장음표시 사용
231쪽
de causis: primo ratione Prodigiosae suae corti nis sine vivili commercio; unde ait Angelus Mariae, eae I. 35. S ritus Sanctus sumTU-δetiam te, et mirius Altissimi obumbrabit tibi, iam quae et quoia nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Se- cundo ratione suae sanctificationis et missionis; quare Christus ipse Joann. X. 36. inquiebat: quom Pater sanetiscamit, et misit in rirundiam, -s d
cisis , quia blasphemas, quaa dixi, Filius Dei sum
Tertio , quia suat a Deo Patre res citatus a mor tuis, quod testatur Paulus Actor. XIII. 33. inquiensi Resuscitans Iesum , sicut et in Ps. u scriptimasse: Filius meus es m. Demum Propter plenitudi--- nem potestatis illi quasi hereditario jure collutam, Η r. I. a. Locutus est nobis in Filio, quom con-
Praecludun. Hae tamen omnes causae allegatae non pugnant , tur duo Pri sed apprime consentiunt cum vera et mnSubstanti
li Christi Divinitate nam quantum ad Primam , voti ideo solum Christus vocatus est Filius Dei, quia hominem Patrem non h eat, alias potiori jure Adam dicendus suisset Filius Dei ; sed quia Spiritus San
eti operante virtute Verbum Divitium in utero Virginis carnem assumpsit humanam , et pi ter pei sonam divinam Christus carat vere Filius Dei. Sanctificatio autem , de qua loquitur Christus Joann. X. non est accidentalis , ut in justis , scd essentialis ; unde etiam non dixit r quem Deus sanctimc mu , sed quem Pater sanctiscamit, ut ostenderet , se non ratione sanctificationis habere Deum Patrem , sed quia habebat Deum Patrem , se esse sancti sic tum ; ac propterca Judaeos urgens subdebat : . Ut cognoscatis et credatis , qui Pater in me est, et ego in Patre.
Et etiam reis quae de Chrditi resurrectione allata sunt ex Act. liqua. XIII. ita debent intelligi , ut Christus dicatur suseitatus a moriuis , quia erat Filius Dei ; non au- . tem contra dicatu ' Filius Dei , quia a mortuis r surrexit. Sic etiam plenitudo potestatis Christo data divinae sitationis euectus est , non causa a, cum enim Duiligoo by Corale
232쪽
Ghristus eandem habeat eum Patre essentiam, utpote ejus filius eandem quoquo halbere debet pol statem ; quod duculanter indicat Apostolus , dicetis i ' :Locutus est nobis in Filia , Cic. ti . . S. UV. 'Dices , quo ergo sensu Apostolus Rom. I. 4. de qua rati
Christo loquens : Qui praedestinutus est , inquit , . .. ς', x'
Filius Dei in virtute securicium S 'iritum 'sancti' praedestina- .fieationis etc. y Respond. I. in textu graeco non le- tu, filius Dei
gi't qui Praedestiniatus est , sed qui declaratus ;declaratus inquam virtute miraculorum , ac Praecis. pue resurrectione ex mortuis , qua potissimum Christus se esse verum Filium Dei naturalem Comprobavit. Secundo, retenta lectione nostrae Vulgatae hanc Praodestinationem rescrendam esse ad Christi humanitatem , quae per unionem hypostaticam cum ver-
divitio evelletida erat ad naturalem Dei filiationem quae interpretatio congruit Ierbis praecedentibus Apostoli de Christo dicentis: hui factus est ei ex semine David secundum isainem. , qui Prac destinvius est Filius Dei etc.
Constat , vera Christi Divinitas. ex natura , quam s. di Vi . eamdem sibi esse cum Patre Christus ipse apertissi me testatus est Io. X. 3o, inquiens Ego et Picer unum sumus ; quibus Verbis , ut Sauctus Augum it.. ' stinus observat serm. 56. de verbis Dominu , ninii expiressius desiderari potest tum contra Sabellianos , quam contra Arianos. Quod ait , unum, audiane Ariari : quod ait, sumus , audiant Subelliani ; et nec uti aequalem , nec isti alterum negando sine vani. .Rursus Io. XIV. 9. Qui videt me, inquit christus , videt et mirem . . ., quia . em in Pam
tm , et Pater in me est; et iterum XuΙ. I s. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt. Vid. etiam quae supra dixi mira cap. praec.
