장음표시 사용
121쪽
v nquam talia. vel ex libris hausit, vel ab ore eiusdem Diaboli unquam audiuier negari mini poterit postea Caluimini verum fuisse Athe istam , vel incarnatum Diabolum , talem inueniendo, docendo, praedicando , publicando, & scribendo Doctrinam f. Sed volo me abdueere a relatis hactenus blaspitem ijs, &ad positivam ruinVinet i controuersiam de libero arbitrio me conserre. Negat igitur Caluinus Iil berum Hrbi' berum arbitrium in homine, & ego primo philosophice impium Haere-νrium is homi- siaresiam cogo ad hoe arbitrium admittendum tali pacto. Si hoc arbI-
trium negas, b Caluine, ergo negare debes animam rationalem tres pota. sidere potentias, & amrmare teneris, quod duce sint tantummodo istae ρηι μι-tηr pra potentiae: at hoc asset tum est contra omnem Scholam, & contra omni u Philosophorum sententiam, ae etiam contra experientiam, ergo Caluini assertum , dc error non est admittendus; probatur prima consequentia; Nam si sunt tres, ergo inter has animae potentias connumeratur Voluntas,
sed essentia voluntatis per omnes Philosophos est libertas, & indifferentia ad operandum; ergo datur liberum arbitrium in homine, quod nil aliud sonat, quam actionem libeth, sed indifferenter arbitrari. Est etiacontra experientiam, quia Omnes in nobis ipsis experimur in nostra esse potestate operationes liberas exercere, ut sunt velle . dc nolle; velle moueri, Sc non miamri; quiescere. & non quiescere dcc. dico velle in actu primo, quia ab extrinseco polium impediri. ne mouear, vel quiescam: at is intrinseco noti possum.impediri , ne velim , vel nolim , nam isti sunt actus interni imperati a voluntate , nullo impedimento externo subiecti
Secundo sie expugno Caluinu. Non datur libertas arbitrii per Caluinii: est tur θ' ergo frustra. &l ridicule Deus leges tradidit hominibus. Probatur con- μημρ- sequentia . Illa dobent subditis ad obseruandum proponi, & praescribi,
quae in eorumdem sit potestate adimplere , vel non; at sublato arbitrio haec potestas non reperitur in Hominibus: ergo frustra, εc ridicule Deus hominibus leges tradidisset. Confirmatur haec ratio evidenti exemplo . Quando prohibet aliquis Princeps arma gestari, quaero est ne in subditorum potestate arma deferre, vel non ἰ Si Caluinus assirmative respondebita ergo eontra Caluinum ne eessario infertur in hominibus liberum
reperiri arbitrium ad utramque parte contrarietatis,&hoe est tam veruici , quod nisi adesset haec Pragmatica, sere omnes homines arma , Ee praecise ignea, seu stlopos deserrent; sed propter nae tum paenae a Pragmaticis indictae contra in obseruantes a gestandis hisce armis abstinent. Si dicas secundum, nimirum non HIe in subditorum potestate talia deserre , vel non deserre arma, ergo talis lex prorsus ridicula videretur, naesset similis huie alteri legi, nempe si Princeps suis subiectis iuberet subpama mortis,ne senescerent; nec ullo morbo laborarent, &e. talis Pragmatica utique ridicula esset, quandoquidem non est in hominis potestate non senescere, non infirmari , dcc. ergo pariter si Deus legem tradidit hominibus non habentibus potestatem eam obseruandi , superflua, vana suassit lex a Deo hominibus tradita ad O et uandum, at hoc est aequE
122쪽
impium, & insanum affirmare deι Deo;ergo impius, & infamis Caluinus, qui talia asserit. Confirmatur hoc argumentum ut strictius transfigam
Caluinum ὶ hoc sequenti dilemmate. Aut ea,quae Deus nobis praecepit , sunt in nostra potestate , ut reducantur adactum, vel non Si primum , ecce arbitrium , ecce Caluinus confusus. S non sunt sub nostra potestate; ergo insipientissimus erit Deus nobis praeeipiendo, quae ex intrinseco adimplere non possumus, & per consequens omnibus creatis legislatori bus insipientior. Λt hoc asserere de Deo, non minus impium, εc insanum,
quam sacrilegum est: erso sacrilega Caluini opinio, ex cuius positioncneeessario haec enormia sequuntur.
