita explicami S. T M. Io. tam ἀS. o.in Phy. q. I .art. ἔρο Ιφ.q---art. a. ait actionem duo importare, scilicet actionein immanentem, quae est in agente, reducent εipsum ages de actu pii mo ad secundum.& em natio Iaditi ab agente, quae recipitur in termino s& secundum hane esse actionem transeuntem , addit tamen hanc emanationem transcuntem no importare nisi relationem dependentiae a Deo Iuanuis It .vbfn. I I. I. Dieo 2; ubi resoluit discultatem, videatur dicere creationem importare ipsam creaturam, ut dependet in esse a Deo s& per consequens importare formaliter ipsum esse creaturae . Quantum ad primum non diicordat isse Auctor . Fund. DOLI , v v. visum citi &si recte cxplicaret secundum, concordaret u omnibus; ut int8 Secunda sententia vult creatione in creatura nihil aliud esse nisi ipIam esciat iam cicatu
72쪽
3 ve creationem Angeli esse ipsam essentiam Angeli;a qua essentia creatio non differt,nisi ra
tura es, in heri,quod dicit solum modum ipsius
men est inter hos Auctorenetram aliqui volu t importare solum modum, ut realit r distinctum abesse,quod est terminus ipsius modi . vi Sua. in m O.rofect. n, uir γψius est dependenti ipsius creaturat a Deo. Nos tamen dicimus i m. portare ipsum este non quomodocunque , sed ut dependens, & communicatum a Deo ita, ut dependentia,seu respectus mi sit aliud ab ipso eLie;sed sit modus indistinetiis ab ipso,quidquid in
contrarium dican aliqui ex .ris, qui in hac parte videntur sequi potius Sua; quam Fund.
sumdum tamen,quod multoties invenimus, ct nos
usi diximus,qxia creatio est relatio , i, respectus
quidam, utranqtu autemsuo modo veritatem bais
fieturam ereatio potest mihi disere 'fum esse, O imsam relationem fundatam in esse; sic enim dicemus de creatione respectu esse'. respectu relationisJ- data in esse ;/cut dicimus de potentia quantum ad νsectu undatum in materia.Et paulo post. D epotentia Useria duo potes dicere, videlicet ipsam essentiam materia , ct respectu undatum in huiusmodi essenti Sis creatio duo potes direre; ct ipsum esse creatura, o respectum fundatum in t
ιi esse,nam ex hoc creatura eremur; quia commu-
ω tu bi esse o Demi ex qua communicatione coissurgit quidam respectus Usias creatura ad Deum. Tandem concluditi Sic errasis dicit sessum esse ereatura in quo νώ ν respectus ad CreatorF, sed esse eum tali respectu non dicis alim rem,qua
um esse; sed disti iasum esse eum tali conditione,
in eum tali modo se habendi, ut habra talem depodentiam ad Vsum Deum. Idem penitus habet in
Io Vnica concl. Creatio ex parte Dei importat actum immanentem intra Deum ex parte autem creaturae importat solum ipsum esse , per quod existit creatura, cum respectu dependemtiae a Deo. Ir Prima pars concl. sussicienter probata , HIvp.an. Iard 6.
Prob.a .pars. I. ex Masf.PAbia is Genis Anc. I a;vbi doceti creatoris namque potentia, o tomnipolriis, atque omnisenentis virtus causasub stii es omni eneaturae; va virtus ab eis,qua crem
s.LII. Si Deussubtrahat operationem intimam, qua eam subsiluis, o facis ,eontinuo tanquam emtincta nulla remanebis.Ex quo sic. I .Illud forma.
liter importat amo in effectu, quod Ormaliter causat in illo ; quia omnis actio formaliter importat in suo termino id, quod est specificatiusi illius:& ideo illud quod se habet Armaliter, nomaterialiter, quia sermale sollim,non materiale,
est specificatiuum ; sed creatio causiat sermaliter existentiam,aut subsistetiam, quae nihil aliud est, quam existentia in se, & per se; nam creatio ser-
maliter ficit rem existentem, quod nequit es nisi sermaliter eausando existentiam; sicut Dealbator nequit iacere parietem album nisi causando albedinem in illo ; ergo creatio importat in ereatura λrmaliter ipsum esse, per quod existit creatura. a. operatio Dei importat sermaliter id,quod facit subsistere creaturam,& quo ablato eratura abit in nihilum ι sed hoc est existentia , na ipsa secit rem esse extra nihilum a parte rei,
di sine ipsa res redit in nihilum; ergo formaliter
importat esse. i a Praeterea illud sermaliter importat creatio in creatura, quo posito ponitur creatura, &quo ablato aufertur c reatura,& sine quo nequitesse,& intelligi actualis creatio creaturarised posita,& ablata existentia ponitur,& ausertur cre tura,& ablata existentia nequit esse, aut inteIligi
actualis creatio creaturat; ergo creatio importae ser iter esse creaturae.
I 3 Prob.3. a Fund.Donis a. ubis. Via priama,ct alijs in locis cit.Creatio ex parte creaturae illud se aliter importat, quod transit in externam materiam; sed illud,quod transit in externa
materiam,est solum esse creaturae; ergo sermaliter importat solum esse creaturae.Ma. pateriquia creatio ex parte creaturae est actio traflensicreatura enim est aliquid produinum extra Deum,& ideo non producitur nisi per actionem ad e tra,& per consequens per actionem transeuntε; sed actio trasiens definitur,quod sit illa,qua ι
sit in externam materiam; ergo creatio ex parte creaturae formaliter importat id, quod transit in externam materiam; illud enim,quod importatur in definitione, importatur serinaliter, quia importatur essentialiter,definitio namque est es.sentia rei.Prob.mi .Quanuis per creationem producatur totum, scilicet tam essentia , quam existentia rei, quia creatio est ex nullo praesupposito; attamen non dicitur totum transire in extemnam materiam, aliter vel totum reciperetur in
aliquo subiecto, in quod transit,&sie non esset totum, quia etiam illud subiectum esset pars illius i sicut materia, in qua recipitur serma, est pars compositi;vel totum diceretur transire in is ipsum,& sie esset vitiosa locutio,irasitus enim importat itionem in aliquod extra; nam transire
idem sonat,ac ire extra, seu ultra,idem aut e n
quit ire extra,vel ultra se ipsum.Nec ipsa essentia dicitur transire in esse, quia esse est actus es-
73쪽
sentiae.& in actum nequit essentia transire; nam
illud,in quod aliud transit, est subiectum susceptiuum illius; & susceptiuum alterius est potentia
passiua,non actus; de quavis materia dicatur tra-sire ad semiam , no tamen dicitur transire in se mamiquia it Ia particula in dicit receptionem ergo illud, quod transit in externam materiam, est solum esse creaturae; nam praeter totum, &eius
Partes, quae sent essentia,& existentia,nihil aliud potest inueniri .r Not.tamen,quisd clim dicimus in exteris
nam materiam, tunc materia sumitur lat prout
significat aliquam sitbstantiam. I s Confex eodem ibid.S.Respondeo. Qua vis in generatione substantiali, quae fit per ed ctionem sermae,per se tant lim generetur compositum, & partes statim ratione compositi ι qui potentia passiua, clim dicat non esse, nequit per se produci; elim productio dicat communicati nem esse, quod nequit stare simul cum non esse;
et aetiis de se dicit esse;& ideo propriε nequit ei erimmunicari esse,quia illud habet de se; imo noen nisi ipsum esse; idem autem nequie sibimet
communicari; attamen generatio actio se aliter importat sollim esse comunicatum sebiecto; ut v. g. caletiistio formaliter importat solum caloremi c6municatum subiecto;& productio ignis solum esse se ae ignis communicatum materiae; ergo quanuis in creatione producatur totum , scilicet essentia, & existentia , attamen creatio actio importat formaliter sollim esse, quod recipitur in essentia, non autem ipsam essentiam,nisi de materiali, tanquam materiam, in qua recipiatur ipsum esse transiens, & quae producitur in toto simul cum ipso esse .
