장음표시 사용
191쪽
I 76 Theologorum etatum est dignum
Ix tilia , et Nequo vetet, ulla est repugnantia, quod in iisdein i ςriς0 di- opostibus ju titia, et misericordia in cniatuτ, quae QR ue ' , cum infinita sint, Se mutuo CXCI dere videntur. Non inquam . neque eniin Putandum est, ad justitiam Dei Vindicativam PontiDCPQ , , ut numquam pii reat, aut nihil de poena remittat, quod inexorabilis inclenientia eSSut PotiuS , quam iustitia. Suprema igitur , et infinita Dei Sapientia vovit Pipe- mia, et supplicia ita tem rare, ut nec mi*ςricordiae in puniendo, nec justitiae in parcendo jura laedatitur. Pulchae pro more Suo S. Augustinus in Ps. C. I mo au DEPunitatem bla*tiatur reo nil sericordia Dcii, qui cst et judicium, et nomo in melius commulatus exhorreat judio u Dei, quia Praecedit misericordia. Homities enim, quando judicant, aliquando victi miscricordia iaciunt contra justitiam; et ωιiatur in Cis CSS .imiseri ruta , et non esse judicium. , auquando N TQ HS m volon-m uenere judisium k PC t semcord ramis Deus aut m nec in bstnitais miszrico ιας Perdit. Iudicii soNeritutem , nec in judicando cum severitate iam iit misericordiae botuιαιοι - ε, , .
Deus bonus Innumera sunt Scripturas. I aquae hoc divinum est Per eSSen- commendant ; immo Lucae XVIII. 19. Servator noster soli Deo' hoe Miributum couvetii retestatur inquioris : Nemo bonus nisi solus Deus, iliata videlicet solus Dciis a se ipso et secundum suam essentiam habet omnimodam Pcrsectionem ; ct otiam, quia Deus cst causa Gmuti bonitatis, quae iiiverit- . . tur in Creaturis: causa inquaφ .essicienS .cxemplaris,
et . sinatis; unde ctiam sequitur, omnia bolia , quae inveniuntur tui creaturas, non esse uisi participati Diuili oci ny Cooste
192쪽
nes divinae honitatis, atque adeo Deum solum esse. summum, et verum honum. λιma bona , inquit causa S. Augustinus sermon. 29. a DCO bon , non g. e ..iu Qui scit haec, s er omnia est borius, quia nullus eum fecit bonus , sed a sct ipso bonus est: nec tamen sibi soli , sod et nobis bonius est: chnfitemini . coeo Domino , quoniam bonus est. Haec postrema verba nobis in memoriam revocant Praeclaram illam S. Bornardi reflexionem epist. o. cap. I 2. Est qui , consitetur Domino , quoniam Potens est; ce est qui confitetur, quoniam sibi bonus est ; et item qui constetur , quoniam simpliciter bonus est. I. Servus est, et timet sibi: a. mercenarius est, et cupit
sitiit 3. Filius, et dinfert Patri. Itaque et qui timet , et qui cupit, uterque Pro se agunt: sola , 'quae in Illio est caritas , non quaonis quae sua Sunt.
m Dei omnima sentia, seu immensitate.
i omine omnipraesentiae, vel immensitatis Dei Theo- Quid sit Dei logi illud attributum intelligunt, quod Giquitias 'mui Praesen-
appellari solet , et ratione cujus Deus ubique Praesens est, immo omnia Ioca occupat; unde etiam ore Ieremiae inquit XXIII. 24. Caelum, et terram ego impleo ; ita tamen , ut ceteras res non excludat ,
sed illas intime pervadat. S. CLXXVII. ΑΗane Dei persectionem admodum multi inficiati Quinam eam
sunt; et I. Ii omnes, qui Deum corporeum esse fa- negRVerint.bulabantur, eum certiv spatiis circumscribere coacts erant, ut' aliis corporibus locus esset. a. Manichaei, 'Omnesque .Dualistae neutrum primum principium im- . mensum dicere poterant; quo errore se etiam suisse
aliquando implicitum, humiliter latetur Sanctus A gustinus Lib. 5. confess. cap. I. et 5. 3. Rudi res quosdam inter Judaeos putasse, Deum in templo concludi, reserunt Origenes Hom. I a. in Genes. et Mnctus Hieronymus ad cap. 66. Isaiae ; quibus S. Hilarius Lib. a. de Trin. tium. 31. addit etiam Samaritanos, qui stulte credebant, aut eouis Oinis, Theol. Dogm. Para I. Ia by COOgle
193쪽
aut extructae domus concavo Deum contineri. 'mum ex recentioribus hetero xis , Deum esse Iue Sua Substantia , negarunt Phil. de Mamlx Cal- Vinianus, in ePist. at Theod. Bezam, et co-V stius ejusdem sectae. Sociniani autem , ut in multis aliis , ka in hoc Laelesiae catholicae dogmate Sodubios ciste udaui; quibus pollicem premit Bua