His dictis Caluinus omittens dare debitam solutionem l quam dare., . . . e nunquam poteritὶ derisorie, δc quasi per iocum respondet, quod talearia C ιμι 3 ερςu gumentum antiquum est. Sed fige pedes Caluine, scriptorum scurra , non Gentium Magister, x me attente si attentio potest reperiri in facto audi. Antiquissimum ad instar aeternitatis est argumentum hoe , 'ηt
sed cur tu tam Veteri argumento non aptas recentem solutionem ρ Res 'με - pondebo pro te, quia soluere non potes, vel instingere, licet antiqum 'sit, allatum euidens contra te sulmen . Sic igitur, o stultE , & insipiens
tuam corroboras Doctrinam , ut in suo robore illas demonstrationes relinquas, quae totum tuum haereticale dastruunt aedificium Si ergo contra tam antiquam argumentationem , nec antiquam , nec recentem is Iutionem adducis, siue veterum Hineticorum negantium liberum arbitrium , siue recentiorum, signum est, quod numquam hune Gordiu nodu, nec nouissimi, nee vetusti soluere potuerunt Haeretici. Sed dicito mihi Caluine , eur tot Haeretici nunquam hoc antiquum argumentum potuerunt infringere t Pro te respondebo quia tu inter aeternos cruciatus ingemiscens, respondere non potes & haee est responsio, quia adductum argamentum, ex praecordijs veritatis desumptam ,&extractum , minime potest a falsitate, Bc errore infringi. - . . Illaqueatus tam arcto argumento Caluinus, omissa solutione , saltillat λομμ ιμ ηεdenuo ad nouum, sed non minus execrabile ablatiuum , nempe Deum it Piusmi in Dinobseruabilem legem, siue impol sibilis obseruantiae nobis tradidisse . tμ Sed impium Haeretiarcham sie confundo. Lex Diuina per Caluinum est Sed reiicitur. impossib: lis obseruantiae: ergo fatuus est Deus, dum talem legem in Ob h bitat
seruabilem hominibus tradidit. Respondet Caluinus contiem iste Chri ' , iastiane lector non ad illatam eonsequentiam, sed procedendo ad ulte- riores blasphemias dicens, quod Deus non tradidit nobiis leget m, ut ς an i. 'obseruare mas, sed ut eam Violaremus, vel infringeremus, Nil RQ p A bE . . . blacipitaret ad tartarao GASed fige pedes, Caluine, ne volites alio. Paulo supra assirmasti mor- di , CKristi Sanguinem omnes saluos sectili Fideles, & nunc DRmς ψς ei. . m. eanira asserti non erubescis assirmare Deum tradidisse nobis legu impossibile M ..., is obieruati, ut nos ad ba atrum praecipitaret Iasoni ' A p im 3 4ςvψ i Q ata carisii is
erga Christi sanguinem statim euanuit ρ Deus , qui vult omnes homines
salu os fieri per λpostolicum agestum, nunc vult omnes damnatos, siue
123쪽
sio Re Pitu . damnari ρ Dic quaeso Caluine , ergo Verbum humanam assumpsir earne, nos aeternaliter perderet' ut quid igit aer tot sustinuisse eruciatus , fra .gella ,s pinas, improperia , & tandem crudeliter Christum mori , si nos lxomines emeaciter perditos cupiebat quod siti e cupiebat,cur suo sanguine, de morte,Patris satisfecit iustitiae pro Primi parentis offensa'quoclii nos exoptat perditos,ut quid tot subire labores fi limplex actus eius infinitae voluntatis omnes potest e reaturas ad nihilum redigere Miror certe , lector carissime, cur Caluinus habuerit sequaces , ducia in tam palpa tales insanias, contradictiones, & deliria prorupit. Sed redeamus ad Caluin isticum assertum,nimirum legem Diuinam es se impossibilis obseruantiae; quod assertum, siue respiciat veterem, siue nouam legem refello mordicus. probando utramque fuisse facillimae obseruantiae , & primo probo de Mosayea lege Apud Deutcronomium capite trigesimo leguntur haee verba. Mandatum hoc, quod ego praeipio tribi hodιe , non supra te es audi impie Caluine ) neque procul positum , neque in citis situm , ut possis dicere, quis nostrum valeat ad Calum ascende re , ut deferat illud ad nos, ut audiamus, atque opere compleamus ' neque trans mare positum , ut eauseris , o dicas , quis nostrum poterit tranfretare mare , ut illud ad