장음표시 사용
51쪽
possit praecipere vel prohibere actus internos , de quo postea. Ad 3. Ecclesia Praecipiendo actus mistos ex interno & externo praecipit quemlibet eo modo, quo potest, nempe eXternum directe, I ternum indirecte. Ad 4. Quando Ecclesia ex Intervallo praeciperet actum internum cum externo conjungendum , iterum indirecte tantum Praeci-Peret , cum necdum probatum sit, directe , vel l litarie, eum cadere defacto posse lub legem humanam . Ad s. dist. maj. spectat finem supernaturalem, vi legis ecclesiasticae procurandam peractus externos tantum, c. ma. Per actus internos
directe ab Ecclesia praeceptos vel praeceptibileS , n. ma. Argumentum hoc rursus plus non probat, quam quod actus interni a jure ecclesiastico praecipi possint indirecte, in quantum nempe sine his ad us externi rite, & ut Oportet, PonI nequeunt. Ad 6. Innoc.XL solum declaravit, ad quid obliget jus divinum & naturale circa dilectionem proximi, &Dei, non posuit novam legem humanam , cum hujus materia esse nequeant acius mere interni. Ad . Quamvis potestas direαι speculative loquendo sit separabilis a coa iiDa, non tamen moraliter, & juxta praeIentem Dei ordinationem, Suar. I. . deLL. c. I 2.n. 8. Coerici neque vidirectiva, quatenus haec est vis obligandi a potestate saeculari descendens, obligantiu I ge civili, quamvis obligentur ex decentia nat rati , quam aliqui vocant vim dire ιι m. 6 Dico A. Postunt tamen a Legislatore humau1o praecipi vel prohiberi actus interni indire te occoncomitanter, quantum nimirum necessarilaui3t
ad ad um externum in suo esse physico vel molit1 rite ponendum, v. g. ut contractus In sio esse physico rite ponatur, debet libere & cum con-1ensu interno poni : ut Sacramentum II ratione
morali rite conciatur, requiritur intenζio laciendi
52쪽
ἰd, quod Christus instituit: ut oratio rite peragatur , opus est attentione aliqua interna &c. & qui
istos actus internos non poneret, peccaret contrae legem Ecclesiae. Ita cum Suar. Lq. cit. c. I 3. an. sis
communior contra Vasit. Silv. Dian. & alios, quorum sententiam Fili.&Laym. censent probabilem . Ratio est, quia praecipi actum internum indirecte &concomitanter nihil est aliud, quam illum praecipi quidem, at non immediate ratione sui, sed ratione actus externi, ad quem rite ponendum necessarius est internus: sed Ecclesiae
ita praecipere potest , & defacto ita praecipit ,
uti patet in lege de devota recitatione Breviarii, &similibus. Ieem procedit de lege vel praecepto, quo praecipitur intentio applicandi ad ce tum finem v. g. Sacrificium Missae, orationes et vel gratis administrandi Baptisinum, digne suscipiendi Sacramenta &c. quamvis enim hujusimodi intentio ad hos actus externos in suo esse physico vel morali rite ponendos non sit intrinsece &absolute necessaria, tamen extrinsece cum iisdem connectitur, ut fiant certo modo; & ideo hujusmodi intentio saltem est necessaria ad aliquod
esse moriae actus externi. Suar. I. c.
