장음표시 사용
151쪽
Prob. aeteranitas Dei sen su exposito.
S. LXXXII. Si quod est Dei attributum captu, et explicata
difficile , certe est ipsius aeternitas , cum claram , distinctamque aeternitatis notionem nobis ipsis e r- mare non valeamus. Celebris , et apud Scholasticos omnes recepta est definitio aeternitatis, quaru tradit Boethius Lib. 5. de consola . Philos. ProRR 6. ., quod sit interminabilis vitae tota simul , et perfecta possessio. 'ὶ Quam definitionem ut explicet S. Thomas I. P. qu. IO. art. I. Observat, quod sicut in cognitionem Simplicium oportet nos venire per composita , ita in cognitionem aeternitatis oporietnos venire per tempus , quod nihil aliud est , quam numerus motus Secundum Prius et posterius. In .m autem , quod caret motu , et semper eodem modo se habet, non est accipere Prius ac posterius ; a que ideo sicut ratio temporis consistit in numerati ne prioris , et posterioriis in motu , ita in apprehensione uniformitatis ejus, quod est omnino extra m tum , consistit ratio aeternitatis. Sed praestat ipsum S. Thomam adire, qui in art. cit. et seq. rem hane fusius cxplicat.
Ex quo igitur supra cap. praeced. ) demonstratum est, Duum esse immutabilem, sequitur et am ciun iiitelligi debere Sine ulla prorsus successi
ne , aut temporis continuatione , cui proinde nihil sit praeteritum, nihil futurum , sed omnia praesentia ; et cujus nullum sit initium , nullus sinis ; in quo proprie ratis aeternitatis consistit
Et ante Poethium S. Aligustinus Serm. a. in Ps. Ioz.AYternitas ipsa Dei substantia est, quae nihil habet miata-hiler ibi nihiι est ρraeteritum, quasi jam non sit, nihil est futurum , quas, nondum εita non est ibi , nisi est. Dissiligis by GOoste
152쪽
Sed alii , qui claras , distinctasquc illeas utiique
quaerunt , aeternitatem essu volunt durationem su cessivam , seu tumpus infinitum, aut in si uitam in mentorum sibi succedentium seriem '). Haec tamest opinio , quae clarior Primo aspectu videri potest , multis magnisque est obnoxia dissicultatibus. In liacenim liypothesi infinita modo praeteriissent secuta , et multo plures anni , menses , dies , horae , ac na menta ; quibus tamen omnibus nova quotidie fieret additio : utque adeo Sequeretur, unum infinitum esse majus altero , atque aeternitati , quae fluxit , aliquid quotidie addi r quae omnia cum idea infiniti, et aeternitati ν pugnant. Sintueretur insuper, aeter i-tatem , quae fluit, modo habere finem , eam lite , quae subsequitur , initium , ita ut hoc momcntum praesens duas veluti divideret ucternitates : quae omnia , cum manifeste absurda sint, praestat antiqua ni aeternitatis notionem retinere , utut Scuram , et
Sed quidquid sit de notione aeternitatis , haud dissicile est prebare, Deum esse aeternum. Nam I. ipsi Athei satentur , aliquid a lota aeternitate suisse ; si enim semel fingatur , nihil aliquando fuisse , jam intelligi nullo modo poterit , repente hanc rerum universitatem extitisse. 2. Hoc , quod 1 tota aeternitate fuit , a nulla causa produci potuit ; est
ergo ens a se. 3. Hoc ens a se debet esse neccS-rium ; si enim contingens suisset, potuisset esse , et non esse , adeoque debuisset ab aliqua causa dete minari ad esse potius, quam non esse , quini non cadit in eias a se , ut te quod nullam agnoscit cau-Sam sui esse. Demum ens necessarium senu er sui S-- , Semperque esse dcbet. Dcus ergo , qui cris a se ,
et necessarium cst, eSt etiam aeternus. Socinus in Praeleci. cap. s. ita considenter statuit premus aetisnum est, quidquid Theologi nostri contra diavutent, se erque et fuit, et futurum est; atque in eam
Resutatur notio aeternitatis successi-
153쪽
Quae sol Ex quo etiam patet aeternitatem soli Deo cmve DUO COH ο it. . solus enim ut fine , ita et principio caret et creaturae autem etiamsi aeternum sint auraturae ,' proprie tamen aeternae diei non possunt, quia principium habuerunt. Quamobrem S. Augustinus Tract. 3. in Ioan . explicatis ea verba Apostoli I. Τimoth.