nos, usque deferat, ut possimus au ιre,infacere . quod prat tum es. Sed iuxta te opsermo valde in ore tuo, γ Dr corde ruo, ut faeias illum. O quantum hic textiis Caluinum con torquet. quali ex tune, Spiritus Sanctus voluisset confutare Caluinum , sic explicuε, acesare in tali seriptura est locutus . Respondet Caluinus loco supra citato sectione duo ὀecima, quod talia textus Deuteron om ij, loquitur de Euangelio non de lege. At huiusmodi responsio sacile rei jeituc primo: nam sequitur ex ipsa , quod non semper ita dum sit purae, Siliterati signifieationi Sacrae Scripturae, dum hic, ubi textus literaliter de lege loquitur,Caluinus exponit de Euangelio: ergo vel haec responsio est voluntaria : vel falsum illud Hae reticorum Principium primum de stando semper in Grammaticali significatione. Secundo se Caluinum eonfundo. Per ipsum textus hic loquitur Se Euangelio, non de lege ; ergo si Euangelium, quod est strictius Mosai ea lege, est tam Bellis obseruantiae, ut Deuteronomium loquitur, multo facilioris obseruantiae erit lex Mosaica, mirrus arcta, quia minus obligans, quam Euangelium; ergo tam Euangelium , quam lex non est impossibilis obseruantiae: ergo semper delirat Caluinus. Quod si dieat noster Haeresiarclia in illo textu Deuteronomi j DeumonD afus ad non loqui praeceptis, sed de Doctrina legis: vel si dicat quod proposi hiue id quod ρύ in facilitas non respiciat obseruantiam, sed intelligentiam facilem legi xi sent fu onde e confutarur illico , δέ contra sonum literae Caluinus hoc asserit: nam quod Catalaisa. ibi loquatur de praeceptis elard ostenditur per illa duo verba s mandata
hoe) mandatum namque praetcptum est; ergo vana Caluini fuga. Praeterea illa pauca verba utramque amplectuntur ne litatem; et i udiamus. ecce Doctrinae; atque opere compleamus, , ecce facilitas obseruantiae legis. Hi possimus audire, ecce facilita1 intelligentiae, ct facere, ecce facilitas
124쪽
epitas obseruantiae . Iuxta te ea sermo , eece Doctrina; ut facias llum, ecce facilitas obseruantiae, ergo a primo ad ultimum non solum lex diuina est impossibilis, sed iacit lunae obseruantiae. Praeterea Ioannes Apostolus in sua prima Epistola cap. quinto sic scri- eonfutatur stabit. Mandata eius custodiamus , is mandata eius grauia non sunt. Si- cnnd.r Calui-
militer Matthaei e . undecimo dicitur. Iugum meumsuaue est, ct onu/ nus. meum leve; quod si ex ore Veritatis egressa est haec eonfutatio, quam huic . veritati extorsionem dabit Caluinus Ecce in promptu Caluinisti ea vociferatio . Adhuc ipsa Scriptura pro bat Calui nisti cum assumptum, Nam Paulus ad Galatas cap. tertio inquit. C tuiniretur- Lex propter transgressionem posita est . quem textum exponit Caluinus sua conlueta insania T. propter transgressiones faciendas. At Sancti Patres reiiciendo Caluin isticam expositionem, sic interpretantur; Vel scilicet, Expositionesve
Iroptereransgresionem euitandam. vel propter transgressionem cognoscen- νa scripturadam , vel propter transgressionem puniendam ; quibus tribus expositioni- Paulina ad iabus alij scripturae textus correspondent, nam prima Corinthiorum cap. cta a Catararo.
sexto dicitur. I nusquisique Uxorem habeat propter fornicationem, idest
ei: itandam . Item ad Romanos cap. septimo dicitur. Peccatum non e
gnoui , nisi per legem. Hie textus correspondet secundae interpretationi, idest , legem esse positam propter trane essiones cognoscendas: & ad Galatas cap. tertio dicitur. Lex Padagogus fuiι; vai textus correspondet tertiae expositioni, nimirum quod lexposita es ropter ιra Iressiones puniod.ra : M sic evanescit Caluini interpretatio. Secunda Caluini argumentum est textus Pauli ad Romanos eap. tertio, Secundum Calubilcribit. Per legem eognitio peccati; Ac Caluinus se in per ingenio, ac urn μrgumen liuo DC excaecatus, non obseruat in hoc textu non diei, per legem operatio ι m.
