장음표시 사용
131쪽
pugnantem interminis. confulam tur primi. eonfutantur secundo. eonfutantur
In quo aliis argumentis , dc Scripturis demonstratur liberum arbitrium in Homine reperiri.
CAluinus cum Luthero super hoe Dogma eoniunctus negat omninis
opera ex parte hominis, dum libertatem ab hominibus totaliter propulsat. Ambo appellant i contine risum si potes amice lector in hane ipsorum mei sententiam tibertatem Euangelieam .&tamen negant humani arbitrii libertatem. Odementiam, o insipientiam l una re si iniit duos repugnantes terminos, scilicet negationem libertatis, & Euangeli eam libertatem in homine. Explicanthambo hunc speciosum titulum doeendo, Christianos es Ie liberos ab omni exercitio bonorum operum,&racio est . Iam quia non habent libertatem operandi: tum quia opera humana apud Deum nullius sunt meriti,&valoris. Hanc libertatem Diaboli eam potitis, quam Christianam , iste ux esse Euangelicam . O dignam talium iumentorum libertatem. Sed ego Ilicet nimium iratus , dum eiusmodi insanias eogor refellere ὶ ite ambos istos haeresiarc has percutio potius , quam convinco. Data istorum lantentia tota Euangeliea vana, & ridicula esset Doctrina ; hoe negatur ab Aduersarijs ; ergo potius est xidicula eorum bestialitas. Probatur sequela. Christus praeter ligna,AE miraeulaedita , quae non possurab hominibus patrari, ieiunavit , orauit, praedicauit, elemosynas pauperibus dii pensavit.&e. nobis praecaptans , ut eadem faceremus, si retributionem exoptabamus. Si quis ad vitam ivredi, serua mandata . Vade vende ,σ da pauperibus . Orate , ne intretis in tentationem, oee. ergo si liberu in hominibus non resideret arbitrium , nec opera humana aliquid meriti haberent,vana fuissent haee opera, & documenta Christi: at hoc neque ab Aduertarijs conceditur, fi negare nolunt Euanglium; ergo potius eorundem vanescit doctrina. I'raetcrea Clia istus apud Ioannem eap. tertiodecimo praecepit Apostolis, ut peregrinando per Ciuitates praedicarent Gentibus, & populis, baptizarent. docerenti ac exhortarentur adseruanda ea omnia, quae ab eisdem praedicabantur: at hoc praeceptum vanum ,&superfluum fuisset si ho nunes arbitrio earerent,& per eorundem opera non possent mereri; erV delirant Lutherus ,& Caluinus negando arbitrii libertatem in hominicius. Item apud Matthaeum cap. vigesimo quinto nonne legitur Cluistum remuneraturum sore in nouissi Ho die homines iuxta eorum opera utique. At quomo3o potest cadere remun ratio, seu praenuum, vel innictio paeua, ubi non intercedit arbitrium,
132쪽
Me potestas operandi, imb ubi non operamer, nee potamus ex nobis operari r Icem pluribus in locis scriptu est, opera enim illorum sequuntur iMIos; reddes υnienique ivxra opera sua,cte. Quomodo ergo poterit Christus reddere iuxta hominum opera, si homin es ad operandum sunt impotentes r Item si hominibus deest arbitriu , siue potestas operandi merito xie et ergo insipienter, δο fatue Apostoli orabant , ieiunabant: persecutiones, & martyrium tandem subierunt at potius insipientes sunt Caluinus, re Lutti erus has insanias sustinendo . Praeterea , si Homo non potest libere operari, eur isti Haeresiarchae de Catholica Fide ad apostasiam transerun t, idest de veritate ad falsitatem Ulterius, si homo non potest tib re operari, nee mereri ; ergo iniustus Deus hos , vel allos homines de clarando reprobos,& ad aeternam damnando gehennam : at hoe est blasphemum asserere: ergo blasphemi , qui talia phrenetieati sunt. Neq; obstat vulgare Haereticorum adagium ex Paulo ad Ephesios cap.
