장음표시 사용
201쪽
ctissime Deo convenire ostendunt ea Apostoli vortia I. Timoth. VI. I 5. , quibus vocatur Deus beatus , . . . ret solus Porens, Rctae Te Πι, et Dominus dominantium. Quae Verba expendens Theodoretus commΡne.
in m. I. , Nomon beatus , inquit, divina amellutio est: tostis est disinus Apostolus, exclamans rBeatus, et solus Potens etc. Ostendit etiam ratio cum enim Deus sit summum honum S. 175. et persectissime se ipsum cognoscat s II 8. J, Dori potest non .esse summe selix , ac beatus. Monendum est tamen, hanc omnium honorum aggregationem , ex qua beatitudinem exsurgere diximus cum Mellito , in Deo non osse per quamdam compositionem , sed . modo simplicissimo, qualis Deo convenit. Ceterumhoe Dei attributum etiam Ethnicis notum fuisse con stat ex Cicemne Lib. I. M Nat. Deorum, ubi in
el ho. Olcinia , quando de Deo dicitur, eam excellentiam summam signifieat , qua ipsum concipimus ut omni laudum celebratione Gignissimum ; et quam saepissi me in moris Li eis Dei gloria commemoratur. Immo soli Deo gloriam conve ire testatur Apostolus I. ad Timoth. I. I 6. inquiens et Soli Deo honor , et gloria. Ηino etiam est, quod 'Deus vocatur in sacris Litteris Rex gloriae. Ps. XXIII. , ct Pater gloriae Ephes. I. II. ; et infinitus plane essem, si Omnia loca Scripturaru afferrem , quibus ad Dei gloriam . admirandam, et celebrandam ocitamur. Susticiantea Ecclesiastiei verba, XLIII. ubi po stquam ex vario creaturarum genere Dei potentia , et sapientia pommendata fuit, ita v. 32. quasi concluditur :Glorifcantes Dontinum, quantumcumque Potueritis; . v Ruffrvalebis enim adhuc, et admirabilis magni centia ejus. Benad origes Dominum exaltate illum, quantum potestis., major est enim omni laude etc. Hinc etiam illa pia Ecclesiae consuetudo post omnes Psalmos, et alias saepe doxologiam repetendi , de qua pauca dicere opportunum ducimus.
202쪽
Dorologia , si vim nominis attendamus, est gloriae. DP olagia alicujus celebratia. Quando autem ad Deum reso t rtur, communiter significat hymnum, quo sanctissima Trinitas glorificatur his verbis : Gloria Patri, et Filio, et. Spiritui S. An quissimus est in Eccle- Antiquissisia hujusmodi doxologiae usus; nec fides haheri d Let Philostomio, ejusque exsoiptori Nicephoro, t mere asserentibus , Flavianum Antiochiae Monach rum multitudine colli cla Primum acclamasse et Gloria Patri, et Filio, et Spiritui S. ; nam multo ante 'Flavianum hanc doxologiam in Ecclesia obtinuisse vel ex solo S. Basilio liquet, qui Lib. do Spir. S. cap. 29. hunc hymnum, qui recitari solebat in gra- 'tiarum actione ad lucernas , antiquum suisse dicit , quamquam illius auctorem se ignorare satetur. Sed id obiter, nunc ad rem noStram.
. ' S. CXCIX. Postremum numero ex infinitis Dei attribulis illud Majesta. Des ,
considerandum sumimus , quod Dei majestas vocari solet , quo nomine intelligitur ille infinitus gloriaddivinae splendor , cuius Don infrequens est in sacris Litteris mentio. Sic Exodi XI. 33. dicitur Moyses non potuisse ingredi tectum foederis, nTibo operiem . omnia , et Majestate Domini coruscante. Vocat etiam Deus majestatis Ps. XXVIII. 3., et Ps. LXXΙ- , I9. dicitur : Benedic iam nomen majestatis ejus in aeternum , et rePlobiIur majestate ejus omnis temra i sat, fat. Denique ne omnia peraequamur ;etiam christus Dominus Matth. XXV. 3I. se ad j . , ' dicandos homines venturum dicit in majestate sua, atque sessurum Super sedem majestatis 3 e. S. CC. IIaetenus de Uaecipuis attributis, quibus tamquam Conclusio. lineamentis quibusdam supremum , et infinitum ens adumbrare conati sumus; et quamquam a Vera C gnitione Dei prout in se est, quam langissime a sumus , certi tamen. sumus, ea, quae hactenus tr didimus, utpote ex purissimis revelationis sontibus hausta, Deo convenire. . Quamobrem cum in Nata
Patria illum videbimus, sicuti est, illud' reserere .
