장음표시 사용
61쪽
magna morum emendatio M. Cuti . e t.
haec dilectio explicat Apostolus I. corinth, XIII. 4.
inquiens: Caritas Patiens est, boni re est, non aemulatur, non ait Pomeram, non iussatur, non est 'mbitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatu r, non cogitat malum, non gaudet suster iniquitate, cO Saudest ararem veritati, Omnia su ere, Omnia cressit, Omnia meriat, omnia sustinet. Peculiariter autem pra cipitur; ut Pripcipibus: tributum solvatur, et superi Tibus obedientia praestetur, ut fides conjugalis immaculata custodiatur , ut mutuum sine spe retributionis detur; et ne integros N. T. libros exscribere debe mus , satis erit ea assene, quae S. Paulus commendabat Philippensibus cap. IV. 8. Trastes, qua Cumqωσεunt vera, quiaecumque Pudica, quaecumquc juata, guaecu mauu sancta, quoe mquc amabilia, qua
curarum bonae famae, si qua viscus, si qua Mus dAsciplinae , haec cogitatc.
Ut autem appareat, quanta fuerit huius divinae ninicae supra Ethicam pullosopli Mum excellentia, etessicacia, breviter consi remus, quanta ex illius Pra dicatione morum emendatio secuta fuerit. Nemiqem latet, qui profanam historiam vel a limine salutavit, non obstantissus Philosophorum praeceptis corrupti simos ubique suisse mores ; immo de ipsis Philosophiae rugistris comIuerebatur Cicero Tuscia. qu St. Lib.
2. Cap. 4. eos non obtemperare imos sibι, nec Cafacem, quae docebam. At vero, qui doctrinam Christi profitebantur, adeo omnia humanae vitae ossicia a u- rate Servabant, ut nostri Apologistae Ethnicos fidenter Provocare potuerint, ut aliquod , si possent, ipsis crimen Objicerent: tantam autem suis Principibus, a quibus tot persecutiones patiebantur, fidelitatem, Servabant, ut non solum nullius unquam. Seditionis accu-
sari potuerint, sed etiam jugm ad Deum preces pro e rum , atque Imperii salute sunderent, immo, quod plus est, vel ipsi Ethnici, qui omni affictionis genere Christianos insectabantur , veritate coacti testimonium is Psorum sanctimoniae reddere non recusaverint 'ὶ. Terluuian ad Seapulam cap. a. Numquam , inquie bat, Albinioni, aue Nigriniani, Del Cassiani quae sactiones tunc graMahantur irrueniri potuerum Christoni ...
62쪽
Christus Dominus ut suae doctrinae divinitatem ris pro
tiam evidentius ostenderet, cam non armis, et Vi, noner sapientes hujus seculi, sint Per eos APO mi , ut propagatione, discipulos toto terrai um orbe Pmpagari Voluit, qui omnium minime idonei ad id videbantur; rudes enim erant ut illiterati, ex gente Iudaica aliis nationibus in- Visa , et denique pauperes, et insimo loco nati. Isti t men divino spiritu inflammati incipientes a Iudaea , postea hinc inda dispersi toti mundo legem Christi, s
Perstitioni ubique regnanti advers m, ut corruptae naturae passionibus repugnantem, annuntiant, non 3Pud barbaras, incultasque nationes tantum, sed in Syna-
gogis Iudaeorum et apud doctissimos quoque, Atti
nis , Corinthi, Romae, etc., quantus autem sucrit numerus eorum , qui ex superstitione idolorum aut in reprobata Synagoga novae Christi religioni collum su mi Scrunt , ex multis sive nostroirum , sive etiam Ethnicorum testimoniis colligi potest. Paucis contenti crimus. S. Clemens Rom. in Epist. ad Corinthios scripta imperante Nerone num. 6. lias Niris, inquit, nempe Petro, et Paulo, a mala est multitudo ingens olectorum etc. S. autem Ignatius, qui sub Trajano martyrium subiit, scribens ad Philadelphienses cap. 4. Ε clesiam Christi a terra inae usque ad em dilatatam esse scribebat. Idem majori emphasi repetit S. Iustinus II. medio seculo, ac denique, ut alios omittam, Tertullianus, qui eodem seculo II. desinente florebat, in suo Mologetico cap. I a. mst res sumus, inqui bat, et vestra implevimus, urbes, insulas, CaSωDta , municistis, conciliabuda, castra ipsa, tribus, d curias , Palatium, senatum, for .