Dico s. Causa formalis, seu forma Legis,sunt signa externa, quibus voluntatem suam obligandi legislator manifestat, & promulgat subditis. Haec autem signa & verba debent esse talia, ut clare indicent, legislatorem non suadere tantum , sed praecipere ac jubere, qualia verba sunt, praeripiamus, mandamus, obligamus, probibemus, intemdicimus , teneantur, necesse est, non liceat ἰ nemo
post M. Si sint verba dubiae obligationis, uti haec,
statuimus, ordinamus,sancimus,decrevimus, Volumus sec. ex circumstantiis, v. g. ex consuetudine IOci,materiae gravitate vel necessitate &c.colligendum erit, an superior obligare intenderit, necne:si Plabier Comp. Pars I. C OIn-
53쪽
4o Titulus Itomnibus consideratis maneat dubium de volunt
te obligandi, non pro lege, sed pro consilio haberi debet; cum subditorum libertas si in posses.sione. Dixi, se promulgat subditis: quare ad se snam Legis spectat etiam promulgatio, & quidem
talis, quae apta sit populo & toti communitati, v Iuntatem Legislatoris obligare intendentis no tam sacere, uti quae fit per vocem praeconis, aut per programma in publico loco assixum. Nec sufficit solemnis constitutio legis in consistoria mi cipis vel decretum in Senatu factum, vel Contaliariis intimatum; cum lex essentialiter respiciat rotum populum & communitatem, atque ideo necesse sit, ut legislator tamquam persona publiaca modo publico seu modo communitati accommodato illi loquatur publice, ac voluntatem suam taliter promulget, ut innotescere communitati valeat ratione modi, quo fit promulgatio. Quaestio jam est, utrum promulgatio praedicta requiaratur solum ut conditio exparte populi, qui obligari non potest, nisi legem cognoscat; vel an requiratur etiam ex parte legis, ita ut haec essentia-1iter non sit completa, nisi debito modo sit promulgata , seu an spectet ad formam legis accidentalem tantum, vel ad substantialem. Ad hoc 8 Dico 6. Promulgatio legis est deessentia 1egis, & necessaria non tantum per modum conditionis ex parte hominis, qui sine notitia legis obligari nequit, sed etiam ex parte ipsius legis, itaut ista vim obligandi completam obrineat per Pr
mulgationem tanquam partem essentialem. Ita
communis cum Suar. de legib. I. I. c. II. n. 3. 6.RZ-tio; quia lex est regula totius communitatis, &locutio Principis vel legislatoris ad communitatem & totum populum citrecta, itaut ab omnibus
subditis intelligi possit, per L9. C.de lego. ibi; l ges Saeratissimae, quae confingunt homi m vitas
54쪽
De Constitutionibus. IiΘιὸEliab omnibus Eebent: sed locutio haec putablica Principis essentialiter involvit fgnum vel verba, voluntatis obligandi manifestativa, nec apta est ab omnibus percipi ista voluntas obligandi sine hujusmodi signo vel verbis: ergo lex
essentialiter involvit pro parte signum vel verba , quibus manifestatur, vel promulgatur lex: ergo promulgatio est de essentia legis. Confirmaturex definitione legis supra data, quae involvit promulgationem : ab eo qui curam communitatis babet, promulata. Unde promulgatio legis se non habet ad obligyndum, sicut applicatio ignis se habet ad urendum; nam promulgatio partialiter tribuit vim obligandi, non vero applicatio vim urendi. Postquam vero promulgatio legis debite facta est, statim in actu primo obligat omnes,cum totam vim obligandi jam sit consecuta; non vero in actu secundo illos, ad quos notitia non Pervenit: quae proin notitia requiritur selum per m dum conditionis, ut detur obligatio in actu secundo; quamvis enim omnes jam sint obligati,
per accidens tamen ignorantes legem sunt excusati, itaut contravenietido non peccent.