peeeati, sed cognitio peccati ; ergo Deus non pr*buit hominibu legem, dis iso; vj viqi Omines praecipitaret. I is Tertium Caluini argumentum est textus eiusdem Epistolae ad Roman Scap. quinto Vbi dicitur; lex subinιrauit , ut abundares delicti sed Tertim Calu ἰμij citur Caluini propositum ex hae scriptura desumptum, nam primo si UMm ηιμ . bene reflexisset Caluinus agnouisset, quod ly ut 3 facit sensum conse- qnutivum, non causalem, ita quod sensus est. SubintrAuιι lex , ex quo e- Sed refelli:ur. Neme, v lura , vel plurima uobis innotescerent peccata, qua sine leganon nomusent. Secundo dicimus, quod idem Paulus in eadem Epistola ad Romanos cap. septimo explicat se ipsum circa id , quod dixerat capite qui cito. Apostolus ergo post quam dicto cap. septimo expressit haec verba , mandatum sanctum . iustum bonum: iubiungit. quod rego bonum est mihi Dcfum est mors Responderet amrmative Caluinus ad Pauli interrogationem ,1 ed audiamus eiusdem Pauli responsionem .
Absit, sed ut appareat peccatum . Vel tertio dicimus, quod ly etit aequi- ualet vita quod sensus est , quia abundabant delicta in mundo lex subire trauit ad t talia delicta euellenda : & sic non lex fuit eaviae delae or una, cd delicta biciunt cacia, ut Iea subintraret ad eorum
125쪽
Instat quarto Caluinus. Paulus citatus in eadem Epistola cap. se privimo, expresse dicit. Lex peccatum facit .. Quid clarius pro mea sementia, vociferatur Caluinus sed qua fronte hic falsitatum linuentor, M archiartiset in publicum producit hanc Pauli Apostoli fallam authoritate, quasi nullus , te excepto, haberet Pauli opera, de eadem legere sciret . Impie Calua ne Gentium Doctorem, & Magistrum veritatis adducis, adprobandam tuam impietatem, & falsitatem Hubelce aliqaando impudens,erubescet sed gaudeo . nam purpurae ignis tartarei Per IOLam aeterniatatem te erubescere faciunt.
Tantum abest tam ice lector ut hoc scripserit Paulus, quod potius oppositum indicto loco legatur, nimirum o si Midergo dicamus t lex pecca tum es ρ absit. Poterat ne Paulus in allegato loco magis patenteL consulare Caluini insanias ρ Collige ergo lechoet ehaxissime, cuius prauitatistit Caluini anima, Eum sic impudenter in Doctorem Gentium ementitur. Verum tamen est quod paulo infra in eodem loco , quaedam apparenti verba Paulus dicit, quem non seruaui e Caluinus, ad suam construendam falsitatem distractus, nimirui . fAὶ eum venisset mandatum pae- earum reuixit. Circa hanc seripturam replicam usid, quos supra diximus , nempe quod Paulus loquitur de cognitione,non de operatione pectati , adeo quod sensus est. Cum zκnisset mandatum nempe lex)pecca-ιum in luminum eunitionem , quasi morιuum quia ignotum reuixit . vel dicimus . quos reuixit propter paenam contra peccatum a legestabi sitam & promulgatam. Sed quul Caluinus tot quaerit ambages 'intentum Caluini est scriptura aliquam inuenire testantem Deum nobis exhibui se legem impossibilem Obseruata, urex impossibilitate obser uantiae nos praecipitaret. Sed ex hoc apparet quam rude sit Cal irini ingenium, nam illam scripturam quaerit, quae contra suurn faciat intentum , & eum confutet; quod sic euidenter demonstro Supponamus, quod inueniatur eiusmodi scriptura, quae testetur Deum legem impossibilis obseruantis hominibus tradidisse, & ut semper peccaremus talem promulgail et legem; hac data suppositione sic Calainum euinco. Si Deus volebat, ut homines semper peccarent , legem Acilis obseruantiae debebat hominibus tradere, non impossibilis: sed per Caluinum promulgauit legem impossibilis obseruantiae:ergo uo-Iuit homines suturos esse peccatotes . Probatur assumptum, siue maior propolitio, nam nemo peccar non Obseruarido, quod impossibile est ob-srauari, eum ad impossibile neruo teneatu; ergo Deus promulgando legem impossibilis obseruantiae noluit homines futuros esse peccatores Eece Calvinus suismet conuictus principijs omnexigitur Doctores constemar, & experientia ipsa inos omnes cenCatholicos, quam facilis sit Diuinae legis obseruantia , quam sua ue Christi iugum, Zc quam leue onus eius, nam omnia Christi praπepta, sitae Decalogi consistunt in dilectione Dei , dc proximi, quae dilectro h Inibu uaturalis est, reliqua negati sint, at tuliacasus quam ab ti-