203쪽
poterimus Ps. XLVII. sicut audivimus , sic vidimus in eis. tate Dei. Auillis primo, inquit S. Augusti nus , quod non vides et videbis Postea, quod aud sti. Interea nos hortatur idem d. Pater, ut ex per sectionibus , quas in creaturis videmus, ad considerandas , quoad fieri potest, infinitas Dei persectio nes assurgamus. Quialis est, inquiebat in Ps. 84. n. 9. Pulchritudo ejus , fratres cogitato: ommia ista Pulchra , quae viritis , quae amatis, ipse fecit. Si haec Pulchra sunt, quid est ipse i si haec magna sunt, quantus est ipse r ergo de istis , quae hic amamus illum magis desideremus, et contemnentesura illum diligamus , ut ipsa dilectione Per fidem cor mund mus , Et mundatum cor nostrum inυenialasPectum illius.
De attribulorum distinc ne tum inter se, tunua disina essentia.
Ehreb Atiis. Duq oppositi ' sunt errores , nonnullae 'maeorum , qui autem quasi mediae scholarum opiniones. Primos Me nullam distin-viter consutabimus, alias solum innuere satis erit. Uionem in Eunomius see. IV. haereticus et Anomaeorum an diviti tegignanus, ut viam ad impugnandam Christi Divi- ' nitatem sibi aperiret, negabat attributa Dei posse ab ejus essentia ulla rastione distingui ; ex quo consequebatur, Patrem non potuisse Filio nuntem e suam essentiam', quin etiam omnia omnino sua ut tributa , ' atque ipsam quoque Hamisi' , Id est attributum innascibilitatis eidem , communicaret: cum autem Filius dici non possit ingenitus , iude colli- sebat Filium non esse Deum.. S. CCH. . . Et eorum Oppositum errorem alii lapsi snnt , ponentes di- qui realem ad-stinctionem realem, qualis invenitur in rebus crea latue fit. iis , inter essentiam divinam, ejusque attrihuta. Tri-
huitur hic error Gilberis Porretano, qui sec. XII. . Ecul iam Pictaviensem regebat; sed id certum omni
204쪽
Do non est '). Magis certum videtur, hunc ere rem sec. XIV. fuisse a Gregorio Palama Episcopo Thetialonicensi in Ecclesia graeca disseminatum. Hic enim operationes a. divina essentia. realiter distinguebat , atque ipsa etiam attributa quae ab essentia sicuti splendorem a sole profluere, ipsique esse ' inseriora comminiscebatur ''). Ejusdem erroris accusantur pariter Sociniani, qui Dei virtutem ab ejus essentia distingui dixerunt, ut inde colIigerent Spiritum S. non esse Deum.