Christianus nullius est hostis nedum Imperatoris , quem
aciens a Deo suo constitui, necesse est, tu et ipsum dia ιψαι , et reMereatur, et honoret, et vialMum Velit cum loto
Romano Imperio. Nota insuper sunt , quae Plinius iunioe de Christianorum innocentia Traiano Imperatori scrip.it lib. X. Epist. 97. scilicet, eos sacramento obstrictos , ne fiam ea , ne latrocinia , ne adulterium committerent, ne fidem fallerent, ne de ositum apyellati abnegarene etc. rem quae Julianus λpostata Epist. 49. ad Maaeium de Christiano rum , a quibus defecerat, caritate lateri coactus est. Legimerentur quae Fleury , et P. Mamaehius de moribus veterum Christianorum pie, et erudite scripserunt.
63쪽
Et ne quis haec dom tim testimonia suspecta habeat, nonnulla addemus ex scriptoribus Ethnicis. Ta citus Amal. Lili. XV. cap . 44. multitui m inge tem Christianorum suo tempore, nempe ante finem seculi I. detectam suisse scribit; et paulo post Plinius junior Tr jano exponens e , quae de ChriStianis repererat, dicit ε ψsomnι σπerstitionem ut illi videbatur j non. c state1 ιamtum, Ned vicos etiam atque a Mos esse Pervagatam, et prope jam desolata Id lorum templa. Lib. X. jst. 97. Neque vem ii pi hei totum, vel rudus erant, εed etiam nobiles, ae Iitterati, ut plavius clemens vir Consul Mi 4, au Domitiani patruelis cum sua uxore Domitili , ut Iustinus ,
Ignatius, . Polycaπ- , Irenaeus, ct tot alii imignes do ctrina, et pictate, quorum ma imam copiam fuisse , contra Vitringam, et QM onum duo praestantissimi Dominicata Mamachius, et Alma Idus nuPerrime vin
Quinta pro- crescit autem mirisce hujus argumenti vis , si com h ti e m D sideremus, quanta fuerint primis Christiani S, in. iii . t ludi φ Μ eillimis illis temporibus obstacula superanda. Ubique
7 μ ' enim. quaerebantur ad carceres, ad tormenta, ad ho .renda supplicia;. nihil erat tunc magis invasum aut vi .lius existimatum, quam professio religionis Christianae; ut Patet ex variis contumeliosis nominibuS , quibus ap- Pellabantur, et quae magna diligentia collegit P. M .machius tum. I. Orig. et antiqv. Christian. In demeem illis persecutionibus, quae quatuor Prioribus tam Clesiae seculis a Nerone usquo ad Diocletianum et Licinium ubique fere terrarum gramatae Suut, innumera suit Nartyrum copia , nec propterea religio Chri-Stiana aut extincta est, aut dimi uuta , et Sangvis Ma dirum , ut inquiebat Tertullianus Molog. cap. ult. semen erat Christianorum, ac tandem hoste triumphato Chiix Christi vidit Regum atque Imperatoriam sibi colla subdi, atque in ipsa ut be Roma totius mundi
metropoli sedem suam i fixit, ubi antea Idolol tria tamquam in solio regnabat. Haec ceras navigatis λαι me Excelsi, cum intelligi nullatenus queat, homines
ad credendum tam sublimia Christianae Religionis m*
64쪽
Meria, ad observandum mandata, quae corruptae nη- inrae Pamionibus Vehementer repugnant, ad toleranoa tam dura supplicia potuisse humanis mediis, aut
inficior, etiam in salsis sectis aliqua Nee valet A. .. hQm Hum,qui Fuis erroribuβ adeo per- exemplum in citer adhaeserunt, ut mortem potius subire, uuam esuram maluerint; imo et Atheismo suos non de L. MartFrra melius considenter asserit. Est tamen Se discrimen, r. in multitu- , etiamsi apocrypha quaedam Martyrum acta incredibilem nihilominus eorum multitu- .i, cita u/β e ex indubiis movumentis contra Henr. um a Ruinartio, aliisque demonstratum fuit; ,-, Ri tm Fectae nonnisi paucos pseud martyres P Sunt. 2. In variis et exquisitissimis tori. . 'S ''DhM , quibuβ nostrae Religionis athys L ' , qua de re videri mereturhe .is P-ud martyres plerumque MreVe Supplicrum sustinuerunt. 3. Tam mirabile non quibusdam opinionibus homines se
amplius Su- malum stulte opinabantur, secus ac stat-
65쪽
opusculo licet mole paxvo multa complexus est, quae non solum ad intellectum convincendum , sed etiam ad pios voluntatis affectus excitandos plurimum va,
astenditur I bros N. T. esse senuinos, et a Deo inspiratos, atques integias ad nos
Quamquam , ut innuimus S. 85. Veritas miracu is
lorum Christi ita' ex perpetua , constanti , versa lique omnium traditiolae constet, 'ut de ea dubitare nemo prudens possit, etiamsi dubitare aliquis vellet, Mangeli , ali que N, Τ. libros esse genui, nos , ne Me est tamen contra aliquos pseud crit eos , ac potissimum contra nuperum scriptorem de antiqua , eertaque eorum origine disserere, cum in iis non solum inristi miracula, sed ejus etiam in Iestis doctrina contineatur ; sititque totius Theologiae Primum sundamentum , et basis. Cum autem hamyostra disputatio sit tantummodo contra divinae r Velationis nostes , eas intactas controversias relinque mus , quae eum Protestantibus vigent de paucis novi foederis liluis , quas sustus alii pertractare Solent.