seeundo desumptum; Gratia scilicet ) homines esse saluatos per fidem: naper fidem tamquam per fundamentum a Christo iactii in introducta est in nobis facultas, ut possemus saluari , sed comitantibus operibus. Per Fidem enim sumetenter non emcaciter salui facti sumus , ut fuse proprio Ioeo diximus ; quia si aliasdκatur, oueretur nullum Christianum paenax infernales experiri, nec experiri poste , quod est saluum asserere, & fatuε tot iancti viri bonis vacassent operibus. dum tam scelestis , quam probatae vitae hominibus aequaliter Beatitudo , & Gloria debebatur aeterna. At volo , ut omnino Caluinus arctet Caluinum. Dicat ergo mihi Cal-ninus . cur ipse Gene uae suos remunerabat asseclas,&persequebatur Ad- nersarios, ut eum Michaele Serueto seruauit, tradens eum igni sub haeresis praetextu sed erat priuata inimicitia lausa combustionis j non alias de causa, nisi quod opera Serueti mis operibus , & doctrinae aduersabantur ergo apud Caluinum reperiebatur ,& dabatur meritum asseclarum ,εc demeritum aduersantium: ergo per ipsum necessario datur arbitrium, quia alias si eo a IE homines operaretur, nil lichael Serire ius mali seeita seipso, dum se Caluino opposuit, quia quod egit, necessario , non libere egit ; ergo si iussit illum comburi, confitetur seruetuin libere, quae contra Caluinum dixit, de patrauit, operatum suiste,& per consequens dignum combustione iudicauit; ergo datur libertas arbitrij,velit nolit Caluinus. Praeterea data Haeresarcharum opinione, insipienter diceret Apostolus Iacobus cap. secundo suae Epistolae . Hris sine operibus mortua es; ergo opera fidem uiuifieann ergo opera Fidei coniumst a vitam merentur, comitante tamen gratia , ut suo loco dinemus. Tum quia idem Aposto- Ius ibidem subiungit. numquidsdes poterit saluare eum ' ergo requiruntur opera; scd opera procedunt a libertate arbitrii; ergo datur liberum arbitrium. Praeterea idem Apostolus ibidem subiungit. Videris , quod ex operibus iumficatur homo. di non ex ride tantum ' ergo dantur opera; ergo datur arbitrium. VI terius 'aulus scribens ad Romanos cap. secundo ait. Non enim auditores legis iusti sunt apud Deum, sedoctores legis
eonfutatur 4. eonfutatur s. ea utatur G.
133쪽
rationalis, qua volant haeretici esse, non propter errorem insitum in Ia-IIa rei ruthe- tes lectu . sed solummodo in voluntate ; at quando stat pro ratione volu ν , , tui i, las. quis poterit containcit nemo. λου residet in Viterius, dicant mihi Lucterus,& Caluinus,si opera vana sunt, fi libem νntellectu, sed tas ad operandum procul est ab hominibus, cur Christus apud Matthaeum in eorun/em eapite quintiaee imo, eonstituit seipsum debitorem ijs,qui famelicos nu- volutate, quia triunt , sitientes refrigerant, Ece. esurivi , , dedistir mihi manducare . scilicet volun ι cte. Θ qtiod uni ex minimis meis se esιs mihi feci s' ergo delirant IIaer
conuιnci, licet tiei, cum operibus arbitrium negando . Praeterea idem Christus Domi r έρη icti. nus apud Ioannem eap. quintodecimo inquit Apostolis . Hos amici mei estis ,si feteriris omnia,qua pracipio vobis; at quomodo poterat talia Ap stoli facere, si apud eos non reperiebatur libertas, neque meritum in e Derum confu- nim dem operationibus 'Praeterea cur Christus Matthaei cap. undecim. - μι- asterit, quod Regnum Calorum utin patitur , , violenti rapiunt illud, si nobis opera desunt ad talem exercendam violentiam is Christus pro om-xibus ciueifixus est, ut dicitur prima ad Timotheum cap. se eundo, cur noomnes saluantur, dum maledicti discedunt in ignem aeternum nili quia isti male egerunt, necesse est respondere. Induper, i vit Christus ΝIatthaei septuno capite . Petite, is accipietis t γarite , is muenietas , uls te , is aperietur vobis,nunc clua ro ab Haereticis, quomodo petendum, si muta est lingua quomodo quaere nduin si clausum est os t quomodo putasandum , si alligatae sunt manus ergo Inspimiter Christus ad petendum, quaerendum, & pultandum fitiles hortatus est. Sed insipientes sunt Ha retici , qui brutaliter haee auerunt. Praeterea idem Christus Dominus a
pud eundem Mattharam eap. Undecimo asserit. Venite ad me stmnes qui ιaboratis, is oneraii estis, is ego resiam vos. Si laboramus, ecee arbitrium , eeec opera; si reficimur ecce meritum, ccce remuneratio; & t meu utrumque negant haeretici. Apud Ioannem eap. septimo idem Sal
vator ait. Si quis sitit venias ad me , is bibati ergo Christus in vitat ad habendum eos, venire non possunt ρε insani Haeretici, dum in lixe stulta irrumpitis. Similiter in actibus Apostolorum capite septimo, Paraclitus per os Stephani sic loquitur. Vos adper ηιritui Sancto remitis sedi quomodo resistebant Iudaei si libertate earebant deliria sunt Haeretico
rum. Item in psalmo centesimo octauo canitur. Noluit benedictiomm.
