장음표시 사용
291쪽
procumbentem , orantemque liberavit , ut susius legere est apud Anonymum , & Μarium de Vipera , qui eam obsidionem, S miraculum copiosius reserunt . II. Id vero nos evenisse censemus praecedemti , vel fortasse etiam proxime superiori anno 83 s. scilicet , Vel 83 . antequam Sicardus , ut conjicit Bollandus , ct post eum Antonius Baillet, Neapolitanis, ceterisque pacem dederit, quod a dii anno 83o . Et quamvis postea fraude , ac d lo , ut resert Anonymus Salernitanus , ct Asemiratus , discordes inter se Amalphitanos contra pacem datam expugnarit , sibique parere adege
rit et tamen antecedenti sortasse miraculo exterritus una cum Amalphitanis Surrentinis etiam imponere non ausus est . Idque respondet Carac-cioli verbis Hentis : Igitur Sicardus Neapolitanis maeniis asactus totam suam rasim in Surrentinos meditis a
III. I eic tamen obiter advertimus non adeo iacile nos assequi, quid sibi velit Μarius de Vipera in describenda hac Surrentinae urbis oppugnatione illis erbis : Aia murali bomso emisse templum beatissimi Antoηisi concussit quidem , non ramen excussit oc. Videtur profecto, ni sallimur, auctor indicare voluisse , quod Sicardi milites, pyrio accenso pulvere , globulum ex aeneo tormen-IO in praedictum templum exploserint . At be, lica haec tormenta illis temporibus convenire non possunt . Novimus sane adeo antiquissima sacere
ment. Prae .ad vi tam S. Antonini . . n. s. Antonis Balliet. to n. 1
292쪽
13 De chri Ban. Surrent. Antiquit.
scriptores bellorum arma , ut Artabanus cujus testimonium Eusebius De Praeparatione Evangelicacitat , Μosen omnium primum bellica instrumemta invenisse perhibuerit ; quum adhuc juvenis in. Agypto , teste Iosepho , in Athiopes expeditionem apparavit . Quibus a Μose inventis complura , ut Scorpio , Catapulta , Balista. , Funda , Aries , Τettudines , & id genus. alia , qua
inter murales machinas recensentur , deinde te, porum diuturnitate Graecorum. , S praecipueis.
Demetrj illius Polyorcetis. ingenio , ct industria
IU. Verum Bombardam , Sclopum , aliaque similia , quorum unum Ortando exhibitum , & ab eodem indignanter rejectum fui sse commentus est poetica fictione Ariostus , vicinioribus seculis r perta fuisse tradit Polydorus Virgilius ab homine Germano, qui quum medicaminis caussa pulverem sulphureum domi servasset in mortario , illudque lapide texisset , fortuito quodam die ignem exsilice prope mortarium excussit , in quod scintilla quaedam intrusa pulverem inflammavit, qui repente magno erumpens stagore , lapidem sursum violenter intorsit ; quo ille casu edoctus , machinam aeneam Armavit , cujus usum Venetis inde aperuit in eo bello , quod ad Fossam Clodiam . cum Januensibus gesserunt anno salutis I 33 o. Hinc alia aenea multiplicis seneris tormenta deinde derivarunt . Verum eti1 hujusce machinae repertorem , quassi pro mercede id tulisse tradat Poly-
293쪽
Polydorus Virgilius, ut nomen suum perpetua oblivione premeretur , eique tantum aeneorum tormentorum inventionem , pulveris vero pyd casui tribuat; tamen Edmundus Purchotius reserteum vocatum Berthoidum Schuvarium natione Germanum , Friburgo oriundum , & Fratrem
suisse ordinis sancti Francisci, Chymiaeque deditissimum , ut etiam sentit impius alioqui Gilbedi
tus Cognatus : eumdem nitratum pulverem , seupyrium xiv. Christi seculo sua arte invenisse . Et Jovius ait columbrinam inventam in arce Τolonae a Ferdinando Davato , quae in Ischiana postea collocata , navigia ab accessu vel in triginta stadiorum distantia deterreret. V. Praeterea non agnoramus quosdam esse .
