장음표시 사용
211쪽
' Judaei, et Sociniani, qui mysterium Trinitatis prae Dacte negant , sed etiam aliqui inmuti Christioni ;ut Hardiamu , et Bereurer, qui pluribus locis
scribere non sunt veriti , mysterium Trinitatis pra i i - i l mo a Christo 'suisse hominibus revelarum , votori- , bus autem Iudaeis , immo ipsorum Legi datori Moysi penitus ignotum. Horum temeritatem Franc. Fitzja mes Episo. Suession . pro meritis castigavit 'ὶ -
Revelati Tri . .Fatendum Osb ta ti , i in V. ,T. non ita Pers nil Rxi euam inveniri hujux mysteric revelationem , qualis T. obsoWxo edore sueta es t : Et ripulum WIS ' ' i' i diui uotitiiqi implicitam . An hulauisse. Porio a Mi Patribus nonnullas afferri solent hujus divinaei ouadnomiae rationes , sed adoranda cana 'Dei sapientiae consilia , ipsique gratiae hal-dae , quod nobis poculiare hoc manifes revelati Dis beneficium impertiri voluerit.
Prebatur eadem distinosio Personarum Divinarum
. . . ' o mutio luculentius eae N. T.
rimum et' insigne ad lim nobis suppeditat argum ' mentum λrma baptismatis a Christo instituta Mattu. XXVIII. 19. Baptizantes eos in nomine' Patris , et Filii , ef Spiritus sancti i quamobrem eo usi Sunt etiam Patres Constantinopolitani , dhaereses tum Sabellianorum, qui tres divinas hypost ses negabant , tum Arianorum, et cedomanorum , quorum primi Iesu Christi , alii autem Piritus pancti Divinitatem tollebant. Vid: eorum epist. ynod. apud Theodoretum lio. 5. B t. Ecc . e P. 9-tis eoenitionem hausisse eontendit. . mitis etiam Μ hemius ad S. 36. eap 4. --
212쪽
liud luculentissimum Trinitatis testimonium no- Ε . baptismo his exhibet historia baptismatis christi a Matthaco, ..
et Luca cap. III. et a Marco cap. I descripta , ubi fros divinae Personae distincte , ct expresse conime- 'morantur , Pater quidem , et pilius in illa a e , quae de coelo intonuit : Hic est Filius meus Hie . ictus ; Sanctus autem Spiritus, qui descendit com
rati species sicut columba in ipsum Christum in. quod etiam resertur Jo. I. 32. . ' S. IX. Nee minus distincta est Nnitatis mentio , quae Ex S. Io. talegitur apud Ioannum XIV. I 6. ubi Cliristus inquit: Mo rogabo Patrem, et tilium Puraclitum bit vobis . . . Diritum veritatιs; et iterum XV. 26. cum autem Nenerit Paraclitus , quem ogo mittam vobιs a patim Spiritum veritatis , qui α Patro procedat. demum decretorius est locus ille Epist. I. S. Ioannis V. 7. Tres sunt, qui testimonium dant in coelo, Pater, Verbum, et θλritus Sanctus , et hi tres unum sine : quem locum genuinum eSse caP. Seq. probabimus. Nempe hic S. Evangelista digitum intendere videtur ad nistor; am ii mox expositam baptismatis Iesu Christi ubi tres ibi psius Divinitatis testes fuerunt.
S. X. Multa sunt , quae fodiniani omnium haereticorum unitariorum
aeutissimi ad eludendam vim horum argumentorum. excogitarunt et nos praecipua tantum attingemus. I.
Ex quo in forma saptismatis Filius , et Spiritus Sisimul conjungantur cum Patre , non sequitur , inquiunt, eos osse duas personas ejusdem substantiae. cum Pa re; non desunt enim exempla in aliis Scripturae locis , quibus creaturae simul conjunguntur cum Deo, ut cum Pa ulus I. ad Τimot. V. a I. in- imi .i quit : restor coram Deo, et Christo Iesu, et He- i ili adctis Angelis ejus : elsam I. Corinth. X. a. simul cum Persona Moysi conjunguntur. res inanimatae '
dicitur enim de Israelitis : Omnes in Mose bapti zati sunt in nube, et in mari.
