장음표시 사용
101쪽
ne varias Propositio iam generibus , quas Theo- . ' logia dogmatica compsectior.
f. CLXXIX. Aliqoia per- sux tradita mox S. 176. in Thoologiae dogmaticae
notione , liquet eam Donnisi Veritates a Deo revelathd h. i. mPleeti. Hae autem non unius generis aurit ;quaedam enim ad sidem directe , ae Per se perti i nent, quae nempe Suut e resso ac pelvipicue a Deo manifestatae , cujusmodi SunU mysteria Trinitatis , Incat nationis etc. quaedam VeI o ad fidem non pertinent , nisi ind nocte , quatenus ea insiciari nemo Iotest , quin aliiIuod principale fidei nostrae dogma simul insicietur : ubi si quis neget , Isaacum fuisse silium Abrahae , et alia, quae in sacris litteris narrantur , indirecω etiam earundem sacrarum litter rum veritatem , ae divinam inspirationem everteret. Vid. S. Thomas I. Part. quaest. 32. art. 4. Primas veritates tenemur e licites credere; alias Vero tantum implicites credore sufficit, seu ea animi dispositione , ut credere parati Simus , quidquid in sacris litteris continetur. L
Rursus aliae sunt .veritates immediate a Deo revelatae , aliae mediate tautum, quae scilicet in primis continentur; ut ex' iis necessaria, ef evidenti consecutione derivantus; hoc enim genus conclusionum, utpote cum, veritatibus a Deo revelatis intime connexum , ad fidem omnino pertinet, neque tolli P test, quin fides ipsa tollati r.
Scito LION. Id potest etiam multis exemplis ostendi ; sed uno , Vel altem contenti erimus. Synodus . . VI. 'definivit'; i duas osso in Christo voluntates, et operationes . 'quia id necessaria , evidentique Cons cutibne fluit ex illa veritate immediate revelata; in Christo duas esse naturas , divinam, et humanam. In concilio . etiam Lugdunensi II. sub Gregorio X. definitum est, . Spiritum S. procedere a Patre, et Fi-
102쪽
lio tarii quam ab uno eodemque principio; quae definitio fuit postea in concilio Florentino sub Euge-
Dio IV. iterum renovata, quia nempe id ex veritatibus immediate revelatis recta, atque insallibili coti- secutione fluit. Ac antea simili ratione concilium Laterariense sub Innocentio III. contra Abbatem Joachimum statuit , essentiam divinam nec generarct,
xiec gigni , sed Patrem esse , qui generat , filium , qui seueratur Ete.
Sed quoniam res haec magno est usui in Theolo- Diiplicitergia , nou etfit inutile, cum multis gravibus Theol . gis illud etiam adnotare , dupliciter aliquid contineri posse. in veritatibus a Deo immediate re elatis , lii, immediate adeoque dici posse medicit I Velatum : I. Veluti PaI revelatis.lcm tu toto ; u. Neluti effectum in causa vel Pr prietatem in essentia. I. modo revelata dicitur Haec Propositio : Petrus Peccatum originale comtraxit, quia haec propositio particularis continetur tamquam Pars in hac geuerali revelatat omnis homo Peccaaeuis A nι. Alio modo ad. fidem 'pertinent hae propositiones r Christus habuit liberum arbitrium , aut poli bat facultare ridendi, squamquam ea numquam usum fuisse legatur , quia utraque facultaS proprietas est humanae naturae, quam in Christo persectam suisse , revelatio nos docet.
Putant aliqui , dumtaxat primas propositiones ad Ali id est α- fidem pertinere , quia in veritatibus revelatis conti- qu unentur formaliter veluti pars in toto I non autem ἀι,. 'ti
reor tamen , ne ista distinctio nimis subtilis videa- dum. tur , et nisi saltor , istae etiam ad sidem pertinere dicendae sunt : quamquam ut adstringamur ad eas certa side credendas requ)ritur Ecclesiae desinitio , qua non lam existente, qui tales propositiones negaret , in fide certe erraret, haereticus tamen dici non Posset ; haereticum enim non solum exror faeit sed in errore pertinacia. Ubi etiam notandum est, a Theologis distingui dogmata, quae ad fidem spectant, ab iis , quae certa fide credi rivirtet. Primi generis sunt , quaecunque a Deo nobis sive immedinte et Duiligod by Corale
103쪽
e licite , sive mediate et i liciae revetita sunt salterius autem generis sunt omnia dogmata , quae. Melesia salii nescia, suis siti s credenda proponit.