qui apud nos pyd pulveris usum ad antiquissima
tempora reserendum , antequam Cinensibus innotuisset , sed inde ab hominum memoria omnino excidisse, volventibus annis, contendant. Et s
ne Dionysius Halicarnasseus de Alladio duodecimo Latinorum Rege haec habet: AH Agrippam
edi cum Diis thimicitias gerens , Nam ab eo despieiente numina apparatae sunt se urum imitationeso fragores tonitruis similes , quibus terreri homines, xamquam esset Deus, pomiabat. Hujusmodi videmtur tormenta bellica dicta Bomsaris , o Cannoni , ita, ut Americani eo, Hispanos, qui primum ad Mexicum appulerunt, e Coelo elapsos crederent, quod Coeli fulmina praeses errent . Ut ut tamen
Glibere. Cognat. Annotat. In Lu-Han. Timonem lit. b. Dionys Halleat. lib. I. Antiquit.
294쪽
Phattat. lib. . Et pila miciantia pilis Caesar In Com. ment. Mil. Gall. lib. . Anonym.loe.xi .
13 De cinctio. Surrent. Antiquit. est, omnes Conveniunt nono seculo, Sicardi vid licet tempore nulla suisse hujusmodi aenea tormenta ; quamobrem exploratum est non his, sed aliis machinis fuisse templum sancti Antonini impetitum . Credimus heic Μarium de Viperae voluisse ea locutione Caesarem , aliosque scriptores antiquos fortasse imitari, quos minime est aGsecutus .
VI. Pila sane muralia Romani scriptores dixerunt, ut videre est apud Vegetium , tela Romana , quorum hastile erat quinque pedum , Ssemis , ac serrum trigonali figura novem unci rum , & haec de muris in hines projiciebantur . ut indicant verba illa Caesaris r Aut ex mallo, certunisus trajecti pitis muralibus interisant . Hisce pilis muralibus , hoc est , ejectis vel e muris ,
vel e loco extra muros , nec inficiamur , moenia etiam quatiebantur : at nullo bombo murali emi
tebantur , ut sibi persuasit, ac scribit de Vipera, qui eorum scribendi rationem , ex quibus hist
riam suam hausit , non assecutus paucis verbis plura involvit menda . Primum Grammaticum , quod Pila murali numero primo utatur , quod nunquam adhibuere Latini, qui semper dixerunt Pila muralia numero multitudinis . Secundum
quod illa bombo emissa serat. Si enim pro telis , vel hastis voluit intelligi , ea non bombo , sed sibilo potius , aut stridore discurrebant . Inquit enim, Τemplum sancti Antonini concussisse. Rectius vero , accuratiusque Anonymas , qui haec habet:
295쪽
habet e suum interim lapis murali tormento emisso mariti impetu Hridens fresatur , o muri locum , ubi corpus sanctum fovetur , advolavit , sed nox
VII. Sed quo tormenti genere lapis hic facul tus fuerit, non adeo facile est divinare . Caracciolus quid fuerit Vinea explicat auctoritate Vegetj: alia vero ad rem pertinentia ne ipse quidem sortasses, assecutus praetermittit . Res quidem est nebulis , S aliqua obscuritate obsita , ut advertit Goddischalcus Ste echius . Verum nos majori , qua potuerimus , brevitate rem omnem expediemus .
Et primo ducimus praemittendum, milites in m chinis bellicis multa ab animalibus nomina m tuatos , hinc nomina illa in bellicis Arietum , Scorpionum , Cuniculorum , Testudinum , &C. , ut Steoechius, Isidorus, Servius , aliique . VIII. Quod vero ad harum machinarum usum Vitruvius lib. Io. a cap. I s. usque ad I 8. de Μω
chinis istis expugnatricibus/agit , de Catapultis scilicet , de Scorpionibus , ct Balistis , quibus omnibus machinis nedum tela , & has ilia , sed
lapides etiam ad excutiendos muros emissos fuisse autumat Daniel Barbarus Vitruri sui admodum studiosus , cui tamen non adhaerent alii . Pro Barbaro autem facit Caesaris , aliorumque austOritas . Caesar enim ait : Centones insuper injec runt , ne saxa ex Catapultis missa lateritium disi terent . Hinc Lipsius lib. 3. Poliorceticωn Di, logis. a. de Catapulta duplicem machinam hanc
296쪽
138 De ChriHian. Surrent. Antiquit. suisse ait ; alteram , qua tela , ct frandiores sagittae ; alteram , qua lapides , & laxa intorquo hantur ; atque hinc distinctionem ortam majoris , S minoris Catapultae , ex Livio colligit .