Primus error eo est perniciosior, quo Praeci Αliqua de-puum et capitale religionis nostrae mysterium, scili- bet esse incet Trinitatis aperte convellit; quamobrem in eo Deo distin refutando sancti Patres Basilius lib. I. contra E HOm. , ejusque frater Gregorius Nyssenus lib. I a. a . eundem Euno νι. , Cyrillus Alexand. in ra
sauro plurimam operam navarunt. Potissimum au- tem argum . ad acistruendam ahquam distinctionem inter divina attributa ex eo desumitur quia unumquodque eorum est iu Deo secundum verissimam sui rationem , et ratio sapientiae non est ratio bonitatis ; fundamentum igitur praebetur nostro intellectui distinguendi sapientiam a bonitate, et sic turiS. . Gilbertus in Synodo Bemensi habita eotam Eugenici
III. an. omnes errores , quorum aecusabatur, humili
ter levocavit. Si Othoni Frisingensi fides est, Gilherius attributa Dei ab ejus essentia realiter non uisti uxit. Plerique tamen Othonis fidem suspeelam habent, at potius credendum esse dicunt S. Bernardo, qui totius rei non solum testis , sed pars magna suit , et qui serm. 8o. in Cant. ad Gilbertum vεluti diritum , intendens r Recedant , inqust, noMelli non Dialectici, sed meretici , qui magnitudinem, qua magnus eει Deus , et item finitarem, qua bonus, sed et sarientiam, qua sayiens , et iustitiaim, qua iustus, Postremo DiMinitatem, qua Deus est, Deum non esse impiissime divutant.
Absurdus hie error sitit plana in Conciliis Constantinopoli L Schismatieis codfirmatus, et Barlaamus , Meyndinus , aliique veri dogmatis deserisores condemnati rquitius de rebus lata disserit Leo Allatius Lib. II. de per- ροι- consens. etc. , et in Diatriba de Simeonibus. Dissilirso ny Corale
205쪽
Omnipotens , nihil aliud , q-m ejus qui est su
stantium Ad cari concipiamus. Ita S. Athanasius in lib. de Synodis n. 35.; cui consentit S. Basilius Epist. I 89. , et alii , quorum testimonia colligens S. Bernardus in Concilio Remensi , dicebat: Scribatur stilo ferreo; immo ungue adamantiano , et sculpatur in silice , quod disina essentia , formet, natura, Deitas, boniitas , sayicratia , virtus, Potentia , magnitudo vem est Deus.
Quam S. Lit Idipsum etiam sacrae Litterae insinuant , quando terae excla- nomina abstracta de Deo praedicant, ut Prov. VIII. dunt. 12. Deus dicitur Sa emtia; et Christus dicit de seipso Joan. XIV. 6. Ego sum via, Et veritas, et vita; . et id genus alia, quae de Deo in abstracto praedicari non possent nisi unum idemque essent cum totus essentia. t
Et EeeIe,ia Hinc iure merito contrar ia sententia fuit ab E proscripsit. Clesia 'damnata I. quidem in concilio Remensi an . I 148. sub Eugenio ΙΙΙ. ; deinde in magna Later nensi Synodo an . I 2I5. sub. Innocentio III. qui cap. 2. Nos, inquit , sacro , et universati concilio αρ-ymbamto credimus , et confremur, .... quod una quaedam summa res est, incomprehensibilis quiadem, et in abitis , quae veraciter est Pater, et Filius, et Spiritus S. ; quo aperte de lavatur, Pr ' prictates personales a divi Da essentia realiter noti distingui. Demum in Concilio Florentino sub Eugenio IV.
nes de monte Nigro Domi uicanus nomine Latinorum ita profiteretur di Nos dicimus , substantiam divinam ) et Personam , seu hypostas ini esse idona re,d e ro autem nostro iatelligendi modo, Marcus Ephesius nomine Graecoram respondit: Mac in Pamto mum est inrar nos discrmantia; unde utriusque
206쪽
Ita explicata doctrina Ecclesiae sacile conciliantur Simia con- Plurima Sanctorum PP. dicta , quibus aliquando elliantur dictamnem attributorum' distinctionem a Deo removere Videntur , aliquando autem dicunt , quod aliud sit Deo esse, aliud Patrem esse., vel Dominum esse; quod Filius non eo sit Verbum , quod sapientis , quia Herceum relatime, samerata essentialiter intel- iligitur. Ita S. Augustinus Lib. I. de Trini. mP. a. et 4. Nimirum aliqua certe distinctio est admitte da ,' qua attributa a divina essentia, et inter se ipsa distinguantur; haec tamen distinctio realis esse DonPotest , propter summam Dei simplicitatem , quae
ut omnem compositionem , ita omnem distinctionem . excludit.