Hujus argumenti vim frustra cludere conantur Soeiniani mi Sociniani ea Christi oratione Io. XVII. xx. Putem n nu' u ancte , serva in nomine tuo, quos dodiati mihi, ςiψdRR u sint unum, sicuti et nos et iterum v. M. MDiuitiaso by Go le
233쪽
. --st unum sine, sisut tu Pater in me, et emisite, ut et *si in nobis unum siner xinde Oolligunt 3 Christum esse unuin cum Patre e insicuti fideles non essentia, sed ma itute , α consensione. A
, ' stitius Trael. I to. acute oburvatis, ex verbis
ipsis Christi apparere, aliam esse ipsius unitatem' Cum Patre , aliam fidelium ; neque enim Christus avit, ut omnes unum simus, quod faciendum illi erat, si de eadem unitate loqufretur, sed omnes unum sint, sDul 'tu mi r iri mo, et ego in f scilicet eam. oitu iura fidelium unitatem optavit, quae maxima habet i posest; fi ' qua ' inter ipsum , et Patrem intercedit; eodem plane sensu, quo ΜMM. l. V. ult. hortabatur discipulos i Estotv c 'rfecti, sicut Pator ves&r coeDssis ρ mectus esse Et sahe , si de unitate Dintum mortili locutus esset Christus, Judaei lapidos tarii, sustulissent, ut ipsum i lapida , rent tamquam blasphemum. 'S. Lv11L Prob. I. C. 4. Probatio Divinitatis I. C. desumitur ex pote; φ pu . State , quam Sibi aequalem , immo eandem esse cum eat te. ' . Patre Christus testatus est Dan. V. rsv liiquiens r
quibus 'finis eandem signis A. potestatem eum Pa twhitellexerunt vel limi Iudaei ; n e i interfieo ε' cum Volebant, quia aequalem se Patri facioh, timeo tamen propterea' Christus sua verba vocavit ; aut emollivit , sed potius magis confirmavit addens 'ν Nec inque 'ille fecerit, hacte et pilius similite ; ac deinum concludit: Usa OPera , quασ em fuse testimoniu- perhibent Ee me, quia Pate nitri hie .
Soeinianorum At vero cavillantur Sociniani; si Christus candem villatio ex- eum Patre potestatem habebat, cur inquit de se ipso Pladitur. Ioan. V. 1 si δέ nyotest Fuius a se facere quidquom γ
234쪽
tum abest, .ut ex Christi verbis allatis Dan. V. reitricta intelitur ejus potestas, quin potius eodem ipso in latus declaravit, se eandem Cum Par tre Ivitestatem habere, inquiens r Quaecunque ille fceris, haec et Filius similiter facit. Immo ipsi Iudaei omnipotentIam divinam sibi Christum tribu
re plane intellexerunt, ut jam observavimus. Alia aritem vertia ex Mutt. XX. ita Iicat S. August. . 'Ι Trinit. case II. Non eM inum dare, id est, non humana potestate ista do, sed divina a Patre communicata, quia omnia, quae ihabet Pater, mea . . , '
S. IX. Postrema Divinitatis Christi probatio desumitur ex Prob. demum Professione. Et quidem nihil solemnius ea fidei pro-J.C.divinitas sessione, qua ex Christi praecepto baptizamur in no- PVQRβ iv mine Patris, et . Filii et Spiritu. Sancti. Ult Pius, do. III. 35. Christus do. scipso dicit: Qui cruria in Eurum , habet visam aeternam, quit autem incredulus est Filio , non midebis. ωuam , sed Domi mamet sumn eum ; et initio Cap. XIV. nobis mandat ,' ut in eum: credamus , non minus m. in Patrem; Credilis in, Deum, et in me credue. Corbial. Cum veritas ista sundamentum Religionis Christianae contineam mirum . non est, Si tot, actam variis modis, ac testimoniis Deus eam manis stare et comprobare ivoluerit. Mirandum potius . cst, eam abictaramatisi Iudaeis, et Socinianis non 'bicile videri ; sed drandus est ipse Dominus Salvator noster, ut oculos eorum aperiat, et Credoni, quila Iesus est Christus situs Des , et ut credemesistam habeant in nomine ejus. Joan. XX. 3I. i ovi i
235쪽