16 Dices. Ideo in generatione substantiali importatur festim esse,quia subiectum prisupponitur ; at ver6 in creatione totum producitur sine praesuppositione subiecti; & per consequens
Resp.Fund.DoLLibid. neg.eausalem; nam creans, & generans in hoc vir mantur, quod actio utriusque importat Armaliter sollim reo receptum in subiecto; diseriminantur autem ,
quod generans praesupponit tempore subiecta, uod non producit simpliciter, sed sol im secunum quid, quatenus illud facit esse sub tali esse;
creans vero immittendo esse simul eomproducit subiectum pro eodem instanti temporis.17 Explicatur magis . Creatio nihil aliud est quam factio esse;quapropter dicitur commuinniter terminari ad existentiam ἶ & esse viam adesses ergo creatio nihil aliud importat nisi ipsa esse creaturatisicut enim ealefictio nihil aliud est in calefacto nisi calor productus, etians tota e tefiat;& licti caletictio, & calor productus dissit
ram ; at tamen non disserunt nisi penes imperfoctum,& perfectum ivnde si perealafictionem introduceretur totus calor in instanti, non disse
revi;imo si calcfaciens esset situm esse, & produ-
ceret per eamdem eatefactionem nedum ealare . sed etiam ipsum calefactibile; attamen illa cal factio importaret formaliter sollim calorem, de& ipsum calefactibile solum materialiter; ita creatio traseunter sumpta nihil aliud est serm liter, nisi ipsum esse creaturae, & importat sellimmaterialiter ipsam essentiam.Etsic euertitur seeunda sententia. I 8 Prob. q. ab eod.ibid. mafeeamda. Aetio transiens est persectio essectus, sicut actio imis manens est perfectio agentis; nam agens, quod erat tantum in potentia ad agendum, per actionem immanent ε in ipse receptam fit actu agens:& ita essectus,qui erat tantiim in potentia ad ef. sendum, per actionem transeuntem fit actu mi ostens; sed perfectio essectus est esse illius, ut dictum est; ergo creatio traseunter sumpta imporistat formaliter sollim esse creaturae. I ConfActio trassens formaliter est aetus, quo essectus constituitur Armaliter existens e tra suas causas; actio enim idem sonat,ae actus p& ideo inteflectio vocatur actus ,& actio interulectus; sed actus, quo res Drmaliter constituitue existens extra sitas causas,est existentia; sie enim communiter definitur existentia , ergo ereatio transeunter sumpta importat se aliter existe
zo Proh.staris eodem ibid. Tertia via. Crea tio transiens est assimilativa ereaturae ad Deum τnam elim Deus sit ages per sitas idaeas, ideo agit per assimilationem; idaea enim assimilat sibi idt tum;sed assimilatio inter Deum,& creaturam fiesecundum esse; nam licte idaea cognitionis, seu considerationis attendi possit etiam secundismis essentiam;idaea tamen factionis,seu productionis importat sollim esse effectus; ut diximus to a.d Idaeis art. 7. ergo creatio transiens importat solum esse creaturae .
a r Tandem prob. Actio transies nihil viladest Armaliter, quam ipsum fieri rei. , seu ipsistes in via ad esse; ve calenctio non est nisi ealoe
in fieri.seu in via; sicuti passio nihil aliud est,qua
ipsum esse receptum, & in termino , sed creau ex parte creaturae est actio transiens; quia creatio ex parte creaturae est extra Deum, qui est causa; ergo creatio ex parte creaturae importat esse ipsius creaturae explicatum per modum fieri,in vis sicut creatio pallio importat esse receptum ilia creatura significatum per modum termini. Tum quia creatio actio, & creatio passio non distinguuntur, nisi ut res an via, & res in termino; sed
una, & eadem res realiter est in via, & in termisno; ergo unam, & eadem rem dicit creatio actio,& creatio passo; sed creatio passo dieit esse in termino; ergo creatio actio dicit idem esse,ut in via. Exemplum huius assert Fuis. Dor ast MensAngritiam sicut est eadem aqua, quae est in vase,& quae fiuit a vasta ita est ide calor, qui est in
igne, & qui fluit ab igne; sed prout siuit ab igne, est ealelaetio acti de prout est in uae genito,in
74쪽
.cte caloris:ergo actio idem est,ae esse effecitis.1 a Tertia pars concl. ficiliter prob. Esta,
creaturae, quod importat creatio, ut actio transiens, est esse essentialiter acceptum a Deo cre
te; sed esse acceptum ab alio est esse dependens, quia dependentia in esse nihil aliud dicit, quam acceptionem esse a causa;& dependentia fundat
relationem ad causam; nam esse acceptum non
est esse absolutis sumptum . Deus enim habet es.se absoluth sumptum, & tamen non habet illud
acceptum ab alto,ut a causante;ergo esse, quod importat creatio,vt actio transies, est esse,ut dependens,& fundas respectum creaturae ad Deu.