, elongabitur abeo. Quomodo poterat ii Ic nolle, si nolle non habebat
Iumentorum est ista Doctrina. Item Psalmo nono dicitur . In operibus manuum suarum comprehensus es peccator. Quomodo comprehensus , si minus non haberet Item psalmo vigesimo septimo sequitur. Da illisseeundum opera eorum; quae opera habere possunt, fi arbitrio carent y Ia Ieremiae cap. vigesimoquinto dieitur . Reddam eis se eundum opera eo ra;
sed quomodo verifieabuntur haec verba ,s, deest arbitrium ρ Jtε Fcclesiastici cap. nono legitur. Deo placent opera tua at quomodo nostra erunt o
l pera, si Iibertate caremus ' Item Ioannis capite primo habetur et quotquot ausem receperuns eum, de At eis potestatem filios Dei feri. Ecce fi-bertas. Item ibidem capite ieettio subiungitur; Ganremm eorum mat
134쪽
o Hai quomodo mala, si procul est arbitrium y Item ibidem eap. septimo legitur . tessimonium perhibeo, quod opera eius malasunt : ergo non coacte homines operamur. Item Apocalypsis ea p. se evado ha tui . Seio vera tua , is laborem tuum, patientiam mam a dc paulo in sex, subdit Ioannes. Sed habeo aduersum te, quod charitatem primam reliquisti; are paenitentium, , prima opera fac. Ecce pera Caluine, ecee merita , ecce arbitrium. Item apud Matthaeum eap. vigesimo tertio dixit Christus de Pharisaeis. Omnia quacumque dixerint vobis ,seruate, , Deite: sed quomodo poterant seruare, dc facere, si seruare, & facere nopotuisse ut Item Chri1tus dixit apud Ioannem cap.rertio decimo . Exempla dedi vobis,υι quemadmo/u ego feci, ita, is vos faciatis. sed suomodo faciemus, fi facere nonpossumus Hanc eandem doctrina docueratnt Co cilium Tridentinum , Carthaginense, Aurasicanum , Lateranense, Bracaren , & alia multa Concilia, tum Generalia, tum Prouincialia,& subpartia anathematis contradicentibus , confitentur liberum arbitrium ceperiti in hominibus, quo, bene operando, comitante Gratia vitam me-
Vltimo eo argumento sie euineo Lutherum , & Caluinum . Si ipsi carebant arbitrio, cur eum essent Cat liet antea , contra Catholicos seripserunt' Si respondent, quod eoacti a Deo scripserunt, cur idem Deus cogit me secundum meos Aduertarios) ad scribendum contra ambos,eum Veritas una sit Si Deus cogit me ad veraciter scribendum contra Caluinum, & Lutherum : ergo sunt Haeretici, de falsi Caluinus,&Lutherus, dum contra Veritatem seribunt, & ego verax. Vel si cogit me ad seribendum falso eontra eos ; ergo a Deo procedit falsitas , Muia ipse me cogit ad falsum scribendum , de ad Veritatem impugnanda. At Deus non potest esse Ruthor falsitatis , quia est Veritas, & ipse Caluinus, & Lutherus hoe eone edunt; ergo solus Lu laetus, &Caluinus sunt falsissimi negando arbitrium in ho-mne , a quo, & non a Deo solum Lalsitas proccdere potest. Coneἰl um Ποῦ dentinum pro arbitrν Iiberta
Innocentium I. PontifcE. Concilium Aura canum , Late
135쪽
In quo demonstratur Deum sinere nos uti liberta ad operandum sine aliqua coactione; & quod sine Diuina Gratia non possumus bene,&meritorie operari, sed ipsa Diuina in-
operamur, & me- . litorie. SΠppocto, quod arbitrium in Hominibus reperiariis , tria vitiria