126쪽
nere; δc haee praecepta negatiua adhuc super illa duo de dilectione sun
data sunt. Totum hoe bene agnouit Caluinus, nam testatur omnes saeros D ctores ita affirmare ; at haec impudemissima verba sibi ungit impius detractor ignarus. Ain omnespra ti errauerunι , isse saetieerunt Oiscipuli Christi. O blasphemiam temerariami Omnes Salusti Eeesesiae Doctores sunt falsi Christi Dilcipuli, di Caluinus Proto haeresiarcha ta perfidus erit fidelis Apostolus I Quod hoe sit verum 1 subiungit Caluinus Obseruate, quod Augustinus,qui Doctorum est Aqui Ia stat pro mei sed 'audiamus Augustinum loquentem,&diicernamus si Caluinus saltem pro hae vice sit procul a mendacio, 3c falsitate. Haec sunt Augustini vcr-ba . a Neque potori aliquod impusibile imperare , qui iustus est: nequadam nataerus est aliquem pro est , quod uon potuit vitare, qui ριus est. Au - di Caluine .&dieito stat ne pro te Augustinas' teὶ Item sermone quin iquagesimo nono ait. Sciendum es Christum non imposs&lia prae ero , 'seu persee a. Stat ne Caluine pro te Augustinus oὶ Item libro de Na- tura,& Gratia cap. quadragesimo tertio iubiungit. Non impossibilia Devi iubet. sed Doen Io a ann facere quodpossu, tr petere, quod non pose 'ss. Stat ne Caluine pro te Augustinus Item ibidem eap. penultimo sie scribit. Fir missime areditur Deum iussum , π.bonum impos ὀιlia non 3ο- rause praeipere. Item alibi sic docet. vj quis nescit, quod nonprae/pe- 'ret Deus , quae semet non posse ab homine fieri Item alibi super psalmum quinquage limum sextum loquens de inimicorum dilectione, sie eonc u- dit. Neque imperasset hoc Deus,ut faceremus o imposiale esse iudicasses. Dic nobis igitur impie Caluine, qui A cibi videtur , stat ne pro te Augustinus' est ne quaeso Calui mitica haec Augustini loquelast mirabar cer- te si Caluimini semel saltem expertus elleii, velacem l sediat in uno in fomnibus fassus. At ego vellem eum Catholicis eone illare Caluinum , sed nescio a eum Catholicis velit conciliari, qui iurauit in manus Diaboli se perpetuum Catholi eorum hostem futurum . Conciliarem utique , si iple Caluinus intelligeret ,& declararet suam opinionem hoc modo, nimirum , quod solis naturae viribus, Ac sine Dei auxilio nos minime possumus Iege seruare Diuinam , nam hoc adam ulli in Catholiet asserunt, de scitus Pelagius oppositum sustinet, homines scilicet sine gratia legem posse.obleruare Diuinam; sed non per hoe . quia Gratia ad obseruantiam concurrit, liberum arbitrium de medio tollitur , ut fuse videbimus infra; at Caluimus,ut nobis oppositionem faciat, negat eciam , supposito gratiae concursu, legem Diuinam obseruabilem esse. Sed ego Cal ni ignauiam sic transfigo acriter. Deus inobseruantes, dc transgressores suae legis seuere punit; ergo iniuste punit. At hoc est impium dicere: ergo impiissimiim Caluini assertum. Antecedens patet ex infinitis easibus a Seriptura adducitis, & extra Scriptiuam ab Historicis temporalibus, 3c spiritualibus. Consequcntia probatur; quia si Princeps, qui praecepit subditis, ne solescerent sub raena mortis , postea se-
iutorio posse legem seruare Da
127쪽
nescentes puniret, nonne iniusti s simus ipse esset exigendo paenam ex Iecise inobseruabili , & quae impollibilis est obseruari utique certe s ergo idem dicendum est et de Deo , si legem inobseruabilem tradidistet homi nibus ; at hoc est sacrilegum dicere Re Deo , qui essentialiter est ipsa Iu stitia,&rectitu ; ergo sacrilegus Caluinus, qui dogmata tam impio docet, dc sic iidipienter sustinet: ergo si Caluinus in ua institutione tandem coactus concessit in homine liberum reperiri arbitrium , si lex erat pollibilis obseruari, cum a nobis iam probatum lit Ieetem diuinam esse