213쪽
Praecludun- , Si q'a tamen est in hoc argumento difficultas , tur. eerto Sabellianis non favet , quos modo impugna . mus ; Semper enim verum erit , in forma baptismi tres distingui Personas, quod illi negant. Sed prae
terea maxime notandum est illud in nomine , quod et ex ipso textu , et ex consueto loquendi more ita saeris Litteris invocationem design4t; ut cum S. Petrus Actor. III. 6. dicit claudo : In nomines Iesu Christi Nazareni surge, et ambula. Cum ergo ea dem' prorsus ratione Pater, Filius, et Spiritus S. invocetur , unam eSSe omnium trium dignitatem , adeoque et essentium t uculenter signifieatur. Non ei go , inquit S. Ambrosius cap. I 3. in Lucam , at ud nomen Patris', aliud nomen Filii , aliud no-m n Spiritus S. quia unus Deus A non Plura nomina , quia non tres Dii. Porro in allatis Scripturae textibus , et in oliis , qui afferri possunt , nulla est talis invocatio , qua designetur una dignitas mi , ct creaturarum.
Soetiliani no- Α vero etiam huius textus sensu abludunt x et
ine Spiritu , , novique Sabelliani , cum nomine Spiritus S. in otii gVRt intolli istit non Personam , sed Fatiam , abuteutea gr-xiRm υη itatibus , quibus nomine Spiritus 5- gr sanctificans intelligitur , ut Marci I. 8. Ego baptι-zavi os aqua , ille vero baptizabit Mos Spiritu S. 'et Aet. I. 5. Pos autem baρtizabimini Θιritu S. ,' id est gratia. Addunt alia loca, in quibus simul. cum divina persona conjungitur Dei Virtus , ut Act. XX. 32. Iommendo vos Deo, et Ῥecto Vialia ejus ; et Ephes. VI. Io. Confortamini in Domrno ;et in potentia virtutis. ejus.
Sed in forma Aberrant inquam Unitarii, dum ex aliquibus bapti mi in quihus Disitus S. nomine dona Patiarum ς''' is, m h. , concludunt , etiam in ceteris Iocis Persona.' nonnisi de gratiae donis sermonem esse. Nam in sorma baptismatis Spiritum S. pro persona sumi longe
evidentissimum est I I. quia cum eodem modo dicatur in Nomine Spiritus S. , ac Patris , et Filii ,
214쪽
quemadmodum Pater et Filius personae sunt, ita etiam persona debet esse Spiritys S. a. Cum S. Paulus Aet. XIX Ephesi quosdam invenisset, qui nihil de Spiritu S. se audivisse dicebant , Apostolus v hementer admiratus .eos interi Ogavit : In quo ergo baptizati estis nempe prodigii loco ipsi erat , eos 'saltem in sorma baptismatis nihil audivisse de Spiritu S. : at vel o quis unquam credat, suisse illω . 'Ephesios adeo in Religione rudes , ut esse virtutem V . Dei ignorarent 7 si ergo in forma baptismi nomine Spiritus S. nonnisi Dei virtus exprimeretur, esse Spi ritum S. ignorare non potu Ment Ephesii. Addimus denique plura alia Scripturae loca , in quibus Spiritus S. dicitur procedere a Patre , mitti a Filio ,
docere Omnem veritatem , teStimOPium reddere Iesu Christo , consolari Apostolos , etc. Vid. JOan. cap. XIV. et XV. Non est autem verisimile , Omnes istas locutiones tam si equenter usurpatas. esse metap
Neque huic veritati catholicae obstant ea Christi unitariorum verba Joan. XVIII. 3. Haec est autem usta aetemna , ut cognoscant te solum Deum verum , et quem x qmisisti Iesum Christum. Ea enim explicat S. Athanasius Orat. 4. Contra Arianos , ut excludant salsa Gentilium Numina ; non autem ut excludant Filium , de quo idem S. Joannes in prima Epist. V. 2o. inquit : Hic est verus Deus , et vita aeternia , aut Spiritum S. , quem Christus ipse dicit proc dere a Patre. ν
Similiter explicantur verba S. Pauli I. Corinth. Quo sensu in VIII. 5. Nam etsi sunt, qui dicuntur Dei sise in Litt.
coelo sive in terra . . . . . . nobis tamen unus Deus DPater , ex quo omnia ; ut pariter Ephes. IV. 6. ras Deus , et Pater omnium , qui eat suPer mnes, et Per omnia , et in omnibus nobis. Nimirum et haec Uicta sunt ad exclusionem falsorum Num num , non autem Personarum Filii . 'et Spiritus S. Nec obest , quod ibi Filius non Upelletur μι a. , sed Dominus , et quod Spiritus S. nulla fiat me lio 1 alibi enim et Filius appellatur Deus, ut et , Disiti Cooste
215쪽
Siriritns s. : ct a Patre et Filio distinetus expre) se
commemoratur. Nonnumqua ii etiam nomen Dei in Scripturis sumituP pro essentia divina , quae una est , et tres Personas complectitur.
