장음표시 사용
111쪽
minum lapsu , veluti sponte sua nobis sese i et 4. lam doctrina de humani generis redemptione, stituta per Iesum Christum Ecclesia , et Sacra m Eucharistico. Cumque Christus de mediis etiam Pr viderit , et adiumentis, queis salus, ab ipso Paris, singulis hominibus applicari possit, haecque sint πα- eo Christi medicinalis , et Sacramenta no e ι os : hine 5. agendum erit de gratia Chrisu et Sa cmmontis. Deinde 6. de justificatione, nis Ομrinbus , et merito. Ultimo denique de mittione salutis in ipsa vita aeterea , quae in beatifica Dei visione consistit, et ad quam consequendam sicuti omnes aliae actiones nostrae, ita etiam Theologiae studium
112쪽
De Dco uno , Uusque ProprietGribu - , 'Pria potissimum in hae sueunda Tlleologiae Parte
πλmPl temur , vidulicet , Dei existetitiam , ejus eS- Sentiam , ne domum proprietates seu attributa, quae Deo conveniunt , ut unuει est iii cssentia.
Quamquam Dei existentia in ea Plii losophiae parie, qu Misen
quae Thoologia naturalis inscribitur, demonstrari Soleat , non erit tamen iuutile , idem argumentum 'longe gravissimum , atque hisce temporibus maxime necessarium, breviter saltem retraetarc. Prius autem quid De. nomine intelligamus, explicundum CSt: in- tolligimus nempe Ens a so Uso existens , et insi-Πi e Perfectum, quod omnium aliorum oratium causa es ctrix sit. 1Ιoc ens qui existere nugdnt 1 ψόot Triplex A gracco nomino vocantur , qui tu triPli dem Cla Sem ttieorum et distingui solent. Si qui enim sunt, qui nihil de Deo niis. audivepunt, Athei negativi dicuntur: qui eo impietatis deveniunt ut Deum cavillationibus de medio tollere nitantur, sunt Milet dogmatici. : qui . autem dubitare se dicunt , sit nec ne Deus , Alliei scγtiaci dici possunt. Jam vero colatra hos omnes Dei exiis Stetitia Vario argumentorum genere dumonstranda est
113쪽
ab aliqua est a causa productar eumque in causarum serie procedi non possit usque in infinitum, necesso tandem est, ut ad aliquod ens perveniamus autemnum , improductum, a Se ipso et ex necessitato naturae Suae existens , a quo caetera omnia originem traxerint ; hoc autem primum iens nihil aliud se potest, nisi Deus infinite perfectus. Hoc enim ipso , quod a se et necessitate naturae suae existit, nulla ei persectio deesse potest; quid enim ejus perim sectionibus limitem potiere potuit i non alia causa Praeter ipsum , quia a nulla causa ejus existenti dependet : non ipse Deus, quia ille sibi ipsi existen . tiam noci dedit; absurdum enim esset fingere, Deum, pntequam exsisteret, sibI ipsi existentiam dedis e.
Secundo Dei existentia demonstratur ex motu , Mam demonstrationem vocat Angelicus Primam et monifestiorem, I. P. q. a. a. 3. I prima enim causa hujus motus , quem tu rerum natura esse nemo nisi Mepticus negaverit, non alia esse potest, nisi Deus; ' si enim hoc negetur , aut necesse erit dicere , cumi Spinota p. 2. Ethicae proposit. 13. Lemm. 3. . unum corpus ab alio moveri, et hoc rursum ab aliu usque in infinitum, aut cum Ioanne Tolando ist. 4. et 5. ad strenam post Epicurum et Democritum,
motum esse materiae congenitum ; utrumque autem
est absintdum. Absurdum est primum ; nullum enim Corpus modo moveretur , si ad motum illius . nec sarius esset infinitorum corporum motus, quia i mnitum pertransiri non potest , ut ex ipsis terminis
Patet: rursus motus siugaturum corporum ea
Sam haberet , a qua productus esset; m' autem omnium a nulla causa penderet, quod iterum est absurdum. Nee minus repugnat, motum fingere teriae 4ngenitum et essentialem ; nam pri o in idea materiae non relucet motus , et materia mncipi potest , immo fortasse aliqua ejus pars est in persecta quieter secundo vel iste motus, aut conatus in m tum materiae essentialis dirigitur ad certam aliquam partem , vel ad omnem; si primum , debet eMe alimqua ratio , cur motus habeat ti no directionem 1, rius , quam aliam, quae ratio in materia esse non
Pinest, quae ex se ipsa indifferens est, ut mousetur
114쪽
secundum quamcum Itie directionem : si vero dicatur motum ingenitum materiae esse ait omnem directi nem , tune intelligi non poterit , quomodo materi locum suum mutet ; Videmus enim corpora, quae a viribus aequalibus , et contrariis urgentur , immota consiste ').
