장음표시 사용
181쪽
omnitim persectionum centro denegari non potest; unde Tertullianus' nullam magis in homine imaginem , et similitudinem Dei' se invenire dicebat Lib.
a. comtra Marciransn1, p. 5. quam liberum arbitrium. H. Si Deus aliqua necessitate adactus muri . dum creasset , conse aret, ac gubernaret, Seque retur, Omnia quae in hoc univcrso sunt, necessario
seri; unde omnis contingentia, ct.Iibertaq tolleretur. III. Quaenam necessitas adegit , aut adigere potuit
euin ad hunc mundum orcandum y non certe vis alterius causae, ut res per se loqiritur, cum sit ipse prima omnium Causa et non propria indigentia , cum sit Dominus omnium, et uullius indigens di neque indigentia mundi, qui tune non orat: liberrimes ergo quando voluit, et quomodo Voluit, hanc rerum uni Versitatem ex nihilo extruxit.
Libertas in Neque verum est, electionem, et indisserentiam , Deo est sine ad libertatem Dei requiritur , . aliquam invol-
x indisserentiam. in Deo admittimus, quae aliquam P2rplexitatem , aut suspensioncm adjunctam habeat , - quemadmodum in nobis contingit, quibus res uni co intuitu omDino perspicere datum non est ; sed electio; et indifferentia Dei in eo relucent, quod a
nulla causa ad volendum , et operandum adigatur. Et licet Deus necessario velit honitatum Suam , non tamen necessario vult ea , quae Vult Propter i otiitatem suam, quia bonitas ejus potost esse siue aliis.
. CLV. itomodo Dat Et haec quidem haud dissiculter intelligi qneunt;
Iibertas eum sed ninius plane gordius est, quando agitur de coii- immutabilitγ eilianda libertate Dei cum summa ejus immutabilite e n i xy-, qua superius egimus cap. IX. libertas enim exigit mutationem saltem ut possibiIem. D ctissimus B suetus cap. 5. sui tractatus de libero arbitrio Eunc nodum facile. Secat observando, utrumque attributum libertatis, et immutabilitatis' Deo ceP-tissime convenire propter luculenta sacrae Scripturae testimonia, et rationum momenta ν utrumque ergo confiteridum est , quamvis modus , quo simuI CODCiliantur , nos lateat. Habemus, inquit ille, duo u Diuili od by Corale
182쪽
luti uitius catenae extrema manibuq comprehensa , sed annulos inter inlicis nou videmus.
immunior tamen hujus nodi solutio haec est. Aotio. Dei libera duplici inodo considerari potesti, et ut est in se , et comparate ad Deum , et ut respi- Cit externum mus, atque ad ipsum refertur. Primo modo actio a Boo non distinguitur , et est omninori essaria, atque immutabilis : alio autem modo dici potest libera , et mutabilis, quatenus ejus Objectum ost contingens, mutabile, et liberum. Q id autem cadum actio Dei libera simul sit, ct necessavia , oritur ex infinita Dei eminentia, e implicit te , qua sit , ut in Deo simplicissimo modo unita , et identificata ea inveniantur , quae sunt divisa itire turis. Sed de his , .qui plura desiderat , adeat Seholasticos ' .
seu omnia fieri , quae Deus vult, adeo certis Seri-Pturae sacrae, et humanae rationis momentis mani sestum est, ut a nemine negari, aut in dubium revocari queat. Esther XIII. s. ita Mardochaeus d promtus cst Deum : Domine Domine rex omniρ cons , in ditione enim tua cincta sunt positu , et non est qui . Possit tuae resistere voluntati. Isaiae XLVI. io. dicit Deus r Omnis moluntas mea sies. H. CXIII. Omnia , quaecumquae voluit, fecis , Quod utique non est verum', inquit S. Augustinus in Enchir. cap. sι aliqua voluit, et non fecit ; et
quod est indignius , ideo non fecit, quoniam ne se
De liberta, Dei imprimis eonsulendum existimo p. Thumam Μatiam Cerboni Lib. a. neol. natur. Q. 5. arti 4. , ubi hanc , et nonnullas alias dissicuΙtatea eum S. Th ina egregie dissol at. Ea eatur. 'prob. ex Maeris Litteris. Dissiligod by GOoste
183쪽
ret , quoa volebae omni ceris , vo uas hominis impedivit .