Ariteuli fi- His addi debet etiam divisio articulorum fidei in
dei alii puri, puros, et mixtos. Primi ex sola divina revelatione. aliis mi υ ' deseendunt, ut suisse a Verbo Divino humanam n turam assumtam. Alii colliguntur ex divina revelatione , et simul ex evidenti aliqua ratione et sic exmpl. grat. quoniam ex divina revelatione constat in Christo suisse humanam naturam persectam , Consequitur in eo etiam fuisse humanam voluntatem et Iiberum arbitrium , quandoquidem ratio naturalis . nos docet , haec omnia ad Lominis essentiam pertinere.
Potest allia Nollem tamen , aliquem hinc colligere, nullum e qui rueuiu. se articulum purum , quia in omnibus artic tiam, ν disi credendis semper aliquod ratiocinipm intercedit, ab aliqua pro- Propositio noti in revelata, sia naturali 1 Positione n minecem: sic credimus Verbum esse verum Deum, tur liter cedi et Pptri ὀμο- ον, quia id ab Ecclesia definitum suit ', in concilio Nicaeno ; at vero celebratum fuisse ho concilium , atque hoc dogma definitum non ex revelatione , sed tantum ex fide historica nobis eo stat. Quod si ita esset , non modo nullus esset articulus purus , sed nihil plane esset certa , ac supereaturali fide credendum; quia conclusio, ut ajunt siet , semper sequisur debiliorem Parim.
duri ..Pisisti quae dissicultas , ut tollatur , distinguendum ostvum nostet asia motiVum nostri amensus ab ejusdem motivi appliea- sensua ab eius tione. Μotivum , cur Veram J.' C. divinitatem cre-
pplicatione. damus, est hujus dogmatis revelatio tacta Ecclesiae , et ab Ecclesia , quae in hoc salti non potest, suis siliis propositu ; certitudo autem historica de rici siae definitio non est , nisi applicatio motivi; unde etiam ad assentiendum huic dogmati potissimum t Ecclesiae auctoritate movemur, non autem a Dotitia histori ea celebrati concilii Nicaeni, quamquam et haeutalis est, ut cuicunque certitudini etiam metaphy
104쪽
sume in suo genere aequipolleat. Regula autem illa idialeetica vera est, quando utraque propositio pra
missa , est causa movens ad conclusionis assensum ς .ut xi dicam : Quidquid in sacris Utteris refertur, certa fia teriendum est; sed ex iis admodurn Pr habiliter eruitur, Morsen, et mulum fuisse, dum miserem, intuitiva visione donatos ; enm etc. hujusmodi conclusio non esset nisi probabiIis , quamvis major sit omnino certa. Videri potest Melchior Canus lib. 6. de locis theol. cap. 3. iu resp. ad
Secus tamen esset, si propositio naturali lumine Molivi ap- nota , quae in tali ratiocinio adhibetur , non esset plicatio debet omnino , et, undequaque certa : tunc enim conelusi R non esset fidei supernaturalis objectum. Sic quamvis dogma fidei revelatum, et ab Ecclesia definitum sit, in hostia rite consecrata contineri reipsa totum Christum Dominum, nemo tamen inde colligat, etiam dogma fidei esse, in hae numero hostia verum Christi e pus contineri ; quia evidens , aut certum undequaque non est, hanc numero hostiam esse rite , et a legitimo sacerdote consecratam. Tanta tamen hac de re certitudo habetur, qua possit sine idololatriae periculo publicae adorationi exponi; in nostris enim actionibus dirigendis ea certitudo moralis sussicit, quae non sussicit ad actum fidei supernaturalis eliciendum.
Ex principiis hactenus expositis resolvi poterit illa An sit de sidemaestio: an sit de side hune mMnem homi m .isuis, Ponti se verum Rom. Pontifcem ' Hac de re non multa inveniuntur apud veteres Theologos. Sed quaestio celebris tacta est tempore, et occasione congregationum
de auxiliis sub Clemente VIII. et de ejus origine legi meretur P. Hyacinthus Serry in rest. de uis.