Non solum Aliquod causae suae praesidium etiam collocant P.ter at De Unitarii in iis Apostoli verbis I. Corinth. XII. 4. R ' Disisiones gratiarum sunt , idem autem Spiritus , et dirisiones ministrationum fiant, idem autem DO- minus , et divisiones venationum sunt , idom vero Deus , qui operatur Onan a in Ovinibus : quasi vero plures indigitentur personae , quarum tamen Donnisi una sit Deus. Vin umtamen falluntur Unitarii ;nam I. nihil probihel, quin tribus illis appellatio nibus una Spitritas S. persona intelligatur , quae in do Deus , modo Dominus , modo Diritus proprio nomine nuncupetur. Quod si etiam detur ibi tres personas distingui , dicendum erit , solum- Patrem appellari Deum , quia ceterarum sons est et origo.
i : '. S. XVII. Probatur ex Lujusdom enim mentio in Ecclesiis Romana , AD , Gallica , Hispana , et Orientali a primis u que temporibus invenitur. Et quidem in Ecclesia
Romana hunc Vmiculum lectum fuisse , testis est Cassiodoxus in suis complexionibus , ad hunc locum ' Id peri; naciter negant Sociniani, imprimis autem CreIis
rivi in epigi. ad Laeroitium , quibus de more subseribit . . Clericos in arte critica, P. 3. seel. I. cap. έ. Dolendum est, etiam Nonnullos Callioli eos in hac re Socinianis adhaerere , inter quos eminet Richaidua Simonius , qui totus in eo est, ut i,tud comma stipposititium ostendat; quod etiam non ita pridem eonatus est Lud. Four , Abbas de Lofigerute. Erasmut in duabus priori hus editionibus N. T. 1516. 5 I Basileae eum versum Praetermisit : restituit quidem in teria tia, a ' Isaa. sed dubius semper de eius m θενωα visu, est
216쪽
inquiens : Cui rei testificaretur in trem tria my- , steria , Gq- , rGn iis , et spiritus r in coelo au tem Puter, et Filius , et Diritus S. t et hi tres
unus Deus sunt. Porro quamvis Cassiodorus nonnisi Seo. Ecclesiae floruerit , cum tamen asserat in ,, nyraefat. Institui. divin. Lister. se maguo laboro priscos codices consuluisse , credere debemus , in iis
codicibus , qui ad primam aetatem Pertinuisse videntur , hunc versiculum repertum fulsw.
In Ecclesia autem Africana , quae primis seculis nulli alteri inter Occidentales doctrinae laude Cedo a silea bat , communis sere erat hujus Versiculi mentio ; tiae. nam ut omittam Tertullianum, qui a ersus Praxeam cap. 3I. obscure illum indigitat , S. Cyprianus sis. II1. in libro de unit. Eccl. cap. 4. Patre , inquit , et Filio , et viritu S. scr*tum est : et hi tres unum sunt e quae etiam repetit in visi. ad Jubajanum. Porro S. Cyprianum digitum intendisse ad versic. S. Joannis , cum Per se patet, tum magis etiam manifestum sit ex auctoritate S. Fingentii ', Episcopi Ruspensis in eadem Africa , qui in resp. ad decimam objeci. Arianorum, Tres sunt , inquit, qui testimonium Perhibent in coelo , Pater , Hembum , et Diritus. Quod etiam beatissimus Cyprianus in Epist. de iamlat. Eccl. conssetur dicons etc. Ulterius sec. V. jam inclinante passim in Ecclesia Africana notum fuisse hunc Veraiculum, ac pro genuino habitum , luculentissime constat ex illa pr
sessione sidet , quam Episcopi CCCCLXI. in Concilio congregati praeside Eu genio Carthaginensi Antistite
obtulerunt Hunnerim rogi Arianorum : in ea enim inter alia plurima hoc etiam S. Joannis testimonium tanquam indubium Avianis objecure ; neque eos do
In Galliis expressum , disertumque hujus Versi- Tertio eX te culi testem habemus S. Eucterium Lugdunenshin et m-εςςla MEpiscopum Sec. V. , qui in libro formular. viri- 'tuat. Cap. II. Vusic. hunc recitat, et ab octavo
distinguit ; ejusdemque aliquam mentionem , quam quam non Omnino claram , sec. Praeced. iecerant Dissili od by Cooste
217쪽
M. Phaebadius Aquitan us in lih. contra Arianos, et Hilarius Pictaviensis epiat. I.
Quarto ex te- Nec desunt testimonia Ecclesias' Hispanae : namatim. Eeeiu ut omittam auctorem librorum ad Varimniam sub lae- pan kς--Idalii, auctorem item librorum de Trinitate , qui eidom Idalio ab aliquibus tribuuntur , Etherius Uxamensis Episcopus , et Beatus Presbyter .uterque in primo libro adversus Elipandum memoratum versiculum habent.
