장음표시 사용
161쪽
e ,αnimae , vel comoris qualitas , tid Mique t rus etc. Hinc recentiores de Ter ulliani sententia i ter se valde disputant, ut res incerta videtur.
An Audiust Res minus incerta est de Audio , vel Audam , , qui sec. IV. ab Ecclesia cum pluribus asseclis inseparavit , et Schismaticorum Epiςcopus iactus est.' Antii pomorphismi acsusatur a I heodoreis Lib. IV. haeret. fabul. cap. Io. a S. Augustitio mer. 5O. et a Facaudo IIormianensi Lib, 8. cap. 7.. Et qua vis S. Epiphanius Audianis nonnisi schisma objiciat; eos tamen etiam Anti tropomorphismi , luto insectos innuit dicens. t Iam quod ad imamocm Dei crea- . : tus Adiamras dicitu. , praefracto illi referendum ad
nius An phanius Anilaro morphismi accusatur. Nam I. hanc PDm rphitis a se calumniam 'ipse depulit teste S. Hieronymo in
noui R M. t. Lit, Joan. Ierosol3mit. num II. : Cum enim Joan. Jerosolymitanus in publica concione Contra
Anthroponam,hitas habita hujus erroris Epiphanium suspectum saceste voluisset , surrexit Epiphanius , et coram tota I cclesia Cuncta , inquit, quae locutus est collogio frater , aetate situs meus contra MILTOPomor Philarum haeresinι , bone , et faeliter, secutus est , gruae mea quoque damnatur voce. ΙΙ. S. Epiphanius Audiarios resutat meresi Io. et contra eos concludit: Θiritus Deus est , qui Omn
Viritiam i Exsuperat. Demum Fummis laudibus a Hie-. 'Onymo , Atig stitio, aliisque celebratus ea, tanquam Vir non . Solum pietate , sed ellum doctrinae puritate colubris.. S. . CVII.
Noe fides liae ΙΙino st, nidiam fidem adhibendam esse Socrati in re lNibenda cap. io. , ut Sinoinctio Lib. 8. Cap 4. EP I solbis.hί-Anth DP-οὶδ hiSmi, accusantibus; uterquo enim , ut recte Suspicatur Valesius, de ptus ab Ori-. genistis fuit, quibuS solemne erat Origenis magistri sui adversavios Antia pomorphismi accusare, quasi ideo Origenes damnatus ab iis suerit, quia Deum Diuili od by Cooste
162쪽
incorporeum osse praedicabat , quo nihiI Disius dici potest. Vid. N talis Alexander tu sec. IV. cap.
S. CVm. t de Dei incorporea natura satis , illud solum addentes S. Augustini monitum Tract. 96. in Ioan. niim. 4. Charissimi in charitat ProicitE . . . enim i uolligitur, quod Ponitus ignoratur; sed' cum ditio ur , quod ex junnuuIacumΤ- Parte cognosciatur, ipsa esscitur dilectione , ut Helius et Plenius
CognoSCatur . . . . . . ut ea ψSα quae didicistis ,
ct credidistis i natura Dcti non comorea, nec D- 'co aliquo inclusa , nec Per infinita spatia locorum, V lasi mole illistentia , sed ubique tota, et Perfecto, Ut inyinita , sinu nitoribus colorum , fginis sine
COROLLARIuΜ. Cum demonstratum sit, Deum comPOreum non esse , sacile etiam exploditur illorum e ror , qui Deum corporeis oculis a beatis videri asserebant. Hujusmodi orrorem tanquam Per Calumniam Christianis impositum resutavit Origenes Lib. D m tria Celsum inquiens : Falso nobis Celsus Zi onte discns , nos sporare corρoris' Ocussis Deum esses v suros Pulchra est illa .S. Fulgentii ratio in resp. ad III. objectionem Ferrandi, uin inquit: Quisquiis a tem viat a Oscones , qusibus Oculis Deus vulcatur, ipsum mum' cogitet , quia avientia est , veritas cst, charitas est : quocirca quibus Oculis τMotur svirntia, moritas, et charitas, ipsis oculis . videtur illa sapiens , vo gue disinitas. Non itaque corporis , sed oculis ammae Deus suam vis nomyromittit, quam caPaeem Suientiae, veritatis cha ruiatis B constituit ' .