citur habere diuersum modum essendi,ac habet, prout est in Patre,quia in Filio est,ut communicata,& accepta a Patre per idelitatem purissima;& se fundat relationem ad Patrem;in Patre autem est,ut incommunicata, & inaccepta ab alio; sed in creatura est esse, ut acceptum a Deo per creationem; ergo illud esse dicit modum depe dentiae fundantis relationem ad Deum. 24 Prob. denique, quod creatio, quatenus actio transiens, non importet pm illo priori naturae,quo antecedit creationem passionem , quae est terminus actionis, puram relationem, vel modum realiter separatum ab ipse esse mediantem realiter inter ipsum Deum, de creaturas. Relatio, dc modus essentialiter fundantur super aliquam rem absolutam, aliter esset relatio,& modus nihili:quia in nihilo fundaretur; ergo creatio,qua
tenus actio transiens, nequit importare puram telationem,aut modum sine regulus est modus.
as Eadem ratione rethcitur, qvbd creatio aetio sit accidens,vel substantia media inter esse creaturae,& Deum ι nam si esset accidens, illud pro illo priori naturae esset sine subiecto; & siecreatio non esset naturalis, sed supernaturalis; aliter modus existendi per se quantitatis panis in Meraiento Altaris non esset supernaturalis; tum quia Deus produceret substantiam mediante accidente, non immediate; tum quia actio, &terminus non essent eiusdem generis , nec species:ctun tamen unum sit specincatiuum alterius,& ideo sint eiusdem speciei.Si esset substantia , iam illa esset creata, quia quidquid est in cre
tura,creatum est, ergo esset creata per actionem creativam;quae pariter deberet esse substantia , de sic in infinitum;essio nequit esie substantia i , vel accidens.Sed pro solutione argumentorum tria quaerenda sunt.. a 6 Quaeres IIair relatio cosurgens ex acti
ne creativa sit praedicamentalis, veI trascendentalis; & ideo an distinguatur realiter ab actione a7 DisS.Tho. hic disp. I 8.art. a.n. ;e eq. vult esse praedicamentalem, & ideo esse accides realiter distinctum a substantia , quia accident
dum est talem relationem non esse pr dicamentalem, quia non est aecide is; fundatur enim in ipso esse creaturae, quod est silibstantiate; relatio autem non distinguitur realiter a suo fiandame.
cet eadem res accidentalis,ut docet MAM pHne; secundum alium,3t alium modum possit esse in alto,de alio praedicamento;vt calor,
qui, ut inhaerens subiecto, est in praedicamento qualitatis,de vi fluens ab ipso in effectum,est ilia praedicamento actionis;attamen in substatia hoe esse nequit; quia impossibile est substantiam secundum quantibet rationem esse accidens; cum omne illud,quod est in alijs nouem predicamentis,sit verε accides,ut communiter ponitur. Nec deducitur esse accidens ex eo , quia accidentaliter competit creature, nam etiam existentia ac cidentaliter copetit creaturae, & tamen est actus
substantialis, & ideo sicut existentia, quanuis sit
quid substantiale; attamen habet modum accidentis,quia substantiae creatae accidentaliter co- uenit; ita relatio creaturae ad Deum, quanuis sit substantialis; attamen habet modum accidentis, quia accidentaliter illi competiticompetit enim ei ratione existentiae, cum qua identificatur, &quae accidit creaturae; unde substantia creata ordinatur in Deum substantialiter ad modum a cidentis , non substantialiter essentialiter; sicuti licet non existat essentialiter,attamen non sequitur, quδd non existat substantialiter. Remanet ergo talem relationem non distingui realiter ab
Aone; quia non dissert a suo fimdamento.
αρ Quaeres a; an creatio sit motus, vel mutatio λ
ad 2.nec esse motum,nec mutationem:quia m
tus sit in tempore,& habet partem pὀst partem, cum sit diuisibilis ; creatio autem fit in instanti, quia fit tota simul non enim fit mediante alter tione per praeuias dispositiones; & ideo non est
motus; & ex hoc habetur nec esse mutationem , quia mutatio est terminus motus; tum quia ominnis mutatio supponit aliquod subiectum, quod
mutatur de una serma ad aliam,quae mutatio nofit nisi per motum; creatio autem nec est termisnus motus, quia non est per motum,& transmutationem; nec supponit subicistum; ergo non est mutatio. Nisi vellemus loqui lato modo,prout mutatio importat quancunque inceptionem , 8e nouitatem essendi,siue ex nihilo, siue ex aliquo. Et quod dicitur de creatione, dicendum est etiade annihilatione.
3o Quaeres ζ;anactio creativa sit de praedicamento actionis λResp.ex Fund. Do I. q. s. de Mens g. n gatiue; cum enim praedicamentum actionis co stituatur ex accidente; quia nouem praedicamenta sunt accidentia; ens enim creatum, quod diuiditur in decem praedicamenta, diiiiditur in siil,stantiam, quae non facit nisi unicum praedicamε. H tum.
75쪽
rum;& in accidens,quod subdiuiditur in alia no uem praedicamenta cumque creatio sit idem, ac esse creatum,quod est substantiate; ideo no pertinet ad praedicamentum actionis;quanuis sit vera,& realis productio . Hinc deducitur explic tio illius rationis , qua dicitur creationem non esse de praedicamento actionis,quia non est cum motu cum enim non sit mediantibus accidentihus disponetibus,& alterantibus, quibus fit in tus, ideo non est cum motu , nec est in praedic mento actionis. Praedicamentum igitur actionis continet soliim actiones eductivas formarum de
potentia subiecti mediantibus dispositionibus ,
3 I Obis c. I .per creationem non solum pro ducitur esse,sed etiam essentia , quia producitur totum, & nihil supponitur , ergo creatio non importat esse in effectu tantum,sed esse,& essentiam;tum quia creatio actio importat aliquod in alio;ergo actio non importat esse;tum quia qua-do res est producta,dicitur vere esse, non tamen itur creari. Res p.rae Fuis. Doct.in Re t. dist. t.Creatur essentia ratione sui, neg; ratione ense onc;& ideo creatio ex sua ratione importat
solum esse. Ad a ;& 3 .dicitur probari sollim cre
tionem non importare esse quocumque modo sed soIum esse, vi in fieri,& in viamam esie,ut in facto esse,& in termino, importatur a creatione passione, non autem a creatione actione, quae im-wrtat esse,ut in via;& ideo,ut ab alio, non ut in alio.Additur ad 3;qiiod conseruari est continuEereari;sicut durare illuminationem in aere est c6tinuo produci illuminationem a Sole. 3 a Inst.Si creatio actio importaret esse , ut
in fieri, sequeretur creationem csse cum motu,
quia fieri dicit motum; aliter si esset in instanti, sequeretur, quod fieri, & factsi esse essent simul, quod implicat i quia fieri dicit rem non esse factam; & fictum esse dicit rem esse factam; ergo creatio non importat esse in fieri. Resp.eum Do t. dis. I . I ad 3. creationem non esse proprium fieri , sed habere tantiim modum fieri; unde ea, quae prod cuntur in instanti,habent suum fieri, & factum esse smuhvt v.g. aerem illuminari,& illuminatu esse sunt simul simultate temporis,non tamen simultate naturae;& ideo lices in ereatione esse in fieri praecedat fictum esse praecedentia naturae a non tamen praecedit praecedentia temporis, &per consequens non includit motum,qui non est, nisi in tempore. 3 3 Obijc.a. Creatio actio non ponit in ereaturamisi dependentiam a Deo creante; sed non miniis dependet a Deo existentia,quam essentia; ergo formaliter importat vinanque. Resip. hoc arg. potius concludere nostram sententiam; nam dependentia ibrmaliter importat acceptionem msus esse, di ideo sermaliter importat silum este, ut acceptiam a Deo.