biius , hunc errorem Deo pragnum eSse , nec Res 'gio iii perniciosum contendens. ,
Piol,atur cm- At Vero facile QSt I. ex Sacris . ni Praesentia mensitat m ostendet et tiam in Ps. CXXXVIII. clici
Dei ex c i. r .gius PsaItos Quo ibo a s iritu tuo , et qμψL xi' i ' faeie tua fugium p si ascend'ro in caelum, tu ιμlla es; Si descendero in 1nfernum, ades. JObi ΣΙ. 8. ut 9. dicitur: Excelsior caelo . . . Profunior isse O . . . longior terra mensura ejus, et latrormari e et II. Paral. VI. 18. Salomon Deo ajebat :' Si coelum, Et coeli coelorum te non caPiunt, quan' ω maos domus ista, quam aediscain y Ac denique De Omnia pei sequar , Paulus de Deo dicebat Act. XVII. α . Non lo' est ab unoquoque -- strum; in ψso enim visimus es et movemur, et Su--β; quem l Oaum expendens S. Joan. Chrywst
mus et Vide, inquit, quomodo illos refellit, qui Deum in aliqua parte collocant.
Quae non pos- Non sum Descius, haec, aliaque id genus Scriptu- nt explicari rae loca explicavi a Metilianis de sola Immensitate de sola virtu- virtutis Dei, rion autem de immensitate essentiae ' Pς, ipsius , quam volunt ex uno certo loco ubique Vir tutem suam diffundere, non secus ac , qui omnia in Provinciis etiam a se remotis administrat,
et regit. Verumtamen isti non bene considerant , Virtuteri , atque operationem Dei, ab ejus essentia non distingui. die S. Basilius Lib. 5. ad . Eummium , ex hoc ipso colligebat, Dei substantiam esse ubiquel oriun , quia divina virtus est ubique diffusa r cum in simplici et corporis everte Metum eadem fre . , ratio substantiae, et actionis; et S. Anselmus Incarnat. cap. 4. Idem est, inquit , esse μι, ee Potastas clua. Sicut itaq- poteatas Dei est se bissitirco by Cooste
194쪽
Per, et ubique , ita quidquid est Deus, semper,
Infinitus porro essem , si omnia Patrum testim Proh etiamnia huc spretantia referre Vellem ; sed duobus con- ex SS. Patriis tenti erimus. S. Joan. Chrysostomus explicans ea vecta Psalmi CXII. Qui in altis habitat, et humilia revicit in caelo , et in tcrea r Ostendit, inquitruum tibi' esse , illic , et hic ; non enim tand- quam aliquis in caelo conclusus eminus videi, quaesu ne in terra, sed utique Praesens , et omnibus iassrstens. S. Ausustinus autem adhuc expressius Dei immensitatem declarat epist. I 87. ad Dardanum cap. 4. inquiens : Sic est Deus Per crancta is sus . . non tanten Per vatia locorrum quasi mole ae usarta ut , in dimidio muniat corpore sit dimidius , et in alio dimidio dimidius , atque ita per totum t tus e sed est in solo caelo totus , et in sola terra totus , et nullo contentus loco, sed in se isso Giaque totus. ε
' Sed fortasse Sociniani libentius argumenta audient ae domum ex ratione depromta. At vero si Deum esse ens sum- ratio 'me necessarium nobiscum consitentur , illudque a nulla Prorsus causa esse productum, Sed necessitate Sua naturae existere, quonam modo, vel a qua causa acl certum locum quasi relegari potuiti cur certa zatia debuit occupare , et non .alia r Certe Plotinus nilosophus Platonicus solo rationis Iumine hanc Dei ImmenSitatem agnovit, immo mirum illi videbatur posse ab aliquo ignorari ; contendebat enim Ennoalo. . Cap. 4. id Omnii humanae insilum C se Itume, ut sicuae essct Deum existimet, etiamussique esse totum arbitretur.' Si CLXXXV. . 'Fallitur Ulam Baetius , dum immensitatem cum Hincorporea Dei natura conciliari non posse autumat
S. rhomas P. Q. 8. art. a. ad 3. ubi obse at, isti.
num esse in loco non ratione quantitatis, sed ratione essentino; essentia autem non commensuratur Dissiliaco by C ac le
195쪽
loco, sed tota est in omnibus partibus; . quam iam etiam Dei essentia non extenditur in loco, quaSi una ejus pars sit in uno loco, altera in alio , sed tota ubique. Iil explicat S. Thomas exemplo albedinis , quae licet secundum quantitatem sit Coexten- Superficiei , ita ut una pars uni superficiei parti r spondeat , altera alteri , essentia tamen albedinis totacst in quolibet partu supersiciei athae, et tota intuta. Id .ipsum explicat utiam S. Aug. laud. UiSt. i57. cap. 4. '). .