Disputari hoe loeo solet de mente S. Augustini, quam quam S. Doctor in epist. 92. ad Italicam variis rationibus Deum oculis corporeis nullo modo videri posse Iuculanter ostendit. Plura dabit eupientibus' Cl. P. Berti Lib. 3. de Theol. disciρ. cap. 5. Non est tamen hic Praetermittendua
Monitum S Augustui . Dens Minis orporeis vi deri non Po
163쪽
Scriptu ae set Patres soli Deo attribuis
luit, hoc divinae esacntiae attributum ex iis, quao supra de ejus simplicitate diximus cap. praec. Cun enim ii, Deo nulla partium comimsitio ; nulla quoque esse potust partium dissolutio , linde corruptio sequitur. Sed neque singi potest in Deo corruptio, seu destructio ab aliquo externo agente P Veniens ; Deus enim ut te ons a se , sicut a nulla causa produci potuit, ita a nul Ia potest in nihilum redigi. Fluit etiam hoc attributum Dei ex elus immutabilitate , et aeternitate ; quod enim corrumpi tur , mutationem Subit, neque aeternum mi.
Incorruptibilitatem Apostolus Deo tribuit Rom. I. 23. , ubi ethnicos Philosophos reprehendit , quoa gloriam incorrupti sis μι mutaverint etc. deinde I. Timoth. I. I r. inquiens i Reo' seculorum immo tali, seu ut graecus textus babet ἀ*Θvr ' incommptibili ; quod iterum infra repetit cap. VI. 16. de Deo inquiens : qtia solus habet immortalit rem. Tribuitur autem immortalitas, seu incoriruptibilitas soli Deo , quia ipsi soli competit per essentiam, Cin teris autem creaturis spiritualibus id competit ex Dei Voluntatς , cui pj dcet eas in aeternino ConServare. Vel ut Augustinus explieat Lib. I. de Trinit.
cap. l. , quia vera immort glitas incommulabilitas est , quiam nuίω potest hab2re creatina , quoriam solius es; cncalor s. Id ipsum ti adit etiam S. Berna dus Seum. 8 I. in Cautica , ubi outidem Apostoli
error, in quem vir doctissim iis , ae de Theologia optimo metitus Leo Altatius laysus ebi ; nam in Lib. 2. de Perρ tua confessione Ecclesιae orie ualis , et occidentalis cap. 27. contendit oculis corporeis diviniore vi corroboratis, et in eminentiorem statum sublevatis Deitatem ipsam videria et hanc beatificam visionem Mariae Virgini in coelum cum corpore assumptae iam esse conce sam.
164쪽
textum explicans inquit: Ego reor, Pro oo dictum , quod solus sit natura incommutabitis Deus , qui ait , ego Dominus, et non mutor ; Ucm namq- , . et integra immortalitas tam non reciPit mutatio-i nent, quam ngcs moui, quod omnis mutatio qua dam mortis imitatio sic.
Πue etiam fretalit ea scripturae loca, in quibΗ -eallei tiEheus dicitur etuet ens , et quidem η τ' , ίmo etiam ex vi foris inlae ut psi XxXV. Io. cum Deus sit esse is, quam Delia sua summe intelligens , ne iiii id habeat ab alio , hRhet a se. sed a se ipso, non Potest non semper Vivere ; -- de etiam in sacris Litt. dicitur habere vitam in s . ' .metipso. Jo. V. 26. Sicus Pater hobet vit m in se- .
metipso, sic dedit et Filio habere vitam in semet- oso. . . .
De Intellectu , et Scientia Dei S. CXIII. . satio intellectum in Deo nemo dubitat , et faciliu& Est in Deo
invenies, qui Deum prorsus tollant, quam qui eum imadmittant omni intelligendi vi orbatum. Imitio cum intellectio divina sit ima ejus essentia propter summam divinae naturae simplicitatem, hinc sit, ut quem-ndminium essentia est inlinita infinita sit suoque Usius intellectio. In illius naturae simplicitate. -- ' irabili, inquit S. . Augustinus lib. I 5. Trinu. Cap. 13. non est aliud sapere, aliud esse, sed quod effεvere , hoc est et esse.