Quaeres, an lex universetis a supremoPrincipelata censeatur debite promulgata, ut vim obligandi statim obtineat in omnibus provinciis, quamprimum fuerit per Praeconem aut publicum Programma afixum promulgata in sola Urbe praecipua, supremi Principis Sede λ R. I. Loquendo de lege civili, pro toto Imperio lata, non
statim obligat; sed debet promulgari in singulis
provinciis Imperii, ac insuper expectari fluxus duorum mensium ab hac promulgatione facta. Ita quoad utrumque ordinatur in Rubrica circ. I. Nου. 66. Ratio est , ut tollatur confusio,
& ne aliqui citius, alii serius obligari incipiant Vade insertur, incolas illius provinciae, in quae
55쪽
41 ratulus II. nondum promulgata est lex, licet stiant alibi
esse promulgatam, non obligari: nec illos sis,ditos, in quorum provincia jam facta est promulgatio, ante lapsiun duorum mensium, licet in notitiam legis jam prius venerint. R. 2. Loquendo de lege ecclesiastica universali probabile admodum esse, eamdem solemnitatem Promulgationis regulariter requiri , itaui non obliget in Provinciis & Dioecesibus, antequam in iis fiat specialis promulgatio, & ab hoc flux
rint duo menses. Gl. in c. 2. h.t. v.ante prohibiti nem, se in c. I. de conces praeb. in s. Abb.Arm. t. Bec. Leg. deI . cles. Lχ. c.22. dubit. I 3. Nicia. Serar. diis. delego. an. y6. Μol. tr. 2. deI. os . d. 39s .a n.6. Zypaeus Anal. yur. Pont. ad h. t. nu. I. Gibal. de Scient. Can. I. . c.2. q. I.Nari in innuat.c.23 -4.dc utramque sententiam ex Nav.& Αlex. communem dici notat Cherub. in Comp. Bullar. to. 3. ad Const. 9 3. Proh. I. ex communi regula in c. I. de N. O. N. tradita, vi cujus jus canonicum
sequiturlegesciviles, ubi ipsum nihil clare disponit, disponunt tamen leges civiles in re non spirituali, aut peccatum vel immunitatem ecclesi
sticam non concernente, a. ex c. I 3. de Poenis.
se remisi. ubi statuitur, poenam in Medicos ibi decretam non incurri, antequam Praelati Ac rum particularium illam legem promulgaverint. s. Ex Bulla Pii ΙU. Sicut ad Sacrarum, ubi Po tilax vult, decreta Conc. Trid. non obligare ante lapsum 3. mensium a finito Concilio, &nisi in singulis parochiis fuerit promulgatum prius, subjungens hanc rationem, quia jure et-imn communis citum est, ut constitutiones novae vim nonnisi post certum tempus obtineant: e go approbat leges civiles . Neque dicas , haec exempla ex c. I 3.cis. ω Bulla Pii IV. desumpta non
esse approbationem juri. civilis, scd emptionem
56쪽
avia ordinaria, perquam firmatur potius regu-Ia in contrarium, ac tacite insinuatur, obligationem legis ecclesiasticae statim, ubi Romae fuerit promulgata, seu publice affixa in Campo Florae ut solet fieri, vel ad valvas Basilicae Apostolorum, induci per totum mundum Christianum, nisi Pontifex specialiter velit, ut promulgetur in singulis provinciis vel dioecesibus, vel nisi statuat certum obligationis inchoandae termilaum. Negatur enim, quod stat exceptiones a communi regula; sed sunt potius declarationes recepti generaliter juris civilis pro casibus , in quibus jus canonicum nihil diversi statuit , adeoque sunt exempla hujus approbationis : quod inde
etiam confirmatur , quod Pontifices ordinarie
non statim solent obligare post promulgationem Romanam, & ubique intra idem tempus, sed
bimestre pro regionibus intra montanis & Italiae vicinioribus, quadrimestre autem pro ultra-montanis ad inducendam obligationem statuere. q. EX ratione; quia eadem videtur Pugnare ratio pro lege ecclesiastica, quae induxit Imperatores pro novis legibus civilibus totum Imperium spectantibus, ut nimirum vitetur confusio, & alii non obligentur citius ; praesertim cum in particularibus locis dari possint specia-Ies rationes, propter quas Episcopi Dioecesium juste se possint opponere novae legi : & hinc expedit, ut Papa non obliget, nisi prius per Episcopos , qui melius norunt mores & indolem suorum subditorum, aliasque circumstantias particulares , curet promulgari, & aliquo tempore post promulgationem suspendat obligati nem . Ceterum in legibus reservationem ca- Dum continentibus , privilegiorum vel Indulgentiarum revocatoriis , contractus , matrimo
57쪽
'. Titulus II vertarii passim nobiscum sentiunt. Dixi tamen , regulariter ; nisi nempe Papa per specialem clausulam indicet, se statim&ubique post promulgationem Romanam obligare velle: vel nisi usiis dc actaalis observantia alicujus legis suppleat vicem promulgationis particularis: sic Bulla C nae, dc Reguia Canceia obligant apud nos, licet specialiter non promulgentur apud nos.