34 Obile. 3. Si creatio importaret esse ilia
creatura, esset actio transiens; sed non est actio transiens,quia non est cum motu, de transmut tione,clim ipse transitus sit motus; ergo non importat esse in creatura.
Resp.dist.mi.Aetio transiens mediiv dispositionibus alterantibus subiectu, secundum quas attenditur motus,concιsine dispositionibus,& Gne praesuppositione subiecti, neg.
3s Inst. Fund. Dincr in I. disinisnia . ait, quia ratio,cur actio non sit in agente, est,quiae , fundatur in motu,& ideo transit ad passum; ergo omnis actio trafies essentialiter importat motu. Resp.Fund.DMI.ibid. probare solum generationem actionem esse in I tre ; quia importae relationem Paternitatis, quae est in Patre; gen rationem autem creatam esse in effectu,quia importat motum, & transitum de causa ad effecta. Licet ergo verum sit generationem,quae importat motum, esse in effectu; attamen ex hoc noris concluditur,quod omnis actio transiens impor tet motum,sed solum illam,quae elicitur ab agει
te mediis dispositionibus subiecti, ut est gener
36 obhe. . Si creatio eset aerio transiens ponens aliquid in creatura,sequeretur,quod potentia productiva huius actionis transeuntis es, set distincta a poteria volitiva, que praecisε seciliadum se ipsa est immanεter agens; sed cosequεs est fusum;aliter voluntas Dei non esset efficax , quia secundum se ipsam praecissi non posset proinducere creaturas;ergo falsum est ant. Respin .mi; ut diximus D. t. de Ormipotiara. 6.Adprob. infert.dicitur, quod vicacia voluntatis consistit in polle pro suo libito mouere
potentia executivam ad producedas creaturas.
37 obsic. .omnis actio transiens est prior
natura suo termino;sed creatio non est prior natura re creata; ergo noli est actio transiens; δ: ideo non importat aliquod receptum in creatu. . Prob.mi. I.Si creatio esset prior re creata, tria
illo priori non intelligeretur, in quo esset ere tio; ergo esset creatio nihili.a.In illo priori crevtio esset extra Deumest enim actio transiens;edigo esset creatura;& ideo non esset prior creat ra; aliter esset prior se ipsa. 3. Omnis amo tratis siens est accidens; sed accidens nequit esse, a
tequam sit subiectum , aliter pro illo priori essα
sine labiecto i ergo ereatio transens nequit ereptior re creata,qup est subiectu,in quo recipitur. Resp.neg.G.Ad I .probarm.conssicut enim forma in genere cause sermalis est prior mat
riti& in illo priori non est necesse, quod seminintelligatur esse in subiecto, sed ut in via ad sub laetum ; sicli est creario sit prior essentia, non est necesse,quia in illo priori intelligatur esse in essentia; led sufficit, ut concipiatur, quasi in via adessentiam. Ad a.dist. cons. Effetaeatura concepta,ut in via,& fieri,conc; ut in termino, de facto
esse, aes; patet autem, quod fieri est prius ficto
76쪽
eam ergo; quanuis a Suaa te ad a. rasio citetur in oppositum. 38 obiici s. Creatio passiua est in creatura; ergo in ipsa nequit esse creatio adtiua ; nam maior est conuenientia inter generationem actium,& passum,quam inter creationem activa, dc passiuam ι generatio autem activa in Diuinis non est in Filio,sed in Patre. Tum quia communitet dicitur,quod creatio actio est in Creatore,& creatio passio in creatura. Resp. neg.cons. Ad I .prob.insertam dicitur, quod licet sit maior conuenientia in esse naturae; quia generatio est per identitatem naturae, creatio e ro per diuersitatem;attamen non est maior
conuevientia in ratione principi1,& termini. Ex hoc auso motius arguitur oppositummam quia seneratio Diuina sit intra naturam Diuiua, ideo nequit fieri per actionem trahseunte; erio cre xio, quae fit extra naturam Diuinam, necessaribdebet esse per actionem transeuntem in creat εαAd a.dicitur, quod creatio actio quoad actu immanentem est in Creatore, nota vero quoad actum transeuntem, qui cum sit persectio in cius,debet esse in illo. . 3 ic. 6. Si creatio esset actio transiens subiectata in creatura,sequeretur,quod esset alia quod medium inter Deum, di creaturas ; cons quem in mum;ergo de ant Prob.seq;nam Omnis actio subiectata in passo est medium inter agens,de patiens,quia mediante tali actione ages Producit passum.Prob.mi. I. later Deu, & cre curam nihil omnino potest mediare; quia ensadaequale diuiditur in Deum,& creaturas; aliter daretur siquod ens, quod non esset Deus, nec creatura.I. Deus nihil posset immediatε producere,quia omnia produceret mediante sua acti ne. 3. Si actio Dei esset media inter Deum , &creaturas, actio Dei esset effectus Dei, sicut est creatura I utrunque enim produceretur a Deo; sed quatenus produceret talem actionem, notia produceret mediante alia actione, aliter daretur processus infinitus;ergo neque quatenus producit creaturasq.Actio transiens est actualitas p tentiae operantis; per illam enim agens reducitur
de actu primo ad actum secudum; sed implicat,
quod potentia actuetur ab aliquo extrinseco , ergo implicat actionem Dei esse transeuntem. . . Illa actio vel esset immediate a voluntate, vel ab alia actione Non primum ι quia actus immedia- tua voluntatis est immanens,non transiens. Neque secundum quia iretur in infinitum . Resp.neg. ;aliud enim est, qudd illa actio sit media inter Deum,& creaturas simpliciter;&aliud, quod sit media inter Deum ,& creaturas prout in ficto esse tantum mediatione naturae , non vero distinctionis . Illa ergo actio est .media inter Deum agentem, & creaturas tatim
in ficto esse eonsideratas; non autem quocunque modo consideratas I quia etiam creatura in fieti est creatuta,non tamen distincta a creatura in ,
facto esse.Ad prob.dist.Omnis actio subiectata in passis non productiva illius,sicut est actio accita talis, quae non producit passium, sed tantiim albquod accidens distinctum realiter a pata, conc; productiva illius,neg. Ad I .prob. mi. dicitur nihil mediare iotet Deum, & creaturas adaequat Esumptas secundum omnem rationem ι media autem secundum unam tantum consideratione ἔquia si consideretur creatura tantum in facto esse,mediat creatura in fieri mediatione naturae,ic causalitatis,non distinctionis,& temporis. Ad a. dicitur actionem no tollere rem produci immediat ; quanuis enim oculus mediante visione videat parietem, non tamen sequitur, quΛd nsi videat immediatE.Praeterea verum esset assumptil, si actio distingueretur realiter a creatura ι qui sic esset res media, quae tolleret immediatam productionem.Ad 3. dicitur,quod actio est essectus Dei ut qM,non ut quod, quanuis autem ad producendum essectum, ut quod, requiratur id, quo producitur , non tamen requiritur ad producendum,ut quM.Ad .dist.ma. Acilio transiens in agente per motum,viIup.dictuin est, conci in