sum in praesenti capite. Primum est, num Deus nos sinat ad nostra beneplacitum tali uti arbitrio, an potius illud Metat ad male, vel bene Dpzrat dum secundum est; an cum solo, & nudo exercitio liberi arbitrij possimus animam a peccatis praeseruaro, vel subleuare absque Diuti no Miutori γ' Ter viva, est, utrum sola Gratianos praesoruet, vel subi . ij. , -- pescat , an potius cum arbitrio humano coniuneta hoe essiciat ρ ει ιm kl θις- ut Ordinate procedamus a primo articulo sumemus exordium . - . Nullius momenti, Mutilitatis foret homines liberum possedisse arbi-Mans. - rium , fi Vera esset Caluini blasphemia, nimirum, causam omnium pec-nin ψiu hae Ha eator am in hominibus Deum este, ut supra capite decimo octauo dix Bhὸmia fuiι mus. Ante Caluimuri hoc petfiἀum dogma docuit impius Manieliatus is Maniebatis. qui auserena Arburium ab homine, per consequens alia rebat Deum Α- . thorem esse peecati ex eo, quia inquit ipse , Deus hominem ad pecca rus μ ρηεμ duin emit eo modo, quo damnatus ad furcas, gaudet libero arbitrio , Uret ab extrinseco eogitur at aeeeptandam suspensionem in patibulo; si qui P t 'P ρ dem nil nobis inseruiret arbitrium, si in qualibet actione facienda ab ho- ρέας ς mine, ei ab extrinseco inferretur violentia,nepe a Dei omnipotentia, ad hoe dumtaxat, ic non ad illud operandum; at non sie res se habet, nam Deus non eust Deus ditauit nos arbitrio vnclaquaque, & totaliter libero, α illud in sua Nilo modo ιιιμ libertate reliquit ad bonum, vel malum patrandum. Totum hoc testarum arbitrium tur Eccletrasticus,capite quintodecimo sic aiserens. Deus ab iniιio con quoc expresse siluit honMnem reliquit illum in manu eonων sui . Ex hoe textu Ii-rsatur serj- quido constat Deum nullo modo cogere arbitrium, & per consequensn
rura. esse nostrorum peccatorum Authorem . Tum quia Psalmo quinto canimia frat. I. stu tur. Aon Deus volens iniquitatem, tu es. Et Gregorius Naaianzenas
136쪽
malorum eausam esse dicit. Item Aagustinus ad articulos sibi falso oppositos Λὶ sic inquit'. Detes abιιιι , ct abominabilia opinio es t Audite perfidi Haeresiarchae ὶ qua Deum cuiusque maia voluntatis, is actionis c re
ait esse O thorem. Praeter quam quod Caluinus vult,quod Homines in uiti, siue coacti peccata committant; & ego ex diametro assero contro Caluinum, quod si nos cogeremur ad peccatum, neutiquam peccaremus, quia adhue Aristoteles docet, quod respectu eorum, quae iuuite facimus, neque Iaudamur, neque vituperamur. Imo Deus esset iniustus ut supra dixiὶ nos puniendo de iis, quae per violentiam ab ipso nobis illatam e mittet emus. Addo , quod in sacra Scriptura plures leguntur textus expliciti. in quibus obseruantur peceata mere voluntaria distincta ab illis, quae vel ob ignorantiam , vel ob necessitatem operantur homines. Sic Deuteronomii cap. decimonono, deputantur sex Ciuitates pro refugio il- Iorum, qui inuoluntaria commiserunt homicidia. Sic etiam apud Ioannem eap. quintodecimo legitur. Si non venissem ,πlocutus eis non fuissem peccatum non haberent. Item Epistola prima ad Timotheum capite primo dicit ut . Misericordiam consequutus sum , quia ignorans feci. igitur Peceatum in tantum peccaram est , in quantum voluntarium est. Sic docent CIemens Romanus lib. 3.3c s. recognit. Irenaeus lib. . cap. TI.Ctigenes in quartum .contra Celsum. Clemens Alexandrinus in p. stro
mat. Hilarius super Psal. I. & IIs . dc tandem Augustinus lib. r. retract. cap. I 3. & idem bis replicat in libro da duabus animabus contra Manichaeos, & alibi siph. Ex quibus liquet nostram voluntatem, non Deum