luauissimae obseruantiae, supposito Dei auxilio, quod nulli negatur a Dco, tequitur, quot in hominibus liberum reperiatur arbitrium . Quod ut clarius, de fusius demonstretur, infinitost ut ita loquar) addu-eemus Sacrae Scripturae textus, patentibus , et aristimisque sensibus liberaret dari in ho- arbitrium reperiei in hominibus contestantibus. Primus Textus est librimine liberum Genesis cap quarto, ubi Deus Caino loquens Ite ait. Nonnὸ si bene egeris recipres ; sin ausem male Harim in foribus peccatum aderit & ut Cainus , sese Catulinis non resulularet in violentiam eoncupiscentiae actum peccamino1um commissum tria haec non potest cogere liberum arbitrium operans ὶ statim Deus ibi dimi subiungit. Sub te erit appetitvx.eιus id est concupiscentia in is tu domin Meris illius. Quid claratis isto textu exoptas Caliri ne i Item Eccles stici cap. quintodecimo legitur . Deus ab initio oonstituit hominem , is reliau ιι eum in manu eon*ν sui: adiecis
re , is in perpeιuum Fidem pi citam secere. Apposui tιbi aquAEm, is ignem kad quod volueris porrige manum tuam. Ante hominem vita, is mors is bonum, , malum; quod placuerit eι dabatur illi. Hirie Scriptiirae ad instar solis et arrisimae nosciens respondere, quil putas lector urbane in fecerit Caluinus, ut ab his tam arctis compedibus se subtraheret 8 audi, de obstupesce. Totum negauit ex integro Ecese pasticiprsiti. - siasti ei librum a serens ipsum non esse Canonicum. At nos initio huius rσarbitri , - operis iam occlusimus fores, ne Caluinus ex nostris possit se subtraherogo totVm ti- manibus. Iam supra firmauimus at Ecclesiam Catholicam, non ad Cal-brum σε - uinum spectare declarate libros esse Canonicos, unde eum Ecclesia libra Ecelesiasti ei inter Canonicos connumeret ut in Tridentina nodo nuper sanciuit in eo incit Caluinam de falso. Praeterea Calainus ei tat Au- ἰωρο- ρnt gustinum pro se , ad quem appellat in hac materia de libero arbitrio. Av
ny m .gm cst albi t. cap. i. vi liberum in homine probet arbitrium , pronina est 'nit prima ratione ais i pii titi probandum adducit hane Ecclesiastici adducta 63 . supra aut horitatem. Nec ista Scriptura eo netentus adducit aliam eiusdum. e gr t. is libii cap. trigesimo primo , scilicet. . Beatus vir , qui ροι uis tr nsgredi , lib. γλ. cap.a. , non es transtressui. Quid igitur Respondebit Calainua Quod si Eeelesiasti eum negauit j innumer Jς negabit ne Paulum ,&reliquos libros Sacrae Scripturae perfidus HVre tura pro i/β ro satella/ Audiat igitur Caluinus, & torqueatur. PauIus prima ad Corin thaos cap. se primo sic inquit. Non .abιns x Gessitatem , sta potes tenu
128쪽
valuntatis sua. Item ibidem cap. no nosii bdit. Si euangeli a uero , -- costatem habens , nihil mihi prodestis volens hoe ago laudi Caluineὶ mere dem habeo. Item scribens ad Philemonem sic ait. Vt non ex necessitate bonum iuum esset, sed voluntarium . Item Deutoronomi3 cap. trice simo legitur. Proposui vitam , is bonum ; benedιctionem, maledιctιο- nem; elige ergo bonum , ut is ιu vivas , c,semen tuum. Idem Regum se cundo cap. vigesimo quarto. Trium tibi datur optio elle unum . Items: aiae cap. primo ;si volueritis , c, audieritis me bona terra comedetis. It Q vIerciniae cap. Vigellino primo. Ecce ego vobis viam vito, is uram mor-
ν's, eigite . Idem Matthaei cap. v miseimo; si vultis eum recsere , ipse sEias. Ib dein cap. sextodecimo. I quis vult venιre post me , abneget semei ipsum. Ibidem. Si vis admiιam ingressi ,serua mandata. Ibidem Si vis perfectus esse , ade, is vende , dcc. Item Marei cap. decimo. Vmd vis tibi fariam 8 Ibidem cap. quartode ei mo. Cum volueritis, potesιι ι
lis benefacere. Item Ioauni sexto. Prumquid , o, vos vultis abire t Ibidem cap. septimo Si quis voluerit voluntatem eius facere,cognoscet, sec. Ibidem cap. quinto lecimo . sivaeumque volueritis petite . Item Prima Corinthiorum cap. septimos racitato, quod vult f ειαι , non peccat, si nubat cyc. - .
