장음표시 사용
51쪽
Alia Moysia Sed alia huius Hebraeorum Legislatoris est psh-P QPbςxiR tia quae legitur Deuter. XXVIII. 49.-seq. ubi non solum populo praedicit bona, et mala , prout Deo Ibediens ruerit, vel rebellis, sed etiam graphice , ut ita dicam, illas calarsiitates describit, quas pinea Judaei sub Benadad, sub Nabuchodonosor, ac demum se Tito, et Vespasiano passi sunt. Alias prophetias omI timus, ac potissimum illas, quae Tenturum M iam PGpioixint, de Piibus insea erit opportumor dimini
Prophetias Mosaicas adeo apertas , et clam, minus quam miracula irridere solent Increduli, tan- . quam supposititia figmenta ab aliquo imposiore hong post Moysem tempore fraude consarcinata; ad ST impiorum hominum effugium praecludendum Sit: . Digressio critica, qua ostenditiis, Pentateuchum e mgeminum Moysis is , nec fuisse μην-- ab ar έψω imposiore conscium aut amerPotiatum.
Nullo certe essicaciori argumento aliquem librum esse genuinum 1 ri P -- constanti traditione; neque enimbus persuasum est , isti eo tanti Iliadem Homeri, nisi quia id perpetust, qt traditione usque ad nos dori 'R hhhii fer refragari velit, jam de uvim 'μ hq 'mψki, sae
mus. At veru Pentateuchum esse gen mum yzm perpe- et sums est ' Hebraeorum temporibus ad n P p. go. Pluris facienda est, quod bic agitur et, rtota Iudaeorum religio, antiquitates, Iasti, leu,
Sque continebantur; quo proinde OriSinem, et C auctorem certo noscere maxime Intererat.
Nee ulla in- Nullam vero fieri potuisse interpolationem saltem terpolatio ε'l- quantum ad prodigia, et vaticinia In I S con eD-ν .tem gy ' d. tet. Quod id contingere debuisset veI is fieri potuit. n
Moysis saetus. Disiligoo by Coos e
52쪽
demneto, vel longo tempore post ejus obitum. Nimum non est Verosimile viventibus adhuc Iosue, Caleb, iiisque principibus Israelitarum , qui certe tantam Paudem non permisissent; immo talis pi odigiorum conmetio risu , et indignatione ab ipso populo excepta suis
et , qui ignorare non poterat, quae sua, aut Patrum. . . 'suorum memoria contigerant. Si vero dicatur in Pe
tateuchum longe post Moysis obitum suisse illa prodigia intrusa , tune interpolare oportebat omneS, qui deinde conseripti fuerant libri, cum in iIlis, praeci Pue autem in Psalmis frequens sit eorundem prodigi
Sunt quidem aliqua pinea, quae successu tempo- Nonnulla lea Ham aut mutari majoris elaritatis , aut etiam adjici po- oris momen tuerunt, ut quaedam civitatum, Iocorumque nomina, P' et ea, quae in in stremo Deuteronomii capite de morte, et sepultura Moysis leguntur: sed pauca haec Funt, et
quae sacrum ti ctum originalem nec turbant, nec mu
tant. Quamquam non desunt viri eruditi, qui oste dant haec ipsa potuisse a Moyse scribi, qui prophetiae dono illustratus suam mortem, aliaque, quae post ii Iam contigerunt, cognoscere potuit.