Objectiones Huic tamen Dei omni pracsoliti ac , sui immensiati eL S. Scri' obstare videntur quaedam sacrae Scripturae Verba , quibus Deo assignatur tamquam sedes propria cO
' tum , ut ps . CXII . vel templum Ps, X. 5. vel etiam anima justorum Jo. XIV. ad.; ac demum humanitas Christi, Coloss. II. s. Insuper alibi tribuitur Deo motus do loco in locum, Gen. XI. 5. et Ephes. IV. Solvuntur. Verumtamen putora Scripturae restimonia inteIligi debent de aliqua peculiari ratione, qua Deus in coelo rcsidet, ut divitias maiestatis , et gloriae suae A . beatis ostondat. Sic etiam ire. templis , in quibus sibi honorem , et cultum peculiariter a nobis exhiberi
Vult, DOSivasque preces , et vota excipit : ac in ani-
Diablis justis per gratiam suam santi sicantem; nam ut mox cita, us Augustinus inquit : Fatendum est , ubique e e Doum Per Divinitatis Praesemiam , scd non ubiques Per hubitalionis Maiiam. In Christo autem inhabit ut omnis plenitudo Divinitatis corPona-mer pur unionem liypostaticam.
Quom1 lodi. Motus reio , qui nonnunquam in sacris Litteris 'tiir moveri Diio tribuitur nonnisi metaplioricus est. Non loco
Pittarunt aliqui, Deum non obstante summa eius simis Plie l.ile dici posse extensum , quos ex principiis SS. Augustiui , et Thoinae resutavit Amaldiis in opere Desenseconire la response au liora des ales etfusses ideea. Re. Pi clienditur etiam Henr. Μotus , qui in Enchir. Metaph. eum sibi demonstrasse visus esset , Exittere spatium reale . aeternum , immensum , inde colligit, hoc spatium esse iis psam Dei immensitatem: unde consequeretur, Deum simul cum spatio e se exinusum.
196쪽
mcri tur Deus , 'qui semPer ubique est tolus , inquit S. Augustinus Lib. I i. de 'is. mi cap. 5. .
sed descen re dicitur : cum aliquid facit in torra ,
quod Praeter usita/um.ncturact cursum mirabilustri iactum , Praesentiam quodammodo ejus ostendat.
Sic etiam explicanda sunt ea Scripturae loca , in quibus dicitur Adam se abscondisse a facie Dei Gen. 'μ' ΙΙ. 8. , et Cain o ossus a facis Domini ib. IV.
a 6. ; quod Ptiam de Satan assimatur Iobi I. II. , et de Iona I. 3. ; nam ut bene Observavit S. Joan. . Du nasceims Lib. I. de fde Orthod. cap. 34. per faelem Domini quandoque in sacris Litteris denota tur ejusdem Dei manifestatis , atques amaritio , quia nostra ipsorum manifestatio Per faciem si , quamobrem abscon re se , -l discedere , et et egredi a facie Dei idem est , ac diseedere ab illo loco , ubi Deus se visibili forma 'videndum praebuit ceterum neminem posse a Dei praesentia discedere , luculenter declarat David dicens : Ouo ibo a ritu tuo , et quo a facie tvia furiam ' Unde etiam S. Gregorius Magnus Lib. 2. Morali cap. 8. eX- pendens illud Johi I. Ia. Egressusquae est Satania facie Domini : Qura igitur , inquit , reo eo exi-
tur, qui . dum Per molem comoris nusquam est, Per incircumscriptam substantiam nusquam deest
Neque nos moverer debet acuta Spinotae finimad- spinoetae anuversio , scilicet Adam frustra quaesivisse latebi as , m d emio re 'si credidisset , Deum ubique esse ; Adam mim in Hii tu illa mentis perturbatione conscientiae morsibus uθi- 'tatus , potuit de Dei omnipraesentia non cogitare ;quod in vehementibus animi passionibus saepe cori-
Objicit Spinota in Trael. TMolog. Polit. cap. 2. Alia Spinoetae etiam Patriarchae Iahobi exemplum, quem Dor omisi- objectio. Praesentiam issiorasse , colligit ex ejus verbis Gen. XXVIII. 16. Vere Dominius est in loco isto , et ego nesciebam. Sed id praeoccupaverat jam Sanet. Peaeoeeupata B nardus sermone 6. in Deiaciat. inquieus : Θ a S. Bernardo. Diuili od by Cooste
197쪽
modo tantus Patriarcha nracim Potucrat , quod non esset locus , ubi non esset Deus f se orae aliud ' esse miratus est , Mi ait : Vere Dominus ost in Loco isto . . . Est ergo in omni loco omnia unive saliter continens , omniaque AEmonem , sed longe . tamen aliter, atque aliter. ud homines malos est Praestans , atque Hysimalam : apud Hectos hominUs OPerans , et servans et 'ud SVeros Praesens , et cubans : via inferos anguens, et damnans.