agente immobili,ut est Deus, neg. Ad s. dicitur illam actionem esse ab omnipotentia executiva, in quo,non ut quo idc sic non esse per alia acti
o Obije. .Terminus n5 est idem eum eo, euius est terminus, aliter idem terminaret se idisti m.sed esse est terminus creationis; ergo crea tio non importat sermaliter esse creaturae. a. Agentia naturalia possunt causare esse, & tamen non possunt creare; ergo creatio non importat formaliter esse c5municatum creaturae. 3.Crea tio est id, quo creatur creatura;esse autem est id , quod creatur;sed quod, & quo non sunt idem; ergo creatio non est idem, quod esse creaturae. q. Fieri,de factum esse;sicut mutariin mutatum ense non est idem ex Phil. 6. PhU; sed ereatio est
fieri,& mutari; esse autem est factum,& mutatum esse;ergo creatio non est idem realiter,quod es.se. y .Creatio importat maximam distantiam,quae
est inter esse, & non esse ; sed maxima distantia
importat maximam mutationem;nam terra,quia
magis distat a corpore hominis, qua cibus; ideo
indiget maiori mutatione, ut fiat caro hominis;
debet enim fieri planta, & postea cibus; ergo
Resp.ad talist. . Terminus non est idem cum eo, cuius est terminus in laccessitas, conc;sic enim alteratio, quae fit mediis dispositionibus , non est idem cum esse rei productae; in Instant
neis, subdiaeterminus,qui onciquo,neg. Termianus igitur qui creationis est ipsa res productaia , quae non est idem cum suo esse, aliter esset suum esse.Ad a.dist. I .pars ant. ssunt causare esse ex
77쪽
posito ilibiecto, neg;creare autem est causere esse ex nullo praesupposito.Ad 3.neg. ma; nam id, quod creatur,est suppositu, licet ratio,qua creatur,sit esse,utfv. dictuna est.Ad 4. dicitur, ut adi; nam fieri, & lactum esse in successi uisnois est idem, at vero in instantaneis est idem; quia fieri est factum esse explicatum per modum viae. Igitur ad ml.dicitur,quhd creari est factum esse explicatum per modum fieri non tamen est muta-1i.Ad vit. dist. mi. Maxima distantia ex suppomtioite subiecti importat mutatioliem , concἱ sine suppositione subicisti,neg. 4t Obijc. 8.Si creatio actio importaret esse per modum fieri, pro eo tunc daretur existentiasne essentia,quia quando existentia est in essemeia,tuc res est in fusto esse; sed implicat dari exia sentiam sine essentia, quia existentia est actus , quo sermaliter constituitur essentia a parte rei aergo creatio actio non importat esse creaturae per modum fieri. a. Creatio est influxus uniue salis,quo producitur totum ens ex nihilo;sed reis pugnat hune infimum uniuersalissimum csim nicari creaturq; quia creatura est limitata, de ideo nequit recipere virtutem influxium in totumens creabile; ut dicemus arta, ergo creatio no n importat aliquod in creatura.
Resp.neg.ma, nam ctim fieri, & fictum esse sint simul pro eodem nunc,seu pro eodem inst ii temporis, ut dictum est, & in fieri non praeco dat factum esse nisi origine,& natura, quae pra tedentia est simul tempore,sicut Sol,& lux;ideo
nunquam verificatur,quod detur unum sine alio pro aliquo nae. Ad a.dist. m. Creatio est infimsus uniuersalis, idest exteditur ad omnem rationem entis,quae est in tali effectu,cone;ad omnem rationem entis creabilis secundum totam latit dinem entis etiam, quod non est in tali effectu, negὲ & licet in hoc secundo sensu non possit c5- municari creaturae, potest tamen in primo. Nec ex eo, quod creatio immanenter sumpta sit virtus uniuersalissima tendens in omne creabile secundiim totam latitudinem entisaequitur,quod ereatio transeunter sumpta, prout tendit in hoc particulare individuum, quod creatur, sit actio uniuersalissima tendens in omnem rationem emtis creabilis;sed sufficit, quod tendat in omnem rationem entis,quae potest competere huic individuo,quod creatur, & a quo limitatur; nam li-ehi virtus Solis, prout in Sol sit uniuersalis, &uniuersaliter extendatur ad omnes effectus su Iunares; attamen non sequitur, quhd actio transens, qua Sol producit siquem essectum in singulari;vt admittit Io. a S. Mi colus est hoc argitit influxus uniuersalis, quo Sol producit omne producibile ab ipso, cum enim producit hanc plantam,non producit omnia uiuentia, ad quae tamen extenditur virtus Solis. Igitur ille ine xus limitatur ab hoc indiuiduo, In quo recipitur. P terea explicare debet Iota S.Thri quomodo actio immanens Dei sit virtus uniuersidissimo
tendens In omnem rationem entis errabilis; δρtamen quando producit ad extra aliquod india
uiduum, non producat omne creabile; eodem
enim modo dicemus,quod ille influxus transiens non est uniuersalissimus, licet procedat ab acti ni immanente uniuersalissima. I obiic.9. Gratia creatur, ut dictum estis
Ivp.ari,& tam en eius creatio non importat esse
gratiae in fieri, quia gratia non existit,nisi per existentiam subieta, quae supponitur iam creatria , essio creatio non importat esse ni fieri. Resp neg .a .p.anti licti enim existentia si 'biecti,prout per illam existit subiectum, supponatur creataeat tamen prout per ii Iam existit gratia,non praesupponitur, sed producitur per cre tionem gratiae ; unde fieri existens ipsius gratiae est actio transiens, qua Deus creat Siniam, de quanuis per unicam existentiam subi P. Oistane omnia, quae sunt in illo ; attamen no dequitur,
quod posita tali existentia actu existant omni ia , quae possunt accidere illi subiecto; non enim v iet, quod quia caIor producedus in ligno ex eo, quod possit existere per existentiam ligni, adhie stat in ligno,antequam producaturiquia ta tum am existit, tam est proauctus; ideo ea producitur,dicitur actu fieri in ligno, non quidem per exissentiam actualem realiter distinclamabexistentia ligni sed per eandem diuersimodE a ceptam . Ita creari gratiam est nouum accidens fieri in animamon quidem per diuersam existentiam,sed per eandem diuersimoes sumptam,qiis licti praesupponatur sub alia modificatione; attamen non sufficit creationi, ut diximus ibia, e So creatio gratiae importat esse gratiae in fieri.