Tertia et multo intelliginitior Boi existentiae do Tertio
m stratio ex hujus universi contemplatione . pr mitur ; tanta enim in eo relucet pulchritudo , eo cinnitas , et in perpetva rerum Variatione Constantia, ut vel ' ratione carem necesse sit, qui eam non m sidorat, vul cum ratione ins ni re, qui eam sine omnia potenti , s pietatissiina , et infinita causa esse , aut
ipsos cogitationem convertamus, animique nostri naturam consideremus, cujus tanta est in Cogitando sa-cilitas , subtilitas in intelligendo , libertas in vole do , tantaque aliarum Persectionum congeries, ut recte fuerit homo a sancto Augustino appellatus mira culum omni miraculo majus; quis poterit non m
cludere , Deum esse tam mirabilis' operis inpientissimum artificem iS. V. Risu autem potius quam consutati e digni vide e uvtur ii Philosophi , qui ex fortuito atomorum con- ad crini uctu
cursu haec omnia prodire potuisse Somniarunt. Saneduli re putaretur , qui ex fortuitu litterarum jactu
De bae demonstratione praeter s. Thom. I. P. q. a. a. 3. et lib. I. coptra gentiles cap. 13. , consuli possunt P. Thom. Vine. Montgua Dissert. contra i Materialisti P. I. Seg. a. S. 6. , et p. a. ME. 3. ubi multa erudition o ostendit, hoc argumentulo fuisse a veteri hio Ecclesiae Pa tribus saepius usurpatum; et plures alii recentiores eamde materiam copiose tractarunt. Mundras apse , inquiebat ε. Augustinus Lib. XI. de cis . Dei cap. ά. ordiιιati ima sua mutatilitatis, et mobolitate , et Misibilium Omnium Pulcherrima syecie, quodam modo tacitus , et factum se esse, et non nisi a Deo ineffabiliter , atque inoisibiliter magno, et in aιitifer , at-
115쪽
xoo CAPUT I. . Virgilii AEnoissem, aut Iliadem Homeri prodire potuisse assereret: insanaeque mentis homo haberetur, qui artificiosam picturam, aut elegans aedificium excaeca partium combinatione maluisse sentiret; qua in m gis delirare dicendi sunt, qui hanc pulchere mam et ornatissimam mundi machinam caeco , et sortuito atomorum Ooncursui cum Epicuro tribuere
ScnoLios. Ad hujusmodi demonstrationes digitum intendere videntur nonnulla scripturae loca, ut illud Ps. XCIX. Scitote, quoniam Dominras ipse est Deus, ipse fecis nos, et non ipsi nos i item Sap. XIII. Vzni autem sunt omnes homines, in quibus non sub est scientia Dei, et de his , quae videntur bono, non potuerunt intelligere eum, qui est; nequae veribus attendentes agnoverunt, quis raset artifex . . . α magnitudine erim meciei, et creaturare cognoscibiliter Poterit creator horum videri. Atque illud denique Rom. 1. Invisibilia imi DEi ) a ereatum mundi Per ea , quae Iacta sunt, in uecta
consPὀciuntur; se iterna quoque ejus τιrtus ; ita in sim inexcusabiles. Addere tamen possumus Cum S. Prospero in epist. ad Demetriad: contemplati nem creaturarum parum prodeSSe ad cognoscendum Deum, nisi summus et verus agricola potentiam suo
Ῥeris adhibuerit. Quod exemplo veterum Philosophorum facile patet.