Objic. I Papa non dependet in sitis legibus sexendis amodo Promulgandi, a legibus civilibus
Praescripto: ergo. 2. Pro opposita sententia stat praxis & stylus. Curiae Romanae. R. ad I. dist. t. non dependet dependentia necessitatis .
C. ant.. dependentia. ultroneae acceptationis. Jant. O cons. Αa esto quia sorsan praxis
moderna Curiae Romanae, fundantis se in probabilitate opinionis contrariae, Pro soro . exte no ita judicet; in foro tamen. interno propterea non prohibentur subditi nostram. benigni rem sequi sententiam, vere. probabilem . Non igituri eadem est necessario praxis in foro interno , quae sorte est Romae in sero externo , ut apud Palao. p. I. u. 3. diis. I. pum Iz. N. 3. docent Valent. Reginal. Menoch; Ιmo Gibal. I. c. fuse ostendit, praxim veteris Ecclesiae pro nostra. stetisse sententia. i Io Dico . Acceptatio legishumanae, si sim tur pro consensu populi in legem constituendam, non est deessentia legis , extra statum Democraticum, seu ubi suprema potestas non est penes totum Populum. 2. Neque si sumatur pro voluntate recipiendi legem, a Principe velingistratu promulgatam . 3. Ad durationem tamen & stabilit tem legis accident aliter necessaria est acceptatio populi, vel potius actualis observatio legis. Pars I. simitur ex l. r. ff.de const. Hinc. ubi habetur, quod Populus, Pene quem olim erat suprema potestas, etiam
58쪽
etiam legislativa, hanc postea absolute transtulerit in Principem ita statu Μonarchico. Idem dic, quod transtulerit ad optimates seu Proceres in statu Aristocratico. In statu autemecclesiastico potestas legislativa numquam fuit penes PGpulum , sed a Christo immediate Summo Pontifici, a quo etiam derivata est in Episcopos pro suis Dioecesibus, cum limitatione tamen, ne co. trae jus commune legem ferant: ergo leges in sui constitutione non dependent ab acceptatione vel consensu populi. Pars a. ex prop. ab Alex. VII. damnata hujus tenoris: populus non peccat, etsi absque ulla causa non recipiat legem a Principe promulatam et ergo leges obligant; consequenter totam habent essentiam ,. antequam reeipiantur a populo; alias non peccaret non recipiendo: ergo voluntas recipiendi legem non est de ratione legis. Et si haec populi acceptatio requireretur, exigua plane foret potestas legislatorum, qui praecise tantum possent,. quantum vel let populus: quod non tam esset regere populam,
quam rogi ab ipso. Pars 3. ex L 32. st. de legib. ibi: cum imae leges nulla alia ex causa nos teneant , quam quod judicio populi receptae sint,
item ex can. 3. d. . ibi: seges instituuntur, cum promulganture firmantur, cum moribus utentium approbantar: sicut enim moribus utentium in con . trarium nonnianae leges hodie abrogataefant; ita moribus utentium φω leges confirmantur. Atque in hoc sensu verum est axioma: lex non acceptata
non obligat; uti contingit in multis Bullis Pontificis
tum in Germania, tum aliis locis . . Si lex numquam fuit deducta in usum; cessavit per defvetudinem: si aliquando viguit ejus observantia, dc postea vigere desiit, cessavit per consuetudinem:
Plus tamen temporis requiritur ad consuetudianem quam ad desuetudinem legi contrariam ..