3 obiici I o. Ssis. IIle modus dependentiae a Deo realiter est separabilis ab esse ereaturae; ergo distinguitur realiter; separabilitas enim est
signum distinctionis realis. Prob.ant. I. Depe dentia , qua Deus conseruat quantitatem sivo materia in Sacramento Altaris, est diuersa ad pendentia , qua illam conseruabit in materiaia ,
quia illa est independenter a materia; haec depridenter; ergo si Deus crearet quantitatem sine materia;&postea illam uniret materiae,deperderet priorem dependesiam; quia improbabile est, quod maneant duae dependentiae totales.I.Supposieo , quod creatura elevaretur instrumentalia ter ad creandum;tunc diuersa esset dependentia rei creatae ab illa dependentia,quam babet res a solo Deo creata; ergo dependentia est variabilis,& separabilis ab eodem subiecto. 3. Depe dentia actualis non est de essentia substatis cremiae; quia non est de esitatia illius actu esse; ergo realiter distinguitur ab illa. Resp. neg. ant. Ad I .prob. dicitur, quddquotiescunque res causaturaduplici causa, tuc dependet ab utraque; quia depedere nihil aliud
est,quam accipere esse; ex eo autem, quod accipiat esse etiam a causa secunda , non tollitur dependentia a causa prima,quia non tonitur,quod
78쪽
aeeipiat esse a eausa prima;hoc enim est impossis bile;sed fit solum,quod illud esse, quod depedebat sollim a causa prima,dependeat etiam a causa secunda; unde illa dependentia aquirit solum respectum ad eausam secundam ; quod non est
tolli,neque variari; sicut non tollitur, nec mutatur albedo in pariete ex eo, quod reseratur ad nouum parietem album noua enim relatio non tollit, nee mutat sormam relatam , cum non inducat nouum esse,per quod sollim fit mutatio in subiecto Et se ad 3. dimant. Dependentia non est de essentia essentiae ipsius creatum, concmon est de ratione intrinseca ipsius existentiae creatae,nes; implicat enim,quod detur existentia creata independens a Deo; illa enim non esset creatae , sed a se. Et ideo dicimus creationem importare ipsum esse creaturae t dependes a Deo, non autem importare ipsam essentiam.Modum autem
non distingui a re, cuius est modus , ostendimus
4. obijc. II. UM. Productiones Diuinam
Personarum sunt verae actiones, & tamen non
important interminis productis nisi puras relationes;ergo a pari de creatione. a.Si actioni de- seiat ratio motus,non superest nisi pura reIatio'; nec alio modo potest a nobis intelligi, & explicari,nisi per solunι conceptu relationis;sed creationi deficit ratio motus, ergo creatio importat solam relationem. Resp.ad I .dis .a .p.ant.Non important inoeerminis productis nisi solas relationes,tanquam . quid proprium,& personale,conc;tanquam quid commune, neg. λoductiones ergo Diuinae important sermaliter communicationem esse, seu essentiae Diuinae cum relatione ad producens; aliter non esset ratio,em Pater non esset productus a Filio, si producio non importaret com nicationem esse.Praeterea neg.conscreatio enim est actio transiens ad extra ; ergo aliquid aliud debet importare ad extra praeter relationem;aliatet non differret ab actione ad intra; non enim posset assignari, quid transiret; nam relatio est etiam in actionibus ad intra; & ideo per hoc nodistinguitur actio transiens ad extra. Ad a.neg. ant;nam etsi deficiat ratio motus, optime tamen intelligitur transite esse creaturae , ut satis explitatum est .
s Collig. ex dictis, quδd quando dicimus
Deum producere creaturas sub ratione unitie salissima entis ; agens vero creatum sub ratione particulari talis entis; non est intelligendum ,
quod Deus producat sub ratione uniuersalissima entis Logice abstracti abstractione colasa, & im-
Perfecta eo modo, quo em dicitur abstrahere a suis disserentijs; nam hoc modo producere est impersectiori modo producere, quan producere sub ratione talis entis;quia ratio entis,cum sit potentiatior inter omnes rationes, quae sunt i ipsa re,est ratio imperiectior; & ratio talis emis,
cum fit actualior, est ratio perfectioiae ideo cau-
sa produeens sub ratione partieulari persectiori modo producit , quam causa producens sub ratione uniuersali; hinc quia Sol producit hominε sub ratione corporis, vel viuentis, imperfectiori modo producit, quam homo generans, qui pro. ducit sub ratione rationalis.Sed intelligendum est, quod producit sub ratione uniuersalissimacientis phsue accepti; idest qu6d producit form
liter omnes,& singulas rationes creaturet, in quibus essentialiter est ratio entis ita, ut ratio entis essem liter imbibita sit ratio producendi omnes, & singulas rationes, in quibus essentialiter imbibitur,de ad quas contrahitur; hic enim modus producendi est persectior; quia sic produci,
M virtus erratisis possisprincipaliter eam- municari crearura ex o thyP.Aug.sib. Io.decisis.Deina .re fert Platonem, eiusque discipulos sensisse Deum creasse solum Angelos,quos vocant Deos minores; & ab illis permissu, vel iussu Dei creata esse cuncti animantia mortalia, de inter ista hominem; quod deduxisse ex lib. Gem ipsius Monisis, quem & legisse Platonem remuniter dicitur; unde illum textam : Faciamus hominem ad imaginem smilitudinem mstram, putauit Haro intelligendum esse de Angelis, non autem de personis Diuinis. dou. Viues in com. eiusdem e. narrat etiam Menandrum Simonis Magi discipulum, imo & ipsum Simonem Magum, ut refert Iraneus sibinduer Larese. ao; ac Basilidem Monandri assecum voluisse Mundum ab Angelis creatum fuisse; & Saturninum docilisse a septem Angelis conditum fuisse Deo insciente, ut reis fert Maiis P.Mν.3;de hanc opilaionem apertius
secutum fuisse Senecam. Idem somniarunt cheiarinthus,Carpocraιiani, osset, Manichai,Atidi ni, O Albigenses; ut coli igitur ex Reatis. P; Ironao,Dipha Theodoret,ct D. Iunis. Seleuciani autem voluerunt Angelos creasse animas rati nates ex spiritu,& igne; ut resert Beatis P. M Har.har. 9. Fund.DoLI. in fine a p. abent. test tur ita etiam sensisse Averro , Micemam, crAlgaratem,qua voluerunt ab uno,& eodem ag
te non posse plura inter se diuersa simul procedere iuxta illud axioma:Idem manens Me -- perfacit idem;non valentes percipere,quod licet idem manens idem secundum eandem rationem semper faciat idem; attamen idem secundum diuersas rationes diuersa potest simul ficere; &. ideo Deus , qui apud se habet rationes idaeales omnium creaturarum, potest simul facere diue
a Arius autem cum suis voluit Christum esse creaturam immediath a Deo Patre creatam, quae postea condidit omnia,quae sunt in Mundo.