, P trem Praeter haeo invicta prorsus argumenta , quibuε gentium ς' -Dei demonstratur , aliud nobis Suppedit tomnium sere hominum tam sapientum, quam Indoctorum hac in re oonsensus ; in quo argumento Pt ' rimam vim ponebat Cicero 'in inquiens : dae quo OmnAm natura consentit, id venum esse neceSSe est. Omnes autem tam doctos , quam. indoctos in con ' tenda aliqua suprema Divinitate inter se consentire,' res est , et auctoritate plui tum Philosophorum, et experientia ipsa luculentissime comprobata. -- l D Lib. I. de natura Deorum cap. 3 Videatur etiam S. Thomas Libro II. contra sentiles GP. 34.
116쪽
Quantiim ad Philosophorum testimonium , unus sufficere poterit Cicero mox laudatus , qui fidenter 'inquiebat: Quae est gens aut quod genus hominum, quod non habeat sine doctrina anticipationcm quam 'Eam morum I ) Infiniti autem essemus, si M. Patrum similia testimonia in medium asstere vellemus.
S. VIII. Experientia autem id confirmat , primo ex eo , quod illi pauci, Aut Atheismum professi Sunt, tamquam monstra omnibus execrationi fuerunt. Secuu-do et quod itineratores , qui apud harbaras et incultas nationes diutius commorati sunt, earumque m res diligentius investigaverunt, nullam prorsus ha- otenus se invenisse testantur omnis Religionis expe tem ; et quorum propterea I elationes praeserendae sunt relationibus aliorum , qui rem minus Pi ope et minus attente considerantes aliquos populas nobis
depinxerunt tamquam Atticos nugatisos, apud quos scilicet nulla prorsus de Dei existetitia suspicis tu
Haec paucis complexi sumus, tum quia vetvs Atheos, qui semper paucissimi fuerunt, pluribas consulare Idem repetit pluribus aliis in locis , idemque tradunt
Sen. epist. II 7. Plutarchus a ersus Colotem prope finem, Heraclitus , Aristoteles, ut intilianus, aliiqae , quorum testimonia assert Hugo Grotius Lib. I. de jure belli et meis cap. I. Hoc argumentum infirmum visum est non solum Bae- io , cujus in hae parte suspecta fides habetur, sed etiam nonnullis aliis , qui nulla impietatis suspicione laborant. Verum multo plures doctissimi viri illud tamquam emcax adhibuerunt, prout videre est apud Io. Alb. Fabricium in λιectu ar'umentorum , et syllabo Scriptorum , qui Mer tatem Religionis christianae .... adseruertini cap. 8. A dia Possunt Uuetius in Alneianis quaestionibus Lib. 2. Cap. I. Bernard. Lamy in demonstrae. Meritatis, et sanctitatis Emicae Christianae seel. I. eap. 6., P. Antonitius Valsee-chi de fundamentis ReIigionis Tom. I. , et novissime Α-loysius Brenna de generis humani consensu in agnoβcend Diuinitate.
117쪽
necessarium non videtur; tum quia liaec sustus ζ et accuratius in Molaphysica pertractata supponuntur ; tum denique, quia, ubi actum est de Revelatione, - existentia etiam Dei luculcnter confirmata fuit, magisquo etiam confirmabitur iti P. IV. ubi agemus, creatione. ' .
Ostenditur, Deum ustrum a n mine rationis con me posse inculpate ignorari.