Et quidem Evangelia esse veros , et legitimos eo rum , quorum nominet; praeserunt, laetus , adeo constans init omnium persuasio , ut neque Ethinci, neque Iudaei acerrimi christianae religionis hostes ul-urreretus, sive quisquis alius sub eius nomine in peti opere cui titunis i Examen critique des Mosia tes de is Religion Chretianne , primis eapitibus δemonstratum nunquam fuisse eontendit, Evangelia esse genuina; quem tamen librum iIlico eonfutavit Bergerius in operet La certiliada des reuoes dia Christianisme , et nuper P. Vine. Fassini ora. Praed. in lihro singolari r Da Amst hea origina Eoangeιiorum Liburni 1775, hanc materi iu ceurate, copioseqqei tractavit. Diuiligoo by Cooste
66쪽
lam hac de re litem anoverint ; ipsique Uaeretici , qui Christi ejusque discipulorum doctrinam pervetet re conati sunt , potius salsis , et absurdis interpretationibus sacros codices corrumpere , quam mi uln-dem Apostolicam originem insteiari audebant, Paucissimis cxceptis , quorum vani clamores ab omnium aliornm consensione veluti suis uti sunt. insignis hac de re est imus upud S. Irenaeum liti. 3. adυ. Haer.esp. Xl. et Origenes apud Eusebi uni lib. VI. cae 2P. de quatuor nostris Evangeliis loquens sidenter alia firmabat : haec sola in universa 'Dei Ecclesia, quae sub caelo est sine controversia admitti, Idemque dicendum de Actibus Apostolorum , ac ceteris libris sacris , quos ideo in canorm rc blb clusi quia per-I,etua majorum nostrorum traditione eos genuin csse cognovit.
Non equidem negaverim , suisse et Evanselia qua Libra apocrydam , et nonnulla Sacra volui uina ab imposioribus phiac ficta , et etiam alicubi incaute recepta ; sed Eu- uere dii gen subius lib. 3. Hist. Eccl. cap. 25. Dos mouet, ma- εηPη -
guam adhibitam diligentiam suisse , et qui libri in
omnibus , Vel Saltem praecipuis , et Apostolicis Ε clesiis ut sacri palam , et antiquitus legebantur , hi tamquam canonici, et divinitus ins ruti publica v neratione digni habiti sunt ; tibi contra claris notis de aliquorum suppositione constabat , ii inter apocryphos rejecti sunt ; ubi demum res non omnino perspicua erat, ii inter αντιλογQμdνss recensebantur ;ut proinde audiendi non sint , qui ex controversiis jamdiu natis de libroruin sacrorum auctoritate, omneSin dubium revocare conantur, quasi vem non Certocriterio , sed hominum arbitratu genuinorum codi cum canoq consecto sit
Neque vitiam inficias i vero , nonnullos ex 'ntiquis Patres non. Ecclesiae Patribus quae m ex Evaugeliis rarissima quad in nostris quatuor non reperiuntur; sed Obsur- Evangeliis AE Vandum est I. eos nonnumquam non tam ad verba at- tendisse, quam ad sensum ; a. aliquas Christi Domini Sententias adduxisse , quae sola traditione omnibus pervulgatae erant ; demum , etsi dariatur , eo,
67쪽
apocryphis Evareeliis fuisse usos , quod a Papis sa
Ctum memorat Eusebius in postremis verbis libri Hist. Mes. , id tamen perraro contigit, et fortasis nonnisi semel , aut iterum. S. Q. Evangelia ut Sed et illud addendum est, primos Ecclesiae. Padi. veri,ae ex Evangeliis , aliisque sacris codi,
..i ' ,ἡ ἡ . allegabant, in iis divinam revelationem, atque
Christianis. auctoritatem continςri existimasse. Sic Cleuientis Rom.