. Tum ex ra' Ratio etiam naturalis idipsum. apertissime cisteia tione . dit . enim voluntas Dei sit universalis causa omnium rerum , impossibile est , eam suum ess ctum non commui : unde quod recedere videtur a divina voluntate secundum unum ordinem , relabituPin ipsam secundum alium. Sicut peccator , qui quan tam est in se recedit a divina voluntate peccando ,
incidito in si dinem aevinae voIuntatis , dum per ejus justitiam punitur. S. CLIX. . 'obiectiones . Huic tamen Veritati quae certe manifestissima est , φλ εcriptura. opponi videntur non pauca' ScriPturae sacrae teSti niouia , ut illud Christi Matth. XXIII. 37. Ierusalem Ierusalem , quoties volui congregare sitos eti-- , et moluisti. Proverb. 1. 24. Hocavi et renui sti. Actorum VII. 5I Hos sen or Spiritui Sancto. resistilis. Ac denique pluribus aliis omissis , ut i statur Apostolus I. ad Timoth. II. 4. Deus et uti Omnes homines saletios feri , et ad agnitionem NU- statis vcnire ; quac taracti voluntas Dei in maxilua hominum Ne non adimpletur.
solvuntur Haec, et similia nou pauca Scripturae testimonia explicanda sunt de voluntate signi, quae consistit in pracceptis , exhortationibus, correPtionibus , mi Paculis , aliisque gratiis sive externis , Sive etiam internis , quibus Deus omnes homines uuirat ad viam salutis. Sed male quis itide colligeret, Dcum Voluntate boneplaciti et absoluta voluisse , aut velle mnium hominum convcrhionem , et salutem, Et impetrare non posse. Hinc S. Augustinus in Enchir. Cup. 97. et seq. haec eadem loca expendens : Ubi est ,
inquit , tua omnipotentia. , quae in coelo , ct in cerra omnia quoecumquae voluit fecit , si colligeres, Ieruesialem flios vomit, et non quis tam impie des*iat, ut dicat, Deum malas hominum Hsturuates , quas voluerit, quΠndo volucris , ubi τυἰuritis iis bonum non posse coetvertere Disiligis by Gooste
184쪽
illi iam vero obscurissimum ac d 7cillimum locum Apostoli 'in variis modis sancti patres explicant ,
quos omnes complexus est AngelicuS in Comm m. vandi diuties. I. Intelligi potest de voluntate signi, qua Deus Vult Salvare omnes , quia omnibus proposuit salutis Pra cepta , consilia , et i media. II. Intelligi etiam potest de voluntate beneplaciti, et hoc iterum quatuor . 'mo lis : uno modo, ut sit locutio causalis, quia Selli cet Deus facit suos sanctos volle omnium salutem : ullo modo, quia Dullus salvatur, nisi Pur Voluntatem Dei ; sicuti de aliquo ludimagistro, qui Soliis i 1 Ci- . . ', vitate sit , recte dicitur eum docere omneS , non quia omnes discant , sed quia nemo discit , nisi ab eo. III. minio ut sit distrihutio pro generibus Sing lorum, non I,ro singulis gonemam, quia in lege n Va nullum gi mus hominum excipitur a vlute, quae olim tantum Judaeis promissa strat: et hoc, inquit Angelicus , mugis iacit ad insontion m Aρostoli.
Quarto demum modo explicat Angelicus textum . Apostoli de voluntate ante dente, quia satas omnium hominum in se consido alta habet rationcm , MI sit molibilis ; et sic Deus vult antecedenter omnes h mines salvos fieri ; consequenter vero Considerata filia justitia , et altissimis suae providentiae sinibus Don 'vult essicaciter saIvare, nisi eos, . qui reiPsa salvan- 'tur. Ex his omnibus luculenter apparet , I. Voluntatem Dei atriolutam esse semper efficacem : II. quo modo explicari debeant illa loca Scriptume , aut etiam Sanetorum Putrum , quibus insinuari videtur, utiqua Deum voluisse fieri, quae facta non Sunt.
Ita eum . appellat S. Remigilis G tribus epist. cap.r . , ubi etiam cavendui, illud esse monet , ne dicamus , Deum ., cmanιiam in se en, velle omnium hominum salu tem , quia occasionem Pelagianae raritati yraebet , quod Deum , ut μινet homi 3, humanas expectare asserit ν
185쪽
De modo conciliandi divinas voluntatis υσιω-ciam , cum humana libortotc.