Quinto ex te- Addimus postremo etiam testimonia Ecclesiae Orieno P. yyyς ''' versi c. reperitur in liturgico Gra eorum libro , qui A 4so φε inscribitur , et praecipiatur Iegendus in feria 5. hebdomadae XXXV. Extat deinde ita professione fidei graeco-latina edita in G, cilio Lateranensi IV., cui Gncilio interfuerunt duo Patriarchae , Constantinop. , et Jerosolγm. , Legati insum duorum aliorum Patriarcharum , Alexandriani , et Antiocheni , pluresque alii Metropolitae , et Episcopi graeci; unde patet utriusque Ecclesiae hac
Sexto ex eodi- Huic argumento , quod sane validissimum est , accibus latinis. ωdit et aliud, ductum ex antiquis codicibus probatae fidei , tam latinis , quam Emaecis , Ut laudatum comma tamquam genuinum habent. Et latinorum quidem multo major est cimia ; extat enim in Remensi , quo utebatur sec. IX. Hincmarus in San- germanensi, Argent alensi , et multis aliis ejusdem aetatis. Lucas Burgensis o 33 codicmus, quos multo labore Instravit , nonnisi quinque reperit hoc versiculo carentes. Ii etiam addi possunt, quibus Card. Ximenes ad suam editionem Bibliorum Complutensem usus est an . Is Io. , in cujus praefatioue I dieitur consulta fuisse exe laria anguμά--α , qui a Mem derogare se s Nidebatur. Et ut multos alios praeteream , legitur controVersum Comma in eodire maximi pretii FF. Praedicatorum Conventus Parisiensis S. Jacobi, qui observante P. Iam
Eebard in Hugone de S. Charo ante annum
218쪽
ex antiquissimas codicibus summa diligentia collatis xseriptus. suit. Uno verbo tanta latinorum codicum tropia nobis sussi agatur , ut Riclini diis ipse Simonius sateatur circa seco X. pauca extitisse latina exemplaria N. T. , in quibus hic versus desideraretur.
Graeci codices , qui hunc versiculum habeant, ex pauci quidem sunt, non tamen nulli , ut falso pu- g Re tavit Sam. Chandlerus in Praef. ad complex. Casesiodori. Memorandus ante Omnes venit codex Britan- .nicus , cujus auctoritate impulsuS est Erasmus , ut. hunc versiculum sacro textui restitueret , cum in duabus prioribus editionibus omisisset. Alium antiquissimum Vaticanum memorat Amelotius. Tertius 'habetur in Academia Dubliniensi. Calvinus et Mintestantur in melioribus codicibus graccis sua aetate extitisse. Ac demum in pluribus aliis vetustis codicibus olim lectum fuisse , manifestum sit ex testimoniis SS. Patrum supra allatis.
His omnibus accedit' etiam auctoritas Co illi Demum ex Tridentini , quod seM. IV. post enumeratos canoni- Concilio Triscos libros uir. Test . ita decrevit : Si quis autem libros psos inrctgros cum omnibus suis Partibus , prout in Ecclesia Catholica legi consueverunt , et in Neleri vulgata latina essitione habentur, pro
sacris , et canonicis mon 3M CPerit . . . anath ma sit.
Qui tamen hunc Versiculnm aut plane suppositi- objeetionestium , aut saltem dubium esse contcndunt, non pau--huncca , nec levia asserunt argumenta , quorum duo sunt potissima , nec clissimulanda. Primum repetitur ζ1 quibus deest.