epistolae ad Corint iri te tityoniis Evangeliorum Ma thaei , Marci, et Lucae s quartum enim Joannis Dondum conscriptum erat) atque Epistol. So Pauli plenae sunt.' Sic Si Ignatius in epistol. ad Philadelph.
n. 5. se confugere dicebat ad Evangelium , tamquam ad earnem Christi. Sic Polycarpus, Justinus , et cem teri omnes , qui subsocuti sunt. Imo ante ipsos S. Paulu3 I. ad Thessal. II. I 3. gratias agebat Deo, quod erbum a se praedicatum accepissent non ut verbum miniam , sed sicut est mere verbum Dei , et in1I. ad Timoth. III. I 6. vocat , Ouinem scr*turam c lautus inspiratam. ' i
Saeri codices Hujusmodi autem scripta integra ad nos Perveni integri .d nos se , ruri solum inde liquet , quod ad divinam pro-
quo unt, videntiam spectabat , o quantum ad substantiam incorrupta servare ; sed etiam , quia statim distra ctis ubique in ipso religionis initio pluribus exemplaribus, vix ac ne vix quidem fieri poterat, ut gra- is aliqua mutatio inveheretiis, quin eam primi illi Am,stolici viri interpolationem animadverterent , et corrigerent. Hine etiam, qui variationes codicum a liquorum dili entissime collegerunt , ut Jac. Hillius , eas nonnisi in minutioribus rebus deprehenderemtuerunt. Demum ea , quae ad dogm ta fidei , et morum Pettinent , ct saepius repetita in diversis libris Plerumque sunt, quae omnia loca interpolari impossibile erat ; et ulterius etiam perpetua et co stanti Patrum , et fidelium omnium traditione ad nos Uβque pervenerunt; de qua traditione statim verbas aciemus. Duiligoo by Cooste
68쪽
eripturam' factam utriusque testinenti Primum , et firmissimum esse nostrae religgonis sundamentum , nemo christimorum' negat, et ex hactenus dictis ii culentissime sequi . Sed non idem est omnium de traditionibus judicium. Catholici eas Venerantur tari quam alterum post scripturas divinae revelationis sontem e nec ab eadem sententia abhorrent ii, qui inter Heterodoxos Annos nominantur Episcopales ; eteri autem Acatholici non solum traditiones respuunt , sed quidam eorum eas tamquam ritulenti simos salsorum Monatum sontes diris omestius devovent. Ut autem haec controversia , quae gravissima
est, dilucidius tractetur , I. explicanuum erit, quid, et quot lex sit traditio.
Nomine traditi is hic nihil aliud infelligitur , Quid, et qui
quam doctrina nou shripta , sed voce tantum com- tuplex sit te municata', et quasi per manuς tradita. Duplex a tem est traditionis divisio, altera ratione materiac , altera ratione auctoris , seu principit. Ratione mateariae dividitur traditio in eam , quae est dogmatum fidei , in aliam , quae respicit praecepta morum, et in teritam, quae est de Ecclesiae disciplina. Ratione autem auctoris seu principii traditiones aliae sunt Di vinae , aliae Apostolicae , aliae mere Ecclesiasticae ;quae clivisiones satis per se' perspicuae explicatione non indigent. i '
De solis traditionibus divinis, vel apostolicis, quae Traditionε fidei , aut morum dogmata respiciunt, nobis cum neeessa Acatholicis gravis controversia est. Contendimus selia ri eduPlic, e licet, admittendas esse divinas et apostolicas tradi- Pixς fiones , tuis ad verum , et orthodoxum sacrae seripturae sensiim intelligendum , tum pmpter quaedam Diuiligod by Cooste
69쪽
sidet , morumque capita , quae in sacris litteris aufrrullatenus , aut solum obscure continentur.