VI. I 6. Qui solus habet immortalitatem: Qata ergo est, tuquit, quod ait Mostolus de Deo , nisi quia hoc as'erte dixit: solus habet incommutabili tacem, quia solus habet ωeram aeternitatem r
Non alitem' COROLLARIII M. Ex his patet, turpiter errasse L. materi ς- Hermogenem , aliosque haereticos , qui materiam aeternam , Deoque coaevam admittebant, quorum error eo intolerabilior reat in ore Veterum Philoso Phorum eandem materiae aeternitatem statuentium , quod illi praeter lumen rationis revelationem etiam habebant , ex qua materiae Creationcm , et initium sacile cognoscere poterant, ut inferius demonstradice spatio. bimus P. IV. cap. I. ). a. Qui spatium aliquid positiviun, infinitum , in reatum , atque aeternum osse dixerunt, Vehementer reprehenduntur , quod - aliquid praeter Deum adternum esse confinxerint 'γ. Neque mun 3. Multo absurdi errant, qui mundum hunc, qualis nune est , aeternum , Deoque coaevum eMe fabulantur ; multis enim , et perspicuis argumeutis id salsum esse suo laco ostendemus.
De Dei Simplicitate , et Spirituali aD. S. LXXXVIII.
De natusta Deum esse ab hac rerum univcrsitate diversum, Dei ius.rPO- contra Spinotam, et Panthcistas supra demonstratum est cap. IV. Nunc de ejus simplicitate agentes, il- Vidori possunt P. Montglia Ord. Prael. in Di,sert.
contra Materialistas Tom. a. seci. I. et aeq. , Antonius Genuensis Elem. Metaph. Ρ. I. Propos. 86. edit. Venis
154쪽
lorum errorem consutabimus , qui Deum corporeum esse effutiebant , quem errorem mirum est , etiam inter eos grassari potuisse , qui Dei essentiam non naturali solum lumine, sed etiam cx Superna
latione perspectam habere debebant. .
Et quidem x. Sadducaei, celebris inter Iudaeos se- Errores re Cia , cum spiritum omnem negarent Act. XIII. 8. satis probabiliter sibi mi i euin Deum essingebant ;quorum deliria aliqui aetate nostra renovare conati sunt ). u. Manichaei Dci naturam in aeterno quodam lumine constituebant, quibus, ObscrVante P. Aug.
Ant. Georgio iti Alphab. Libet. P. L n. Iou. etiam Tibetani consentiunt, populi scilicet Tartariae Sinen- .sis Septentrionalis , eademque fuit Valentinianorum opinio, teste S. Epiphanio Haer. 33. 3. Multo cele- brior in Ecclesia fuit Anthi olminor Phitarum Secta , quae aetate Origenis jam invaluerat, et Deum sub hominis imagine colebat. His addimus etiam Socini
nos , et Arminianos , qui etsi Dcum incoi porcum es-- fateantur , Anthropomorphitarum tamen evrorem Condemnare non audent ''). Immo Nausobrius I t. Eos Dogm. de Manichees Lib. 3. cap. 2. hanc qua stionem do Dei Spiritualitate osse , neque ad fidem pertinere , nonnullis argumentis eVincere
Wrum Deum esse ab omni materiae concretione Dei simplici immunem , atque adeo ens simplicissimum, innum in αβ ludit
Infer alia Hobbesii impia paradoxa hoc etiam fuit,
ut Deum eorporeum esse dixerit 3 qua de re videri potest Jae. Beueherus in Hist. Crit. Phil. tom. 4. Part. a. ubi a git de Thoma Hobbesto. Hunc ipsum absurdissimum err Tem nuper renovavit auctor Libri Essai ae un systeme no-υeau fur la nature des et res spiritu.ls etc. a NeuschateI37 2. vol. 4. in 8. , ubi auctor non solum Angelos, ani mumque nostrum , sed ipsum etiam Deum ad corporum extensorum classem redigere impio conatu tentavit.
155쪽
omnem mate- mora sere Scripturae loca ostendunt. Isaiae XI. . s...is' P - ελιit 'tu fecistis Deum Z aut quam imagonem poneris M Z ut scilicet intelligamus, Deum nulla posse coimrea imagine exhiberi , quia purus spiritus est. His Isaiae verbis consonant illa Apostoli Pauli Quia neu, dicentis Act. X, II. 29. Irin debemus aestimam au
Spiritus est. ro , Gut GrWnto, aut DPidi scul μαωρ artis Diυμ num esse simile . Expresse autem in aliis locis Deus vocatur spiritus. II. Corinth. III. II. Dominus, via ritus cst ; et apud S. Joan. IV. 24. Christus inquit e iritus est Deus, et eos, qui adorant eum, in via, ' ritu , et veritate ν tot adorare ; quibus in locis nomen spiritus sumi per contrapositionem ad corpus ostendit Origenes Lib. I. de Princ iis cap I. ; tum. LX consuetudine Scripturae , quae spiritum opponit materiae ; tum etiam cx scopo Christi , qui muli i cm Samaritanam edocebat, Deum esse adorandum in spiritu , quia Uii'itus est.
