Theologia dogmatica in systema redacta a fr. Petro M. Gazzaniga Ordinis Praedicatorum et fr. Iosepho Bertieri Ord. Erem. S. Augustini ... in quatuor tomos divisa addita in calce Francisci Veronii Regula fidei catholicae. Tomus 1. 4.

발행: 1829년

분량: 305페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

171쪽

,56 CAPUT xiv.

sententia no- verum totam Latio rem e cludemus verbistatu digR - eii simi Dugitet E sicat. de la Gn. T. R. cv. b. 'v. . 6. rastquam enim varias' movit quaestiones' de iis , quae futura fuissent , si Adam in justitia pei seVerasset, ita demum concludit V sica responsios icit, nihil eorum nobis reωctatum est, rahit eo- rum decretum est : omnia solusn PO Fibyia . 3unt Deus non alios Adam et Mae posteros .issit, quum ircos : indit eorum 'culpam , non Persevera turm , n hil decreυὰ aut permisit pro eo statu, qui futurus rion Erat i et si nihil decrevit , aut PermιMe haec omnia sunt j mentia nostrae Phantasiae , cui quanto minus inciια laxantur , tanto melius, sa

.Ais, Eum insciis Litteris tam divina praescientia, quam

emtaueris. iviminum libertas, rerumque contingentia perspicue asseratur , utrumque certissime credendum est , tiamsi modus nos latet et , quo utrumque conciliari possit. quidem divina futurorum praescienti a cet. Praec. mpiose demonstrata est, hominis . autem si- bertas luculenter asseritur Bectis. XV. II. , item XXXI. Io. , et inseritis silo loco accurW a nobis' ostendetur utriusque' concordia a pluribus M. Pa-' tribus data opera contra Stoicos aliosque Fatalistas invicte probata fuit imprimis autem a Satici. Augustino in Libris de libero arbitreo , et alibi quam

' talione. S. Augustinum Boethius assert Lib. b. ain consoL

172쪽

Hilos,h. Qui res praesentes contemplatur, vel

Praeteritarum meminit, nullam certe iis imponit necessitatem ; atqui Deus in sua aeternitate eodem simplicissimo intuitu videt res suturas , quo Praesentes , Vel praeteritas contemplatur , cum Omnia sint Deo in aeternitate praesentiar emo ete. Hinc si a .

:urate loqui velimus , Deo nihil est futurum , admut quidam sancti Patres nult m praescientiam Deo tribuant , sed solum scientum. .

Praeterea vel nosim concipiendi mo lo oonsidera- Λdditur aliatur praescientia Dei ut tantum speculativa ost, et v x ' tunc cum nihil Pmrsus ex ipsa in res cognitas di- manet, non potest ullam rδus necessitatem asse re et vel consideratur, ut reipsa rat, tamquam Pra

uti γ', et rerum effectrix vide S. II 6. ) , et hoc Pacto non solum libertatem , aut contii gentiam non , ιollit, sed potius, essicit. Neque enim solum Deus praescientia sua facit , ut iaciamus , sed etiam ut . libere , et contingenter faciamus ; seu quod idem si , non solum praescit res suturas , sed etiam libere , et contingenter futuras ; et cum non possit Deus in sua praescientia falli , hinc quae praevit libere , et contingenter futura , debent etiam libe xe, et contingeuter evenire. S. CXX v. .. At vero inquiunt Fatalistae , tam necesse est, quod objectio. Deus praescivit eVenire, quam impossibile est Deum in sua praescientia falli ; atqui hoc secunduri est omnino impossibile : ergo et primum est Omnino no

cessarium.

Ut hoc , et alia id genus argumenta solvantu , Mi itur. duplex distinguenda est necessitas , alia absoluta , et omnimoda , qua scilicet res ita est, ut aliter e non Possit, et haec contingentiam tollit, et lit,emtatem r alia est nccessitas ispothetica , et conditi tu , quae a libera alicuius causae determinatione Pendet , et haec neque contingentiam, neque Ithe tatum evertit. Jam vero Deum falli non posse est omnino , ct absolute necessarium : oppositum enim Duili by Corale

173쪽

pugnat : ea autem e cnire, quae Deus praescivit, si esse est solum necessitate hypothetica , et con- . . ditionata , posita scilicet determinatione causae libenae , ct contingentis, filiam Deus ab aeterno decrevit, et decernendo praevidit. Res illustratur exemido : Deus dum rus praesentes intuetur , ex gr. Pc- trum sedere , stare , ambulare , etc. , codem modos alli non Palest, ac quando id ipsum suturum Pra scivit ; atqui tamen nemo sanae mentis inde colliget , Peti uin absoluta necessitate sedere , stare , Vulambulare , sed solum haec facere necessitate quadam. . hypothetica, quae a libera ejus voluntate dependet:

orgo Dari iure cic.