peimo ad Quantum ad primam paItem , non admodum 'reia orthodoxum pugnantes sunt vel ipsi Heterodoxi , et facile patet, Seripturae se sive p ter innatam quorumdam locorum scripturaE...hilista-'' Sacrae obscuritatem , SiVe Propter hominum perversitatem non melius posse nos genuinum ejusdem seripturae sensum cognoscere , quam Si attendamus ad primam fidelium traditionem, qui illum ore A t lorum explicatum' audiverunt. Hanc scripturae Sacravintelligendae methodum luculenter exponit Vincentius Lirinensis in commonit. I. cap. I. et ante Vinc. Lirinensem jam tradiderat Eusebius Caesar. contra Masecellum An r. cap. I. ' d- , , S. CHI. ' i Meundo ad Secunda autem pars haud otarare insinuatur aeognoscetida S. Paulo II. ad Thessal, IL, 15. his verbis: Tenet talia' - Α' --, quas didicistis sive per remonem, si LThei,''tiori CPistolam noσtram. Quem locum , iliat peresnienta. apertum ita illustrat S. Joan. Chrysostomuri Histe est Perspicuum, quod non omnia tradiderunt Αρο- stoli ὶ ρer epistolam , sed multa etiam sine scriptis , et ea quoque sunι fide digna. Eademque sere habet S. Basilius lib. de Θiro ict. cap. 29. Similis est huic alter ejusdem Pauli locus II. ad Tiamoth. I. 13. ubi ait: Formam habe sanorum vembreum , quae a me audisti in iide et diaeetione in Christo risu : bonum demiatum custodE etc., S. CVIII.
Plura dogmata Et sane pleraque enumerare possumus fidei in sola tradit Q rumque dogmata, quae adversarii ipsi nobiscum pro-n fitentur . Quorum tamen Vel nullum est, Vel nonni-
SL Obscurum In SacrIs litteris Vestigium, 1. enim eo dem sere sacros , et canonicos utriusque testamenti
Jibros s paucis exeeptis in Hetem xi nobiscum Vm rantur , quod quidem dogma omnium aliorum su
damentum est: at Vero Sacrorum librorum canonem
nisi ex traditions habemus. Praeterea Calvini sinae et Lut tarant nobiscura communiter credunt. perpetuam Dei parae virginitatem contra Helvidium ; baptismum ab haereticis collatum valere contra Afros Duiliaco by oste
70쪽
issastrantes , baptizanciri esse insantes contra An haptistas ; ipsi etiam ex traditione. Apoetolica diem dominicam loco sabbathi sanctificandam esse tenent contra Iudaizanire , ac licitum esse esum in uinis non Mutante apostesico interdiuto; et id genus alia.
hemum admittendas esse traditior es etiam perpe- id eonfirma, tuo Ecclesiae usu con natur, cui inhaerens Oee tur Ecclesia. menim Tridentina Synodus sem. IV. inquiebat se' 'orthodoxorum patrum exempla secretam ; tradis nes tum ad 3idem, tum ad mores Pentimenses, ta/μ quam vel Metentu a christo , vel a Spiritu S. diactatas, et contima successione in Ecclesia cathesi conservavias Hri s ac scripturas sacras in Pietatis V
lectu , ac reverentia suscimne , et venenari r additque t si quis trauitiones praedictas sciens et re
dens canumseris, anathema sit.
ScvoLION. Ex quo autem Concilium Trid. tum d terminaverit , quaenam sint illae traditiones , citis Apostoli vel oretenus a Christo, vel ab interna Sp.ritus. S. in piratione acceperunt, male ut puto insertauot jum pGI. Eccl. cathoι. ad statum Grem, pag. 36. et seq. edit. 1746. , sulmen ab eodem Concilio latum, esse vagum, neque essicaciter serire Pr testantes, cum isti non negent jus, seu admittendas esse tales traditiones , si extent, sed solum fuctum, nempe eas existere. Male inquam: ex toto enim illo rapite facile constat, iamcilii Trid. mentem fuisse definire e tra Protestantes, reipsa existere divinas,
et a sistieas traditiones , quod illi negabant, licet quaenam illae sint, ibi detinire noluerit , quod i men praestitit, quando definiendi aliquod dogma ,
quod in sacris Litteris perspicue non inintinebatur, occasio se obtulit; sienti ipse auctor erudite sise vat. Illo. itaque fulmine seriuntur determinate, et enficaciter , qui existere aliquas traditumes divin πω
rcilii essi citer percutiuntur, qui nmant, ciae
Hos esse sanctos , adorandas reliquias, aut in hostia mos ata esse e pus Christi realiter praesens, quam is sita non ecms , Dinam sint vere Sancti, qua n m genuinae reliquiae, aut hostiae rite consere Duiligoo by Cooste