S. CLXIII. cingi.hi de- Duo hac in re tanquam omnino certa supponenda
Minus tam s- sunt. I. . Eilicaciam divinae voluntatis esse causam seaciam di V universalem omnium rivum ; ita ut nihil prorsus voluntat ab ea excludatur. A vero enim quam longissimeis .iz'''' aberraret, qui . arbitraretur , hominem a Deo pendere , quψntum ad receptionem libertatis , non au tem quantum ad ejusdem exercitium. ΙΙ. Supponendum est , quod tu ferius accurate ostendetur , homi . . ni S libertatem etiam post Adami peccatum supersti tem min, quamquam attenuatam, et diminutam. Hinc condemnati sunt ab Euclesia tam Pelagiani , quam Praedestinatiani ; quorum primi ut libertatem hominis defcnderent , supremam Dei voluntatis ossi caciam inficiabantur. Praedestinatiani autem ii minis libertatem tollebant , quam cum evicacia di vitiae voluntatis conciliari non Pysse . utumabant.
Modi utrum- Utrumque hoc nostrae Religionis dogma: firmissique concilian- me tenendum. cst, etiamsi remus nos lateret, qu simul haec duo conci Iiari possunt. Theologi tameta
' Πine patet merito luisse ab Innocentis ' XI. duas
sequentes .propositiones damnatas. I. Tanto magis timem dum es sae libertati humanae, quanto major est Der e cα-cia alteram: Deus donat nobis omn*otentiam suam, M cui aliquis alteri Willam Oel fibrum; cum qua eo incidebat et illa alia r Deus nobis subjicit omni olentiam ut pro ιι bitia ea utamur. Patet etiam quam inconsiderate ex calamo P. Assermet haec propositio exciderit: dico Deum esse ominmmotentem super Em da hominum, non vero re μια --ἐiatis humanae. Quasi vero qu. S. Augustinus dicit de Coreeρα et grat. Uap. I . et mepius alibi repetit, de ipsis hominum potantatibus quod Mult, et cum inest, fa est Masauum sit, aut de nostrae salutis negotio intellis non deseat. Diqiij eo by Corale
186쪽
etiam' hunc modum dotogere conati Runt, et quidem diversis viis. Qui Molmaan sequuntur , quamquam Molinisi in non paucis i later se dissentiunt, in hoc tamen con- ivcniunt, docentes, Voluntatem Dei ut ossici ix est, noςti ac Voluntatis determitiationem non praecedere , sed fulvsequi , saltem ut praevisam Per scientiam modium, futurorum exploratricem. Docent insuper
Deum , ut id ciliciat, quod vult, hon uti mediis per
se , ct ut, intrinseco essicacibus , sed iis , quibus praevidit voluntatem humnam innata sua libertate esse permovendi ira eo sui'o pacto , quo Sa- .gax consiliarius modos explorat ,.quibus Principis animum ad sua Consilia sequimila inflectat. Hoc in systemate sacile fulvatur Νbertas humana , sed non aequo facile salvatur supremum Dei dominium', qui Rejieitur. ut Augustinus saepe Impiitiir, habet inolinandorum cordium quocunque PDIc t omu Oton fissimam Pot starem ; Huc consequenter salvatur debita creaturae depcndsentia a Deo , cui non solum nostram libertatem, sed singulos' ctiam ejusdem libertatis actus de
Sohota Augustiniana t. duplicem rerum ordinem SehoIae Auis distinguit , naturalem , et supernaturalem. In ordi- gustinianae. ne more naturali cum Molinianis sere consentit, putans , decreta voluntatis divinae non esse ex se , ac natura sua emcacia, sed corum emcaciam dependerea praevim nostrae voluntatis Consensu. 2. In ordine supernaturali duplicem distinguit statum, Daturae tu nocentis ; et lapsae , in I. cum non admittat nisi θratiam versatilem, iterum eum Molinistis convenit; In altero autem propter vulnus cx culpa originali inflictum , necessariam esse docet gratiam fortem , invictam, naturaque sua essicacem, quae non expectet voluntatis nostrae conSensum, sed illum opereturi Hanc autem gratiam reponit in quadam suavitate , et delectatione coclusti , quae si gradibus superior fuerit delectatione terrena , quam Concupiscentia excitat, tunc victrix, et efiicax est. Cum hae autem gratiae , seu divinae voluntatis emeacia libertatem arbitrii Mivari dicunt , quod sub ea sartatectaque remaneat indisserentia iudicii, in qua pro Prie sita est libertas, quia numquam objectum sub Duili os by Cooste
187쪽
omnimoda ratione honi pi oponitur; quo sit, ut nisis s. ita delectet in hac vita, quin excitatis aliis delecta tioiiii rus repudiari possit. VM. Cl. Berti Lib. 4.