multis codicibus cum latinis , tum maxime graecis , in quibus hujusmodi versi cuius desideratur ; deest namque in et . bibliothecae regis Galliae, in totidem , quibus usus est Robertus Stephanus, in 5. biblioth. Ibertinae ., in a. Brugensibus S. Donatiani , teste Erasmo in uno Vaticano , in versionibus Arabica , Ethi vica, et in Syriaca , quae est omnium . antiquisaima. Praeterea in aliquibus codicibus, hic vel
219쪽
sum postponitur octavo, in aliis positus est ad tua agi in ; in quibusdam supra lineas : unde conjicit Simonius , suisso a. instar scholii positum ad inamginem , delude ita textum iri epsisse. x
Iis tamen Huic dissicultati , quae Don levis est , Occurrimus Pr eserς dx observatido, codices, in quibus versiculus VII. ha civiliti, alie,ἰ' Praeserendos aliis , duplici potissimum
duabus de caia Causa. Primu cSt, quod facile unius , aut pluri usis. um librariorum Oscitantia contingere potuit, ut Versus VII. obiωτελευτος omitteretur. Similis negligentiae PraeSto sunt exempla non pauca : unum asseremus CauSae nostrae propinquum. In Libro t. Facundi' , H nitan . cap. 3. edit. Paris. Jac. Simondi ita habetur : Non emo ait Ioannes t Tres fiant PersO-ΠGE , quiae testι cantur in term , SpirituS , aqua , et san is , et hἱ tres unum sunt: quιd Enyo etc. ; ibi autem magnum cubat mendum , quod in edit.'. nota uia. I 728. ex collatione cum antiquissimo QOdice Capituli Veronensis sublatum est , itaque lectio , I cstituta : Non ergo ait Ioannes : tres sunt ' SOniae ν quac Icstsciantur in terra , spiritus , Gq- , et funguis , et hi tres unum sunt ; sed hoc ρο- tius e Tres sunt , quί testifcancur in terra , viri-- tus , aqua , et sanguis ; et hi tres unum sunt : quid enm etc. Quemadmodum igitur incuria librariitia C SUCunda Pis omissa suit propter similitudinem Verborum , ita in casu nostro etc. Altera causa eSt, quod non appareat , quomodo potuisset iste V I Siculus addi , quin corruptio sacri textus in oculos virorum sapientium incutieret, qui certe pro zelo Religionis fraudem explosiSSent.
Nee obsunt quod autem alicubi vel supra lineas, ves ad mar qu ed/m in iiν ginis oram , vel etiam post versiculum VIII. Scri- ες φιδις'- fuerit ) , non probat, ut vult Simonius , il-
Ita postponitue in Compsexion. Cassiodori , in Lib.
adv. Varimadum in duobus eodicibus Sangermanensibus , et in uno oti oniano. Vid. PP. Benedictini diuis te nou-Neau traiιὰ di tom. tom. 3. pag. 395. , qui hanc iramPin sitionem in pervetusto codice invenerunt.
220쪽
itide in textum intrusum ; sed potius librari ,s animadversa omissione desectum . quo meliori modo P tuci uni , Supplere Voluissu. ΙΙine nonnunquam Vem siculus eadem prorsus manu additus reperitur , ut in collide olim Grhejensi , nunC Sangermanensi.
Altera dissicultas noti contemnenda ducitur ex silentio plurium veterum Patrum , quibus tamen ad rem , quam tractabant , Versiculus ille fuisset ac commodatissimus . De eo Dihil hab t S. Irenaeus ,
ubi tamen ad Christi divinitatem prohatidam multa flari ei hoc ipso capite V. nihil pariter de eo hahent M. Athatiasius, Hilarius , Gregorius Nazian. , Basilius , Ambrosius aliique , qui pro Trinitate
defendenda nullum Scripturae sacrae testimonium miserunt. Immo S. Augustinus lib. a. contra Max minum cap. 25. practermism versiculo VII. allegat VIII., eumque mystice de Trinitate explicat , quod . etiam fecit Dionysius Alexand. scrit,eiis contra Paulum Samosatenum.
Vcarum ignorare non possunt Adversarii argumen- solvitur, et tum hoc mere negativum omni vi carerω, eo quo l
illi opponatur argumentum Positivam tot aliorum
Patrum , qui in florentissimis Ecclesiis Romana, Africana, callienna , Hispana, at suo Orientali 'huno ' crsiculum allogarunt , eoque ad Trinitatis dogma confirmandum usi sunt. Cur autem alii omIserint , non una potest esse causa ; sed illa praecipua, quod vitiatos codi eos prae manibus habuerint ; et quod
nollent cum cavillosis adversariis novas, et impo innas lites sine ea a SusCitar . .
An S. Augustinus hunc versiculum agnoverit, de--S, Angu finire non audeo; ex quo tamen VIII. versiculum inrclieo de Trinitate intellectum contra Maximin m vn .llesaxeia protulerit , non sequitur , ab co fuisse Verhiculum rii r. H. ignoratum. Ipsius enim S Pus Omuino exigebab α .ut de Versiculo VIII. lmucrotum , non de VH. : nempe principii loco statuerat S. Augustium , nul Duiligod by Cooste