esse eausam peccati . . 3Αt hie voeiseratur Caluinu . Iii Seriptura saepissimε legitur . ne ulindurat. Deus exeacat. Deus dat in νeprobum sensum , α consimiles textus quam plures leguntur: ergo Deus est Author peccati. Respondemus, quod eiusmodi Scripturae intelliguntur, δc loquuntur permissiue , non eomissiue, quia Deus permittit,non committit peccata . Vel si dare velimus Deo actionem aliquam in ordine ad peccatum , dicimus quod peratur paenam peccati, non peccatum . Vel quod subtrahendo Gratiam suam , negative dicitur Author peceati; Vel dicimus , quod Deus agit in physicum , non in moralitatem , siue malitiam peccata, idest concuriit ad naturalitatem, non ad peruersitatem operationis. Vel dicimus,quod agit, siue operatur id, quod est effectus . non defectus ad ionis; siue circa id , quod attinet ad naturam, non ad vitium , quia ita Deus causas acimto istrat secundas ut eas proprios motus agere sinat. Quantum vero ad secundum quaelitum propositum, num scilicet solis viribus liberi arbitri j, absque alio extrinseco adiutorio possimus nos metipsos taliter a concupiscentia. vel mite defendere, quod vat eamus animas nostras a peccatis praeseruare t Alfirmative respondent Pelagius, de Caelestinus Haeretici eum ipsorum asseclis, ut refert Hieronymus illa
Dialogis contra Pelagianos; & Augustinus libro de persectione Iustitiae , α de bono persevcIanuae. Ar
proruare is peccatis , Pelagiur Ca
solis arbitrii viribus posse ania mam 'a peccarii trUervare.
137쪽
At Catholici eum saneta eorum Matre Ecclesia ad praedictum qu stignomosoli η negative respondent sustinendo, quod non solum homo peccator Olis rura Miri s liberi arbitrii viribus, stunalis interioris cancupiscentiae, &aliis stimu- concupiscent ψ lis externis obsithere non potest , & se praeseruare a peccatis; sed etiam ob ιυ stimu- adhue hominem adultum statim post susceptum Baptisma vel quo- Iis non potes. diis at io modo iustificatum, & in Dei gratia existentem, eum sola huiusmodi praeexistenti gratia iustificante non posse in posterum se innocentε cie in μοι - seruare, sine aliquo particulari, & nouo auxilio , nimirum sine nouaesiustificam ρρ' Gratia perseuerantiae. uerum est inquit Conedium Tridentinum seia isse U- ρε- sione sextα ὶ Quod liberum Arbitrium in nobis exti linum non est , sed via seruare sine inditis attenuatum . Unde ad instat Euangeli et Samaritani, homini per xilio gratia Adae pereatum nonsuerunt ablata naturalia, sed bene vulneratus fuit an perseuer rar έν naturalibus. 3c quod hoc sit verum, quis unquam fuit se iustificatus,& in qua es disti ' Dei gratia firmatus , sicut suerunt Apostoli e & tamen Christus pro Apo-cta a rustis . noli, tapE Patrem rogabat, ut in bono faceret eos perseuerare, nunc di-
σε cens. Patre Sancte Ierua eos in nomrne tuo. Alibi dixi t. orare ne intretii in tentationem. Alibi. Ne nos inducas in tentationem. Si e Paulus volens homines facere certiores de hoe speciali Dei Auxilio Epistola prima ad Corinthios cap. decimo scripsit, Fidelis Des , qui non parietur vos tentaνi supra id , quod potestia. Hoc idem habetur in Psalmo qua
niasias Inferno habitasset AEnima me . Et Psalmo centesimo vigesimo ι ex eo subditur. Nisi Dominus euaorierit Ciuisorem, .s idest animam )Ρώ-sνamigilat qui custodis eam. Quapropter Cyprianus in expositione Orat. Dominicalis, solebat nos consulere, Ut semper Deum rogemus, ve. AJ . in eo , quod esse capimus perseueremus. Similiter Augustinus ib. 1. de bo- θησῶ Mitte i no perseuerantiae, sile discurrit. Cur enimperseuerantia peritur a Deo, si tana verbo. non darura Deo Parisormiter Hira nymus lib L. contra Iovinianum, in- quit. Non sie donata ea liberi arbitriν gratia, ur Dei per singωIa tollaιων Concilium se ad minimium. Pariter Cyrillus lib. 1 I. in Ioannem cap. 1 I dubdit . N eundum Aur syjamis , nisi diuinitus suu emetur nulla penitus ect. Item Gregorius libas canis , t i 13. mor. eap. as. sic Ioquitur . i. sumur, si nonditoris nostri prore- doceat i ctione deseramur ' Item Bernardus serm in Cant. hoe modo sermocina- . tur. Qui dedit voluntatem paenitendi opul es , ut addas, ct virixiem Innocent με eontinendi. Item Concilium Carthaginense sub Innocentio docet ha Pontifex , ct reticum esse Mirmare, quod non sit opAs petere Huinum ainutorium, ne Primu . diaidamus. IKem testatur Synodu. Milleuitana. αὶ Natura nostra πιια ' . lo modo β'sam ingratia Creatoris non diuuantis conseruare peres . Ita Calest ημ doeent is) cone ilium secundum Aura sicanum . Idem In noeentius Pomu Psint. t ii sex eὶ Epistola prima ad Coneilium Carthaginense his merbis praeci- εὶ . sis. Neeesse es , ut quo adiuuante vincimus , eo iterum non adiuuante Concilium' - lineamur. Idem docet Coelestinus primus Epistola prima hisce notis. uentivum sere. mmo idoneus est ad su erandas Diaboli insidiar , nisi r quotidiana c. c. a . Dei adiutorium perseeuerantiam aeceperit. Et tandem Coneilium Tridε-tinum εὶ idem asserit his Vcrbu . Perseuerantia manus aliunde ha/erico milium THdentinum docet humanaem
138쪽
nan Ois, nisi ab σε qui potens es, eum,qui sat Iratuere, ut perseuera
terset. Ex quibus omnibus clarissime apparet hominem Iustificatum, i cet arbitrio ditatum , attamea sic esse a concupiscentia, Sc somito eius libertatem attenuatam, ut sine speciali Dei auxilio non possit .i peccatis a stinere, cum validiores sint vires concupiscentiae puris viribus ipsiu, aetis bitriI .
Ex praedictis sequitur resolutio tertii propositi quae siti, nimirum,quod Resolutio terni
quotiescumque nos libero arbitrio utimur, dc quantum in nobis est cona- quasili. mur, ut liberum arbitrium virtutes eligat, δc peccatum abhorreat,toties, dc semperDeus sua gratia supplet nostram imbecillitate, ac Difirmitat e- Facienti qua leuando, roborando, Sc vivificando arbitrium, ne eadat in culpae fouet, tum in se esti se innocentem si iustificatus est seruet; vel si cecidit, resurgat, sudi Deus non Aeneposito tamen qaod lapsus omnes arbitrij vires implicauerit, & applica- gat Graι-- uerit, ut seipsum a peccato subleuaret; Sc fie s emper quod homines, quatum in eis et , faciunt, ut se praeseruent, vel ut resurgant, nunquam tu adiutorio ipsis Deus deerit ivnde apud Catholicos vulgatum currit ad Sium . Facsentι quantum in se est Deus non denegat gratiam suam. Sed bie petit Caluinus, cur Deus sua sola gratia non iustificat impium3 Cur Deus a non n eleuat lapsum ' non confirmat in perseuerantia iustum absque hu- bis exquirit armani arbitrii concursu ' Respondemus, quod in Diuinis actibus temper bitrat eoopera Vult Deus, ut coniunctim,dclimultanee operentur Milericordia, dc Iu- tionem ἰstitia , quar ad inuicem se Oseula litur , dc apud Deum insepaiabiliter inc dum ; dc sie si Milericordia Diuina gratiam nobis tribuit: Iultitia etiam Druina nostram cooperationem. Ec laborem exquirit. Ιyraeterea si Christas pro nobis passus, ει mortuus est, aequum in , ut nos minime ad pori perueniamus salutis, absque aliquo noltro labore, & co eratione: dc li-ἀEt nos, sine nobis creauem, mori vultomen nos, siue nobis iustificare ,
ut coniunctim Misericordia, Ee Iustitia in impii iustificatione habeant lacum. Asserere igitur ad salutem sufficeri Gra iam, sine arbitrio,est Ex resis Manichaea, quam Caluinus sequutus est. Vel assercre lum ceru arb- rium, sine gratia,est haeresis Pelagii. Haereticalia sunt ambo haec asserra, quia accedunt ad extrema, dc Oinne extremum vitiosuri est.
