Methodi Cartesianæ consideratio theologica. By Jacobus Revius

41쪽

18 Methodi Canes naprofecto puerilis non est ista ars. sed vi Glis potius nam ut puerorum est discere, ita virorum docere imo dictum hoc se ipsum jugulat. enim utilis est ad docendum, utiquei ad discendum nubii enim aliquis docet, bire aliquis discit. a. pro pter multitudinem pracepetorum , quorum pleraque noxia sim , di cillime a reli. quis separentur . Resipi. Ne innumera praecepta habere Logicam veram, nec noria, nec superflua si qua talia sunt, nondum ab aliis animadversa, cur non ea beneficio methodi suae convellita nam fracultatem obtendere putidum est, in eo qui methodum habet qua omnes disticultates solvi possunt. 3. quia vel pueris facilis es . Rei p. haec ratio superiori e diametro repugnat quomodo enim puero facile est, quod Cartesio, tanto attifici est dis .ficile hquae insania est eandem rem redi cerein propter facilitatem dc propter dissi

cultatem. quid tam corrupto palato tandem aptet . . quia rationem naturalem corrumpit. Resp. qui hoc dicit, nec probat, pro maledico calumniatore traduci meretur quis enim non videt naturam arte expoliri, non autem corrumpia ne in re tam fatua immoremur, quaero cur doctrinam universalium hic conculcat, quam alibi ut magnum quid ostentat nam Principiorum philosoph. p. 22.23 omnia Por

phyrii

42쪽

Consideratio. 2S phyrii praedicabilia sura remseueexetuc se exponit mur doctrinam Vogismorum tam barbaro contem tu excipit , quibus tamen ipse ut alibi agnos cri quoties commodum est utitur Ne quam exacte notam habere debet qui sophistatum stro phas enodaturus est' sed nimirum haec expedita via est, lactoribus quicquid libet obtrudendi, si tales videlicet habeas qui quid consequens, quid in consequens si uti cst, sit ignorent interim beabit nos, si novam Logicam fuerit commentus, in qua nihil de syllogismo agatur Verum, cum cogito, jam id fecit, quatuor illis musteis praeceptis, quae sola ad verum inveniendum sussicere arbitratur de qui bus ita censemus Primum quod ponit, ut videlicet nihi tanquam verum admittatur, de cujus veritate non evidenter con-

et probum quidem esse, sed cum organi Logici desipeo u non posse consistere quomodo enim evidenter de rei alicujus veritate constabit prima principia excipimus nisi ea per legitimam consequentiam, quae in solo syllogismo est, concludi possit e

obsietva hac horribilem metho leutae caecitatem in nuda rerum cognitione, ut hic apparet, nihil vult admuti ut verum, quod non certo tale sit idque tam coeti rante laobservandum, ut ne semel quidem per totam vitam ab eo defectam is, Meth. p. 6.

recte

43쪽

Methodi Cauertes me recte omnino at in praxi, ut videbimus cundum auctoris praeceptum, non tollit

di cultates, sed auget cum eas in infinitas particulas frangat potius quam dividat. Tertium supponit, simplicissima quaeque esse cognitu facillima, quod non facile concedent philosephorum filii. Neque quicquam facit iste canon ad auctoris scopum , cum artes omnes etiam falsi mahoc ut, quovis alio ordine describi ac ad disci possint, nam, falsa composita possunt in seriem aliquam redigi ordo quidam fingi inter illa e quibus ille revera

non est, fatente ipso Metho deuia quom

modo ergo hoc tussicit ei qui quaerit veritatem Quartum rem non dico dissi.cilem, sed penitus impossibilem praecipit, ut videlieet nam ita tune canonem ea plicat Latinus iura in qua an si adiu sumis di cuZiaium tartibm percurrendi , tam PERFECTE singula enumerentur, SOMNIA circumfficiatur, ui NiHIL a se omittis et ius qui enim hoc facturus est ehau omniscium esse oportet, quod solius Dei est progrediamur in auctore. Longa uia inquit Fationum omnino

simplicium et facilium catena, quibu utis tin geometra rum perveniani ad discilli