Explicatur Ex hae doctrina pluro: aliae dissicultates enodari quid sit Fen.uε-; majoris tamen claritatis gratia optiganda a H i, ' breviter . est celebris illa Thomistarum distinctio sensus con ositi, et divisi '). Sensus compositus est, quando res libera; et sortuita simus cum divina prae- Visione componitur. Et hoc modo ros a Deo Praevi-Sae non DSSunt non evenire , quia Dei scientia falli non, poteSt. Sensus autem divisus est, quando res Sumitur in se ipsa , et absolute , et hoc Sensu rus liberae , et fortuitae a Deo Praescitaei possunt abS Iute non evenire. Hoe declaratur vulgari exemptio :Dquens Potest tacere ; id Vm'um est in sensu. diviso, . . quia absolute homo tacere Π,test ; salsum est autem in Sensu composito , quia homo non potest simuli componere locutioncm cum silentio : nec tamen ex ' hac impotentia in sentu composito quisquam colliget, hominum necessario loqui ; idemque dicendum in rei bus a Deo praevisis , etc. ' r Alii utuntur aliis terminis , qui in idem recidunt, et

dicunt, hominem sub divina praescientia Posse agere OP Positum Potentia antecedente . non autem csnsequente. Vel Potentia possibilitatis , non futuritionis. Vel capacitatis , non Positionis. In actu Primo, non in actu secundo. Simultate pote utiae, non Polentia simultatis. S. autem Tlimmas dicit hanc propositionem : Omne scitiam a Deo rasa necessarium , si intelligatur de re , esse salsam , si autem de dicto es e veram. Diversi sunt modi loquendi, sed si-guitica tu. ubi idem.

174쪽

div.praes icntia manere

potentiam ad oppositum.

S. CXXXVII.

Nec tamen quis in te inserat, res suturas dumtaxat esse ii vas, et contingentes sublata divina Pra

scientia , non autem ea posita ; quemadmoelum ti mo vinctus catenis censetur habere potentiam ad ambulandum iis sublatis, non habere autem, quam diu vincula manciat. Non inquam, nam et hoc h ne perpendendum est j quemadmodum in homine loquente etiam dum actu loquitur, eSt Vcra Potentia ad tacendum , ad iocendum inquam in Sensu diviso : ita cum divina praescientia componi Potest I otentia ad non ponendum effectum, adeoque ci r rum Contingentia , ct libertas , quamquam certissime LVUnient, quaecunque Deus praescivit. Hujus ratio est, quia haec duo simul non pugnant: Dcus Praescrivit Hirum Peccaturum, et Potrus Potcst non PCCcar E: εω haec duo pugnant di Deus Pra scivit Rctru mPCccaturum , et Atrus non peccabis' Exemplum autem ' catenarum non est ad rem , quia simul cum Vinculis non manet potentia ambulandi : Simul autem cum divina praescientia conjungitur potentia I-nendi , vel non ponendi essectum. Immo ut Supra dictum est, Deus praesciens effectum libere sutuarum, etiam facit, ut libere eveniat.

CAPUT XVI.

De diviisione scientiae Dei.

Quamquam scientia Dei simplicissima est G. IIT. ), Seientia Dei

eam tamen pro modulo nostro intellcctam multipli- simplicis inciter pantiuntur Theologi. Ceteris omissis divisionibus telligentιae. illa celebris est, in scientiam necessariam Seu SLm-yticis intelligentiae , et liberam, seu visionis. Pri- ma est, quae antecedit libera Divinae voluntatis de Creta, et qua Deus seipsum cognoscit, creaturas item Possibiles, et 'quaecunque sunt necessaria. Scien--νisionis. tia visionis est, qua Deus cognoscit res praeteritas, PIRGentes, atque suturas , et quaecunque a libera . Dei voluntate dependent.