Et quia in- Accedit, ea passίm in scriptura Deo attribui, quas sinitus , im- intelligi nullo modo possent de Deo corporeo, ut sunt mon V , et infinitas, et immensitas; quis enim corpus infinitum, inhi 'hi' immensum sibi imaginetur 3 ut nihil dieam domysterio Trinitatis , in quo tricon, eum Deum sit gero deberemus, Si Deus corpuS eMet.
Id ipsum Accedit domum et judicium Ecclesiae. Nam I. in Ecclesia dem Concilio Laterationsi IV. cap. Firmiter ita expressoni it, definitum fuit : Una est Dei essentia, substantio, actu natura, simPsex Omnino. a. AnthropomoVhilao ut haeretiei in Ecclesia habiti sunt; nam S. Hieri ' nymus Epist. 6 I. ad Pammachium eorum opinionem stultissimam haeresim appellat. Stiatam sententiam appellat pariter Theodoretus Lib. 4. haeret. fabia. cap. IO. S. AuguStinus Haer. Io. , et 86. Anthro pomorphitas in haereticis numerat, nec alia ratiotici Tertullianum ab haeresi excusari posse dicit , nisi quia potuit putari Pr Plerea corpus Deum dicere,
quia non es c nihil, non est inariatas. Cassianus autem Collat. Io. cap. a. et seq. Anthropemorphismum appellat is tam haeresim, gravem crrorem, qui in
Perpetuae mortis discrimen injiciat, et Mimilem
156쪽
phemiam ab omni us detestandam. Denique ne infinitus sim , Philastrius , Diplianities , DamawenuS, Isidorus , et Rhabanus in suis catalogis haereti rumetiam Anthropomorphitas iecensetit. Haec omnia aut ignorare , aut flocci sacere oportet eos, qui Autlix Pomorphismum tolerari P Se putant.
Aliqua tamen loca sacrarum Litterarum videntur 'Anthropomorphitis prima fronte lavere. Nam Gene--ει seos I. ar. dicitur : Geavit Deus hominem Ud ima' vere videtitiir ginem stinna ; quas verba S. Irenaeus cle carne inici Pretatur , quae est Plasmata, inquit Lib. 'V. cap. IS. , socuniam imaginem Dei. Irenaeum autem sequuntur Clemens Alex. , Philastrius, et Paulinus Nolanus. Praeterea in sacris Litteris tribuuntur Deo oculi , manus , et cetera hominis membra. Demum I bi XI. 8. tribuitur Deo extensio. ISior cum
D . . . Profundior inferno . . . longior tUrra m msura ejus , et latior mari: extensio autem Sine Cor-Pore rase nequit.
Quantum ad primum resp. , Imaginem Dei in ani- Explicatur,ma hominis , quae spiritualis est , proprie relucere ;
go , inquit , non in eo est , quod videtur , sed in/ eo utique , quod non videtur. Quod etiam indicat S. Paulus Coloss. III. Io. , volens imaginem Dei esse in anima per gratiam suntificantum Penovata :induentes , inquit , nisum s hominem ) . . . . SUmcundum imaginem ejus , qui creavit illum. Aliqui
tameti Patres laudata verba Geneseos ctiam ad Corpus retulerunt, habita scilicet ratione naturae humu-nae , quam Deus assumturus erat. Ηine Tertullianus G resurrect. camis cap. I 6. de homine inquit: auimaginem Dei fecit illum, scilicet Christi. Immo
eorum aliqui opinati sunt , Deum humana sorma assumta creasse hominem; quae sententia Postea Pla
cuit etiam Steucho Lugubino Scc. XII. . S. XCV. Ubi autem in sacris Litteris Deo tribuuntur hominis sons , aut membra, id nonuiSi metaphorice in- membra Dissiliaco by le
157쪽
telligendum est; nam in aliis Ioeis idipsunii Deo do- Degatira', ut Iob X. 4. Nummiad oculi carnes tibi
Sunt, aut Sicut videt homo , et tu videbis I Sic etium Deo denegatur extensio III. Regum VIII. 27. E SONU Pusandum est, quod vere Desus habitet supertzrram Z si erim coelum , et coeli coctiorum te ca-Pere nou Possunt, .quanto magis domus haec quam aedificavi r Ac denique , ut supra vidimus , Sori Pti I a sacra claris , rotundisque verbis Deum Spiri- , , cum appellat. CScnoLION. Praeclare S. Bernardus serm. 4. in m. Sed enim , inquit et os habet Deus , quo cet hom inem scientiam; et mamran habet, ραα e escam omnii carni ; ce Pedes habet , quorum terna acabellu m est, ad quos nimirum peccator tremae conυρrsi , atque humiliati satisfaciunt. mea. i sequam habet Deus omia Per essectum , non per tunam. Praeclara est etiam illa ratio contra Atilla minorphitas apud Τheodoretum q. 22. ita Gen. Si enim Deus dicendus esset similis homini , quia homo ejus ad imaginem formatus ost, deberet homo Septem oculos habere, fita Zach. IV. Io. dicitur rSῬtem Oculi sum Domini r et insuper hahere Peu Has , et alas , quae in Psalmis Deo ti thuuutur.