Guxiliis lib. a. cap. 29. et Iib. 5. cap. 4. verum quaestionem hanc data opera hie pertractare, nece sarium non ost. Sive enim id de fide sit, sise non, sussicit profecto, rem hanc adeo certam esse, ut si quis quemadmodum recte ait cl. Muratorius in op ara de Ing. moderat. etc. sub nomine Lomiadi 'λDiuitigoo by Cooste
105쪽
tanti edito lib. r. cap. 18. ὶ Rom. Pon cem cisce electum , Pacisce regnantem, et ab univer sa Mosesia receptum cujusmodi est Pius VI. , non credat verum Rom. Pontiscem , eique idcirco obsequi, et Obtcn emne nolit, justa praec*ienti , hac una excuaatione fretus , quod non sit certam, ut aiunt, de sua , illum esse verum Romanae E
clesiae antistitem ; homo tam temerarius , u ot gravi crimine obstrictus , merito coctrcendus sit -- verissimis poenis, et communione ecclesiastica Priavandus . . . . Hinc justis castigationibus repressi
olim quidam Theologastri fuere , qui quum ab is ρ
stolica S, de damnatum iri praesentirent nonnullas suas absonas a Christi doctrina sententias, merarunt , aut Rom. Pontisci terrorem , sct incussuros , aut ' staturos damnationem si hanc thesim eυu garent , ac Proρu Grent: Non est certum de fide, hunc numero Papym esse verum Pontificem Roman xum. Ridesndum Plane, et Perquam temerarium consilium . . . quasi aliunde ENidenter non constet,
qui sint veri Ponti ces Romani, et quasi fatendum Ῥsis quoque non fuisset, hanc unam sufficere evia dentiam , ut Romani Pontificis, et Conciliorum d cretis , atque aucIOritati parere deberent, si Catholici esset, ae diei vellent.
Restat, ut pauca dicamus etiam de iis propositi nibus quae theologicae appellantur. Et quidem si do Theologili duntaxat dogmatica sermo sit , iacile liquet , eas omneς spectare ad fidem aliquo saltem modo , ut supra explicatum fuit. Si autem de The Iogia scholasticia loquamur , ea potest dici propositio theologica , quae deducitur quidem ex Principiis
revelatis, sed ratiocinio non omnino certo , et eVidenti , vel etiam ex testimoniis sacraram schipturarum , quorum tamen germanus sensus ab Ecclesia nondum determinatus est. Harum propositionum pl
ni sunt Scholasticorum libri ; neque omnus inutiles sunt ; multae enim dogmatibus Ecclesiae illustrandis plurimum inserviunt , et Theologiae dogmaticae arpendices vocari non inepte possunt. Magna tamen
Theologo adhibenda est diligentia , ut ea , quae si dei sunt , ab opinionibus hominum etiam probabit
106쪽
ti l , aut ceriis secernat ; qua quidem in re plurimam lucem asserent , quae de Variis errorum gradibus , eorumqua notis , ac censuris mox dicturi
De variis errorum gradibus in Theologia,
x ostquam 'concilium Constat liense sess. VIII. variis,' ac diversis censuris propositiones Wiclesii , et Ioannis IIus perstrinxit, usus invaluit, in aliis quoque similibus Occasioni hiis easdem notas distinguendi , immo et multiplicandi. Nam Synodus Coii stantiensis nonnisi septem notas adhibuit , aliae posterioribus temporitius vel a summis Pontificibus, Vela Theologis adjectae sunt. Nos praecipuas referemus, et explicabimus.
Prima , et omnium gravissima est nota hRereseos, si a non nisi illae proj a itiones consigi, possunt, quae e ressae, et immodFatast revelationi in sacris litteris , vel traditionc pei spicue contentae , aut Ecclesiae desinitioni adversantur. Potest doctrina ali in damnari ut haeretica , quin ille , qui eam docuit , sit haereticus ; cum nempe ex ignorantia , et siue pertinacia errat , Ecclesiae judicio se submittere paratus : hine illud scite dictum: errare Potero, haereticus esse non potero. Sic excusatur S. Cyprianus ah haeresi R baptizantium ; et sic etiam Semipelagianorum Coryphaei ut Sancti alicubi coluntur, Cum corum discipuli ut haeretici damnati fuerint. Et haeesacile intelliguntur.
positio erronea , vel haeresi proxima. Missis ali rum opinionibus, videtur, eas propositiones esse erroneas , Vel haeresi proximas , quae non adve Santve quidem expressae revelationi, aut Ecclesiae Conei lium
Do propositione err nea , vel ha resi proxima.