Quaenam autem sit haec d istinctio , Scholastici Quaenam di- disputant. Nos cum S. Thoma , ejusque discipulis βtincti Q mita rem explicamus. Deus quidem in se unus est , et simplicissimus ; quia tamen eminenter, et PC iectissime continet omnes illas Persectiones , quae . . . in creaturis distinctae , et dispertitae inveniuntur , et quarum ratio , seu conceptus proprius diVersus est, hinc sit, ut tundamentum praebeatur intellectui Distinetio r nostro, plura in Deo distinguendi i itaque Deus in tionis. Se , et reipsa unus, et simplicissimus est, et omnem 'rualem distinctionem excludit; est tamen simul vim euasiler multiplex , unde admittit distinctionem vi tualem, seu distinctionem rationis cum sundamento
Atquo hac distinctione potissimum opus est ad ex- . Eius usus. Plicandum , quomodo Pater communicet Filio suam essentiam , non autem Paternitatem , quae unum idemque est cum essentia. Nimirum ut S. Thomas
advertit q. q. de Pot. ari. I. ad 5. , de eo , πω est idem re , differt autem ratione, nihil prohibet contradictoria praedicari : sicut idem punctum re , differens autem ratione , est principium , et sinis ;et secundum quod est principium , non est finis , et e contrario. Unde cum euentia, ut proprietates
207쪽
sint idem re , et disserant ratione , nihil prohibet , quod unum sit commanicabile , et alterum incommunicabile.
Nihil autem dicimus de Nominalium , et Scotista-Tum Sententiis , quorum primi non aliter attributa divina distingui putant, quam exta insece penes di- ema connotata r alii autem intrinsece disongui censent distinctione formali ex natura rei. Nihil inquam dicimus ; tum quia propositum nobis est aquaestionibus scholasticis , quoad fieri potest , tum- Perare , tum quia non desuot eruditi , qui arbitrantur non magnam in his esse rerum controversiam , sed totam in verbis consistere.
208쪽
Quid est Deus r Pater, Filius , et Diritust a Sanetus. IS. i Augustin. In Ps. XXIX.
i . Trinitatem Nihil Dequentius in saeris Litteris occurrit, quam Deus unus , Deum unum esse ; immo earundem praecipuus se et trinus. pus P. II. S. 3. ' est , ut explosa Dcorum multi- ω, inc Ino tudine soli vero Dia' dehitus cultus; in honbd . daturi Eaedm tanton, sacrae Litteras t Idivinas Pera sonas c memorant scurius quidem in1 ut Stam .,, perspicue sutem , si frequentissimo ini Noe, vo; unde veritas catholica utruri que concilians, unum Deum in Trinitate venera1ur. Huic Ecclesiae dogmati se in op scierunt sec. III. Sabelliani, ita dieti avellio , non quia, ipso fuerit priinus huires haeresis negant Sabel arciti tectus , cum enim. Praecessis ut Ne thus , -ς. xeam, et alii ; sed quia haino sectam, data af ceteris . dAseminavit. Porro, Sabelliani , cuin . ignorare et non pia hiat , , tria haec ' nomina Patris , Filii , et Spisi ' saepius in sacris Litteris memorata, conteti
dehant , iis nonnisi unitam personan designari ; i ut nomino Verbi seu Filii ratioέοὶ , loti sapientiam Dei 'intelligebant , nomine autem' Spihitus S, di xuiam
Hanc sectam pdulatim cuia cratam', aci sit', Quorum err Dore laudem extinctam fuisse talatur S. Augustinu res sec. XVI.