At Catholiea Ecclesia medium amplectendo ad veritatem accedit dc sic habemus ad hominis iustificationein, vel perseuerantiam in Iustitio, sentent 'Rςς gratiam, sinciarbitrio sinicere, nee arbitriam, sine gratia: sed ψttu- ἡρ ic ocerque coniunctim coacupiscenti se, siue semitis obsistere viribus ,& ad A e- μή ςbtinend-mgnum Beatitudinis animam perducere. Hane doctrinam suis in sequen- D lutem regi i i docebimus capite, ubi agemus de iustificatione unpii. Quapropter μφ gr euiter collinitur, quod peccatorum arti sex nostrum extat arb1tetium, ς ver i stimulis concupiscentiae eonsentiendo. Quod vero on peccemus cau- ν- si est nostrum arbitrium, consentiendo, de cooperando cum Diuinat 'gratia, & sie peccatum semper est voluntarium, & totaliter pendet ab arbitrio, dc concupiscentia; Bonum veto principalius a Gratia , dc minus
Principaliter ab arbitrio, sed totaliter, & concausaliter ab ambobus pro
139쪽
aliquorum Anabaptisarum ab eodem Cal-nino damnata. lib. .inst. c. I.
De statu Hominis in peccato mortali existentis, atq; de eiusdem a tali peccato iustificatione.
Duo sunt mala principalia kquae oriuntur ex mortali peeeato , & liciis
minem peccatorem grauius eruciant, nempe Reitas culpae,3c Rei tas paenae . Esse culpae Reum signifieat animam peccatricem esse Deo Odiosam , iramque incurrisse Diuinam . Esse Reum paenae significat Hominem in peccato mortali existentem, di deeedentem deputatum esse ad aeternas inferni Rammas, ac tartarea patienda supplicia; &sies Homo in peecato mortali decedit, uti reus culpae perpetua Dei visione priuatur quae etiam plena Damni nuncupatur & veluti Reus poenae , paenas qua sensus dicunturi subibit in inseris. Ecce haee duo mala apud Matthaeum cap. vigesimo quinto adnotata. Dibeedire a me maledicti; ecce malum damni, nempe aeternum cius odium, eiusdemque visionis priuatio. Ira ignem aternum ecce malum sensus , siue paena sensus: εc sie ad ista duo mala caetera peccatoris mala reducuntur . Vsque adhue non inuenimus contradictorem; id quod nunc quaeritur est , num peccator adhuc vivens possit iustificari, siue a peceato resurgere,& in Dei gratiam redire Ali qui Anabaptistae sustinent, qui semel cecidii non polle amplius resurgere, nee polle a Deo remissionem expectar e. Opinio ista est tam impias, ut etiam i veluti talis) ab impijssimo Caluino agnoscatur, qui contra talem erroneam sententiam scripsit, α bene scripsit, quia eam impugnando verum diectat. Verum est igitur, quod simillies, ae millies cadit peceator decies eenties resurgere potest, & remissionem a Diuin obtinebit Miserieordia. Sic sanetuit Concilium Romanum septuaginta Episeoporum tempore Nouati. Idem scripsit Cornelius Pontifex in Epistola ad Fabianum. Idem Cyprianus libro de lapsis. Idem Ambiosius in libris de Poenitentia. Idem Chrysostomus libro de reparatione . lapsi, qui omnes ex prosesso in allegatis locis hoc firmauerunt Catholica Dogma. Sed contra hanc doctrinam videtur facere textus Pauli ad Hae-breos cap. sexto dicentis. Impossibi Ies eos, qui Femel prolassunt, uera per Paenuentiam reuocari. At aEhunc textum multipliciter Respondetur. Primam responsionem eolligo ex Chrysostomo, nempe Paulum nomine Poenitentiae intelligere Baptismum ut locutus est Lucas cap. tertio. Menit Ioannes in omnem regionem Iordanis praedicans Baptismum Paenitentia in remissionem peccatorum j& sic Doctor Gentium intiendit damnare
