장음표시 사용
141쪽
durationem Pharaonis ; gloria Martyrum et mira propagatio I eligionis christianae ex persecuti Oue Ty Pannoriam ἔ ac ut de aliis ni ultis sileum, maximum, et ineffabilo divinae Incarnationis honum occasione lapsus Adami effectum est.' S. . LXIV.
Solvit ir al- Alteri autem dissicultati occurrimus dicetido, Deumia,' permittere posse mala , quin aliquod ejui sanctitati, detrimentum afferatur; quia Deus non tenetur im-Pecli re mala , neque r tione sui cujus felicitati ni-I1il omnino obsunt; neque ratione hominum , qui . tius nihil debet. Homo vero permittens homicidium, illius causa moralis censetur , quia illud ex legibus
OcietatiS , in qua vivit , quoad potest , impedire
tenetur. Verum quidem cst , Deum velle Omalum hominum felicitatem, ad . quam eos in ipsa creati . De Ordinavit. Sed etiam verum est , hanc hominum solicitatem non esse ultimum divitiae voluntatis si nem, omnia enim, Deus P pter se ipsum , et prompter gloriam suam metavit; quam suam gloriam non minus in permissione mali , quam in pi curatione, boni Deus manifeste consequitur. Et de hoc dissicili argumento sat' 'γ.
Dissiduitas ex Non ita dissicilis ost solutio alterius dissicultatis,m li4 Phys - quam ex Malis hujus m undi physici , et metaphy-ub Urget , multumque exaggerat Baetius. Nam Ι. multas observat in rebus hujus mundi impersectiones , Huae mala metaphysica vocantur . quia ipsas rerum naturas veluti intrinsece assiciunt. II. Multo plura sunt mala physica, quae Deus bonus Posset, et dehoret impedire, nisi Dei, mali nequitia , et pst
De qno innumeri sere auctores tum veteres, tum Te celitiores erudite tractarunt. Illud tamen cavendum esse puto, quod 11unnulli incaute scripserunt, Deum mala impedire non potuisse . nisi . Don concedendo nobis liherum ar
i bi trinio. Hoe salsum esse ostendit S. Augustinus in Enchi- ridis cap. 98., eos desipere ajens , qui negant , hominum e voluntates a Deo in bonum converti, et in Iruno conservari non posse.
142쪽
tentia obstaret. Hujusmodi sunt vandines . alluvi nos , terrae motus , incendia , sumes, lues , et ceterae calamitates , quibus non solum mali, sed etiam justi , immo et ipsa animalia nullius certe criminis conscia saepissime opprimuntur.
Sed ut dixi , haec dissicultas sacile expeditur. Nam Silotiue
quantum ad mala metaphysica, seu imperfectiones, quantiun ad quaae rerum creatarum naturnm Coras quuntur, haec.
neque a Deo hono , neque a scio Deo malo prove- Pniunt , sed ex eo , quod res Sint ex nihilo extractae ; hoc cnim ipso omnium possibilium persectionum capaces non Sunt , atque adeo semper impei sectae necessario erunt. Ceterum Omnia a Deo creata in suo genere bona , et persecta sunt ; habenteniuo eum persectionis gradum , quem Deus ea habere voluit ad persectionem, et pulchritudinem universi , cui vel ipsa sorruptio rerum Omnino. nece saria est. Neque putandum est, aliqua esse in I rum navira imperfecta , vel inutilia , quia corum , usum , et utilitenem non percipimus ; sed potius cum videamus tantam aliarum rerum Pulchritudinem , atque utilitatem , ratio nobis p rrhuadere dc-het , et reliqua omnia habere sibi dubitam perfectionem , suaque utilitate non carere , quamvis nos 'noctuis similes eam non videamus. Praeclare S. Au- stinus Lib. XI. de civit. Dci cap. 22. Nos admonet , inquit , divina Providentia non res ins Pienter Nituperare , sed utilita em rerum dit litorimyuirere ; et tibi nostrum ingenium , vel infirmitas descit, ita credere occultam , Sicuti erant quae--m , quae vix Potuimus λυenire.
Mala autem physica Peccatorum nostrorum ac Prae- Irteipue originalis poenae sunt ; certi Mime enim CP quantian alidendum est, nullas futuras fuisse in hoc mundo ca- mala Plirsicia.