59쪽
he. Suavior est modus regendi populum, a
ad inducendam vim obligandi legum requirae tur consensus & acceptatio populi: ergo dicendum, quod populus sub conditione sui consensus transtulerit potestatem legislativam in Princi ves , & Magistratus. R. Non tam attendi d het, quis modus regendi sit suavior; quam quisitemcacior, &bono communi utilior: sed longe emcacior, & utilior modus regendi est, si
Populus, ex quo longe plures averiari solent leges etiam utilissimas reipublicae, in leges constia ruendas consentire non debeat, sed latas a Principibus recipere: unde sub eonditione sui conse sus prudenter non potuit transferre suam potestatem legislativam in Principes: certe de tali conditione non fit mentio in I. I. cit. O . 6. Dinae L V.C. ω C. ubi populus suam potestatem in Principes saeeulares transtulisse refertur. ii Dico 8. Causa finalis legis est bonum commune, seu utilitas publica, quam velut finem omnis lex spectare debet. Patet ex can. 2. d. . &definitione legis. Unde quando lex desinit esse utilis communitati, cessat & ipsa. . II. De causa effieiente, se essem legis.
xx Sicut causa effetens legis est legislator, sertule, penes quem est condere leges, potestate g hernativa seu jurisdictione legislativa instructum
in alios tamquam subditos, seu in integram com-munitatem perfectam; ita sectus praecipuus --nis legis est obligatio subditorum in conscientiὶ saltem ad aliquid C. delud. Vis obligandi sub culpa vocatur vis directiva legis, & vis obligandi ad poenam appellatur vis coactiva. Praeter obligationem, quam lex inducit ad ali-
60쪽
De Constitutionibus. 67 quid saciendum vel omittendum, &ad poena res subeundam, quam infligit lex pgnatis, datur adhuc subinde alius effectus, nempe irritatio seu
nullitas actus, quam statuit lex irritans . De his omnibus modo agendum.13 Dico I. Leges ecclesiasticas universales, quibus obligentur omnes Christiani per totum mundum, ferre potest Papa, & quidem selus. Prob. quia Summus Pont. est successor S. Petri, cui Christus ipse, & quidem soli independenter a reliquis Apostolis, licet praesentibus, dedit universalem
potestatem gubernandi totam Ecclesiam, adeoque jurisdictionem in omnes Ecclesiam ingressos per Baptismum, Catholicos & Haereticos, ubicumque extiterint, per illa verba Matth. I tibi dabo claves regni caelorum, faeper te aedificabo Ecclesiam meam, quodcumque ligaveris super terram , sive legibus sive alio vinculo. Item Jo: et I. pasce oves meas, illimitate omneS.I Dico et . Leges Ecclesiasticas particulares pro suis Ecclesiis, provinciis, Dioecesibus, & districtibus suae curae pastorali commissis condere Possunt. I. Cardinales. Σ. Legati Sedis Apostolicae. 3. Patriarchae, Primates, Archiepilcopi, &Episcopi. 4. Abbates & Praelati alii junctictionem
quasi Episcopalem obtinentes. Sumuntur haec eTc.2. O. de majoris. c. n. de osc.legati .et. b.t. in 6. cum can. q. seqq. caus9. q. 3. sec.6. deflatu Monachor. Idem concessum est Conciliis particularibuS , can. 6. d. 18. Capitulo Cathedrali Sede Episcopali vacante, c. II. 14. de majorIt. & communitatibus Religiosis, sive pePselum caput , sive per membra in capitulo vel congregatione capiti unita. Innoc. in c. r. destatu Monach. quia ne
pe his omnibus competit jurisdictio & potestas .
gubernativa alicujus communitatis . Limitatur tamen horum omnium potestas I. quod ne-C s queant