Incredulis tamen nostris dissicito, immo plane imianuae d aeuupossibile videtur, mysi praesto fuisse in deserto, quae βψλ' vinad scribendum tot volumina necessaria erant; additque Spinoeta, cum Deuteronomium scriptum fuisse dicatur in XII. lapidibus , quibus constabat altare, Iosue VIII. 32. Deuteronomium Moysis multo breviuq esse debuisse eo, quod nunc exstat. Prima tamen difficultas Iovismi, quemadmodum enim cetera necessaria Israelitig in deserto non desuerunt, ita etiam praesto erant, quae ad frit endum requiruntur, artemque scribendi fuisse antiquissimam erudite ostensum est a pluribus, prae cipue autem a Gogueto in opere gallico de origine te- gum, Grinini, scien tiarum etc. Altera autem dissicultas non uno modo solvitur ab Interpretibus, quorum a
liqui nonnisi praerepta Decalogi iis tabulis insculpta fuisse opinantur; alii benedictiones solas et maledicti nes , quae fuerint in montibus Hebal, et Garizim Pr nunciatae ; alii demum observant ex Ciap. II. Deuter. Duiligod by Corale
53쪽
Discultates ex IV. EM M. Qui rejieitur
Neque a Judaeis potue is Tutit libri Mo
eos, Iupides ingenti's csse debuisse et calce lamigatos , ut pruinde etiam integrum Deuteronomium capra ent.
Majorem difficultatem ingerit, quod legitur in Lib.
IV. Esdrae XIV. II. seq. Lex tua incensa est, Pr pter quod mmo scit, quae a te facta sunt. Ubi etiam additur, Esdram simul cum viris iminque aliis spatio 4o. dierum scripsisse 2 . libros. Hinc Esdras a sanctis Patribus ut novus sacrorum librorum auctor habetur. Alii vero putant, sacros codices suisse ab Esdrain compendium redactos,
Esdram tamen non potuisse Mosaicos libros de novo
scribere , aut immittare, Vel ex eo solo invicte demo stratur, quod Samari lani Pentateuchum semper se varunt, et quidem iis litteris exaratum, quae in vel stissimis nummis Regum Juda adhuc videntur. Samaritani autem ab Esdra eum certe uis acoeperunt: nulla
itaque habenda est sides Lib. IV. Esdrae, utpote qui
utriresque Ecclesiae Graecae, et Latinae consensu in apocryphis numeratur, et audaicis sabulis resertus est. Quod si Esdras a quibusdam sanctis Patribus Bibli rum restaurator est sppellatus , id eo sensu intelIigi debet, quatenus post captivitatem Babylonicam sacros Codices Exscriptorum vitio corruptos ad normam illius exemplaris autographi, i quod in arca Seoabatur, semen NiVit; et fortasse etiam, quia eosdem litteris Charudaicis , quae solae in usu tunc erant, exscribendos curavit. Quod si sunt aliqui Patres, aliorum dicta commode emolliri nequeant, ut sunt clemens Alex. Lib. I. Stromatiam D. 22. et S. Basilius epist. 42. ad Chilonem ii. 5. dici debet, eos suisse a supposititio Libro IV. Esdrae innocenter deceptos.
Ita etiam benigne explicandi sunt, aut deserendi nonnulli Pa tres, ut Iustinus, Irenaeus, Origeries, Hieronymus , aliique, qui Iudaeos , ut cormptores Scripturarum saepe accusant. Primo enim hitiusmodi a cusatio prophetias tantum respicit suturi Messiae, quas a Judaeis saepe suisse inter Iatas illi Patres conquerebantur. Deinde potius de mala istarum propheti Disitig Coosli
54쪽
trum inte rotatione, quam de earum Tmlone I claui comicti sunt.
Neque demum fingi potest, in multis, et variis, mini quas Iudaei passi sunt, calamitatibus, Potu Me ο--.χεα hes sacros codices perire. Eos enim superfuisse post ea' piaria disieuiptivitatem Babγlouicam satis innuitur ex Lib. I. Esdrae potuerunt. p. VI. 18. et II. cap. VIII. a. eodemque modo post generalem illam librorum combustionem, quam Sub Antiocho saetam suisse legimus Lib. I. , adhuc fur fuisse aliquot eorum exemplaria ex iis verbis eoiligitur ibid. cap. III. O. Et e anaerunt sibi os etc. 'in
Iaex vetus aliam promittebat perfectiorem , quae stusuccedere debebat.