Hanc Dei insectionem , quam in rissime sacrae Ut Sestinuis Litterae praedicant, ut I. Rugum II. 3 Deus scien- testatur. tiarum nominus est. Ps. CXLVI. 5. Sapientiae ejus non est numerus 1 et ut infinita alia omittam, Pervulgata est illa exclamatio S. Pauli Roman. XI. Oastu o driviarum sapientiae, et scientiae Dei
165쪽
Quae et qua- Nunc 's cultor i quae , et qualis sit haec scientia
iasit scientia Ddi 'explicandum .e t.' Et Ι. quidem ut tarn monui Dei. mus o mei scientiam' ipsius essentia est, nina Voro accidens substantiae superadditnm,' ut ost nostra scien tia. Hinc etiam cilicituri Doum summu esse in actu intelligendi , lautiqua iii in potentia , 'scCus ac in R
et i m. Ii bis 'eontinjit', qui a potentia intelligendi transilii us
Cum Contra nostra scientia a . 'ebus il nis ortum tra
liat. Univorsasse Pluras Sucla , ipquit S. Augustinus Lib. i5. de Trinit. ca b. I 3. et . miritualos, stic Pcrales , mn quia . sunt , idcia nolit sed Moosunt , quia noυil non enim nescis it , Villae iuerne creaturus , nec aliter Ea scivia crgata , quum crean- , non enim ejus sapicntias aliquid accessis ex eis sed illis Ρxist libus sicus oportebat, Et qua
E,t .uhpli. Posti Visa' do 'scientiac divinae, viam cotis; dei liii eissima. dant 'suScipimus , est ejusdem simplicitas, qua fit, ut Deus uilico intuitu omi in vidcatuon unum post aliud , ut nobis accidit. Atidiamus iterum S. Augu- . stinum , qui Lib. 15. de Trin it. Cap. 14. loquelas do Patre, Filio, et Spiritu S., UnusquisquC Corum, inquit , simul videt non particulat in P, aut simula- lim velut alternauic 'con Pectu, hisic illuc, et in-i do huc, ol rursus' i Die υθl inde in aliud, atque aLud , rὶt aliqua vi fores . non possit , nisi non vi de is 'alia'; sed ut dixi , simul omnia videt , quorum hullum est', quod noli son per mi let. cujus rei ratio ex infinita divinae scieritiae persectione manife- Et εἰ mul muI-ste colligitur. Ilae tamen non obstante Theologi va- tiplex. tias tradunt divinae scientiae partitionck , quarum Disjti Corale
166쪽
Praecipuas expendomus , poestquam de eiusdem obje- , cto breviter ogeifimus. Est enim sapientia Dei, ut idem Aligia tinus liniuitur, in cis. Desi Lib. XII. cap. 18. Sin liciter muti 'leae , ei uni rmiser mutiiformis.
De objecto divinae sciretinae , ac praecipua GIuturis liberis , et contiventibus S. CXVIII. Primum , et adaequatum divinae fa cntiae obiectum obieetum pri-
non est nisi ipsemet Deus, cum enim propter sum- scientiae mam ejus simplicitatem in Deo intellectus, et interu imul tum sint omnino idem , et cum ipsa species in- ' telligibiliq non sit diversa ab eodem intellecta divino , sic Deus seipsum Per seipsum semper intelligit.
Objectum autem secundarium divinae scientiae sunt Objeelum a omnes res creatae; unde Apostolus Hebe, Ivis 133 eu'darium res inquiebat 'bat ulla eneatura inuisibilis in con-ς διμ. spectu ejus t omnM --α nuda , et verta sunt oculis ejus. Et reipsa sum Deus se pei sectissimc ti scat, immo et comerelaendat, debet in seipso omnia
videre, quae ah , tanquam a Causa visseetrice pro- - 4 cedunt ; omnes autem ereaturae sunt essectus Dei , adeoque etc.
Sed 'et mala quaecumque, sive naturae, ut mon Mala etiam sua , sive menae, ut calamitates laujus Vitae, sive naturae, poein etiam mala culpae Dei cognitionem non effugiunt. Et nae , et cul- quidem mala naturae , et Pocuae , ut te physica , P 'a Deo ipso ut naturae auctore , et cui partim 'vindice originem habent ; undo illud Amos III. 6. 'Si ostmalum in eis itale quod non fecerit Donisnus. Domatis vero culpae dicebat David. Psis LXVIII. 7. . Delicta mea a te non sunt abscondisa. G noscit autem Deus malum culpae , quatenus est privatio boni: unde Deus cognoscendo bona, cognoscit etiam mala, sicuti nys per lucem cognoscim tenebras. Duili os by Corale
167쪽
ScuoLION. Possumus quidem quaerere latebras , quibus opera nostra oculis hominum subtrahamus ,
ut illi , qui apud Horat. Lib. I. epist. I 6. Laver. nam rogabant : .Dra mihi fallere , da sanctum justum e videri, Noctem peccatis , est inaudis
objice nubem. Sed non possumus ea subtrahere oculis Dei. Pulchre Augustiuus in Reg. Sed etsi lateoae, et a semine hominram videatur, quid faciet dis i se desuper Dimoctore , quem latcre nihil potest rAn ideo putandus est non videre , quia tanto videt patiensius , quanto sapientius rv I. CXXI. Tum sut Et haee sine controversia sere dicuntur ; sed di λτε ii et selle postea videtur aliquibus Deo certam et infalli ' bilem tribuere cognitionem suturoriun 1 quae libera sunt , et contingentia ἔ haud enim facile captu est, quomodo hominis libertas , rerumque Contingentiae possit eum immobili Dei praescientia conciliari s J.