Iamitates , si nullum fuisset Peccatum , nam sub Deo justo nullus innocens iniser esse potcst. Videri potest S. Thomas I. a. Q. 85. art. 5. Nee m vere nos debet , quod hujusmodi calamitatibus boni aeque he mali premantur , immo nonnun- 'quata Boni magis, quam mali; iis enim utitur Deus, Duili od by Cooste
143쪽
ut i vini sicut auiiun in fornace a quarumdam immpci sectionum Cluti scoria purghtitur , majorem tuu in caesis mercedem, et gloriam acquiratat; ut enim inquiebat Apostolus, motriamtiaueωνι , et Oue tri&ι- lalisias nostra , a 'tre naιni gloriare Portitus Ost Tuturin coelis. ΙΙ. Cor. IV. II. Quantum sutum attinet ad brutorum dolorus , Ot mortem, jam multo ante S. Augustinus. lianc dissicultatem diluerat Lib. III. do lib. arbit. n. 69. inquiens: Inordinatissisιesa gitari , ut nec mortem, rarac Miam Cyrrui't seu DR Pa- tiuntur corpora bestiarum , quasi non sint mortalia , cum sint in si ma I aut id niata sint, quia sunt caelestia corpora ὶ meliora. Dolor autem , qu in bestiae sentium , animarinu etiam bestialium Uim quandam in sua gen re mirabilem , laudabi- laque commendat 'ὶ.S MOLION. Dei uni as a nobis utiliter creditur , Si Deo soli serviamus , prout Christus ipse nos docuit Matth. IV. Io. allegans illa verba Detitur. VI. I 3. Dominu- i eum tuum, adorabis , et illi soli servies ;
ot dubitum illi honorum Don reddere ; similibus enim dicebat Christus Luc VI. 46. Quid autem vocatis me Dominu Domino , et non scisis qua ' dico ' ct Μatth. VII. 21. 'Tu om Us, qui dicit mihi Domine, Domine, intrabit in regnum caelorum. Illi ergo, quem
Solum verum Deum Credimus , sit etiam horror , crooria in secula seculorum. Amm. ROm. ult, V. ult.
De Lue quaestione innumeri propemodum auctores
Cnratta, Copiose itie egerunt. Iliter Veteres naaclitie conamen dari ruerentur P. Angustinus in variis suis o Perihus contra
Manichaeos , praecipue autem in libris de libero arbitrio . et S Thomas l. P. Q. 49. 3. ; inter recentiores autem utilissimus erit P. Thoitias Maria Cerhoni Tom. II beol. Natur. quaest. 4. , omnes brielii cavillationes
ex doctrina S. Augustini erudite juxta , et lolide vescuit. Duili os by Cooste
144쪽
I 29 De superstitioso plurium Deorum cultu.
Desiniente δ. Augustino Lib. 1. de doct. mini. Superstitio P. Io. Superstitiosum ost, quidquid institutum est trio hominibus ad facienda , et colenda idola ρ
tinctus , vel ad colendiam sicut Deum creaturam ;qua desinitione S. Pater primam complectitur su-Iκ Pstitionis speciem, quae cst idololatriu ; alia enim Superstitionis species est , qua Verus Deus colitur , sed modo indebito , ut supra vidimus I. P. Ιsag
Quaenam autem suerit hujus superstitionis idolola- . De Hil ne trinae origo, non ita facile , determinari potest. Ab-λdololat tae . surdissima tamen sine dubio corum opinio fuit, qui testo Laetantio Lib. II. Divin. Iust. cap. 34. DUO-rum cultum ab exordio rerum luisse contendebant et Priorem osse Gentilitatem, quam mi Religionem.
Vid. quae diximus I. P Isag. S. M. Missa itaque hac paradoxa opinione , putant nonnulli idololatriam Primo fuisse ab Enos ante diluvium invectam ; illa Onim Vertia Genescos IV. 46. Iste costitit invocare nomen Domini ex hebraico textu cisa te pblκ ita interpretantur: tunc comit ρrofanuri Ip''nomen Domini , cui tamen interpretationi repugnat S. Augustinus Lib. I 5. de cisit. Dei cap. I 8. ct falciatibus eruditis de tempore antediluviatio nihil certi determiuari intrat.