Et primo quidem aperta est promissio per uoysem promissi on nsacta Deuter. XVIII. 15. Prophetam de gente tua, V e re elati et de fratribus tuis, sicut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus, ipsum audies ἔ quae verba unum Messiam spectare ex contextu , et ex linguae hebraicae genio xtendit P. Carolus Ho igant in hunc locum, ut proi de eorum sensus sit, Venturum alium legislatorem post Moysem, quem Judaei audire debebant, quod vaticinium in Iesu Christo adimpletum svitae notarent S. Petrus Act. III. 22. et S. Stephanus Act.VII. 37. Hi V gemina repetit Moses laud. cap. Deuteron. I 8. Iuibus dignus plane est, qui legatur Isidorus P ilusiota lib. 3. epist. 94.
Id autem adhuc magis perspicue declaravit Deus sub sequentibus temporibus. Nam Ore Ieremiae cap. XXXI
De auctore Pentateuehi, quem Μnsem fuisse neganε, non Increduli solum , sed etiam ex Christianis aliqui pauei ι consuli possunt praeter innumeros alios Natalis λlexander Disseri. IX. in nisi . V. T. Huetius in Demonst. manε tica proposit. IV. Calmet Comment. in Pentiat. Dupinius in Dissere. PrasIim. da Auctior. librorum sacrur. et Hoo exius in principiis rerisio im NMelatas , P. I. Cisiligod by Corale
55쪽
3 t. et seq. Ecce, inquit, dies vendent, dicit Dominus, et feriam domui Israel, et domui Iudas duo
novum, Mn sectaridum Pactum , quod Pepigi cum Pa trifus eorum in dis, qua GPPrehcndi manum eorum, ut adducerem eos de terra Agrati et hoc erit 'a ctum, quod feriam cum domo Israel. . . dabo logommeam in visceribus eorum, Pt in cor δε eorum scri
ham eam, et ero eis in Dctum , et ipsi mihi erunt in Populum. His accedit, quini lex tisi a in his, aliisque multis locis praenunciata , non uni populo audaico pro
missa sit, eujusmodi erat lex antiqua, sed plane omni bus gentibus. Perspicua est inter alias multas ea pro phetia Malachiae I. II. Ab ortu solis usqtae ad Occasum magnum est yrramen meum in pultibus, et ino i loco sae isscatuir, et ossertur nomini meo oblatio munda ν quo vaticinio, ut recte observavit S. Jo. Chrysostomus orat. 3. contra Iudaeos, praedicitur ab Iitum iri veteris legis sacrificia, quae nonnisi in templo Ierosolymitano Oiserri poterant, ut constat ex Deuteron. XVI. et novum sacrificium sacrosanctae Eucti
ristiae instituendum i ) Iam vero hanc Dei promisssonom de nova ae copi siore revelatione factam, suisse a christo Domino ad
impletam nobis omni argumentorum genero demon Strandum erit, scilicet primo ex miraculis ah eo p
tratis ; deinde ex pluribus ejus vaticiniis adimpletis ; 3. ex sanctitate doctrinae ab eo promulgatae; 4 ejusdem doctrinae propagatione ; demum ex sortitudine , et multitudine Martyrum, qui veritatis ipsius testimonium proprio sanguine reddiderunt. Si itaque
Cum huiusmodi veritas potius contra russaeos, quam
eontea IncreduI6s demonstranda sit, his paucis contenti e Timus , remittentes eos, qui plura desiderant, ad Dissert. Georgii Frid. Me inhaei tom. I. Thesauri noμι theol. phi latos. , nonnullasque alias similes dissertationes theologico-ehilologicas ei tatas a Io. Alb. Fabricio in syllabo scriptorum et . cap. 3I. p. 6 2. praeter multos scriptores , qui data oopera Iudaeos consularunt , inter quos magnum sibi nomen comparavit Raym. Martinius Ord. 1 raed. in eelibri opere
eui titulus i Ptigio sidet ado. Maustos et Iiadaeos , notis illustiatum a Iosepho de Volsin Parisiis edidit Phi,
56쪽
Extirentia di inae remetationis in N. T. ex disin ejus notis, et characteribus Probatur.