107쪽
definitionibus, adversantur tamen communi sancto sum Patrum , aut Doctorum sententiae ita materiasides , vel morum : aut tales sunt , ut ex iis evi, denti ratiocinio Theologico consequatur Corruptio alicujus artieuli fides. Sic ut erronea , et haeresii 'roxima in Cong. constant. damnata est illa propositio : θeciales orationes replicatae uni Persona per Praelatos , seu Religiosos non magis Pr u ne, quam generΦtes et quia opponitur communi M. Patrum ac Fidelium sententiae. similiter erroneum, et haeresi Proximum esset , negare Christum habuisse
ridendi iacultatem ; quia, Iicet hoc neque in S. Ut
teris , neque in traditione expresse inveniatiu , sui denter tamen ex mysterio Incarnationis inlligitur.
. m P 'p'' proposIllo sapsens haeresim , vel haeresti su .i '- .. ' a dicitur , quae licet absolute prolata possit
sano sensu explicari , ex adjunctis tamen vel contextus , vel personae, Vel temporum etc. suspicionem prudenter ingerit pravi alicujus sensus , qui lateat. Exemplum sit in hac voce Xρες Moxoς quae a Cath Iieis de B. M. V. sine ulla suspicione Proserebatur, quia aliunde unam Christi personam aperte in lebantur ; sapiebat tamen haeresim , de eaque Sin specta erat in ore Nestorianorum, propter rationem oppositam. ν
De proposi- 'si aliquid asseratur in matersa fidei, aut morum,
'oue teme noti quidem pugnet cum revelatione eXPru Sain verbo scripto vel tradito , aut cum ecclesiae de finitionibus ; sed tamen nullum est, aut nonni Si l vissimum id asgerendi sundamentum , tunc pro Sitio ut temeraria rejici ac dainnari meretuς ; cujusmodi erant plures doctrinae, in quibus Osim scholasti
ei honas horas conterebant. Idem dscendum de multis Casuistis , nisi sorte quis merito existimet, eos tu Pius errasse, dum sine gravibus sundamentis de pluribus humanae vitae actionibus definire arbitratu suo solebant, aliis eorum temerariis definitionibus imperitum vulgus acquiescebat. Similiter temeritatis aseguendi sunt illi intemperantiores Critici, qui assumptionem B. M. V. una cum corpore in coelum, aut Disiit Cooste
108쪽
multas sacras historias , vel miracula communiter recepta sine gravibus momentli rejicere audent; quod malum quotidie augeri vehementer dolemus.
Propositionem scondalosam ex effectu nominant Theologi, quia scandalum parit, et est infirmis causa ruinae ; ut quando aliqui minus caute, et sine necessitate vitia Ecclesiasticorum , aut Pastorum, aut Principum , ac Regum apud imperitos oponunt , quamquam Veritatem non lactant, laedunt tamen caritatem , et insuper scandalum generant insimis , quia debitis erga eos ossiciis quodammodo absterreu-tur. Ita etiam, qui Sanctorum Patrum veneratipaeniimminuere conantur expositis , ubi nec se non est, et saepius exaggeratis eorum naevis; cum tamen a
quitas postulet, ut quoad fieri potest, excusentur , atque eorum pietatis ac doctrinae gloria veluti coii-
S. CXVC. iAb his propositionibus non multum disserunt aliae,
quae dicuntur Harum aurium o sivae, quia scilicet , quamvis Verae sint , continent tamen aliqua absona, quibus piorum aures offenduntur; Piorum inquam, nam impiorum nulla ratio habenda est ;quemadmodum Christus nullam habuit rationem Pharisaeorum qui ex ejus doctrina scandali, et offensi nis occasionem immerito sumebant. Sic piorum aures offenderentur , si nonnulla de conceptione, et partu Christi Domini incaute explicarentur; et sic in Sa cheetio, et nonnullis aliis Moralistis multa reprehensa sunt de matrimonio, ac peccatis obscoenis, quia Piorum aures offendebant. S. CXCVI. . ic etiam propositio , quamquam in se vera, rejici quandoque meretur propter malum sonum, Vel --ιum Samum, quem prima fronte praeseseri, et Pro Pterea dicitur male sonans. Sic illa propositio: Deus excitat, et movet homines ad ma n, quamquam vera sit, si intelligatur solum de entitate peccati , aut de sola subtractione gratiae , absolute tamen prolata dicitur male sonans, quia exhibet sensum
De propositi ne piar nn rium offensi.