vio sensii in iniani urgerintissimum solent illud Joan. XIV. Christus dica- ubi Christus 'bominus fatetur- esse minoreuiis. Patre; inquit enim : Si diligoretis me , gauderetis usique , qtria vado ad Patremi, quia. ter m Orme est; observat autem Crellius , nullam fuisse diascipulis rationem gaudendi de Christi discessu ad Patrem; si Deus fuisset Patri consubstantialis ; nulla o enim ipsi fieri poterat per thoe felicitatis . ac mol. Verum s. Augustinus et communito sere latini Doctores post ipsum haec Christi ver ba reserunt indejus humanitatem, quae certe erat Patri inferior icui tamen in natura divina erat aequalis: ; immo omnitano idem ;. utide alibi dicebat: Ego, et Prater unum. sumus 1 em in Patre , et Puίer in me est. Gratu-Iandum Itaque erat discipulis, quod Garisti humavillitas ascendens ad Patrem, promeritam sibi: gl viam adipisceretur in coelis et . quemadmodum Daquitur Augustinus I ract. 78. in Iohn. Ut immoriaealis constitueretur is, caselis, ut uae ita fieret serra 'mublimis Pet incor utibilis ρuisis arderet ad dextea rami Patris. Nonnulli tamen. Gnaeia. Mee verba etiam ad Christi persociam putaui posscti rei ri , quae minori dicitur persona Patris sensia quodam, iinproprio, Nempe ratione . iginis, quam Filius habeti H Patre.' . LXV. e . Quomodo Alia aliquanto limplexior dissicultas i repetitur ex Christus igno- iis verbis Matth. XXIV. 36. Des die illa, et hom
., A extremi Judicii ) nemo scit, neque Angeli cael
in rum , nisi solus Puter , ignorantia autem in Numnon cadit. Haec tanten dissicultas communiter. a M. patribus expeditur dicendo, Aristum ignorasse diem judicii duntaxat ad revelandum, non autem absolute ; quomodo enim aliquid ignorare poterat Christus Dominus , Verbum , et Sapientia Patris , et in quo, teste Apostolo Coloss. II. 3. sunt omnes thesaiari εα- Pientiae , et scienticio absconuiti rDissilir Corale
236쪽
At vero aerias insurgunt Sociniani observantes Deo . D qm Patrem voluisse revelare diem Judicii, et tamen eum scire dicitura ulide colligunt, Christum absolute . eum ignorasse. Diversa tamen est ratio Patris , ae
Filii ; quis Pater aliquid mavisestandi hominibus
munere non tangebatur; unde nullo modo dici poterat aliquid ignorare, quia revelare nolebat; Christus autem ea nobis manifestare debebat, quae ad nostram salutem pertinebant ; quapropter ea aliquo sensu ignorare dici poterat, quae nota sacere nolebat.
Plurima deinde colligunt Sociniani Christo in sa- Script. loca, cris Litteris tributa, quae vero Deo tribui non mis- sunt. Nam I. dicitur creatura Proverb. VIII. Ri. , nisuiu, ' jtinta vers. LXX. mminus creavit me imitium viarum Surarum, et Ioan. I. I 5. Joanhes Baptista dicit de Christo: 'Qui post me v nturus est, 'unt ct factus est, et CoΙ s. I. I 5. idem Christus vocatur imago Dei invisibilis, primOmnitus omnis creatu E. Praeterea satetur Christus, doctrinam, quini trad bat, non esse suam, sod Putris, Joan. VII. I 6. et XIV. Io. Vertrita , inquit, quae ego loquor vobis, G me ipso non loquor , quod utrumque indicat, illum fuisse legatum Dei, non Deum. 3, Fatetur se habere voluntatem distinctam a Patre , eique su ditam Joan. VI. 38. ubi etiam . a Patre missum dicit ; qudo missio et Patrem , qui mittit, majorem esse ostendit , et Filium , qui mittitur , minorem. Demum Ioanni X. I 8. se a Patre accepisse maηdam tum moriendi aperte satetur
Haec tamen omnia cum vera Christi Divinitate Verbum non conciliari haud dissiculter possunt, si recto expliceu-ς ς tum liu . Et quantum ad i. testibus Eusebio Caesar. Lib 3. de Eccles. Hier. c. I i. S. Hieronymo ΕPi St. CLX. ad Cyprianum , aliisque hebraicao linguae peritissimis, nostra Vulgata, quae habet : Dominras Possedit me , magis consentit Hebraico sonti, quam versio LXX. viralis Dominus creavit me. Possidem
putem in sacris Utteris significat signere , ut Eva
237쪽
. Genes. IV. quando peperit Cain dixit: Possedi hominem per Deum. 'in Verba autem S. Ioannis B pliatae Dan. I. hunc habent sensum: Ictus Christus , qui post me venit in humanitate , mihi praelatus .est in dignitate. Denique Coloss. I. appellatur Christus Primogenisus omnis creaturae , non quia ipse Creatus sit, sed quia ante omnes ereaturas ab aeterno genitus fuit ; quo sensu etiam aeterna Sapientia di- ' cit de seipsa clesiastici XXIII. 5. Ego ex ores Altissimi Proiudi, primogenita anto omnem cre
S. LXVI. ei. . Quod autein Christus dicit , doctrinam , quam ipsiu, ' Ip. udm , aut a Scipso non I 'ui ,
illa. ' interprete Sancto Augustino I. de T init. au. intelligendum est de Christo ut homine, non ut Deo ;- nam ut Deus dicebat : nisis quae habet Pater , mea Sunt, et mea Omni ttaa sunt , et tua nicta sunt. D. XVI. I 5. et XVII. Io...