mu non in 'etiam , qui indecorum Deo putant, si dica- quinatur a , etiam in Ordibus , in peccatoribus , sordibus. Vel tu damnatis ; scd sancti Patres Variis utuntur exemplis , ut evineant, id Dei pua itati nullam maculam inurere ; nam neque radii solares inquinantura sordibus, quas tangunt , neque anima polluitur , quod foedas etiam homiciis partes vivificet ; quanto minus Deus purissimus spiritus etc.
Hieantur Est postremo etiam broiter observandum, nonnul-qbaedam M. ios Ecclesiae Patres aliquando visos esse , non aliam Patrum dicis. ti iuuero immensitatem , quam Virtutis ἔ Sed Ple rique eorum eam dumtaxat essentiae divinae immen- Sitatem negarunt , quam St0ici adstruebant cootendentes , mum iustae animae omnia liujus univcrsientia pecvadere. Aliquando eti Hu asserunt , Deum nullibi esse , vel nuviam ; sed solam localem circumscriptionem , vel Cori Oream extenς nem excludere intendunt. Ita S. Augustinus servi. I. de verbis
Ost. cap. I. Deus , linquit , ita est incomprehensibilis , et immensus , ut sit ultra Omnia , extirci Omnia , Praeter omnia , ac proinde nullo possit loco circumscribi.
Hoc autem caput verbis S. Im Chrysostomi Hom. a. in visi. ad Hebr. concludemus t Multa de iis , quae de Deo mente verssmus , ne POSSumus qui--m eloqai ; ac multa eloquimur , nctu POSSumus autem intelligere , v. p. quod Deus ubique lis , Diuitia oste
198쪽
se ira ; quomodo paulem , mn alique intelligimus . . . aixi esse tibiques , . sed non intellim.
De sanctitato Dei , et de Triaramis.
Sanetitatis nomine intelligimus hic persectam ab Deus sua es omni peccati macula , immo vel ab is in umbra , et sentia sanctus suspicionc peccati immuraitatem , quam Deo conve-ς x Dire certissimum est, tum ex iis , quae Cap. XXII diximus de ipsius bonitate , tum cx generali notione persectionis Dei r unde etiam Salvator , et Magister nostcr Chri stus Jesus nobis jubuns , ut ad summum sanctitatis apicem semper ardhelumus, dicebat Matth. V. 48. Estote eino vos Perfecti, sicut δὲ Pater v εler coelestis Perfectus est; et Levit. XXI. 8. de Sacerdotibus dicitur : Sint ervo Sancti, quia et ego sanctus sum Dominus, qui sanisco eos. Hinc Homines au- homines pii , et Angeli dicuntur saneti per imita- P. ue Pa tionem , et participati .em sanctitatis divinae, Deus
autem habet sanctitatem a se , et 'Per Suam eSS-tium. I lir sanctitatem habent finitam , et limitatam ;Deus autem infinitam , et perfectissimam. Πinc it Iavox Seraphim clamantium , et dicentium : Sanctus, sanctus , sis tu tus , DOminras Deus exercituum , plena est Omnis terror gloria ejus. Isaiae IV. 3. , et M al. IV. 8. L . '
Ex hujusmodi revelationibus ortum est illud , tria . nisasti . sagion , quod Ecclesia ' in Missis recitare solet , ita rigo. dictum , quod vox illa sanctus ter repetatur ; quod Graeci vocars solent μινίηtον , Seu hymnum triti--- phalem. Alii dicunt Angelicum , quia illum ab Angelis edocta est Ecclesia , unde Tertullianus In Lib. ae ina t. cap. 3. illa angelorum circumstatio, iu-quit , non cessat dicere Samius , sanctuS , Sanci . Cum quondam nonnisi in sole milibus Missis hoc tria sagisn recitaretur, Concilium Vasense an. 529. Sanxit , ut nec in aliis Missis omitteretur , quiar tam Dissili od by Cooste
199쪽
dulcis , et desiderabilis vox , etiamsi diu molia uinposset dici, fasιidium non Potest generare i' .