Nos autem I. haec sutura libera, et contingenti a Deo certo cognosci ostendemus; post autem capis Se sub hae divina praescientia sinetam tectamque. serva vari libertatem et coiitingentiam demonstrabimus.
Quod osten. Inter innumera sere Scriptur e testimonia , quiditur ea sae. bus certissima Deo adscribitur omnium suturorum V . praescientia, haec pauca seligimus. Danielis XIII. 4a. ita Susanna in angustiis suis Dominum precata est, Deus Maerne, qui absconditorum es cognitor, qui nosci omnia , antequam sani ete. Min. XXIII.
Cieerti in Lib. a. d. Diνωα. tuturorum eonligentiisum cognitionem Deo denegavit, Putans eam cum hominis li-hertate non posse consistere. Atqua ita, ait S. Augustiniis LV. 5. de CiWit. Dei cap. 9. , dum Mule homines facere liberes , feria sacriιegos. Sociniani nonnisi conieeturalem futurorum praevisionem Deo tribuunt, ut videre est apud Sotanum in Praeiaci. cap. II., Samuelem Crelli Mn in eap. 6. Epist. ad Rom. , et Sinauium disput. II. contra Frmicium: qiii Ims adjungi potest Petrus miretus, qui in Oeconomia di . aliisque operibus Peeeata a Deo praeseiri ne
168쪽
et seq. Oculi Domini multo plus lucidiores sunt f 'π solem, circumspicionios omnes vias hominum ... Domino enim Deo , aut quam crearcntur , Omnia tum a Bau Et si clara in hanc rem Scriptur aruin Oracula de Seut., invictum tamen argumentum divinae praescientiae Suppeditarent Prophetiae, quarum , veritatum. confirmavit eventus ; unde praeclarum illud.Τortulliani ilicium Lib. a. contra Marc. cad. s. Praescientia Dei, tantos habct tost s , quantos cis pro heras. Iinino ipse Deus Isaiae XII. 23. v ano sisvinitatis notum iu futui orum praescientia constituete videtur ; ita enim salsorum Deorum inatii tatem ostendit : Annunciate, quae vomuura sunt in alti rum, et sciemus , quia Dii estis vos et quae ver- , ha expenderes Tertullianus in Molog t. cap. 2o Testimonium , in ivit, disinitatis est mori. ias .dissiurationis ; et similia habet etiam Origenes Lib. 6. co/ura otium GP. IO.
Idipsum eonfirmat brevis hare, sed in Icta ratis rumor bii aliquid vel miniurum suturiim Deus a tota aeternitate ignorasset , aliqua fieret in tempore ejus scien- tiae periectionis accessio, cum aliquid nempe de n cognosceret , quod anica ignorabat : Deo autem nulla seri potest persectionsi accessio, Cum ejuS nam tura persectissima semper fuerit, ut modo est. Hinc recte concludebat S. Augustinus Lib. 5. de Cis. Dui cap. 9. Confieri esse Deum, et negare Pra ocium i---- , vertissima insania σει. .
. Aliam ratIonem ex sanctis Patribus depromptam Alia ratio assert Petauius Lib. 4. δε Deo Cap. 6. n. 4. nota genter notandam , scilicet sutura a Deo cognosci ne- de Se Eme, quod eorum auctor Sit, et enector ; et quidem talis, ut per intelligentiam, ac notitiam moliatur , ac designet omesa , idque ex aeterno. Hinc . etiam et secisse jam dicitur , quae sutura sunt. Qua rationem, addit Petavius suisse etiam a prosanis uu-Ctoribus agnitam, et probatam ; eandeinque ex Scoto
Proponit, et consimat Estius in I. Pist. 38. S. a
169쪽
obi.elio. contra divinam futurorum praescientiam, objicilies contra potest Primo, quod Deus dixit Abrahamo Gen XXII.