S. XCVI. aiati Z di studi Sunt, qui spiritus nomine non
iti, i P rsus incorpoream , Sed corpus tenuius , acisubtilius , cujusmodi sunt venti, intelligendum putant ; quo sensu etiam S. Gregorius Nati ang. Orat. 34. diccbat, spiritum sius motu, et dis sione imtelligi non posse , quae duae Proprivi tes c ρ
Non seqiii- Non inquam sunt audiendi; non enim ex eo dum t ir erit ι Iidhe- taxat col gitivis, Dei ini esse incorporeum, quod Spi-ς ς0 ltu. litus iri saeris Litteris aplκ Iletur ; sed etiam ex eo, ilii vi dicatur iusinitus , immensus , trinus in personis etc. , quae omnia Deo corporeo convenire no
Possunt. Tum etiam quod Spiritus appellatur per O positioncm ad corpus , ut 3oau. IV. 24. , ac Hevique quia communis lium fuit sauciorum Patrum in-Diuili od by Cooste
158쪽
xerpretatio , inter quos S. Gregorius NarianZenus orat. 35. multis, atque invictis rationibus Deum esse incorporeum ostendit.
. Neque vero molestius Piis sciscitetur, quid Pr Quill pr Prie spiritus sit; facile enim respondemus, esSe Sul Pite stiiritus stantiani Omnis materiae expertem ; quid autem pro- , iguor 'Prie in se sit, nos ignorare futemur cum S. D. Chrysostomo Hom. a. in epist. ad Hebr. , ubi postquam dixisset , nos multa de Deo loqui, quae intelligere non valemus, ponit cxemplum spiritualita
tis Dei, inquiens t c d Deus ) sit vis quiae m
/nωγOrea, Ommum honorum causta , Scimus; quo modo autem sit , aut quaenam sit, nescimus.
Sed quid detrimenti, inquit Boausobrius , Religio An error An-
capiet , si Deus corporeus esso credastir Z immo Cas- thropomorpia. Fianus reseri Collat. Io. cap. 3. Abbatem Serapi is inu0 tua rnem, cum ad figandum Anthropomortihismum adactus suisset, ita in oratione fuisse meIite turbatum, ut ιn amarissianos fetus, crebrosq- singultua mystrale Prorum mna , in terramque Prostratus cum Gulatu vatilissimo Proclamaris , heu mes miserum I tu nunt a me Deum metam , et quem nunc teneam n habeo , vel q-m adorem , aut DiterPollem Iam nescio. Error itaque iste innoxius est , et sucile icierabilis. S. C. R. Αbjecta semel Dei entis simplicissimi , ct per- Ostenditur
sectissimi adea, poterit aliquis per Varias consecuti esse Religionines praecipua Religionis nostrae mysteria, immo ipsam I mieiosum. Dei existentiam tollore. I estis hac in re si S. Augustinus , qui Lib. V. confeSs. Cap. I in ingenue Donminus, quam humiliter satetur, maximam, et Dr m SOIam erroris sui causam fuisse, quoniam cum de Deo cogitare vellet, cultare nisi molos coryo renon noverat. Quod si aliqui Anthropomorphitae cum hoe errore Verum in Deum pietatem conjunxerunt ,
diVinae potius speciali providentiae tribuendum mi , quam viuionis indisserentiae. Ceterum Abbas ιSaac , apud Cassianum lago citato , Serapionis per- Dissilired by Cooste
159쪽
iii batione se a recta sententia dimoveri passus non
est, dicetis: Si quis fuctris catholicis dogmatibus institutus Anthi pomorphismum ) ut gantilem blasphemiam detestabitur ; et ita ad illam orat onis Purissimam Perveniet qualitatem , quae non solum nutum D vinitatis os icm, sed nec tineamenta com
ilari Pomor- las ibisse in Euclesiae gremio ut Catholicos toleratos ;I hitae tol causam Peddit S. Augustinus mer. 5O. nimiram ii , οι ς r simplicitatem , et rusticitat m, Seu ignoran tiam , quae ipsorum errorem quodammodo excu-bilem reddebat. Sic etiam Lib. I 2. confSS. caP.