175쪽

tiam quamdam scientiam inter utramque modiam Iri- vehere conatus est , qta Deus ex altissinιa , et 3n- scrutabili comprehensione cujusque libera. arbitria

intuetur , quid pro sua innata libertato , si in hoc vel illa , Nel etiam in initis iarum ordinibus coli

Caretur, acturum essct. ΗηDC scientium nec omninos ' necessarium esse vult nec omnino liberam , sed' habere simul partim conditionem scientiae natura-

Iis , partim conditonem scientiae libenae' Hoe est , ni fallor, scientia media, respectu Dei est qb luto necessaria , quia antecedit actum liberum divinae Vosuntatis , respectu autem hominum est libera , quia subsequitur exercitium nostrae libertatis, sal-' tem ut praevis n.. Hinc Molinae objectum suit , hae sua scietitia' me di a Deo libertatem auferre , ut nustram facilius servaret intactam ; hic enim sitit ipsius scopus in scientia media inveniens.

mploditurui Verumtamen non ex hoe capite solum fuit haec ν contraria ς- scientia media a pluribus acriter impugnata , seucri. Litteri., multis aliis de causis, et primo quidem, quia in hoc systemate Deus proprie non erit essector nostro b Tum bonorum operum , nec ille , qui nos disceτnat in negotio nostrae salutis , sed potius erit sicuti Rex , qui postquam milites armis instruxit , eos pugnantes observat, eisque praemia decernit , quorum Stren-tatem intuetur. At vero scriptura sacra claniat, Derun operari in nobis Nelle , et perficere. Philipp II. 13. et Demn esse , qαi nos uiscernit , ac nos nihil habere , quod ρ oo non acceperimu . I. C rint. IV- 6. Ulte ius ex Molinae systemate Come tu tur , hominem saltum ex parte gloriari poMο , quod pro sua innata libertate aliquid boni esse rit , Molina ipse non negat , . sed illud manifesto excludit Apostolus loco mox laudato itaquicns : Si autem ac- .cepissi , quid gloriaris quasi non accereris I

176쪽

tione praecipua dotiet esw auctori tas , hanc seien-- mo i tiam inediam sibi a S. Pro pero 'Semipelagianorum 'nomine propositam expresse vcjecit, tamquam firmi simum principium statuens , nostra Imria' opera a Deo non cognosci, nisi in sua Praedestinatione , scuin suis decretis. Ita praecipue 'in Lib. de Dono ρ SCU. Cap. II. Et Te ipsa S. Augustinum sibi adversum esse ingenue consessus est ipse Molina , quamquam postea ipsius assectae S. Doctorem in suas Pa res mi trahere omi maestinarum vi conati stat.

S. CXLII.

Nec minus scientiae mediae adversatur S. Thomas , Atque etiam fidissimus Sti Augustini discipulus , et interpres. Nam a mente S. Primo quotiescumquo agit de divisione seientiao Dei, Thom ς, Semin:r , ac constanter eam tantummodo bifariam Partitur , scilicet in scientiam simplicis invia entiae , et scientiam visionis , nec do tertia aliqua scientia

inter utramque media unquam somniasse videtur.

Secundo , quotiescumque humanam libertatem cum divina pracscientia conciliare vult, scruper confugit ad ossicaciam divinae voluntatis , a qua non Solum substatilia actus, sed etiam ipsius libertas dependet Demum constans est S.Thomae principium, nitin ante Dei decretum osse futurum. Ut alia omittam, sus siciant ea verba , . quae habet qua l. a. rie.

BPt. Ia. Deus cognoscit res, in quantum est ca Sa earum, sed Deus non taritum est causa nc Es- Sariorum , sed etiam cantingentium: Crgo tiam n C - . aris , quam comingentia cognoScit.

S. CXLIV.

Solet etiam valde impugnari scientia media ex ca- Demum ea Pitu Movitatis ; eam enim a se primo inventam fuis- e P te noVita βο , Molina ipse gloriatur. Et ruuera novam osse M linae doctrinam etiam appare t ex turbis, quas sere ubique inter Theologos concitavit; et plurus Univc Sitatus , IUtissimum autem MVaniensis, et D cenaeam .dutis consuris condemnarunt. Etiam iii celeber

imis congregationibus Romae habitis sub duobus Theol. min. Paro I. II

177쪽

Unda etiam summis Pontificibus clametite VIII., et Paulo V. post a pluribus d ties repetitum ipsius examen Censores unanimi se---r, me it re cuiloulo eam coudemnandam esse censuerunt. N

vam autem osse dicimus in scholis Catholicis; sui se enim prius a Semipelagianis excogitatam lacilo concedimus; unde illud Fausti Rejensis effatum : Nisi Praesci nita exploraverit, praedestinatio nihil des- cernit. Haec pauca in praeseullarum sussistiant. Nam tota haeo quacstio ab' alia capitali de gratiae ossic cia dependet. Si enim gratia est per se, et. ab intrinseco efficax , quod suo loco demoustrabitur, jam nullus est amplius scientiae mediae locus.

c APUT XVII.