Sed his omnibus Seripturis addam . quod non solum liquido constat hominem libero gaudere arbitrio, sed tam intactum hoc arbitrium DC Tum tib rum nobis reliquit, quod inultoties, dc fere temper peccando facimus Oppo -q a, bitriam situm illius, quod inuina exoptaret voluntas. Jsta enim Vult et omnCs is , vehomines innocentes & tamen omnes peccata sectantur. Ista tradidit ho or. sinis rQ-ntinibus praecepta politiva, Mnegatiua , & homines ex diam utro positi' hostium siti nauis respondent cum negatione. Mnegati uiscum positione. Exemplo inu oblunialis a- declaro. ut supra etiam tetigi , Divina voluntas nobis pr cipit, ut dili' diinpl.M. gamus Deum, & proximum, & nos tam abutimur hoc eximio libertatis priuilegio, ut nolimus diligere, sed potius volumus semper odio habere Proximos nostros , & ipsum Deum, nouis noxas sempei ofieadendo. similiter praecipit Deus, ne occidamus , M. & nos exta ametto occisione
patramus, sanguinem p Ioximorum fundimus, dcc. Qua propter plutibus Sacrae Scripturae locis, Deus,vel Cluistus de hac nostrae voluntatis ingra titudine conquestus fuit, ut apud Ilaiam eam sexagesimo quinto his verbis. Pro eo, quod vocavι, is non responditiis , c, qua noιui elegi istem apud Matth. cap. vigesimo tertio; quoιιes volut congregare Alios ros sub alas , si m Gallina congregat pullos sιos , , noluistis Ibidem cap. quii todecimo . Populus hιc labbs me honorat,cor autem eorum longe es a me. desie de multis alijs Seripturis dicendum, quae cultatis causa omittuntur . Videat igitur Caluinus ii tota scriptiua contra ipsam conqueritur , ex eo, quia profitendo tantummodo sensum litteralem , sic postea eii Mem grammaticali significationi contradicit, 3c tam ceruic set re
At serutan Sancti Patres stabunt pro Caluinisti ea opinione 3 videamu sue aia mus, quid lateantur pro , vsI coata a liberum arbitrium. De
129쪽
Dηm patres pro lib. arbitrio λὶ lib. q. c. s.
Orat. super et s. cap. Alatthai.
Augusinus delibero arbiIrio. Haresis Mani-ehat, eon fata ab Augusino. Pelas, error eo furatNI ab eod. contra Pelagiu Aug. tueba
neus A) sic loduitur. mmo verὸ rationabilis, isseeundum het simia Iis Deo libeν in arsitrio factus, orsua potesatis , tysesibi eausa asy, ut aliquando frumentum, aliquando palea t. Bὶ Iustinus Martiyr sic inquit . Omnium vero , qua generarisunt , hac natura ess , mitium, o vir tutem accipere posse, neque enim isti uam eorum dignum laude esset: nisi illi utramque in parrem nectere, em qu si conuertere st possent. Tertullianus sie ait. e Cum tiberum .is sua potestasis inuenis hominem a Deo institurum,nullam magis imaginem, ,similitudinem Dei a uertere in illa potes. Clemens Alexandrinus sie fatetur. Pὶ Reque vitupreationes, neque honores, neque sunticia iusta sunt,s anima non habee Iiberam ρο- eestatem . origenes lie scribit. εὶ Pro arb3ιry tιbertate posite est v numquemque ex parae alterius transire ad partem Dei . Cyprianus frὶ ' se ait. Homo libertata sua relictus , ct in arbitrio proprio eonstitutus es . Athanasius sic fatetur Anima rationalis luera est, ct fui a, bitrν . Cyrillus Hierosolymitanus sietestatur. H Cognosce animam esse sui suris , e, libera patestatis. Hilarius sic docet tiὶ Unicuique nostrum I bertatem promibis. Epiphanius connumerat. Kὶ Inter Haereticos ne-raates liberum arbitrium. Basilius sic loquitur. hὶ Liberum in nobis a bitrium statuendum est Gregorius Nissenus sie dicit. Mὶ Libera flum-ma , plenagne potestas , quam in Natura Dominus Nartire fabrieatus ea Gregorius Nattamentis sic fassus est. N rarionem tibi insitam.