Sed paulo post diluvium non minus certum, quam Quomodo mirabile est, veram Dei religionem, quam Noe si- post diluVium,liis , ac nepotibus suis purissimam sine dubio tradidit, suisse meda superstitione corruptam , adeo ut, si dosopho fides est Lib. I. Antiquis. Iudaic. cap. ., Abraham cujus nativitas contigit eo tempore, . quo mortuus cst Noe , scilicet anno 35O. post dilu- . iuni) Primur ausus sit acclarare, unum CSse Duum Theol. Do . Para I. 9 Diuiti oste
145쪽
rerum omnium opificem. Certe S. Augustinus Lib. I 6. δε civit. Dei cap. 13. asse ere non dubitavit , semum Thare persecutionem Passam fuisse a Cha daeis pro vera Pieta e , qua unus , et verus ab eo colebatur Deus ' . Ab eo autem tempore ita Vanus idolorum cultus longe, lateque grassatus est, ut Cicero vore dicere potuerit Lib. 2. de Divinat. cap. a. SVerstitio fusa Per gentes oppressit - ut Πιfere animos , atque hominum imbecillitatem occupavit. Et quamquam aliquibus ope saniuris Phil sophiae , vel etiam ex antiquae traditionis vestigiis
de unitate Dei persuasum foret S. 56. ), iidem tamen ipsi , quasi torrentis impetu rapti , fessis N
ininibus cultum adhibere noti verebantur ; done tandem Deus diabolicum regnum per altissimam Christi humilitatem, per Apostolarum praedicatio nem , Per sdem MartFrum Pro veritato morientium , et cum verita vi viventium , non solum ira cordibus religiosis, verum etiam in aedibus sum stilionis libera suorum servitute subυentit. Verba sunt
S. Augustini Lib. 4. Cisit. Dei cap. 3o.
Interpretes sere communiter seniant, Thare patrem Abraham suisse idololatrica superstitione implicitum , propter illa verba Iosue XXIV. 2. Trans surium flabilaoerunt meres Metiri ab initio , Thare Pater Abrisam, et melior , aerseierunt ue Diis alienis. Sed huie sere eommuni opinioni nuper sese opposuit vir aevo nostro longo dostissimus Alexius Mazochius Diciteg. Bibl. Tom. u. Pag. 2 ., ostendens, eam Pugnare eum iis, quae leguntur Iudith H. I. scilicet Israelitas exiisse ex terra Chaldaeorum , quoniam noluerunt seqni Deos Patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum etc. : quod de Thare patre Abraham die tum fuisse colligitur ex Gen. XI. 2I. Itaque versum illum Iosue ita intelligendum putat, ut ea verba e semieruntque Diis alienis, conjungantur cum aliis prioribus: Trans fluoium habitaseerunt Patres Mestri r verba autem media: Thara Pater Abraham , et Nachor, intra parenthesim poni debeant, non ad indicandum , tharo seris viisse Diis alienis, sed quod genus Hebraeorum fuerit trans- amnicum , non solum ex Parte patris , sed etiam ex Paris matris ; quia Thare non solum fuit pater Abraham. unde Hebraei paternum genus trahebant , sed celiam fuit Pater Tachor, unde maternam originem ducebant.
146쪽
Non uno tamen modo caeca ghntilitas in supWsti- Idololatraotioso idolorum cultu peccabat, ut S. Thomas obsese quRedR
Vat a. a. qu. art. I. Quidam simulacra mani
facta ut Deos colobant ; quod adco multis sacrae Scripturae locis declaratur, ut mirum sit, id potuisse ab Oriolampadio , Calvino , aliisque hutem 'xis negari. Id luculenter asserit Ieremias cap. II. 27. licentes ligno : Patre meus es tu , et ιvidi , tume gemuisti. Isaias autem idololatrarum insaniam ita pulchre describit XLIV. 13. ct seq. Arsifex ligna- ,rius .... su sit ex eis s lignis j et calefacιus est, et succendit, et coxit Panus: ae reliq- ve- ratus est mum , et adoravit et focis scu*tiae , et curvatus est antes illud, medium Gus combussit igni . . . reliquum autem Uus Deum scit, et scia Ptile sibi: curvatur arac illud, et adorat illud, ceobsecrat dicensr libera nio, quέα Deus meus es tu. Idem habetur Sapientiae XIlI. II. , et sequ. Quint Postea imitatus est Horatius, ita lepide idololatras suos iiTidens Lib. I. Sat. 8. iolim truncus eram sciamus inutile Egmum , Cum faber incertus scamniam faceretne Privum, Maluit esse Deumr Dcas inde m . α Nota est etiam historia , quam Diogenes Laertius. Lib. 3. de Stilpone narrat , ipsum fuisse ad Arem pagitas delatum , quod statuam Minervae a Phidia
Sculptum Deum esse negaret, poenam autem EG-gisse facete diccndo, negasse se statuam inse Deum, quoniam esset ma ' .