27. de similiter errantibus ait : D quibus adhuc parvulis animalibus , dum isto humillimo genere
frinitas , salubriter aediscatur siles , qua ccretum
bolo caP. I. uesas esse putavit, simulacrum Dei Patris intem lis collocare ; quod Donnullos alios Ρatres sensisse ostendit Lud. Thomassinus Lib. I a. de Incama. ea P. s.; ubi tamen observat s. 22. pingendi, sculpendi me arte rePrae Sentari PDSsa eas area rationes, quibus se Deus olim exhι-
fuit 1 aliud est enim Deum pingi Ingioe, aliud πρανι- tionem aliquam Dei , quia in hujusmodi apparitionibus non Deus pingitur , sed illa frmbola , sub quibus Deus
opparere dignatus est, et concludit, hodier am Ecclesiae uetatem a Priscis regulis non exorbitasse , quia non δmagines Prorriam Dei naturam repraesentantes , sed symonia quaedam ejus Perfectiones mystice , et umbrutices inquisicalia in templis poni permittit. Unde etiam intelligi potest, quo sensu ab Alexandro VIII. damnata meis rit illa propositio n. 25. Dei Patris sedentιs simulacrum no fas est in lemylo Christiano collocare ; qua dei e videri quoque Potest Catechismus Rom. de Primo praecepto Decul. cap. 3. n. IO. , et Synodus Trident. Θess. 25. in deer. da sacris imagin. , ubi inquit: Quod si aliquando historias, et narrationsts fac ae ScriptuVac, cum ια ἶρι-
doctae plebi expedit , exprimi, et fgurari contigerat, Ceatur Portutis, non Pro 'terea diWinitatem fgurarι, quasi coimoreis oculis conspici , Mel coloribus, missurιs evrι-
160쪽
pMisit suspicione laborarunt. Nos rem paucis Pese tringemus. Ac primum de Melitone.
mlito Sardensis in Lydia Episcopus Sec. cclesiae - II. magna doctrinae , et sanctitatis laude floruit. Eum Polycrates Spiritu S. a latum appellat apud
Eusebium Lib. 5. Mat. Eccl. cap. 24. ; sed Orig 'nos , apud Theodoretum Quaest. XX. in Exo m eum accusat , Wuod scr*ta reliquierit , de eo , quod Deus coryoreus sit; eundemque errorem illi tribuit -
Gennadius de EccI. Dogm. cap. 4. Qui Melitonem ab hoc errore pumare satagunt , dicunt , Origenem . . hallucinatum esse ex titulo alicujus libri, quem Με-lito inscripsit περ ' Θεον , quasi de Deo eo Poreo in eo ageretur, cum tamen liber ageret , de Deo incarnato. Sed quis asserere audeat , Origenem nonnisi titulum illius operis, non autem opus ipsum
vidisse rs. QV. . Μajor, et dissicilior est inqvisitio de Tertulliano. An Tertul-
S. - Augustinus Lib. X. de Gen. ad Lile. cap. as. lianus de eo sic habet: Corpus esse animum credidit nec de Deo voluit aliter rapere ; et Epist. Iso. ad Optatum , mirandum non esse ait , si Tertullianus animam corpoream dixerit, qui etiam ipsum creatorem mum non esse nisi corytis opinatur. Idem tamen S. Augustinus meres. cap. 86.3 ita Tertul- lianum exeusat: Arimam alicit immortalem quidem , sed eam cor us esse concedit: neque hanc tantum , sed Usum etiam Deum. Nec tamen hine haereticus
dicitur factus , posset enim quoquo modo purari μPsam naturam, subna uiamque divinam comus v mm ; non tale comus , cujus Partes aliae maj res , aliae minores valesant, vel dobeant cogitari,
qualia sunt omnia , quae muris dicimus co rea ; quamvis de anima tale aliquid sentiar. Mapotuit, ut dixi, promenea pinari cor tia Deum diacem , quia non est nihil, non est in nitas , non Theol. Dogm. Pars I IO