- ruris fomitem per arbitriν libertatem exintea. Ambrosius sie scriptum reliquit. Homini dedit diligendi arbitrium; & sic de omni biit aliis Ecelesiae Doctoribus die endum , quod adhue eognouit ut supra diximus Eteonfessus est Caluinus. At omnes isti subdit impius fuerunt falli Christi Discipuli, praeterquam Augustinus, quem excipit fatuus Haeresiarcha , quia ipsum ad suam haereticam opinionem sed ne leto quo sundamento) adiudicat. Videamus igitur, quid de libero arbitrio sentiar Augustinus. Hie Doctorum Aquila . de Catholi eae Doctrinae Magister multos edidit libros , extris, aliqui pure ,& simpliciter Catholicam docent Doctrina. Aliquos contra Haereticos scripsit,&vt plurimum contra Manichaeum pro libero arbitrio: dc contra Pelagium pro Gratia tuenda: & se quando Manichaeum impugnat, se partialissim i liberi tam strat arbitrii, nam Manichaeus mordicus negabat in hominibus liberum inueniri arbitrium: sed ex ineuitabili necessitate desuper nobis imposita nos operari, adeo , quod neque mereri, neque demereri possimus. Pelatius h contra susti nebat Homines utique liberum possidere arbitrium, sed ut in alterum ex tremum incideret adiungebat , esse tam validum, tantique roboris nostrum arbitrium, siue libertas ad operandum, ut sine supernaturali adiutorio, seu sine Gratiae Diuinae auxilio , solis naturae viribus possimus bene meritorie operari, gloriam mereri, &Beatitudin Em adipi iei: quo declarato est aduertendum,quod quando Augustinus impugnahat Pelagium , ut ipsum conuinceret se gratiae particularem ostendebat, nunquam tamen cum tali partialitate a veritate reccdeudo,quando vero impugnabat
130쪽
bat Manichaeum acriter tuebatur arbitrium. Et sie Augustinus eonti ambos istos Haereticos probat uos liberum possidere arbitrium, vetum g 'μ est fine gratiae eoncomitantia, & supernaturali auxilio nos non posse mereti, ε 'ε vel aliquid boni facere, siue gloriam adipisti. Contra Manichaeum eo prΦ ε ρς - μην uesantem liberum arbitrium tres integros composuit libros: & hoe t ερ tre 3nte non obstante audet Caluinus asserere Augustinum absolute negare liberam in Hominibus arbitrium. At ubi Augustinus non disputat delibero 'arbitrio, sed indifferenter pro veritate scribit, adhuc calamum verita tis pro libero arbitrio implicat sic in libris de vera Religione capite quartodecimo ita loquitur. Poctremo , si non volun Hie male facimus , nemo obiurgandus est. Imo quod est notatu dignum ubi eontra Pelagium disputat, Meneruat ad veritatem usque liberum arbitrium, ut gratiam extollat, adhue pro libero arbitrio est, ni mirrum pro veritate. Vnde in tractatu de peccatorum meritis, dc remissione, libro secundo, capite sexto,sic inquit. Potes komo,si υulι esse sina peccatis. Similiteri alibio de Natura, α Gratia contra Pelagium edito ita scribit. Non enim eum a commemoramus, arbitrium voluntatis tollimus . Et libro secundo de nuptijs, α concupiscentia capite tertio , postquam fassis est liberum arbitrium in homine reperiri, his verbis praecisis concludit. Hoc enim Catholicasides tenet; Ergo Caluinus eon laeta falsitate ei taI Augustinum in - , - . . Patronum suae haereticalis assertionis. Appellet igitur Caluinus ad Au- - .gustin , quia velocius incidet in laqueos, quos contendit effugere. Sed 'U Rς Vero Caluinus confitetur implieite se iumentum esse, ut de ipso veriMe- ' ur illud PAImi. Comparatus ext iumentis insipientibus , edi similis My η ς in ρ I cIus es illis, nam remouendo arbitrium ab homine Brutum est , quia per hoc homo secernitur a Bruto, quia ra
na liter, naturaIiter, &siae ulla electione Operlicite constetur se Erusram, non hominem