ch: 'bie responsio , si duplicem ty
Christo distinguamus voluntatem , divinam , et hummanam. Prima non erat distincta a voluntate P ' .tris , bene autem secunda , quae tamen erat Volum tati Patris omnino subjecta ; atque illi mandatum moriendi impositum fuit. Missici autem. in Divinis non significat subjectionem , aut Iliserioritatem , sed - ordinem tantum processionis.
f. LXVIII. , v. s. 'cάδ'' Atque hac sere ratione multa alia explicari pos-M. XX ij ε Di, quae a cavillosis Socinianis objiciuntur ; ut il-
' Iud Joanti. XX. iri Ascendo ad Patrem meum , et Patrem vestrum , Dctum metum , et Deum vestrum ; ubi acute , et solide observat S. Augustinus .: Non ait Patrem nostrum et aliter ergo meum , GIM M Aliqui etiem suspieantiir, mendum in Vers. LXX. iris Tepsisse et loco ικτησε possedit, suisse scriptum ἐκrtσε crearie. P.Houbigant hebraicum textum raΥ -ri rimita vertit: Dominus constituit me initium piarum Suarum. Dissilired by Corale
238쪽
ter vestrum ; natura meum , gratia vestrum M-que dixit Deum nostrum et ergo et hic aliter meum , aluctr vestrum et Deum mssum , sub quo et ego homo sum ; Dctum vestrum , inter quos et ipsum
S. LXIX. Unus restat i stoli Pauli locus explicatu dissicilis I. Corinth. XV. 24. ct sectu . ubi I. de Christo dicit: Cum tradiderit regnum Deo et Putri , ex quo sit Christum non regnaturum in aeternum , pdeoque nec esse Deum. Deinde v. 28. subdit : Cum clutem sufjecta fuerint illi omnia, runc et ψse Fialius subjectus erit ei, qui subjecit sibi ominia , ut sit Deus omnia. in Onuribus.
Prima Amstoli verba certe non signisicant Christum esse regno exspoliandum de quo dicitur Lucae Ι. 33. Regni ejus non erit finiis , et Apocal. XI. 35. Regnabit in secuta sectareum. Quod ergo Apost lus iisquit i Cum tradsideria re ram , intelligendum est de fidelibus , quos Christus proprio Sanguine acquisivit, quos ita Patri tradet , ut sibi non adimat. Quod autem subdit Apostolus :. Cum sisjecta fuerint etc. intelligitur de Coi pore Christi , quod est Ecclesia , quae aliqua ratione modo noti est tota subjecta Christo, et Deo, quia tota nondum congregata mi ; cum autem in fine tota erit Christo capiti subiecta , tunc subjicietur et Deo Patri: Vid. ratius in hunc loe n. Postrema verba Apostoli , Ut sit Deus omnia in Omiabus , non ita ad Patrem I stringenda sunt , ut Filius excludati P , aut Spiritus Sanctus , sed per Deum tota Trinitas designatur ;nam etiam de Filio non dissimiliter dicit Apostolus colosa. HI. II. Omnia, et in omnibus Christus.