Christus Dominus novam legem constituens, et Di prima pro .
m uJgans saepius testatus rat, Se a Deo Vatre mi SSum,
suamque doctrinam suam non esse, sed Patris, qui misit illum, Joan. VII. 16. et alias saepe; et in hujus rei confirmationem, multa , magna ac CeritSSima didit miracula palam , et tota inspectante Iudaea ; a que ad ea tamquam ad divinum veritatis sigillum omnes p vocabat: Si mihi non vultis credere, operibus cre ite , ut cognoscatis, et credatis , quia Pater inmc est, et ego in Patre, Ioari. X.; unde etiam qui in ipsum crediderunt, miraculis se adductos latebantur , dicentes cum Nicodemo Matth. XI. 4. Scim , . quia a Deo venisti, magister; semo eriam Potest haec signa facere, quae tu iacis , nisi fuerit DE Coa . . ,
sed omnἱum Christi miraculorum maximum, quod potissimi in
cetera omnia confirmat, est ejus resurrectio a mortui S.
Licet enim quis singere velit, Christum potuisse cliseipulos suos variis artibus decipere, dum tueret, id qua prudeliter sacere non poterat post mortem. At vero de Christi v dubitari ne- surrectione nullo modo dubitare possumus, nisi dica- quit. mus , Apostolos, et discipulos, qui eam ubique mu- testati sunt, aut suisse turpiter hallucinatos, aut V iuisse Daudulenter totum mundum decipere; utrumque autem incredibile est; et r. quidem nam Clisistum bene n erant, ejusque resurrectionem avide ex- pectabant, ac proinde impossibile erat, eos decipi iure tam aperta, in qua oculis tantummodo, et sensibus opus erat. Neque eos temere credidisse, liquet ex solo facto Thomae, qui plane vulnera Christi redivivi co trectare voluit. Neque etiam credibile est, eos voluisse ex condicto mundum decipere ; quandoquidem nullum aliud suae fraudis reportabant, aut sperare poterant praemium, quam labores , aerumnaS, PEI S utiones, carceres , flagella, et ultimum denique supplicium. H- . , , suerat ipsis a Christo saepius praedictum, et hanc Pra
dictionem adimpleri vivebaut tum in aliis, liun qui-
57쪽
Iibet in se ipso; et tamen omnes constantes que ad mortem, Christi resuNectionem, ut rem certissimam, et a se visam Praedicarunt.
Id eonfirma- Αecedit Ap tolos fuisse viros vitae innocentissimae , misaeuiis Aia I tuerunt Ethnici exprobrare, quam zitatorii, , Evangotii praedicationem. Ulterius eos pluribus signis,ae eonversio- ut prodigii S juxta Domini praedictionem sibi fidem comine S. Pauli. ciliasse, certis historiae monumentis probari potest, et, ut observabat S. Augustinus, miraculum fuisse longe majus, a paucis et illiteratis hominibus suisse mun clum sine miraculis ad religionem Christi conversum. Accedit demum mirabilis ac repentina illa S. Pauli mutatio ex persecutore Christiani nominis in ejusdem pro mulgatorem, et defensor em, quam sine miraculo fieri non potuisse, manifestum est. Quae eerta ScuoLION. Parum interest ad praesentem controve .et, an N. T. libri genuini, et canonici sint, nec ne, nam sola horum miraculorum traditio, quam nec adversarii inficiari possunt, abunde sussicit. Et quamquam testes hi omnes Christiani sins, non tamen e rum fides suspecta esse potest; s. quia in re omnibus manifesta non est credibile, eos voluisse tam impos denter mentiri; a. quia saltem primi fuerunt vel I daei , vel Gentiles, veritate autem cognita Christi re 1igioni nomen dederunt. Caeterum sacros N. T. Ithros et genuinos esse, et integros ad nos pervenisse, suo loco
Solent nostrae aetatis Increduli moleste sciscitari, eo cur Christus redivivus solis Apostolis, et discipulis, non autem palam in Judaea se videndum praebuerit 7 cui quaestioni nihil aliud reponere possumus , quam quod S. Petras dicebat Cornelio Mi. X. 4I. Christum d huisse manifestari non omni populo, sed testibus praeordinatis α Deo. Caeterum ii testes et tam inest; fu
brunt, et tantae auctoritatis, ut nemo posset iis fidens decimare.