Alii antem ex idololatris adeo absurda sibi essing Alii minuabant numina, ut vel ipsis gentilibus emunctioris na- ab urdi, non Tis stomachum , vel risum moverent. Audiatur tantisper Juvcnalis, qui Sat. 15. ita AEgyptios irridet:
Quis nescit . . . . qualia demcns .
AE Etus portenta colat Crocodilon adorae Adi-sis eruditam Deorum gentilium historiam Lilii
147쪽
, Efficies sacri hic nitet aurea σαπιthecr. Porrum et cme nosas violare ac frangere morsu. O sanctas ges tes , quibus haec nascuritur in hortis Numina I et .
Alii minux Ismum alii erant minus quidem absurdi , non urdi, non tamen vere sapientes, qui statuis, et Imagiuibus ute-tδmqn iον Latitur dumtaxat ad salsas suas DivInitateS ColendaS , in eis enim gravissime peccabant , quod divinos hi nores Saturno, Iovi, Apollini, Marii, neri , Baccho, aliisque huiusmodi mendacibus Uuminibus tribuebant, cum homines mortales hi omnex fuerint , et quidem multis , magnIsque criminibus polluti. Immo, quod' magis absonum erat, IPSIS, postquam crant in Deos relati , adulteria , sui ta , a , aliaque insanda sceleφω tribuebantur.
Quos ta- Operae pretium non est, idololia: iae vanitatem . me omnes inini, et as inlitatem Sex Plura n otura sacra ubique condemnat, P ' 'd' μ' - r Roman. I. 23. et seq. , ubi de omnibus idololatris ita concludit e Commutavering moruatem Dei in mendacium, et coluerunt, esturae Potius , quam crevictim, quι est bene tus im
SOROLION. Catholicae religionis rant, aut ignorare se fingunt, qui nos mlolatriae accusant , qu d ' - .us 6. i Seemulo fuerunt omnes pietate InSIgne&, non Sceleribus polluti,
his, m obari Gentilibus, sed honos , qui
cilium Trident. sess. 25. quae lectu digui 'ima est , omnem cautionem adhibendam osse praecepit, tu omyus superstitio in Sanctorum invocatιone , re rum veneratione , et imaginum sacro usu tollatur Diuili Cooste
148쪽
Quamquam vero idololatria scelus gravissimum sit, Idololatria maximeque detestabile, non tamen Baetio concedendum est, illam esse atheismo pejorem. 'ὶ Nam pri- 'mo Vel ipso primo aspectu patet , eos multo Prius errare , , qui Omnem dirinitatem tollunt , cujusmodi sunt Athei , quam qui illam saltem in genere , et ex Parte cognoscunt , ut Idololatrae. Deinde isti aliquod Numun supremum , quodcumque illud sit , v
nerantes , ab illo et bonorum Operum Praemium SP Tant , et maloriim Poenam metuunt ; quo sit , ut aliquos saltem habeant virtutem sectandi , fugiendiaque vitia stimulos. Athei contra, qui omnem divinitatem aut punitus ignorant , aut praefractu negant , nihil liabeut metuendum ,. aut sperandum , nisi ab hominibus, unde etiam tu vitia procliviores sunt. Subtiles , et acutas , quibus Baetius salsum suum systema probabile essicoru conatus esι , rati nes expendere non vacat; quod ulli plurimi pra Stiterunt, id etiam observantes , non alia de causa Baelium superstitionem prae atticismo CondemnaMe ,
nisi ut istius , in quem propcusus erat, horrorem
AAoc attributum, quo Deus idem, qui ab aeteria prob. exsa- , nitate fuerat , semper perseverat , et pluribus in V Liliς i.