Et quamvis Polybius de Philippi Μacedonis apparatu Catapultas a Balistis disjungat, unis telorum , alteris lapidum impulsionem
tribuens e tamen Caesaris auctoritate evincitur e
Catapultis saxa etiam emissa . Unde adductus, ut opinor , Johannes Antonius Valtrinus quid idem facit Scorpionem , ct Catapultam . Et Am mi anus Marcellinus pluries testatur Scorpionibus, quos eosdem ac onagros esse ait , praeiertim ibbro a 3. , ex quo libro Vol angus Laetius in d scriptione Scorpionis verba excripsit, lapides emise s sua aetate , ct praesertim quum obsidionem Ardeae civitatis, in qua ipsemet unus ex obsestis erat , exponit . Ait enim libro Is. Per Scorpionum ferreas fundas e propugnaculis subinde rotundi lapides acti, dissolutis turrium coagmentis, Bati Has,
earumque tortores fudere praecipites . De quo Scor
pione vide insuper Lipsium omnia dilucidius e
At vero apud Vegetium , qui rei militaris apud Romanos optimus scriptor habetur , legere est , onagro , non Balista lapides missos . Batim , inquit , Daibus , ne is , chordisque quae VOX ascititia , non Vegetj est tenditur , fine Τ ση eo prolixiora brachioti habuerit , hoc eH, quanto major fuerit, xanto spicula longιus emittit. Et pa lo
297쪽
o post et Onager autem dirigit lapissis , sed pro ner morum crassitudine , o magnitud2ne saxorum pondera jaculatur ; nam quanto amplior fluerit, tanιo ma jora saxa fulminis more contorquet . ma duosus generibus nulla tormentorum species vehementior invenitur . Scorpiones Leesant , quas nunc Manusia las
mocant et ideo Me nuncupati ; quod paresa spiculis
anserant mortem ; Quibus Vegeu verbis etiam ut, tur mi angus Laetius , ut antiquos hac in re sexhibeat nihil luminis. ex suo penu addens .. Hela tamen obiter aduertas , quod chordae , nervi, seu lanes tormentorum praesectis ancillae , & omnium mulierum crinibus , ubi opus fuit, effectae fuerunt , ut reserunt Caesar , Strabo.& Lipsi . .
IX. Vides igitur quantum inter se discrepent im
simet Romanae Antiquitatis scriptores ; quamobrem bellica isthaec tormenta non perpetuo constantia ,, neque semper eadem forma , neque ad eumdem usum: constructa crediderimus . Etenim Αnon
mus ille , qui De Resus Besticis libellum scripsit ad Τheodosium , ut creditur , ejusque filios , d plicem Balistae formam , & schema tradit , Balistae scilicet Quadrirotis , & Balistae Fulminatricis , atque hujus mentio etiam reperitur injecta apud alium auctorem Anonymum , in Not, tia Imperj ; de qua haec ait prae ceteris: Ex hae igitur Balisti tor, o tantis ingenii artisus commmnica expressum telum in tantum longius evadit , ut
Giam Danub famosi prae magnitudine fluminis fatis
298쪽
tudinem valeat penetrare ; Fulminalis etiam nunetr
pata appellatione sua virium te flatur esse tam . I se etiam νol angus Laetius postquam verbis πι- getj, & Μarcellini Balistam descripsit, telorumque jactui putat suisse accommodatam, subdit
eam duplicem fuisse, alteram, quae manu, aut equo serebatur ; majorem alteram , quam , quia curru vehebatur , Carrobalistam a Vegetio voci tatam advertit . Et profecto hanc Balistarum , speciem innuere videtur Vegetius, ubi ait, Camrobali tam iHlmi jaculis , que nulla uricae , nulla
possunt scuta selferre ; indeque subdit per singulas
Centurias singulas Carrobalistas haberi consuevisse , atque in una legione s s. Carrobalistas fuisse,
insuper addens : Non sotam autem ea ba defendunt, merum etiam in campo poLI aciem gramis armaturaeponuntur , ad quorum impetum nec equites loricati , nec pedites scutati possunt os lare . Et libro 3. cap. 24. majorum Balistarum vim exprimit .