Loeus Pauli difficilis. Explicatur. Dissilir Gorale
239쪽
in Disinitas D. . N. I. C. ex veteri mimorum aecularum traiatione Wneralibus argu
Argum. trad. Id constat i ., quia statim ac prodiit blasphema D V. 1-c Arii doctrina, oinnitum animos sua novitate osse α' d. . , ,- -, unde impius DogmatiStes tanquam novator , ct .io . ' haereticus una cum paucis ejus asseclis communi om niarem sustragis ab Ecclesia , qu/re Christi disinitatem adorat , ejectus est , ut resert S. Alexander apud Theodoretum Lib. I. Hist. Eccl. cap. 4. Haec communis ex ratio Arianae impietatis liqvido ostendit , dogma Divinitatis I. C. ex veteri traditione fidelium i midibus insitum fuisse.
Ex Arii dam. Praeterea cum turbulentus homo non resipisceret, D t. Omnium immo ermnis sui venenum latius dimeminaret , an vi R no 325. generale concilium Nicaeae in Bithynia m gregatum est. Porro ex 3I8. Patrihus, qui ex omnibus mundi partibus convenerant, quampaucissimi in-
. 'enti sunt sid est 5. qui Ario occulte pa-tι'ocinarentur ; ceteri omnes Aria impietatem, αμ eomeneiam , et verba blasphemae plena ne aviare
Mirandum non est, veteres, novosque Arianos hanc' traditionem negasse, qui etiam Nicaenos patres noseae f- dei conditores appellabant. Sed dolendum vehementer est , nonnullos Trinitatis defensores imprudenter Adversariis con cessisse non paucos veteres Patres, quoa. Propter aliqu ambiguas et obscuras voces Arianismi accusare non verentur. Ita Petavius Lib. I. de nimie. cap. 3. et seq. , et Daniel Huetius in Origenianis Lib. u. cap. a. qu. a. quam qum Ρetavius , quod ei imprudenter exciderat, demitigare conatus eu In praefat. ad lib. 2. de Trinit. , ita tamen, ut viris sapientibus non satisfecerit. Nihil dieam de Petro Iu-xio, euius temeritatem et impudentiam Bossiletus castigavit in VI. Aoertissemem auae Protestans , et Baetius salse irinvisit in suo libro et Ganun resarata cunctis Religionibus in
240쪽
quidom patientor si ιstiarierunt, ut rcfertur in Epist. 8 nou. apud Socratem Lil I. cap. '9.
Aliud antiquae Traditionis argumentum suppedi- Ex Sabelliatat damnatio haeresis Sabellianae sec. III. ; non mi--b φre nus enim Sabulliani , quam Calliolici consentiebant, christum esse Deum ; sed totus gravissimae illius taliab. S 'μ'
Controversiae cardo in eo erat, an sicut una in Deo est essentia , ita una tantum sit etiam persona, quod Sabelliani amrmabant, asserentes, hanc unicam di- inam personam assumsisse carnem humanam ; unde
et Patrimassiani dicti sunt; eo quod Patium non minus , quam Filium , quos soloe nomine distinguebant ) in carne passum sabularentuP. .
Aliud non minus ossicax veteris in hac re tradi- Ae demum extionis indicium est, quod Ethnici , Judaei, et Ha objectionilius retici, ad mysterium Incarnationis inficiandum, hute insi V potissimum principio innitebantur, scilicet absurdum, et incredibile osse , a Deo summo assumptam fuisse humanam carnem. Rem Prorsus incredibilisni, in- 'quiebat Trypho 'pud Iustinum in Dialogo n. 68., et quae Omnino seri non possit, aemonstrare am ederis , Deum nasci et hominem fori , GH α- tum non esse. Similia saepius ab Ethnicis objecta leguntur apud Origenem contra Celsum , Arnobium , ut Lactantium. Huic autem difficultati nullus plane locus suisset, si priorum temporum fideles Christum
non adorassent ut verum Deum. Sic etiam Basilides, Saturninus, eorumque magister Menander cum reli- 'quis Docetis , et Phantasiastis non alia de causa v I am Christi careem negarunt , nisi quia impossibile est videbatur, Divinitatem carni c utari; nostri autem ingenue suteliantiir, mysterium Iti arnationis nostram intelligendi vim longe superare, credendum tamen propter auctoritatem Dei revelantis et ex quibus omnibus manifestum sit est.
Hisce generalibus argumentis, quibus veterem Ec- Objectio ex helesiae traditionem de J. C. Divinitate Iuculentissimo de uφge i PPi. demonstravimus , nonnulla Pariter genua alia am Theol. DOm. Pars L. I 5