Theol. disc l. cap. I 3. , ubi post multa ita con eludit: c aliam prae δεμ ainantem , Et MMuricrem stare cum libertat , non quod necessaria sit dim- taxat tuuilo infirmisatis, sed qHa ita mi ntem illustrat, et volaritatem incendit, ut excitari possint coninaniae cogitationes , ct asybctus e voluti quiando Martyr Per cem Vatiam determinatur ad mortσm subeundam, Potes 'orc. morωm ipsum, et
Ahomisl - Τlioinistae demum: Dulla facta distincisone ordirum Sy. m num , vel statuum, decreta Dei esse suapte Vi, a P ius ab intrinseco efficacia propugnant , humanam
item libertatem sartam , tectar IDIue fiervari ostendaut .propter hanc ipsam summam divinae VOIuntatis efficaciam, quae talis , ac tanta, est , ut non So- . Ium pioducat in nobis substantiam actus, sed etiami
modum. liberum ejus ; id est non solum Deus sacit nos velle , sed etiam libere vel Io. Cum enim, inquit S. TLOmius I. P. qu. I9. art. 8. , aliqua CGuSαosicax fuerit ad agendum , esicctus conscgustur cau-Sam non tantivn secundum id, quod fit, sed etiami secundum rimitum fendi et et essendi. Hoc autem i, ,sito principio itis in rem nostram concludit: Cum . igitur moluntas disina sit obscacissima , non solum
aequitur , quod sani ea , quae Deus vult fori , sed quod eo modo fant, quo Deus ca vult sseri ;et sic explicat, quomodo ab efficacia divinae voliuitatis tamquam a propria causa oriatur necessitas, mutin latia , et libertas in ruinis creatis. . Et sane si , ut ab inllio monuimus, ossicaeia divinae volun talis est causa universaliSsima omnium eorum , quae. Sunt , Prosecto etiam exercitium nostraς libertatis , seu modus liber 'agendi ab eadem divinae Oruulatis efficacia repeti debet.
Praeoccupa.. Sed hoc difficile captu aliquibus videtur, quom tur aliqua ui se do voluntas lilaea a. csse lUssit, Si ab alia causa In Min 3. vetur , cum de ratione libertatis Sit, ut voluntas Sit Diqiij eo by Corale
188쪽
, ipsa Sui motus causa. Hanc tamen difficultiiten viti 'untea Praeoccupavit Angelicus r. 'Ρ: qu. 83. ari. vnd 3. . iiiquiens: Liberum iarbitrium est causa sui motus, quia homo per liberum 'arbitrium 'SU USum . . movet ad agendum; non tamσι hoc cst rict ἔ-ritate libertatis , ut sit prima causa sui id p Qιod IUCrum est , sicut noc ad hoc, quod 'liqaid Rit .ca a alterius, requiritur, quod sia Pr a caras
ejus. Deus igitur est Prima causa', ribuens et na- IturalCs causas , et Moluntarias. ut' naturali-b- causis , monsendo eas , non at Gnt, qutu actu Catum Sint naitirales , ita m Pndo ciausas Volun- , turias, non ausuri, quin actiones earum Sint MO-
Lutariae , sed potius hoc in eis facit: operatur Cnim in unoquoque secundum ejus PrῬristatCm.
NiQrum in hoc saliuntur adversarii, quod no- Voluntas hostiam libertatem sibi fingunt ut independentem s et minis libe-Primam Sui motus causam , cum tan uti non sit, Nisi 'rin causa secunda j et a prima ita dePendens, ut quom ta . ivdmodum ,sine illa esse non potest , ita neque in
actum prodire valeat , nisi ab illa' moveatur; et sa cui voluntas , tamquam causa secunda , PDωSt --mMare actum suum in aliud, ila est multo iamρlius Deus, inquit idem Angelicus qu. . 22...ti vexit. art.