Cur christi Sed adhuc molestius quae t , Domodo fieri P 4 ἡῖ lustrit, ut i in P i, iique serimque pauperes, et
58쪽
idiotae christo adhaererent, si tot miracula patrasset praecipue, cum Judaei ea aetate Messiam expectarent.. verumtamen aliud est, intellectum convincere, aliud voluntatem movere. Multi suis cupiditatibus obcaecati ad miracula christi ne attendebant quidem ; alii de iis dubitandi rationes quascunque arripiebant; alii demum rem disserebant, quousque convictio intellectus passionum vehementiae cederet. Altior est etiam huj's rei causa, nempe judiciorum Dei atrissus, qui aliquibus pro infinita sua mi ericordia gratiam cssicacem Conve sionis largitur; alios autem pro sua justitia in volun taria caecitate relinquit. Ceterum multo magis esset mirandum, si sine miraculis illae primae Judaeorum, atque Gentilium convel siones factae fuissent, quam quod visis , ct auditis Christi, Apostolorumque mira culis tam multi pertinaciter veritati restiterint. Insuper ea Iudaeorum excaecatio iam multo ante fuerat a
Prophetis praedicta. Vid. Isaiae cap. VII. Et Iudaei Me stam expectabant non in humilitate, et abjectione, in qua Cluistus apparuit, sed in regali pompa, ct potestate.
S. LXXXVIII. Hierocles aegypti praeseetus, ut Christi miraculis Nulla ea
sdem detraheret, illi opponebat celebrem ea aetate .imagum Apollonium Tyanaeum, cujus vitam octo Iibris Philostratus complexus est. Tot autem virtutibus, Tyanaeum aut ac prodigiis inclaruisse dicitur, ut divinos honores con- alios magos. secutus fuerit. Eundem nostri Inoceduli in scenam re
mare solent, ut quemadmodum Apollonii fama jamdudum obscurata suit, ita Christi gloria minuatur. Si tamen bona fide agerent, iacile viderent immane discrimen , quod inter imposiorem Apollonium, aut alios magos, atque humani generis redemptorem Christum intercedit. I. Christi miracula, ac praecipue r surrectionem praedicarunt, et litteris consignarunt Apostoli, oculati testes, et pro hujus vexitatis consimmatioue innumera malorum genera, atque ultimum supplicium alacriter pertulerunt; vitam Apollonii con scripsit Philostratus integro sere seculo posterior, qui etiam testes obseuros adhibet, et quibus ipse non raro fidem denegat. 2. Plura reseruntur. de Apollonio Vana, ridicula, et absurda, ut cum quemdam Leonem dic bat me Amasim antiquum .Egypti regem, et amici suiu orem esse Daemonem foemiuei sexus: in christi a
59쪽
tem doctrina, et miraculis nihil non sanctum, et Beo dignum. Demum honores Apollonio tributi post bro ve tempus obliterati sunt, Christi religio jam octode cim seculis florere pergit. Nimirum, ut etiam dicebat Cicero: O inionum commemta delet Ges, naturae j dicia con mat. Hinc etiam sapienter monebat Ga maliel Act. V. 38. Si est ex hominibus consilium hoc, aut opus, dissolvetur ; si autem a Deo est, non P teritis dissoloere illud. ScΗoLION. Quae opponere solent Increduli petita ex quibusdam apparentibus Antilogiis, sive inter novum
Testamentum , et vetus, sive inter varios N. Τ. libi Us, apud interpretes sacrae Scripturae invenientur ; nimis enim longum esset ham omnia persequi.