79쪽
bum Deifactum quam o Deus per VerbumΡ- eis omia Si ct Verbum Dei ies actum esse quod aliud Verbum factum es Eunomias verbeu uis asperiis sensit Verbum creasse Spiritum
Sanctum; quem propterea dixit non esse Deum, sed creaturam.Sed de hoc actum est x. a tae Tristi
3 Veritas igitur Catholiea est Deum omnia creasse per se ipsum ι & nullam creatura de facto creasse aliquid; & ideo no habuisse virtute creativam-Ita definitur in cone. Ni I. ins -; quod
incipiti redimus in unum Deum Patrem omnip
tentem mnium vi ilium ,-inuisibilis acto-νem,ct in Com.Araceam, quod coactum fuit em rea Prisciuianum,e. ra; ubi habetur i Si quis dieitcrea tionem uniuersa carnis mis strificium Dei,sed malarum esse Angelorum, scin Mani aus,o Priasiilianus dixerunt nathemasit; ct in cone. GLIUsub Innoe.IIIAE. I ;quod institutum fuit contra Abigenses, Amaricum, O eonfra errores , hiasis
Ioahim.Vnus es Deus indiuisus inessentia, ct dia
fretus in personis creator omnium OeMie ab inia is temporis utranque de nihilo eondidit ereatuis ram corporalem, piritualem, geliea citiem O mundanam, deinde humanam, quasicommor exspiritu,er corpore eonstans. Et colligitur m nifestε ex Seripturinniam Sap. I I .legitur:NFenim impossibilis erat omni sens manus tua, qua crea uis orbF terrarum; O EGIL I8.Qui misit in He n reaui ι omniasinistrict Isaia ψo.Levate oeulis usos in excessumio viarae , quis creavit hac a
qui edueis in numero militiam eorum,er omnes ex nomine vocaι; pra mutistud, ortitudinis, O r boris;virtutisque eius; neque ullum reliquum s eis. Et mox. Nunquid nescis,aut non aussisti: Deus sempitemur Dominus, qui creauit terminos terrae, O no deficie Ad Hebr.3 . ιi creauit omnia,Deus est. Oc. . creast omnia.Hoc idem docuerutSS.PP; is ter quos Beatis.P. Aug.lib. 9. de Gen adiit.e. Is; ubi ait: Angeli aurem nullam omnino possunt ereare naturam I solus enim unus cuiuslibet Iuraseu magna,seu minima Creator es Deus actis Ciu.Deitib. ra. e.aq; a Dicta 6; in Epist.2 r; de in semen 1 decerpsissent. I 6. Nuli quanias minima natura nsi Deum Creatorem dia .i,aut credi sieti ab aliquo; quibus verbis deci
rat hoc esse dogma Fidei; & lib. 3. de Trin. e. 8.Nonsolum malo ed nee bonos Aveus Ias est ρ
Inquiritur,an saltem de potentia absol
ea potuerit Deus creaturae communicare viri tem creativam E Quoniam autem causa alia est
principalisalia instrumentalis, de utraque age dum est;de prima inpraesenti arc& de secunda in seq.Principale autem duplex est aliud est simpliaciter primum independens, quod constat non posse competere creaturae, aliud dependem ab
alivide de hoe hie sermo est. s Prima sententia putat non repugnare
communicari potentiam creativam creaturae.
Da Dur in a.dist. I.q ' a Zum.tribuitur etiam Gabrana Aliae. 5 Secunda sententia docet potentiam cre tiram non posse communicari creaturas,tanquacauis principali.Est communis inter Theologos . Ita Fund. Doct u a.dis. I.p. I.q.a rLD, O de ef
anuis autem haec sententia sit comunis τε misit, Seuissis, Nominalitas, Neotericis, fle quia busque ascattamen tanta dissensio est circa r tionem inser Sebolaritur Sua.in Meta gy.ao.REI. 3Idi Val. I. p. dis . 3. q.a. ρ. . asserant essicaciter non posse probari; quia nulla ratio cogens p
test adduci,quae faciliter solui non possit. Operae igitur pretium praesentis est validissimas nestri
FunἀDoctoris rationes, in quarum primam maiogis propendet Sua: adducere, explicare,& imp gnationes Scott,Albern F oh o Hista euertere. 7 Vnica concl.Repugnat condi a Deo ere turam habentem virtutem creandi principaliter. Prob. I. ex illis Scripturis, in quibus solus Deus dicitur Creatoriis Meli. r. Unus es Ahi
mus creator omnipotens, O in Θno. Ecclesia: Gri in unum Deum Patrem creatorem c si rem .Ex quibus SSU . probant coni. Arianos.Uer bum non esse creaturam,quia est principium, per quod creata sunt omnia; in Beatis. P. Mis. D. Auantem. 3. cos.Ariam Cissit. lib. a. Gefc.a; Dann, aik.ει his Mia; O Su in Met. disp.am
scilicet. Nulla creatura de facto producta est habens virtutem creativam prineipalem; ergo non
est possibilis; si enim esset possibilis, illa utique esset persectior; quia haberet modum operandi perfectiorem; de si Universo a Deo producto deficeret haec creatura perfectior, iam non esset
perfectumquod repugnat ; quia Dei post
8 Sed haeeratio facillimε relieitur ex illoeommuni axiomate: Ab actu ad puemiam negariis nan valet eonsequentia;ut si quis dicat:Non funi de facto creatura insinua ex entes; ergo ne
furi possibiles in ira erratura. Quanuis enim in Deo valeat ab actu ad potentiam; quia omne, quod actu non est in Deo, non est possibile,Deus
enim est actus purissimus; attamen in creatura squae nou est actus purus,ab actu ad potentiam non valet . Dicitur ergo, quod sicuti ex eo.
quod non dentur de facto Angeli perfectiores supremo Angelo,non valet, quod non sint ponsibiles perfectiores secundum speciem; nequiquod Universum non sit perfectum; quia perfectio Vniuersi consistit in habere illa omnia, quae
ordinauit Diuina Sapientia,ut essentin9n autem
φ habere omnia possibilia; unde si Deus dedis.