8.; nisi dicere velimus, aliquid boni posse a nostra voluntate fieri, sieri autem non posse a Deo, qui est summa bonitas 9 et omnis honitasti causa ') ' i t
Se LION. Hic meus conciliandasti linisanaelibe 'tatis cum divinae vuluntatis Micacia nisi i solum apti
.. iι Praeter Seholasticos Titomiatas dignus plane estis. qu do hoc argumento lega ur doctissimus Bossuetus in suo aerac t. de Iiff. arb. TOm. Io. operuiti , ubi omnes modos expendit ad contaliandam .humanam libertatem cum divitia ovoluntatis essicacia excogitatos, et palmam Thomistis desert qtroeunt sontentiam mirifice explicat, atque ah obieelioniabus vindieat cap. 8. Hism. Videri etiam . possunt lavd tissimus Boursier apreo opere de actione Dei in creu, turres, ct . P. Tourpra i i Wita S. Thomae lib. 4. cap. 3. , N. 5. Dissicultates autem , quae in I ac re nec Paucae sunt Dec leves, Bartim supra eap. XV. piaeoccupatae jam sunt, rartim solvcntur, ubi de gratiae essicacia agetur.
189쪽
in us ad' M lvqndiun supromum Dei dominium iii . mixta hominum , . Verum etiam ad excitandam in ri bis veram pictatem, et humilitatem Nos ergo..ωolumus , inquit S. Augustinus de dono Perseυ. CnP. 13. , sed. Duus in. uobis DPCratur et vellet nos veramur , scd D. us in nobis OP natur et πο- rari Pro bo Det voluntates. Hoc nobis c edit et cres dem , et dicerca hoc est Pium , hoc vcrum , ut sit humuis, e sitis nis3a confessio, et detur totum octo.
Vid. Dissert. Petri Tamburini de summa Cath. Hogratia G ωι doctrinae Praestantia , utilitatu , ac
autem sit reus non villi, nisi quod justum ., et bonu M. t, et simul tu omnibus rebus exercet suam: juStitiam , D ' R DR et misericordiam . simul miserator, et justuS PSal. Π ' ' . quamobreni, haec duo atti'ibuta simia e00mure sendu esse censuimus , ut .esiam OStendamus , by quduo attributa Dei , quamvis infinita , simul tamen
Iustitia est Iustitia efflin λDeo propris si ut epinae dicitur Pini. in Deo. QuRli. X. Iustus Dominus, oe justitias dilexit. Observat tamen S. U-- I.. P. qu. art. I. in: Deum esse eam iustitiam , qtiae coauniitativa dioitur, et in . mutua datione , et acceptione consistit; ut enim di cit Apostolus Roman. AI. 35 Quis prior dis tu illi, Et naeeribuUtur et , alia, em , - est justitia com
190쪽
Apparet etiam justitia Dei in eo, quod noli est
acCCytor Personarinna ; ut testatur S. Petrus Aet. .X. 34. In veritate comperi, quia non est ac γι- mmsonarum mus , seu in omni Mute, qui tin t cum, . et operatur justitiam , accePlus est illi. Tum etiam in eo, quod reddit unicuique secundum OPera ejus, ut dicitur Roman. II., 6.
Simul autem cum divina justitiae ire omnibus πο- Iustitia sem-ribus concurrit misericordia, quod non Solum MCime per est cum Litterae indicant, sed etiam ratio ipsa evincit. Nam misericordia. H. x Xrv. dicitur: manes vias Domini miserico dici , et veritas; Domine autem veritatis intelligitur justitia, ut S. Thomas ostendi I. P. qu. II. Rrt. 2. ari. autem 4. utrumque Dei attributum simul in. 'omnibus mei ibus Dei inveniri ita demonstrat. Opus Immo eam divinae justitiae semper Praesupponit opus iserico Praesupponitidiae , et iti 'eo sundatur ; creatui de enim noti debetur aliquid , nisi propter aliquid aliud in ea praeexistens, VeI pr acconsideratum ; et cum procedij ij iipossit usque in infinitum , oportet devenire' ad ali quid , quod ex sola bonitate divinae voluntatis de .
Sunt quidem aliqua Dei opera, quae attribuuntur Quo sensu aliis justitiae , et alia , quae attritiuuntur misericordiae. qua tribuantur Sed id non eo sensu accipiendum est, quasi unum Iustitiae, alia attributum agat sine alio , sed quia in quibusdam mi erico diste. operibus magis apparet justitia, in aliis. magis relucet misericordia, Sic ollam intelligendum est illud Jac. II. i 3. dieium' sim misericordia tui , qui .. . t inon faeie misericordiam i non quia in damnatione 'reprohorum Deus nullo modo misericors sit, sed quis '
in illis plus .apparet justitia Dei punientis, quam
misericordia parcentis. Ceterum commune sere Dixi sere , quia non desunt Theologi, qui censent, reprobos non inlaa meritum , sed ex rigida justitia puniri, quorum rationes exhibet Estius in έ. Dist. 46. 3. 4. Disiligis by GOoste