Probatio a. Nec mimis e icaciter christus suae doctrinae verio Prophetiis. talem prophetiis confirmavit. Paucas ex plurimis s ligimus ; atque omnium maxime insignis est illa, qua
suam passionem, mortem , ae TeSurrectionem Praedi-. xit Matth. XII. 4. Marci VIII. 3I. et alibi; quam pro-
Phetiam suisse opere completam , jam ostendimus. ΑΙ- tera prophetia est de Iudaeorum reprobatione et voca
tione Gentium, Matth.VIII. et XXI. quam longa xVIL
et amplius seculorum series adimpletim ostendit. Tertia est de eversione Ierusalem, in qua etiam Circumstantiae praedictae sum, Scilicet I. excitandam esse
Ecclesiae persecutionem ; 2. deinde suturos Magos , et Pseudoprophetas; 3. monuit suos fideles , ut cum saecseri viderent, sese ad montes reciperent, cui etiam monitioni parentes, et Pellam secedentes, Parvam in montanis urbem, servati sunt, ut Eusebius nareat lib. n. Hist. eccl. cap. 5.; ac demum praedixit civitatis obsidionem , et ruinam , praecipue autem templi, quam justa Dei postsone potiu , quam Victorum ira conti. gisse scimus, cum Titus omnem operam dederit , ne tam magnificum aedificium dirueretur; et notum est etiam, illud nullo conatu potuisse a Iuliano Imperatore postea reaedificari, erumpentibus nimirum e terra nam-mis , quae venirios interimebant, quemadmodum Ammianus testis non suspectus narrat lib. XXIII. cap. i. Jam vero talium rerum hae sunt praedictiones ,
' quae nulla poterant humana prudentia, aut industria
praevideri. Diuitiaco by Corale
60쪽
Quod si breviter pro temporis nobis concessi angu- Prebatio L. stia doctrinam a J. C. promulgatam examinemus, arm Mnctitato parebit, nihil ea sublimius inveniri posse , sive ea par- doctrinae , et te, quae theoretica est, Sive etiam ea, quae Practica dicitur ,-et mores respicit. Nobis enim Dei naturam spiritualem exhibet, eumque in spiritu , et veritate ad randum praecipit, Ioan. 1V. 24. eundem creatorem sui
se Caeli, et tei Tae, omniumque rerum conServatorem
Act. XVII. summa ipsius providentia describitur Matth. VI. vjus misericordia erga Peccatores, quos CXPectat, quaerit, et benigniter ad se adducit, praemia a terna justis promissa, et quidem talia, quorum nulla apud ethnicos Philosophos invenitur, metitio, aut D titia , quemadmodum etiam aeterna supplicia impiis comminata. Gratiae insuper, et Praedestinationis mysteria in N. T. perspicue quoad fieri interat, revelata sunt, in quibus apparet infinita Dei IUnitas erga lectos, justitia erga reprobos, supremum Dei dominium erga omnes : apparet quo Iue ejus omnipotentia, qua liberas hominum voluntates sibi subjicit. Nimis a tem longum esset dicere de aliis mysteriis Trinitatis, Incarmationis, Pece ti Originalis, ejusque remedio est. quae in veteri Testamento veluti adumbrata, in nova a Rutem revelata, et distincto mani stata suere. Hic mdenter provocamus incredulos, ut nobis ostendant in omnibus Philosophorum libris parem, aut similem di Vinae essentiae, ejusque attributorum expositionem ; 'erant enim in tanta dissensione constituti, ut Cicem dissicile reputaret, eorum enumerare Sententias.
Sed sortasse divinitas doctrinae christianae lacredulis vero Marius apparebit , si oculos ad Ethicam christianam convertant. Porro illius fundamentum est amor Dei iciputantia. et proximi Matth. XXII. et quidem talis amor Dei pra Qipitur, qui non solum in affectu, . sed etiam in eis
stu consistat ; est enim caritas Dei , ut mandata sejus custodiamus Joan. V. 3. Dilectio Rutem Proximi, unde omnia hiunanae societatis Officia Promanant, adeo vehementer inculcatur, ut ex hoc cognoscendos esse
discipidos suos Christus dicat, si dilectionem habu sint ad invicem Joan. XIII. r qualis autem esse de ut