44쪽

Con sideratio. 3 imas sum demonurationes, ansam mihi Adar ni imaginandi, ea omnia qua in et cognitionem possunt cadere eodem pacto

si mutuo sequita es, modo caveatur, ne qua debitus ordo ad uuam ex rius deducendarei, nulla esse tam remota, ad qua tandem non terveniarar, nec tam occulta, qua non ue- legantur Method. Gali P, Z M Lat. P, Donidi verba hie sunt, tot sere argumenta coiitra auctorem Methodi si enim Milonibus utuntur Geometrae, utique ratio- antur nulla autem ratiocinatio est sine vi syllogistica si catena instar eorum rationes se labent, firma in eis est comnexio, non autem nudus ordo di demon-srationibus vim , D'ue syllogismis.cam demonstratio sillogismus est si cavendum est, te ratio aliqua recipiatur quae et a non est, non susscit uda dispositio,

ea enim, ut visum,vel in salsissimis esse potest si oldine debito altera ex altera deduc.nda est , non satisfacit coordinatio, sed requiritur probatio. Et hoc pater vel ex ptimo principio Cattest Cosito, er-

et sum nam ergo vim syllogisticam in

nuit, quae ita suppletur: Quisquis cogitat

est es cogito, ergo Ego sum ut G assen-

45쪽

Methodi artesianaedo observatum . Quam di liciter autein Cattes successerit Mathen alicorun in hisce quae tractaristas imitatu, vel limis ejus philosophiani inspicienti apparet. multum enim abest, ut ria Euclidi aut Archimedis demonstrati ritibus cireu uitis sive Aurum Aa, vitiosissimum probandi genus quis inveniat, quale Carte fianis ostendit eruditissinius Gauendae I 233 23 . Qui reum, quod aliqua nou, in Geometricis excogitasse putetur , eo adductum censet p. c. ut consideret possie se circa caetera, ac Metaphysica praesertim, pars esse felicitatis. Atqui tutius ut idem ibidem monetide Ptolemaeo exemplum sumsisset, is enim Mathematicen prosecutus, dixit f. intactam Theologiam Physicamque relixa quere, hanc ob materi csnditioniam in abi-hm, illam ob rvrum divinarum incompr/hens bilem naturam. Nunc operae Tretium erit cognoscere stupendam homini si A qua argumento a causa finali petito velut aquam igni interdicit neque id ullum in scientiis locum habere vula . a

diamus

me es mihi inquit metrandum' squadam a Deo set quorum rationes nervintelliga, nec de Cus existentia ideo esse dubitandum quod forte quadam alia esse experiar, qua quare vel quomodo ab illo facta sint non comprehendo , cum enim Jam sciam

46쪽

Con sideratio. Sam naturam meam esse valde infirmam, Dei me naturam esse immensam,

comprehensibi .m , infinitam, ex hoe fatis etiam scio , innumerabilia illum posse quorum causas ignorem. Atque ob hanc unicam rationem totum illud causarum gentes quod a fine peti solet, in rebus lascis nuratam usum .abere existimo non enim absque temeritate me puto ossa investigare sne Dei. Me l. s. p. 3, Nullas unquam rationes circa res nasM-rales, a sine quem Deus aut natura in iis

faciendis sibi proposuit, desumemus: qui

non tantum nobis debemus arrogare , ut ejus consiliorum participes esse putemus. Prinop pag. r. Habemias iterum egregium pecimen Logicae Cartesianae, quae argumentum a sine petitum prorsus ejicit. Nam ratio ejus non modo procedit de recus physeis sed etiam de ethici et metaphysicis; theolo eicis ut applicanti patet. Primo autem lsissimum estquod concludit in rebus physidis si enim ibi nullum usum habet causia finalis, non est dicendum , vel finem solis esse lucere, xel ignis calefacere, vel fructuum pascere, Ne linguae loqui, vel aurium audire, vel oculorum videre,vel deu- Bri tigna

47쪽

st MN ad Carte ianaeti uni comiDolere, vel stomachi coquere, vel partium genitaliuari gignere ac ut infinita transcurriti, totum Galeni opus de usu partium, quos hymnum canere creatori Deo tam grate confitetur nullum sun)habcbit et in Theologicis multo falsius. si enim ibi nullunt usiim habet causa finalis, dicendum est, nec Deum esse summum rerum omnium finem, nec omnia ad eius gloriam esse facta, nec finem auditus esse fidem, nec fidei vitam aeternam, nec Christum mortuum esse ob peccata nostra, nec resurrexisse ad nostri justificationem legem ad agnitionem peccati , euangelium ad salutem omni credenti praedicati ., infinita illius generis 3 a particulari procedit consequentia fetus innumerabilia potes quorum causas inore, ergo ausa alis nul-

um usui habet, etiam iii illa sunt quotum causiasscimus, vel experimento ipso, vel Deo revelat te item is tu possum ob qua temeritate invest are fines Dei ergo&c hoc enim tan inim verum est de occultis Dei finibus , non de manifestis aut manifestatis quales itidem innumeri sunt. v. De ut asi. et' unde non possum satis mirati hominis impudentiam , cum ait : Nurarii poetis , aliquos Dei sinet, magis quam:

cs, in propatula esse, omnes enim in imperscrutabili ejus sapientia, alassi sunt eadem m. rum unctus, ad Gais p. roo fal-