S. X. Ani. chei- Communem semper fuisse doctIs , indoctisque ali
stum pauci. quam saltem indeterminatam Diviuitatis notionem , nota fuit Vera hactenus manifestum iacimus; satendum , id meu eQ, - hane cognitionem fuisse in plerisque, immo tu omnimbus sere populis ante adventum Christi multis erro ribus foede corruptam , et admodum Parii os in Q gnitionem verae Divinitatis, quae nonnisi uatica esse potest, pervenisse. Hinc disputare coeperunt The
logi , an ham 'eri Dei ignoratio , quac admodum late patebat, fuerit in omnibus culpabilis r ut quidam inventi sunt, qui negantem sententiam tuerentur, quorum faba Opinio utiam luci tau Iis nostrorum
Ialidov. 3Iolinii in Cominent. ad F. P. S. Tliomae qua fit. II. ait. I. 1,anc sententiam nitia ime probrabilem appellat qtiem postea secuti sunt Cregorii,s de Valentia, Roderieus Arrissa , et alii. Immo Io. Caralii uel in Apologia contra Fagnamum ita fidenter pro imitiare non est veritus rposse inWincibiliter nesciri Deum , Theologi nobiliores syrmant. No nulli tamen aliquos holus inculpatae ignorantiae terminos Posuerunt, docentes : Deum Posse, sin minua toto vitae cursu, aliquo saltem tempore in- vinei hi liter ignorari. Ita inter alios Ioannes Marti non . Rane quorumdam TheoIogorum sententiam libenter adoptavit Ioan. Jae. Bousseavius in suo Emile Tom. II.; quamvis ali hi sui immemor , vel sibi parum constans Tom. III. p. m. 63. Deum in operihus naturae adeo se ostendere di cit , ut homo iacuItatibus sibi ab eodem concessis hene tem , eum. imorue non possit.
118쪽
S. XI. sed hujusmodi sententia e diametro pugnat eum . Sed hane sacris litteris; ita enim Deum orabat David m Psaliuo LXXVIII. E nae iram tuam in gentes, quae
tes non noverunt, et in mino , quoe nomen tuum seriptura non invocaverunt; quae verba etiam repetuntur 1 stendit. rem. X. V. ult. Et S. Paulus ΙΙ. ad Ttiessal. I. 8.
In flamma ignis , dicebat, dantis mindlictam iis ,
qui non noverunt Deum. Quae sacrae Scripturae racula , quamquam satis perspicua sint, adhuc t meti clarius ita explicantur a M. Patribus , ut ne reo possit Deum ignorare , quin iram divinam promereatur. Unum asseram Tertullianum, qui in lib. Tum etiam 5. comtra Marcionem cap. 16. postquam ostendisset, Deum naturaliter hominibus innotescere, ita cones dit i Mius est emo etiam ignoranus Deum Plecte- .re , quem non licet ignorare. Et rursus de Poenia tentia cap . 6.: Ignoranus Domistam mina excuti tuetur a mena, quia Deum in verso constitutum ignorare non licet; aQ demum in Amωμι. cap.
Ir. Haec est summa delini, inquit, nolexussim recognoscere Deum ) quem ignorare non possunt ruam Tertulliani sententiam etiam S. Cyprianus optavit in libro de vanitate idolorum.
Porro infinitus essem , si omnia aliorum Patrum Atque ipsa
testimonia in medium asserre vellem, qui masino tioil ologi consensu hanc Inculpatam Dei agnorantiam e Pl -Deealidunt ; brevitatis autem gratia ad hanc sciam rati philosophi ei. nem me consero. Posita invincibili , et inculpata Dei ignorantia nec rio consequitur, peccata ab his ignorantibus Deum pessinuata, non posse iis ad culpam imputari , sed esse Peccata tantum philosoPhica 3 quomodo enim homo censeretur injuriam irrogare ei, quem sine culpa ignorat ' at vero admitti posse ab ignorantibus Deum aliqua peccata, quae tantum phi losophica sitit, et non imputentur ad culpam, aper
te clamnatum fuit a pontifim Max. Alexandro VIII. tqui hanc propositionem Apostolico fulmine proseripsits 24. Aug. an. 169o. ): Peccatum philosophicum,
ac morale est acιus hv manus dis mentem natu
119쪽
, ' me rationali, ct rectae rationi, ' TMolo cum vors , et mortale est transgressio libera . Hvinare legis. Philosoρhicum quiant vis παπι in eo, qui Drum vel ignorae, vel .de eo actu non cogitat, si Wαυρο Peccatum , sed non est ostensa mi, neque Pecca- . tum mortale dissolvom amicitiam Osi, atque ae- , icram mona dignum.
