장음표시 사용
371쪽
338 Lib. II. Titulus πιπiste in praedium conductum intulit , tanquam Iocatori oppignoratarum Pro pensione conductionis. R. 3. In possessorio retinendae sunt haec duo: interdictum uti possuetis in ordine ad T linendam possessionem rerum immobilium , in qua quis turbatur extra Iudicium : & interdiactum utrobi pro retentione possessionis rerum mobilium . R. In possessoria recuperandae inter praecipua sunt duo juris civilis , nimirum interdictum unde vi pro recuperanda possessi ne rerum immobilium, & jurium immobilibus aequiparatorum , a qua quis violenter dejectus est: dc actio vi bonorum ramorum Pro recum randa possessione rerum mobilium , qua quis spoliatus est per rapinam , aut furtum , α Item duo de jure canonico, quae non vocantur interdicta, sed condictiones ex lege ad recuperandam possessionem, nempe condictio ex c. pe contingit1 & conditio ex can. redintegranda , & haec dicitur etiam remedium redintegrandae . Sed de remediis recuperandae aget sequens
TITULUS XIII. De Rsitutione spoliatorum .
2 3 Spoliatus regulariter restitui debet ante omnia , se plene , modo prooet spoliationem. 4 Quae sint remedia possessionis recuperandae , quibus agere possit spoliatus ; quodnam bt optimum . Remedium Redintegranda datuν etiam contra tretrum possessorem bonae Dei. .
s Quae si alia rivi Apoliatoris.
372쪽
De Restitutisne notiatorum. 3ssa CPoliatus dicitur, qui clam vel vi injusteio claiectus est possessione vel quasi posse filione rei, nam spolium est violenta vel clandestina privatio possessionis, sive dein facta sit a privato, sive a Iudice juris ordinem non servante non enim concessum est Iudici contra jus aliquid facere, L 3et. f. de injur. ne inde nascatur occa' 'fio injuriarum, unde jura descendunt, I. 6. C. unde vi. Per restitationem intelligitur positio in pristinum statum auctoritate Iudicis facta. a Dico I. Regula est, quod omnis spoliatus
regulariter restitui debeat . Σ. Et quidem ante omnia. 3. Ac plene seu cum omni caula. q. MO-do probet possessionem prius habitam , δἰ dejectionem ab ea, seu spoliationem. s. Quocumque remedio possessorio agat. ParSI. Patet eia . i. seqq. ff. de vi se Pi armata, C. I s. II. I9.
cognit. l. I. I. cit. g. I. ParS 3. eX d. l. I. g. 3I. quia 6 I. c. II. b. t. ParS 6. eL d. c. g. 21. 23. se C. Io. de osc. deleg. Pars s. eL L cit. β. 6. I. I. 1sqq. C. unde vi, c. epe contingit 18. h. t. 9 n. redintegranda 3. cain. 3. q. I. Declaratur& probatur ulterius assertio; nam Dixi I. Omnis, ut adeo etiam praedo, seu qui invasit rem alienam , dc ab alio , modo ndia sit notorius rei dominus, si res spolietur, restituendus sit.
ne veniunt etiam haeredes ipsius de successores. Dixi 3 regulariter, quia non restituitur I. qui renuntiat privilegio restitutionis , permittendo spoliantem agere in petitorio. a. Si constet ianulum jus competere spoliato, ut si quis sponte dimia fit possessionem , ut ex c. I. qq h. t. docet communis contra Fachin. 3. Si notorium sit, spoliautem esse dominum seu proprietarium rei; cum n-
373쪽
36o 2 Lib. II. Titulus mitsoni; si autem spolians dicat tantum, se esse dominum, non tamen in continenti probet, licet si , restitutio procedit. 3. Si spoliato oppon
tur exceptio, quod agere non possit, utpote eX- communicatus vel bannitus , Vel crimen, eX
quo amittitur ipso jure proprietas & possessio,
v. g. crimen laesae majestatis. 4. Si ex restitutione immineret scandalum, vel grave periculum animae & peccati, aut corporis, vel damnum i reparabile, ut si uxor petat sibi restitui marΙ- tum, cui jam cohabitavit, qui tamen in contiunenti offerret se ad probandum impedimentum dirimens: vel si maritus peteret sibi restitui uxorem , quae fugit ob viri saevitiem, nisi nempe prius ille cautionem praestet de non ostendendo, dic. s. Si pro spoliatore contra spoliatum stet praesumptio juris, nisi spoliatus doceat de tit Io, v. g. si quis in aliena Parochia collegit Decimas, & a Parocho spoliatus est,
Dixi q. ante omnia , h. e. spoliator non auditura Iudice , antequam restituerit rem ablatam , nec ante tenetur respondere spoliatus ad objecta.