80쪽
set Misi ordinε,8e creasset alias naturas,n5 tamen esset imperfectu;ut diximus D. I .De Omnip.ar.7 .' n. ; haberet enim omnes illas perfectiones cum
illo ordine,quem disposuisset Diuina Sapientia; ex quo ordine consurgit perfectio sormalis Universi.Igitur relicta hac ratione .
V Instari posset SS.'; ct Seripturas intenis
dere virtutem creativam omnium creaturarum
non posse communicari creaturae; quia sic communicaretur virtus creandi seipsam, quod repugnat; non tamen concludere non posse communicari virtutem creandi aliquas tantum creaturas,non omnes; ita enim ill . creatura habens ta Iem virtutem sic limitatam non esset Deus, qui habet virtutem illimitatam creandi omnes; vnde ex illimitatione virtutis creatitue extensae ad omnem creaturam optime deducunt Verbum esse Deum,non creaturam; non tamen ex hoe insertur Dm posse communicari creaturae viris tutem limitatam creandi aliquas. x o Resp.Beatis.P. lib.9. de Gen. ad lit t. I s; qu5d si creatura posset creare aliquam creatu ram , posset etiam creare omnem creaturam, &per consequens etiam se ipsam; ait enim: creare naturam tam nemo Angeluspotes, quam Meseip-Ibm.Circa explicationem,& probationem huius propositionis versatur totum dissidium,quod estanter Avictores.
II Prob.tamen I. ex doctrina eiusdem Bem s. P. allata ars. r. Si creatura posset creare aliquam creaturam , posset producere ex nihilo a
quia creatio est productio rei ex nihilo; ergo actio creaturae posset habere pro termino ἀ quo apsum nihil; sed terminus a quo correspondet,&commensuratur cum termino ad quem , clim terminus ad quem incipiat a termino ἀ quo; & finis corre*pndeat initio; ergo aetio creaturae posset habere pro termino a d quem illud, quod eorrespondet nihilo; atqui illud, quod correspondet
nihilinest omne ens, quod eruitur ex nihilo; nihilum enim non est non esse tant lim, a quo incipit haec creatura particularis; sed est omne non
esse, quo incipit omnis creatura; quia in nihilo nequit concipi aliquid, per quod limitetur ad
non esse unius tant tim creaturae, & non omnis ιnam in nihilo nihil est, ergo actio creaturae posset terminari ad omne ens, quod eruitur ex nihilo, εt ideo etiam ad suum proprium esse, quod essε-tialiter,utpotε creaturae,est ex nihilo. ra Explic. magis. Ideo agens naturale ne quit producere omne formam suae species, quia
agit ex praesuppositione subiecti habentis priuationem proximam tantiam huius formae in particulari ortam ex accidentibus disponentibus determinate tantum ad hanc formam in particii lati,quod si subiectum prisuppositum haberet priauationem proximam omnis formae ortam ex a
cidentibus disponentibus prurivi ad omnem formam, ex quibus dispositionibus oritur priuatio proxima,quae dicit non esse cum aptitudine,
de eapaeitate proxima ad habendam formamus non enim sermo est de priuatione remota non esset ratio; cur non posset producere omnemo formam; quia in tantum producitur haec formata particularis, in quantum subiectum est proximε aptum,in capax illam recipere; unde si esset proxime capax recipere omnem, eade ratione polin set omnem recipere; sed nihilum est terminus a quo creationis; & non habet, a quo limitetur ad creationem huius creaturae, & non alterius sicut habet priuatio, quae limitatur ab his accidεtibus disponentibus ad hanc formam, non ad aliam ;ergo creatura potens producere ex nihilo, posisset producere omnem creaturam,& consequenter se ipsam. I 3 Prob. 2. ex Fund.Doct. Qi . Terminus formalis ad que specificativus creationis est pu-ru esse; in hoc enim distinguitur eductio a creatione; quod eductio tendit formaliter in tale es.se,quatenus tale;creatio vero tedit in esse, qu tenus esse simpliciteriesse autem, ut esse praecins nullam habet admixtionem cum potentialitate, quia esse praecise sumptum est actus solitariEsumptus; aliter si esset admixtum cum alimno esset esse pricisε sumptum,sed coniunctum eum illo,cui admisceretur; ergo actio creativa essentialiter est actio pura nihil habens admixtum potentialitatis passiuae, di ideo sine motu,qui habet aliquid potentialitatis, cum sit actus entis inpotentia, prout in potentia; δι sic virtus creatista, specificata a tali actione est actus purus nihil hahens potentialitatis passiuae; virtus enim,acti,de effectus formalis eodem modo se habent, clit unum sit specificatiuum alterius; de ideo virtus creativa nequit esse accidens, quod nedum est in potentia ad suas actiones, sed etiam ad recipi in subiecto; repugnat autem actui puro non I ltim recipere aliud in se ipso, sed etiam recipi in alio:ut diximus to. Itae Simpl.Deianq; s; ergo talis virtus necessario erit substantia ; quia su stantia,& accidens adaequat diuidunt ens reale, quanuis non dividant adaequath ens intention te. Atqui implicat creatura, quae sit actus purus nihil habens potentialitatis passivae;esset enim suum este, a quo nunquam posset desinere; quia nunquam potest desinere ab esso nisi per pote tiam ad non esse; & quod habet potentiam ad non esse,non est actus purus,sed actus admixtus potentiae,ut patet; & esset omne esse, aliter si ei deficeret aliquod esse, haberet aliquod non es.se;de fic haberet potensalitatem pamuam,quias potentialitas passiva no importat formaliter nisi non esse;ad hoc enim,ut siquod dicat potentialitatem passiuam,non requiritur,q uod possit actu recipere illud ,quod non habet, sed suffici quod
exeludat illud esse; ergo repugnat communicari
creaturae virtutem creativam principalem. . I Confex eod.Creatura habet esse essentialiter a Deo receptum, creatura enim essentia