48쪽

Con erat . Stasmaum hoc. ut patuit Proseislo, si non licet investigare quo sine in hoc mundo nati simus c. ex hinninibus in porcos trans formam ut tota etiam doctrina moralis hoc modo exibilatur, quae fine procedit. tota philosophia ectheologia practi cau&c. cocis et quae super hac re praeclare diisetuit Gassend sag librato tos . . seqq.

Tvrtius Methodi gradus Cartesus iter rum studia relinquit, libris valedicit, in viasto Mindi voluminestudet, exercitus , urbe aedas in sit, mores hominum perlustrat. Vbi cum vix quicquam certi inoeniret, in se ipsi dere incipit, dipocausto se inclukit, ubi totos dies desidet, M opriis cogitationibus intrem Inquiritur

con semimari bono im auctorum atque adeo

s . scriptura mihi, ct enthus iasmo, bar-

barie ac Critiae viam muniri sen-ditur.

Vapropter, inquit, ubi primim mihi licuit per aetatem e praceptorum, ob dia cxire, terarum studia prorsus

49쪽

s 6 et i Carte ianae reliqui captoque consilio nullam in posD

rum quarendi scientiam , nisis quam vel in me ipso vel in asso mundi totum uepossem reperire dec Method. p. 8. Iuxta lianc naetho dura, qui equi Iliaci rinus inulta arte aut scienti inventum est, proculcate oportet, tam proprio cerebro, ac infinitarum rerum experrentia quae in unius homini aetatem non cadita omnia nova quaerenda mirum ni in illi omniuralinguarum scientiana,&omnes retum praeter: tarum historia absque studiorum adminiculo invenerit Cartesius. Porro juventutem monere, ut simul ac manum ferulae

subduxerit, ipsa etiam studia literarum deseratain quo eth dic suamethodo praeit non est scientiis proni tere, sed plusquam Scythicam barbati enim inscitiam invehere Iino ad impietatem quoque illa res procedet sieni in terarum studium prorsus abjiciendum est,imique divinarurn, nam

has inter eas recensuit Si consequenter nulla Theolo ii iiaercnda nisi quam vel

in uobis ipsis, ve ita vasto mundi vollamine Ieperimus, adienthusiastarum, ethnico Iuni castra transfugere jubemur. Sed quomodo in mundi libro studuerit videamus: insequentes. inquit aliquos anno sua

Gallico

50쪽

Consideratio. Callico es . reliquum utientutismmae variis

peregrinationetbus impendi. Atque interea temporis exercitus, urbes, aula ei exterorum principum invisando, crin hominibus dite forum morum es ordinis conversando, varia

hinc inde experimanta colligendo, di me ipsum in diversis fortuna casibus probando sic

ad omnia quae in vita occurrebant attendebam, ut nihil ex quo eruditioriri posse mihi viderer omittere. Irrae multo plus veritatis inveniri arbitrabar in iis ratiocinationibus quibus singuli homines ad sua negotia utuntur ebo quam in iis quas ocior aliquis otiosus in Missa sedens excogitavit circa entia rationis(lloc non est in Gallico, sed circa speculationes aut similia nec hoc est in Gallico qua ad Uttata lim nihildi

queant. p. 8.

Dum hoc agit an madvertit, non minus diversitatis esse in moribus hominum quam antea vidisi tin placitis philosopho rum, atque hinc ut quicquam certi ex iis didicit itaque postquam annos aliquoi ita est in Gallico, pro quo latinus supposuit, ali quandiu impe isset sudendo in libro mundi, statuit tandem etiam in seipso studerat etiam haec de Gallico erum ressimus omni ingenii vi quidnam a s optimum fieri passet, inquirere quod ut faceret in Germa-ma, quo se contulerat, inclusit si pocausto,

ubi musta dita silebat, propriis cogitationi