109쪽
obvium malum ; quo in genere peccasse GotteschaI- cum Sec. IX. etiam ii coiicedulit, qui alioquin ojus doctrinam fuisse puram , et Augustinianam defen
De aliis notia ope ae pretium 'non ' est alias notas uberius eΣ-Cς β rix plicare , quarum notio ex ipsa voce facile eruitur ;ut nempe de propositione Schismatica, Iudaica, Α- theistica etc. Ceterum de primis , quae majoris min monti sunt , plura dabit Melchior Catius lib. XII. cap. I. et seq.
De Seholasti- Coronidis loco pauca adjiciamus de censura, quam eorum Ructo merentur propositiones Contra communem , et una' kx-tς nimem Seliolasticorum doctrinam. Celebris est illa Melch. Cani praeceptio lib. XIIo de loc. thool. cap. . Si Scholastici Theologi aliquam conclusionem Jῖrmam , et stabilem uno ore omnes Statu rint, iamque ut certum Theologiae descretum fritibus am-Plecte'dum , constanter, et perpetuo docuerint, i iam ut catholicam veritatem fdeles sane an lectemur ; qua de re plura ibidem disputat.
Baro inter ad Sed primo ea est hujusmodi re via , qua aut vix,
CouVeniunt. aut nullatenus uti possumus, nonnisi enim rarissime contingit , ut Scholasticorum communis, ae Constans sit scutentia; et sea me semper inter se dissentiunt ;quo in casu certe Vera est ejusdem auCtoris Sente ilia , qui lib. VIII. cap. 4. ita statuit e Theologorum Scholasticorum etiam multorum testimonium, si alii conἱra Pugnant viri docti , non plus valet ad faciendam sdem , quam vel ratio ψsorum, vel πα-mior etiam auctoritas comprobarit. Sane ipse Canus nonnisi unum exemplum is ius communis consensu attulit , scilicet animam Christi , statim ac in corpore fuit inclusa, Deum aperte vidisse. Si plura quis exempla exposceret, sorte nee illi suppetereus.
veniant , iis Deinde etiamsi omnes Seholastici uno ore, et conm,uriesues εtanter aliquid doceant, nisi id ex sacris litteris, aut nisi istum .hit e ditione se didicisse ostendant, illud ad ederi Disiit Cooste
110쪽
certo pertinere non pi terea essicietur, ut proinde, qui ab iis se discedere prositoatur, a fide discedere
censendus sit; unde etiam idem auctor suam mentem magis perspicue aperuisse Videt- , dum loco mox Iaud. scripsit : Auctorum Omnium Scholastic rum communi sentcntia in re quitam gravi usque eo probabilia sumuntur an inuenta , ut illis r
fragari temerarium sit ; quod ita intelligendam est, nisi gravia suppetant refragandi argumenta. Sed de his hactenus. ἰ
De methodo, atque ordine. rerum , quae in Theologia Ustematica e Oni bent.
S. CCI. Nihil de historia Theologiae litteraria riun attinet
dicere , quoniam haec post Patrologiam satis explicata fuit, ubi etiam de Varia , quae variis temporibus obtinuit , Theologiae tractandae methodo satis
dictum est ; nunc solum addere opportunum ducimus , methodum , qua nos uSuri Sumt S, eMe eam, quae systematica appellari solet , quod Veritates eo ordine eaque serie coaptantur , ut una e altera , quoad fieri potest , vecte deducatur ; atque simul omnes uno voluti nexu, et vinculo inter se mali gentur ; ita enim siet, ut mutuam sibi lucem communicent.
Porro id facilius nos consequi posse speramus , si ordinem ipsum salutis , ut voeant , Sectemur , ut nempe , Postquam in Parto Isagogica ea exPlicuimus, quae Theologiae quasi praeambula sunt: I. agamus de Deo , ejusque attributis : a. de Trinitate Pers narum divinaram : 3. de rerum omnium creatione, ConSerVatione , ae gubernatione , potissimum autem de Angelis , et hominibus , qui ceteras reS Creatas dignitate antecellunt. Explicato autem Primorum ho-De methodo Tlleologiae 2Υ- stematicae. De ordine, et serie rerum in hae Theologia tractandarum a