Dixi s. plene, seu cum omni causa, scit non solum res ablata , sed etiam ejus accessoria, &fructus omnes exceptis mere industrialibus adie spoliationis percepti , imo & percipiendi,
quos nempe spoliatus exinde potuisset percipere , licet non perceperit spoliator, sunt restituendi, item resarciendum omne damnum spoliato cum expensis, & exhibenda satisfactio pro injuria, nec spolians potest repetere expensas in rem sm-liatam factas , nisi necessarias Dixi 6. modo probet possessionem sec. sive dein ea suerit naturalis tantum, sive civilis tantum, sive naturalis,
ct civilis simul, modo quis possederit tempore spoliationis : item gaudet hoc privilegio restitutionis: qui possedit ut vadassus, emphyleuta ,
374쪽
De Restitutione spoliatorum. 36 Iusefructuarius, usuarius, conductor ad longum tempus , &c. Dixi 7. agat, h. e spoliatus induat partes actoris; si enim sustineat partes rei,& agenti, a quo suit spoliatus, objiciat exceptionem spolii , non restituitur , cum restitutionem non petat; actori tamen nec excipiens ratione spolii respondere tenetur, donec posiessio ablata restituatur; nisi conventus fuerit criminaliter, & non majori bonorum parte spoliatus aut nisi conventus super re spirituali opponat eXceptionem spolii in re temporali privata , vel vicissim; tunc enim non impeditur cognitio & decisio causae principalis, c. I. g. I. Or 2. b. t. in 6. Idem est , si objiciat spoliationen ab alio, non abactore, factam, c. cit. Dixi 8. quocumque remedio, videt. sive agat
Interdicto unde vi, aut actione Ut bonorum raptorum, sive ex c. epe contingit 18. h. t. aut ex canis redintegranda, 3. caui . 3. q. I. quamvis aliquod
si inter haec remedia distrimen , ut constabit ex asseritone sequente. Interim 3 objic. I. Praedo rem vi ablatam illicite detianet : ergo licite a quovis eidem eripi, & ipse sp
liari potest. 2. Bona fides, & aequitas non Patitur, ut dominus a praedone spoliatus cogatur ei dem rem suam restituere: ergo saltem praedo non est ante omnia restituendus . 3. Spoliatus beneficio ecclesiastico non restituitur, nisi prius docuerit de titulo colorato, ut tenet communis eX C. I.
de eo, qui mittitur isc. R. ad I. illicite detinet respectu veri domini notorii . C.ant. respectu tertii spoliatoris , qui nullum occupandi possessionem jus habet, n. ant. ω cons. Ad et . dist. ant. si not rium sit, vel dominus in continenti probare possit, se esse dominum rei ablatae. C. ant. secus n. ant. μ έ. Ad 3. transeat ant. n.cons & paritatem nam possesso beneficii est conjuncta cum proprietate '6 Crg
375쪽
Lib. II. Τisutus aeret . ergo actor super possessione etiam de proprietarct docere debet, quod fit probando titulum fallem
coloratum, arg. I. a. f. quaedam st de interdictis. 4 Dico a. Interest, quo quis remedio recuperandae agat. quippe si agat interdicto unde vi, selum permittitur agere, qui suo nomine posκ-dit, non qui alieno, ut depositarius, commodatarius, inquilinus aedium , conductor ad breve tempus , colonus fundi , procurator : item solam super spoliatione possessionis rerum immo-hilium: & contra eum, qui vi dejecit, mandavit , vel suo nomine factam dejectionem ratam habuit, & qui clam fecit, non contra tertium τuti nec liberis contra parentes: contra hos enim solum competit actio in factum rursus non ultra annum utilem in ordine ad persecutionem damnorum , licet ulterius concedatur de eo, quoa ad spoliatorem pervenit. Habentur haec O. . r. 22. Iq. 22.39. 3. O L . L I s. d. de vi se viamα Si vero inrentet actionem vi bonorum rapto rum, in rebus solum mobilibus locum invenit .. Si autem experiatur condatione ex c. saepe conti gis, agere potest etiam contra haeredes & successeres spoliantis , mandantis &c. imo contris que eumque detentorem malae fidei, seu spolii co scium, licet centefimus esset, c. saepe contιngit cinquod ait , non mustum juteresse quoad periculam animae, injuste detinere , ac invadere alienum. Quapropter, cum agatur de peccatoe & periculo animae, etiam in foro civili hoc remedium procedit. Si denique velit uti remedio can.redintae ram , quod omnium pinguissimum est, & in uir que foro propterea communiter adhiber, solet,co alere permittitur non solam, qui proprio sed etiam qvi alieno nominepossedit vel detinuit rem,