Dei prae- II. Nunc cognovi, quod timeas mum antea e scientiam. go ignorabat. 2. Prophetae nonnulla ex divina, velatione pracdixerunt , quae postea non evenem , ut cum Isaias cap. XXXVIII. regi Ezechsae praedia xit mortcm , quae tameti sccuta Gn est ; et Ionas cap. III. pi aedixit Ninive subversionem , quae postea subversa non fuit.
MIVltur Hace tamen facile expediuntur. Et primum qui- prima. dem dictum est per , quae non in frequens est in sacrIs Litteris ; scilicet Deus more hominum dicit se experimento cognovisse obedientiam A aliae , quam antea in occvitissima sua praescis tia non ignorabat. S. autem Augustinus. Lissi. I. de Trinit. cap. I 2. Post sanctos Ambrosium , et Hilari- versa nunc cognovi ita 'explieat , - nunc cognoscem te faeci , ut scilicet' designetur. non Deum primo ci novisse obedientiam Abrahae , sed ipsum raham in illa tentatione probatum sibi. innotuisse.
Et altera. Illae autem duae Prophetiae duntaxat praesentem dispositioncm causarum vespiciebant , non autem 1 turum eVcntum , id est e talis erat morhus Ezechiae , ut nisi ejus vim impedivisset Deus mortem ei certissime attulisset ; et talia erant Ninivitarum peccata , ut civitas subverti pmmerita fuisset, quamvis Deus R si eorum poenitentia placatus Ninivitas 'conservaverit. M ' terum Deum non ignorasse . quae sutura .erant spatet ex ipso Isaia , qui regi adli a quindecim annos vitae praedixit, et ne de praedictionis veritate dubitaretur , miraculo rem Gonfirmavit.
An Deus e Pauea demum addenda sunt de iis suturis , quas gnoscat sui cohditionata dicuntur. Et quidem si conditio, a qua 'ra conditi suspenduntur' ni debeat, celetum est, ea a Deo D t dς ςQR Menogei. Sed quaedam dicuntur sutura conditi Qua adimplenda r is , quQrum mussitio adimplenda nim est. Ut quan- Duili by Cooste
170쪽
do Christus Matilinei XI. praedixit Tyrios , ct S
it Onios Poenitentiam suisse acturos , si ojus miror ala vidisse't; ciuae tanten conditio adimpleri non de- , iIHI at. De hoc genere suturorum non levis cst inter Theologos controversia , quam nobis dirimere otium non ust. Sed hoc diligenter notari debet , Theologos illos , qui horum futurorum pra lentiam Deo it Negant , negare etiam illa esse vere sutura. Contendunt enim huiusmodi sutura pilamin , putumquUsuisse 'Pelagianorum , et Scini pelagianorum commun- tum ad olipusnaiula,n S. Augustini doctrinam de gratia ente i , ac de praedestituitione gratuita ; unde iis lem' S. . Dqctor Lib. I. de anima, et Uus Origine cap. I a. I imitebat Quid quod ipsa exinani ur omnino priuescia cita Dei in , si quod pro
Scitur , non erit Z Quomodo enim rectes dicitur pra 3ciri futurum , quod futurum non oris p
Sed haec viaciunt alii. Illud autem 'timis eert uni Si cognoseun- est , aut baco Acro sutura non esse , ac proinde a a Do0,no Deo ut fututa non videri; ayt si futura sunt, a Deo non videri per scientiam mediam , ut Molinistae V tcndunt. Quomodo autem a Deo videantur , haud i ubi dissicile explieatu est in sententia Thomistarum ves onini' agitur de talibus suturis , quoi uin condia tio .insallibiliter est connexa Cum actu , DX. gr. Sinous deississet dii As , es Sidoniis gratiam ob a- ', P niscnliom miss t et haec per scientium si inplicis intelligentiae a Deo cognoscuntur , in qua Deus videt. in fallibilum suae gratiae essicacium. Vel agitur de aliis suturis , quorum conditio aut Didia- tutius, aut probabiliter solum conjiingitur cum a-Ctu. , ut cum' Eliseus dixit Ioas IV. Rog. XIII. Si PCVCuSSιssos treram quinquies , aut scinies, sive εγ/DS , P reuasisses Syriam usque ad Consumti N es; et tunc plusquam Dianifestum est , haec non I istuisse esse sutura nisi per Dei voluntatem , quadrei eventum talibus conditionibus 'alligavit: cran ficentur itaque haec futura si vere sutura sint )Scientia visionis in divinae voluntatis decretis , quae decreta Vocantur a Thomistis subjectiso absoluta ,