h,..i iam 'lori H QR autem ratio Priabat, ncc Mevi quidem tem-Deu, infit p. -l Omii e usu rationis pollunte Deum inculte ignorari po- ignorari PDMe , nisi velimus illud Caramuelli test . approbare, qui in contra Fagnanum hun . . casum Proponit: Nascitur Puer , baptizatur, antequam loqui sciat, cupitur a barbaris , tu sylvamaria itur, et Acheis in hositive docetur, ad usum rationis Pervenit . . . Moriatur iste puer , antequam Quoret vincibiliιer Desum , et aliquod com- Absurda C - mi; at Poccatum mortale. Quo merum D. F--- . ..k ' - - mittest ' non ad infernum, quia Originali illo et actuali mortifero caret : ad coelum ergo Z qua re solutione nescio, an affluid magis absurdum singi possit.
Quamquam illa linige adhuc absurdior est doctrina Coelest. Ssondrati, qui in suo Nodo Prae Hrstinati nis ae soluto magnam gratiam a Deo Brasiliensibus , aliisque barbaris, in altisque nationibus collatum esse dicubat, quod in ignorantia Dei invincibili jacerent,lier quam in eccabitos reddebantur ; alioquiti certissime Peccaturi, si s Deum ὶ agnoscerent: Nem iit illustrissimus B suetus cum aliis 4. Galliarum Episcopis Inuo titio XII. hae Oecastorio scribebat rhoc surrest ad Wrroris cumulum, ut quia lege Dei, et gratia ingrati abutsmur; subtractio legis , et Vatiae non Poeniae, quod se en Ecclesiae visunι est, sed gratiae , et berti cio imPulitur. Nos contra ex sanioribus Theologiae principiis jugus , atque immortales Deo gratias agemus, quod in Sancta , aci' pura religione veram sui notitiam nobis concedere dignatus sit, illud saepius rcpetuntes : non fecit tal tor omni nationi, eumque orabimus, ut quemadm clum singulari hunesicio veram Divinitatem cognosci Diuiti Cooste
120쪽
LI ullum plane nomen est, quo naturam Dei accurate Deus pro- explicare valeamus; ut enim inqilisthat S. Gregorius p eno uinari Natiant. Orat. 36., Deus nullo nomine exprimi P rost, idque Ostendunt non tantum rationes, sed etiam
Hebraeoru m doctissimi quique , atque antiquissimi. Quam ob rem vel ipsi ethnici Philosophi Deum ερρηαω ines bilem esse dicebant. Necessitate tamen gente plura nomina inventa Sunt, quibus, ut inquiebat Origen' Lib. 6. contra Celsum, ad aliquam
ei nitionem Dei manuducamur. Hinc recte colligebat Dionysius vulgo Areopagita de Dis. Nomin. p. I. Deum esse et πολυωνυμον, quia nullum ha-hri nomen P rium et multa impropria.
De hae quaestione praeter Scholasticos consuli possunt litonius Amaldus in opere ς La Fouυelle herosi e dians la Morale aenoncee aia Pree etc. tit,i oeca, ione impugnandi peccatum Philosophicum plura habet hue spectantia Michael Elizalde Deforma Merae Religionis , P. Pitis' Th mas Milante mercitat. Dogmatico-m . Tom. III. Exercitat. qnica in proposit. damnatam ab Alexandro VIII. et P. Vinchntius Pati ZEi in sua Ethica Christiana Tom. I. Dissert. III. cap. V. Sed quantum attinet ad nodum prae stanat. Card. Ssondrati notare juvat inter NSS P Abbatia Bened. Paechinii Ord. S. Bened. inventam suisse dis- Irtationem sub nomine Barachiae Scutensis seu Ben Geta Parmensas in qua ostenditur , quae minus Theologica an eo ostere Midentur , tentamina potius i erfecta . et adseersaraa vus eruditissimi seiri esse , eaque temerσnιmas ab aliis edita multis adjectis , -ltis deletis, et a utatι3, 1mo Prae aegritudine, qua eat inctus est, antae initam edatronem νια δε ea ra cogitante . . . . ideoquaerιω non Pone opus illud Emine tiss. Vondrato tribui