ut inquilinus , depositarius &c. & quidem sine Praefinitione temporis, tam in bonis immobili- bas
376쪽
De Restitutione spoliatorum. 363
bus quam mobilibus spoliatus, nec tantum contra injuste spoliantem, mandantem, & tertium possetarem spoliationis conscium , sed etiam ,
ut tenet communis contra Gallium & Layman, adversus quemcumque possessorem etiam bonae fidei, ad quem res pervenit vel cum', vel sine titulo, ad exemplum actionis quod metus causa, quae datur non solum adversius personam inferentis metum, sed etiam adversus OmneS , ad quos res metu extorta pervenit Ly. q. ult. f. quod met. casi. Sic sentire nos docet text. &gl. in d. can.tredintegranda, & recepta praxis
in foro etiam Civili , de qua testatur Mynf
rimi cum Innoc. & Abb. quod absolute non si necessarium probare spoliationem, sed sussiciat probare possessionem antiquiorem & U-Versariam nunc possidere ; quia possessio nova Praesumitur vitiosa vel clandestina. Objic. I. Melior est conditio possidentis: ergo
bonae fidei poste r non tenetur rem restituere, donec ab adversiirio probetur dominium . 2. IuSTecentius corrigit antiquius: sed c. epe contingit cit. cujus remedium datur etiam contra tertium, at malae tantum fidei possessorem , est recentiuS , quam d. n. redintegranda: ergo. R. ad I.
Non est melior conditio possidentis, quando jus resistit possidenti: sed can cit per verba per quascumque injustas casias, & dum impersonaliter
Ioquitur, contra quemcumque indulgetur restiis turio , & juxtae communem intellectum praxi firmatum resistit possidenti rem spolio ablatam imo, postquam spoliatus probavit spoliationem , Vesantiquiorem possessionem, desinit bona fides possidentis, & incipit militare ratio peccati. Ad P.
Ei f. ma. Si sus recentius exprimat correctionem, vel incompossibile sit , cum antiqui re ..
377쪽
364 Lib. II. Titulus XIV. 'C. ma. secus N.ma. nec exprimi correctionem d. c.saepe contingit, nec Per hoc, quod exprimat tantum malae fidei possessorem , pugnat Cum can. redintegranda; quia utrumque jus pro fine habet evitationem peccati , quod continuatur in injusta detentione rei spoliatae: injusta autem detentio detegitur , & malae fidei Possessio oritur ex probatione spolii. 3 Quaeres, an specialis adhuc poena civilis r periatur in jure contra spoliatorem lataὸ R. affixo nam de jure Civili in I. . C. unde vi constit tum est, quod si dominus per vim accepit rem suam, amittat illius dominium : si non dominus, Praeter restitutionem debeat aestimationem rei ablatae praestare. Et hoc jus non videtur co rectum a iure Canonico , sed potius approb
tum in can.2. cos. 16. q. 6. Notant tamen DD.
quod poena haec amissionis dominii, & praestan dae aestimationis, hodie paucis in locis sit usu re cepta, sed poenae arbitraria a Judice infligatur
z. Quid se quot lex sit contumacia. 3 Dolus antecedem substantiatis actum facit nu
tum , utι se error talis. 6 s p on vero dolus antecedens accidentalis, licet commIttatur circa contractum bonae Mei ε Facit ramea adium rescindibilem ex parte decepti ἀ
378쪽
De dolo , se contumaeia. 36sa Quomodo probari possit dolus.s Quando quis censeatur esse contumax. Io Quando ut talis condemnari possit. II Quomodo procedendum contra contumaces ,
iUamvis dolus hoc loco non alius a compilatore consideretur, quam qui conjun-hus est cum contumacia , cc in dolo esse censeatur, qui in judicio comparere vel re
spondere recusat; selet tamen hic sumi occasio tractandi de dolo in genere , nempe de dolo malo, qui nihil est aliud , quam verbam, vel actio, qua quis alterum malitiose decipit: dico , malitio , h.e. cum intentione prava decipiendi , per quod differt a culpa, ignorantia, errore, & deceptione materialiter tantum injusta. Dolus malus alius est verus, qui vel a jure habetur pro tali , veI indubitatis indiciis detegitur: alius praesumptus, qui ex indiciis non manifestis umgentibus tamen, colligitur per Lysis 6 C.ded D. In contractibus dolus praesumptus fere coincidit cum culpa lata, quam committit,qui in re aliena non facit, quod facere solet quilibet etiam minime diligens in re sua: non item in delictis.