Aliud trisα- Praeter hoc trisamon omnibus Ecclesiis commune, gion , ejus aliud est, quod Graeci quidem quotidie, Latini aurigo. rem non nisi in magna Paresceve Cantant : nem po Sanctus Deus, sanctus fontis , sanctus immortalis, miserere nostri. Κjus o O ab eo miraculo repeton
, da est, quod Mnaras, Cudrenus, Nicephorus , Theophanes , aliique Scriptores graeci natiant. Cum anano 446. sirbs ConstantinopoIitana terribili , ac diu
ui hom una cum Patriarcha S. Proeto Deum suppli- citer oraret, ut a terribili flagello liberaretur, repente puerulus quidam , omnibus spectantibus in
aera sublatus est tam alte , ut ex spectantium o u
lis penitus evanesceret, et iterum post aliquam tem ris min aua visus est in terram descendere prope Proclum, cui ctiam retulit, se choris Angelorum interfuisse, utque ah illis cantari audivisse hunc clivinae gloxificationis ii num : Sanctus Deus, sGuctus fortis , sianctias ammortalis , mis rene nostri ,
atque huius trisagii repetitione Deum placatum iri.
. . Cum Sanet. 'Proclus hoc fieri' jussisset, terrae motus ccssavit, et populus hymnum cantans in urbem lau/ lus redivit '' . 'γ Ungo Menardus iam a tempore Concilii Nicaeni liuoius trifugii usum in EccIesia fuisse putavit , ejus tamen rei moliun enta certa non profert Tillemontio jussice Tom. 14. . Monument. etc. Pag. 713. Ita fere hanc rem narrant Theophanes Lib. 24. ea P. 46. , et S. Ioan . Damascenus Lib s. de fide orthod. cap. Io. , auctores se . VIII. , ante quos tamen aliquam hujus rei mentionem facit Iobus , qui sec. VI. vixisse Putatur. Nos autem secuti postea sunt Graeci recentiorex, uL Cedrenus , ' qui Theophanem ηxscribit, et Balsamon, qui exscri- Psit S. Ioannem Damascenum , Constantinus, Manasses, Ni cephorus , et Idenologium Graecorum , a. quihus duobus Postremis additur, puerum illum statim obiisse. Sunt tamen eritici, qui huic miraculo , utpote a posterioribus tantum Mistoricia memoriae tradito, indubiam fidem praestare D lunt Dissili Corale
200쪽
S. CXCIV. - Huic tristagio aliquid postea addere tentavit Pe- Additionestrias Fulla Eutychianus Episcopus Antiochonus , qui trisag o saetae. Circa ann. 475. ita cum suis eanebat: Sanctus Deus, franctus fortis , Mintus immortalis , qui Passus est Pro nobis. Quam additionem etiam nonnulli Cath lici adoptarunt , trisamon ad Jesum Christum dirias rates ; quod ut Marius intelligeretur, Calatidio Epi--OPus Antioch. ann. 481. haec verba addidit: orias ct rex noster. Quia tamen in seosu obvio hoc tr samon ad Trinitatem exprimendam, et . glorificandam institutum videtur, ideo alii Catholici additionem re-CiPere recusarunt, eamque damnavit Synodus Gullana Can. 8a , et 82. an. 692. .
Claudimus hanc brevem de trisagiis notitiam Uem Conclusi his S. Ambrosii Lib. 3. de Spiritu Sancio cap. 8.Cherubim, et Seraphim in i fossis ωocitas laudam, eρ dicunt , Sanctus , Sanctus , Sanctus , Domi- .nus Deus Sabaoth. Non semel incunt, ne M gularitatem credas : non his alicunt , ne Spiritum excludas : non sanctos Elicunt, ne pluralisalem a stimes ; sed ter repetunt , et idem dicunt, ut etiam. in mno distιnctionem Trinitatis , et Divinitatis Duelligas ungialem. Haec cum iaciant, Deum sera
De beatitate, gloria , et majestate Dei.
Deatitas , desiniente Boethio de consa. Phil. pro- Matuas Dei.
in A. , est status Omnium bonorum amrmatione mofectus ; hunc autem statum essentialiter, et perse- Sed de hae re legi meretur epistola S. Io. Dama εeem U Iordanem Archimandritam do firmno trisagio . 'una cum admonitione docli Mimi P. Levien tota. I. vre. d. Jo. Domase. P. 47ε Diuili Cooste