De veritote , et veracitate Dei. S. CXUV. . Proh. e. Deum esso veritatem Scripturae ubi pie fore clauris Litteria. niant, ut Dout. XXXII. 4. mus veritas est. Ioan . ΠΙ. 33. Deus υerax est, et Cap. XIV. 6, Iesus dicit de se ipso i Ego sum via , et ureitas , et τλια : quibus , aliis Iue similibus verbis quam saepi sime in sacra Scriptura repetitis duo signisi .ntur ;- primo Deum esse Veritatem in se , et per suam o sentiam ; seeundo Deum nullo modo mentiri posse, quo sensu diccbat Apostolus Rom. III. 4. Est uinem

Deus est pr- quantum ad primum, Ol servat Angelicus Io P. ma verita '. quaest. 16. uit. 5. Verita ovi esse tum in intellectu, tum iu rebus ipsis. In . intellectu quidem, qua ullo res uppi uberadit, Piratat imul in se ; et in rebus, prout liubent essu intellectat Consentaneum r utrum tuu autem in voti tur Persectissimo modo iii Duo , cu- jus. essu Dou solum cst COurbi me ipsius intellectui , . . sed plane unum ut idem , et cujuS intelligere Est meisSura, ut causa Omnis alterius USSO, et Ofimis ulterius intellectus ; unde sit , Don solum Deum eSso Yeritatem, Sed priniam, et summam Veritalcm, Cum

aliae quaecumque res ideo verae sint, quia ideis divitii intellectus persecte respondent.' Dissili od by Cooste

178쪽

CAPUT XVID

Quantum spectat ad Dei veracitatem , fgerae Lit- Nullo modo terae hoc inter Deum, et hominem maxime Ponunt discrirn , quod .in Deum nullum mendacium Ca- , . Mut, frequentissime autem in hominem: Num. XXIII. - 19. I On est Deus quasi homo, ut mentiatur ; nec ut xsilius hominis , ut mutetur. Dixit enm , et non, CisI Z l utus est, et non implebit i immo Ap stolus H r. VI. 39. I ossibile plane esse dicit , imcntari Deram; quae verba de omnimoda impotentia . . . mentiendi intelligi debent. Ut enim inquiebat S. Au- ustimis Lib. aa. de αυ. Dei cap. G. Si volunt ιu enim, quod omni Pot usi non potest, habenit Pro SMS ; ego dicam: montiri non .potest. Et sane tan-clacium Don solum divinae sanctitati, sed etiam ejus . Multati, et Veritati, immo ceteris omnibus attribu- repugnat. Sed hac de re . Iegi meretur 'Melchior cauus Lib. m. . de Loc. Theol. GaD. 2.

oporae dispendidia facerem, si multis demonstra- Ε,t in more aggrederer, in Deo esse voltintatem, quam sacrae voluntas. Uttoe ae is laetitissime memorant, et quam ratio ita evidenter naat, ut nullus, quod sciam, eam negare ausus fuerit praeter Spinoram , qui nonnisi noinuae Deum admisit. Si enim Deus cognoscit tum debet etiam illud - velle , et quemadmodum 1ntellectus non distinguitur a Dei essentia , ita nec

. S. CXLVIII. . . ' .

, quod divina voluntas sertur quidem, Diuitiaso by Go le

179쪽

nun tamen ratione sui , sed ratione alterius , Dom-pe objecti Primarii, ad quod secundiarium ordinatur. .. . S. CXLIX, iobjectum pri- , objectum primarium, formale, et motivum divi- maritim di diu hae voluntatis est sola Dei bonitas , ad quain tonse vina bonitaβ. quam ad sinem omnia alia rescininti ir ; quaΓui Verb. XVI. 4 dicitur: Univcrsu Propter SEmαλ- Psum OPeratus est Dominus. Hinc sicut Deus alia 'ase intelligit intelligendo essentiam suam, ita alia a

Seeundarium Se Vult volendo honitatem Suam .r Creaturau autem creaturae, sunt Objectum socundarium , et mutui inlc Voliaritatis

Dei , quas Deus amat non amore a1 clivo .scd crusccti Vo ; quia cnim , inquit Angelaeus I. P. Q. IO.

art. 2. Voluntas nostra non est causa bouisa Is rρο-

riam sia ab ea: mometur, sicut ab Objocto, amorn ter , quo bonum alicui volumus , non Ust Ciausu bonitatis imius , scd e convorso bonitas ejus vel vera , vel aestimatu provocat αmorem, quo ei lumus et bonum conscrυari quod habet, et Uriuiue quod non habet, et ad hoc operamur. Sed iamre Dei est i isti utens , et creans bomuu Πι ira nobis.