Id primo tueri nisus ea saetius in opere pensees diaverses fur tis cometes s. I 33. deinde dans ut continuationdes pensees S. 65. , et alibi, contendens atheismum non necessario ducere ad corruptionem morum; societatςm hominum atheorum ex Eolis honestatis digibus subsistere posia Ee ; atheismum non esse maximilitia malorum ; ae demum illi suos non deesse martyres. Porro innumeros Baetius nactus est adversarios , praeter Iurium implacabilem ejus hostem,
qui ipsum atheismi postulavit ; neque immerito ut pie xisque xiria doctissimis visuia fuit Di iij eo by Corale
149쪽
locis sacrae Litterae praedicant. Malachiae III. s. Ego Dominus , et non mrator. Num. XXIII. I s. Non est Deus quasi homo , ut meruiatur, nec uestius hominis , ut mruetur. Et in Epist. S. Iacobi cap. I. 37. Apud quem Deum ὶ non est transmutatis , nec vicissitudinis obumbratio.
ex ratio- Ratio quoque naturalis id ipsum luculentor osten ne. dit. Cum enim Deus sit ens α se S. 43. 3 , ab aliis causis mutari non potest, quia a nulla alia caii in dependet , ut sit ; neque a se ipso , quia sibi noti dedit esςe. Neque etiam mutatio in Deo intelligi potest per novam alicujus Persectionis acquisiti nem , vel amissionem; quandoquidem ens a se semper habere debet omnem possibilem Persectionem. Nec demum mutatio in Dei voluntate intelligi potest ; tum quia . Deus est semper in actu, et numquam in potentia; quo sit, ut quod modo vult , semper a tota aeternitate voluerit, et semper volet , tum etiam quia haec voluntatis mutatio aliquam imperfectionem in Deo notaret, quae ipsi magis repugnat , quam tenebrae soli.
hutum tollis 9. Observat , immutabilitatem non solum Deo convenire, sed etiam ita esse ipsius proprium attributum, ut nulli alteri conveniat ; creaturae enim primo sunt mutabiles quantum ad esse, saltem vatione divinae Potcntiae , a qua, quemadmodum ex nihilo extractae sunt, ita possunt in nihilum redigi: seeundo ratione 1inis, a
' quo deficere possunt , vel per se i Psas , si libero
'γlleant arbitrio, vel per vim superioris agentis ri domum creaturae sunt mutabiles quantum ad disso Iutionem partium, si sint mi reae, Vel saltem quantum ad innumera accidentia , quae sui tantiis etiam incor I cis superaddi possunt, Vel tolli: un de concludere possunius cum S. Augustino Lib. I a.do cis. Mi cap. I. Incommutabile bonum non ess nisi unum venum beatum Mum : ca isero , quac
focie , bona quidem esse , quod ab illa ; verumta-mre mutabilia, quod non de illo, sed de nihilo
facta sunt. Duili os by Cooste
150쪽
Dei immutabilitatem soli , quod sciam, inficiari Quinam hoc
visi sunt Sociniani, putantes posse Deum sua decre- tu bu ta mutare. Petrus autem aurius , qui hunc errorem η'gφης sti nonnullis Ecclesiae Patribus sibi adinvenisse visus est, suit ab immortali Bossucto pro meritis castigatus VI. -ertiss. aux Protrataris Art. a. NUqueia,stant quaedam Seripturae loca , in quihus Deo ira , poenitentia , tristitia , uti aeque id genus assectiones tribuuytur, quae sine aliqua mutatione intelligi nequeunt ; haec enim omnia metapli arice explicari debent ratione cn tuum, non autem Proprie.
Gravior videtur alia dissicultas , quae ex rerum Deus in erea- creatione desumitur. Si enim ab aeterno Deus mun- tione rerum dum non condidit, sectus est in tempore creator , non vis Cum antea non esset, quod sine mutatione intelligi nequit. Quae tamen dissicultas illico tollitur , si
consideramus , Deum omnia creasse solo imperio suae voluntatis: disit, et facta sunt. Porro hunc volu tatis actum a tota aeternitate habuit, eodemque actu simul voluit, ut mundus existeret in tempore , vel Potius cum tempore, unde tota mutatio est in mundo , qui existere e Pit, cum antea nihil esset : non in Deo , qui idem semper fuit, semperque voluit. Vid. S. Augustinus Lila. ra. de eivit. Dei cap. 17. , ubi post multa in hanc rem egregie disputata ita concludit i Deus uria , eademque son iterna , et immutabili moluntate res , quas condita , et ut Prius non essent, egit, quamdiu non fuErunt, et ut postcrius essem , quiancio esse com runt.
Idem porro dicendum de mysterio lammationis , Neque in in quo sola natura huisana assumpta, mutata fuit, Incarnatione. non persona divina, cui nulla sacta est periectionis accessio , unde mutata dici Possit.