Baptismi iterationem, de Ontam O, quod semel, α nan pluries per Disilired by Cooste
140쪽
Raptismum deletur peccatum. Respondet secundo A Cyrillus , te Gregotius Nazianzenus, s si quod lys r ossibileὶ non semper signifi- λὶ
eat id, quod fieri non potest, sed multoties significat etiam id, quod fa- lib. s. de T rinis.cillime fieri non potest. Cum exempli Gratia dicitur 1 Christo Domino. et Non potest ciuitas abscondiflupra montem posita; & sic sensus est , non po- Orat. de Theoas, idest diffieile est. Sie ad propositum dicimus, quod ly impossibile ὶ logia. Deit hune sensum. Di iis ect eoi , qui semet prolapsi seus , iterum premenitentiam reuoeari. Nee aliter potest Paulus intelligi, quia alias nos Deus decepisset , dum per tot Prophetas nobis oppositum reueIauit, & ata serere Deum esse Deceptorem, vel mendacem, sacrilegum, dc Athe1sticis est; nam in Scripturis habemus, x primo apud Iraemiam cap. tertio. Remertere ad me , is ego resuscipiam. Reveraere aversatrix,'non auerta M te faciem meam. Item Ezechielis cap. trigesimo tertio legitur. Noumortem impij, sed ut conuertatur , o vivat. Item Reguin tertio capite cctauo habetur. Si egerint Poenitentiam in eorrisuo, dicentes, peeea-
mimus , exaudies de Creto . Item Isaiae cap. quinquagesimo quinto dieitur. Derelinquat impiara viam Fuam , ct vir iniquus cogitationes s. s, m re
Nertatur ad Dominum, O miserebis- eius. Item Ezechielis cap. decimac clauo legitur. Si impius egerit paenitentiam, omnium iniquitatum eius. quas operatus es , non reeordabor. Item Ieremiae cap. decimo octauo dicitur . Si paenitentiam egerit, agam,o ego poenitentiam Iuper malo, quo cogitaui, ut facerem ei. Item Iob eap. quartodecimo habetur. Tia qui dem gressus meos dinumerasti ,se parte peccatis meis. Item Psalino trivi Gesimo canitur. Misereremes Menu. Jtem in Gratione Dominicali rogamus. Dimiate nobis debi a nostra . Item Ionae cap. tertio legimus . Miserius est Dem super malitiam, quam loquutusfuerat, visaceret eis, is non fecit. Item Regum secundo cap. duodecimo legitur. Don. Imrs quoque transulit pereatum tuum ῆ Sc vltra praedictas Scripturas hane veritatem confirmant Maria Magdalena, Latro, Petrus, & sere innumerabiles alij peccatores in sacris literis, quibus fuerunt peccata dimissa. Re- sat igitur firmatum peceatorem lost lapsiam resurgere, & iustificari posce . Remanet, ut videamus modum quo peccator iustificatur, de resurgit sorde. Pelagius assirmat sola liberi arbitrii operatione , omni gratia seclusas
posse iustificari, siue resurgere hominem lapsum a peccato. At hanc opinionem,uesuti haeretiealem damnarunt C5cilium Milleuitanum, Aura sicanum secundum , Palestinum, d nouissime Triden tinum. Catholica igitur Ecelesia asserit hominem non solum cum solis arbitri j viribus non posse a peccato resurgere, sed neque semetipsum excitare ad applicationem arbitri j, ut resurgat, nisi a Gratia exeitetur , dc a Iliciatur ad arbitrium applicandum pro eiusmodi eleuatione, siue subIeuatione. Ex quo apparet tribus auxilijs supernatu libiμ in isto casu hominem indigere . Primum est, ut excitetur arbitrium ad operationem dispositivam ad iusificationem. Secundum est, ut quando arbitrium se applicat ad poenitentiam ad hoc, ut Ictagat,a noua gratia coadiuuetussi ad talem resurre