. S.

Volunt ii . Quamquam autem divina voluntas unica in se est, invi δ' di ν, hi simpliejssima , spectata iamen volitorum diversi- λψn' ' multiplox apparet ; hine variae Djusdem aPud Theologos divisiones ; ac primo alia dicitur volutitas, signi, alia be iei laetii ... Dein celebrior divisio test' in

Anteceden3-voluntatum aut edentem , et couSwurni m. Ante Con equet , coctins dicitur, qua Deus aliquid . xuli, seclusis se culiaribus circumstantiis , quibus circumvestitur , et . in se ipso. tantumniculo consideratum. ConsUquens autem est , quae respicit obiectum cum Oniuibus suis adjunctis. Sio iudex vult homineu, absolute , ut antecedunter Vivere , sed eundem consideratum ut ii

micidam, conse tu riter damDat ad mortem. I . V luntas est i essicax , et conditionatu , ininio a S. Th Ina vocatur volutitas Freundur ι quid , alia autem est voluntas absoluta , et esticalx , au semper ollectum ' . snum sollitur e Omnia , quaecumquc Tolu/t, D

, , minus fecit in caelo , et in terra. Ps. CXXXIV. 6

180쪽

CAPUT XVIII

Duplex est lilaertas ; alia a coaction , quando Libistas du-sa ilicet aliquid ii dici,ssario quidem agimus , ita ut non Pyς Possimus non agere ; agimus tameia SIMnte , ae libenter. Alia est libertas a neccssitate , quae ctium dicitur iliai ferrentiaes , seu arbitrii , qua ita volu mus libere ut etiam possimus nou Velle.

S. CLII.

Primam libertatom csse in Deo lucusqnter apparet; quis enim adeo insaniat, ut putet, Deum ens a se, liberi s a coa et omittito indupeii lutis ab aliquo cogi Θsse I at li heriatum a Phiti ii ait modum multi cum Veteres, tum Teceritiorus Deo adimere conati sunt '). Antequam tamon haste Dei libertas vindicetur , Praenotare mutet, non agi hie de aetionibus Dei in intra , nem re de sui it sius cognitione, qua 'reum generat, et de amore, ex quo Diritus S. procedit; has senim actiones neceΚsarias esse , nemini dubium est Sud quaestio tantum oritur de actionibus Dei ad ex- Et etiam a m , cujusmodi sunt hujus mundi creatio , conser- n'ee. it te. Vatio, et gubernatio. Iam vero osse in Deo summam libertatem saepius insinuant sacrae Litterae. Ephes. I. II. Qui oporatur omnia secundum consilium v Iuniatis suae; et Ι. Corinth. XII. D. Haec . Onusia Ueratur unus , atque id m Spiritus diri ns singulis Prout vult. 'out vult , commentatur S. Am brosi ius Lib. a. de sae cap. 3. id est, pro libero voluntatis arbitrio , non Pro necessitatis obsequio O .

' S. CLUI.

Pirabatur id ipsum multiplici ratione. I. Libet lasest persectio simpliciter simplex , quae proinde Deo

tue etiam ea. lione

Id olim tentarunt veteres quidam Philosophi , quo

rum meminit S. Thomas Lib. u. contra Gentiles e P. 23. Eundem errorem petie sepultum suscitatit sec. XII. Petrus

Maelardus in sua a Leri. Christ. quae extat Tom. V. iv Mi Thesauri Inee t. PΡ. Martene , et Duraiid. Extat tamen in Bibliot. Cistero. P. Bertrandi Teissiet T. IV. -- tractatio ejusdem Abae lardi, qua hunc errorem simuι cum nliis eiuravit. See. XIV. Joan. V ieless Anglus etiam Det ibertatem insiei ins est; ut videre ast apud Thomam Walduuseri' Tom. I. Doctrinalis antiquia. fisi Lib. I. cap. to

SEARCH

MENU NAVIGATION