209쪽
.....ia 5 3. nammis damnatus. Sed haec ad historχου
primo Trinitatem Personarum ex sacris Litteris, in
ctorumque Patrum motoritate, vin cabimus ; deinde quae spectant ad duas Personas Filii , et Spiritus
S. addemus I. st h.nc totam malariam , qua maj re poterimus 'ailigeritia traeinbimus , ea praecipue de causae, gum haereses contra augustissimum Trinitatis myslarium , et magnas Iolim in Melesia in herint sua es, et nostra etiam aetate perniciose firas
Distinctio divinarum Personarum ex mustia locis V. T. Probatuin
Consulantiir ε lures GD Personas divinas indicatum est ita autem ex ptii-veinis Geni. l. λ6 . Faciamus hominem ud ima 'nem, ies sisnilitudinem nostram, quDrum verbum sensum isagis decupat Christus Dominu , Joan. V. sc inquiens : Quaecumuruo Pater,ia feceris i. Laeces . Filius similitesn facis. a. Praeterea diiqua dua- . nam Personaeum intatio habetur etiam Gen. XIX sti, O uri r u . ubi dicitur diis T cumnus Plute guster Sodomam , Gomorrfiam aut ur, et ignem a Domino I idi . ' . Filius, eω apparuit Loth, pluere: fecit sulphur. et lignemi a Domino, scili et a Patre 3. In Ps. II. . expressa Patri , et Filii nomina habeμtaui tmvrus dixi me . Fidius .mctus es tu , ego hod Mnia de; quo loco usus in S. Paulus Hebr. I. 5. ad Christi divinitatem ostendendam; quemadmodum Christus, ipso, Matth. i XXII. M. ad eamstem suam divi nitatem comptinandam usus est iiii vertiis Ps l. LIX. Dixit Dominus Domino vino i et eo quidem Suin Mu ut nemo Potuerit m pondera es. q. Totum Tri- 64i, ni sterium thaud obscure significatur in Ps. irae . . . ix ars. 5. et ό. Misericordia Domini plena est - ...i se, terra e Verbo Domini cool irinati sunt, et spiritu. l l oris ejus Omius mirtus eoruns. in quem l Wm ita commentatur S. Augustiniis tu arr. Herbums certe
210쪽
Ex his , aliisque non paucis ') R T. Iocis aperte Mysterium liquet, mysterium Trinitatis non fuisse Iudaeis p Trinit iis nonnitus ignotum. Trinitas , inquit S. i Epiphanius in Rμης ' P Lib. de meres. semper in illa singulari Sisinuatis
nunciata , creditaque ab aliis est, qui ceteris a te uerent ; cujusmodi Prophetae , atque eximia sanctitate pra diti homines justunt Et S. Fulghn- '.
S. Patriarchae , atque P, Phetae anu. Incarnsti inwm Filii Dei disinisus ac verunt . ia .Q. unum Deum Praedicat 'in mem , id eui Patrem , Et Filium , et Spiritum S. Idem asserunt S. Gimi ius Naaiunt. Orat. 49. alii plures , quos secutus S. Thomas inquit a. a. u. a. art. 8. Eodem modo , quo mysteriu- Incarnationis Christi ante Christum Iust e licites creditu m a majoribus , in licias μα- ωm , et quasi Obuml ω α minoribus , ica etiam et moesterium Trinitatis. Immo id satis luculenter Christus ipso indivavit cum dixit, Abraham, , , Ntosque Prophel a , ut alios viros justos desiderasse eum videre. milli. XIII. 27. et Ioan. VIII. 56.
S. V. Addi etiam potest Philonis inter audaeos . elisia
mi testimonium , cui compertum sui Me . mysterium oti m Phuota Trinitatis nemo dubitat , cum sapientia in i diutiugi uita Deo Patre, et Verbum Dei silium ., et. Deviuuellet. '') Atque his paucis uois schim reriucuntur
, Quae suppeditabunt Seholaatiςi , . ac Praei - .ce Iebris Baymundus Martini iii puo egregio opere i Fositoin des, quem exscripseruria Petrus Galatiniis tu i a. lis cis arcanis catholicae peritatis , et Victor Porehet da 'Sῖlvaticis in sua Mictoria ado. impios Iudaeos. Martini oplis imis mortale fuit a Jos. de Volsia multis notis auctum , et Patialis editum anno 365 . e iterum a Joan. Bene l. Carptovici oum introduci. ad Theol. Iudaic. Limiae I 687.
in muni, eius testimoniis demonstraait Prudentius Maran serae S. B. in Lib. 4- Dioinit. . D. m. a. C. cap. R. ubi etiam Joannem Clericum resutat, qui Philonem non .ex