At triplicem Balistae figuram exhibet Stevvechius Vegetj commentator accuratus , &diversas insuper suisse Balistas asserit , qui advertit hoc in capite Vegetium innuere Balistis spicula mitti . At V lerius Μaximus , Cicero , Lucius , Sisenna apud Nonium Μarcellinum silicibus emittendis Balistas aptatas tradunt; qua in dissertatione sustragium quinque tulit Isidorus , qui Balistam ab emittendo jaculo dictam censet . Idemque paulo post Balistam verbere nervorum torqueri est , & magna vi aut hastas jacere , aut saxa . Quapropter pu
299쪽
tandum est alias Balistas ad jacienda minora saxa, alias ad torquendos gravissimos lapides , aut se lida bestiarum cadavera , quas Balistas Τractorias, seu Catapultas vocavit Sebastianus Μ sterus ;quibus ultimis machinis ad deditionem coacti suere , qui munitissimam arcem in medio Rheni cob Iocatam juxta oppidum Rheinseldense tenuerunt ,
X. Immo , teste Appiano , in Mithridatico bello plumbeos gravissimos globos novellorum orbium ferreorum hujusmodi Balistae jaculabantur, saxaque usque ad talentum , ct centum pondo pendentia; dictaeque proinde Balistae Centenariae , ct Talentariae, de quibus Vide Turnebum , SPhilandrum ; quale equidem pondus , ut notat
Lipsius , senea nostra tormenta sulphureo pulvere instructa non jaciunt, Aliae vero antiquorum BD Iistae ad emittenda potius spicula suerunt aptatae. Atque ita intelligendus Vitruvius , cui his in
rebus fides quidem praestanda ; quippe in castria J vh Caesaris suit Μachinis bellicis Praesectus , ut
liquet ex ejus Praefatione libro 8. Architecturae praefixa . Quique non modo lapides Balistis mitti expresse , ac suse docet: verum etiam fusius tradit proportionem , qua dilatandum os , seu capitellum Balistie , ut majus saxorum pondus continere , atque impellere valeat. XI. Verumtamen textus Vitruvj adeo ibi mendosus est, obscurus , ac mutilus, ut illum exponere
ejusdem studiosissimus Daniel Barbarus minime sit
300쪽
di a De Chrissian. Surrent. Antiquit. confisus . In aliquibus nihilominus graphice illustravit illud Vitruvj caput alumento Bitonis, Heronis, Ctesib, auctorum Graecorum Adrianus Τu nebus. Et Johannes Buteo in sua Logistica , seu Arithmetica idem Virruri caput perpurgavit , Sacutissime interpretatus est multis verbis , ct scite disseruit de proportione lapidum ad Balistae s
Sed faciliori methodo assequetur quae Vitruvius praecipit , qui Regulas Colibrarum , quibus Neoterici utuntur in praesentibus machinis , &Τormentis Pyrotechnicis , didicerit ; vel circini proportionis Galilaei usum apprehenderit. De printendenda ictus longitudine disserit quoque Vitruvius . In qua re suillat considerandum, num Balista , quae machina mobilis est , in motu lapides e plodat, an vero, quum consistit; nam in motu longior est ictus . Quod primus omnium observavit Italiae nostrae novus Archimedes Galilaeus in Syst male , cujus doctrinam excepit , atque illustravit Petrus Gassendus Τractatu De motu impresso a Motore translato . Conser insuper quae docuit
Μechanicae peritissimus Iohannes Wallis, aliique. S ed haec non hujus loci . XII. Interim lapis ille , de quo loquitur
Αnonymus in vita sancti Antonini , num Cat pulta , Balista, Scorpione , aut onagro emissus fuerit, haud licet divinare . Catapultae nos , Vel Τalentariae , aut Centenariae Balistae lapideum illum ictum tribuendum esse argui