Dolus in contractibus praeterea alius est antecedens, seu dans cogam contractui, qui ita movet ad ineundum contractum, ut deceptus omnino non contraheret, si veritatem sciret: alius concomitans seu incidens, quo stante nihilominus contraheres, sed alio modo, v.g. pro leviori Pretio. Si dolus antecedens versetur circa substantiam actus, vel rei in contractam deductae, ut si expresse restringas tuum consensum ad aliquid, quo non subsistente non vis contrahere, vel deciperia in corpore, ut fi vitrum emas pro gemma, vel iatali qualitate aut praedicataret, ad quod comm .
379쪽
niter silent homines restringere vel alligare mi insensium, vel ad quod ipse leges resti ingunt, Vo
eatu ubstantialis: si vero dolus versetur circa accidens, ad quod nec tu expresse restringis tuum consensum, alias non consensurus, si veritatem scires , nec tacite ex communi usu hominum aut dispositione legum , appellatur accidentalis. εχ Altera pars rubricae est de contumacia , dicta a contemptu, quae hoc loco sumitur pro inobedientia erga I udicem qua talem, quae committitur T. non veniendo, quando quis in judicium citatus trina vice, vel semel peremptorie , non compa ret absque justa causa excusante; & ista contum cia, si dixit, se nolle venire, vel si certum est, quod citatio ad ipsum pervenerit, vocatur Uera L ficta vero vel praesumpta, si non constet, an citatio ad ipsum pervenerit, ut si citatus est addo mum, vel per edictum pubIice affixum. 2. Non respondendo, vel non debite respondendo. 3. Recedendo a coepta lite abstiue licentia Iudicis . Non parendo judicis inandato, v. g. jubentis
praestari juramentum calumniae, exhibitionem in .strumentorunt , restitutionem pignoris , & Contumacia cadit tam in actos em quam ita Reum, ac praecipua est in non veniendo.
3 Dico r. Dolus antecedens substantialis idem est de errore tali contractum secit om ni jure nullum ; quia tollit consensum circae substantiam achus , vel re, in contractum de ductae ; qui tamen non solum jure naturali ,
sed etiam positivo l. 13. ff. de juri . se l. v. C. de I. O F. f. necessarius est.
4 Dico et . Dolus antecedens accidentalis non irritat contractum stricts juris. 2. Neque contractum bonae fidei probabili o Pars prior , quam sestinent plerique communiter contra Bal-dum, sumitur ex β I. inst. de excepi.
380쪽
De dolo , se contumacia. 3ἄτ f. de ali. empl. I. 1 C. de inutil. stipui ubi decepto datur actio vel exceptio ad rescissionem contractuS ' rescindi autem non potest, quod non valuit vel coaluit. Idem est, si dolus ab alio,& non a contrahente, fuit commissus I .pr1fh.t. Pars posterior, quam defendunt Less.Lam. Lug. Haun. Pirhing, &c. contra Panorm.Bart.& communem Legistarum, probatur I. negative, quia eae jure positivo non satis ostendit nullitas, & recessus a jure naturali , quo spectato valent actus dolo accidentali, sicut metu injusto extorti .:2. Ex paritate cum contractibus sirim juris ; cum dolus non magis Obsit consensui in contractibus bonae fidei, quam in illis. 3. Ex paritate cum Matrimonio , quod valet cum dolo antecedente accidentali initum, licet sit contractus bonae fidei, sicut de jure
canonico omnes contractus. Carvall. q.226.n. 7. Cum aliiS. q. ex I. s. C. de rescind. vend. ibi rsi dolo adversarii deceptum venditionem praedii te fecisse 'Praeses animadverterit, rescindi Veseditionem jubebit: sed venditio est contractus bonae fidei. Confirmatur: res aliena vendi potest valide I. 28. ff. de contrab. empl. sed vendens rem alienam agit dolo. s. Ex ratione: quia jura volunt gravare potius , quam ab obligatio' ne liberare decipientem, decepto autem favere: sed, si dicatur, contractus bonae fidei dolo initos valere, magis gravatur decipiens, & magis favetur decepto λ Cum iste habeat sibi irre-1cindibiliter obligatum decipientem, si contractum sibi seriem utilem esse contingat, ipse Vero decipienti obligatus emcaciter non sit e ergo .s objic. I. In L .h.t dicitur de minore, qui in
hoc imo, ut venderet servum j circumscriptus est,