Benedicti de Spinoza Opera quae supersunt omnia : iterum edenda curavit, praefationes, vitam auctoris, nec non notitias, quae ad historiam scriptorum pertinent

51쪽

Ibid. lin. Ω3. Puisque nous etc. Not. Iae. quandoquidem nec jura diVina, quamdiu eorrim causa in ignoramus, ut divina amplecti, Nec Deum iura ut priticipem constituentem, concipere ratione possumuS. Ad pag. 374. lin. I 4. ut Nihil in Posterum P sent, suscepere duo manipulares imperium populi romani transferendum et tranStulerunt. Tacit. I. hist. libro. Ad Pag. 418. Iin. II. et jure coritra eundem agere) hic apprime ad illa attendendum est, quae cap. XV . de jure diximus. Adde 'ag. nostra 44 I. lin. 17. interpretem

Gallicum uentem Auctoris plane non assecutum fuisse, scribentem: que la Ver lion Syriaque s'il est Urai, qU'il y en ait usae etc. - Spinora scripserat: Syriaca enim versio si quidem vertio est, quid dubitari poteli, quandoquidem nec interpretem noxi

Atque haec sunt, quae nunc quidem huic edbditioni operum SpinoZae omnium praemittenda videbantur. Quem vivum Germaniae Vindicare volue xas Elector Pralatinus et M ageta, Carolus Ludo-Fisuae, eum nunc inscriptio, quibuS Vivit perenna-bliquo

52쪽

bitque. nostrates, quicunque eruditorum nomine digni sunc, cuncti absque superstitione ut excipiant non optamus modo, sed eX ea quoque, qua priorem tomum prosecuti sunt, ingenii liberalitate id futurum esse speramus atque confidimus. Jenae d. 29. Μart. 13O3. PRAE

53쪽

B. D. S.

55쪽

I .icet scripta, Lector benevole, hoc libro content

maximam partem imperfecta, multo minus ab ipsα Auctore examinata, Polita, ac emendata sint; ea tamen luci exponere non abs re Visum fuit, eo quod non parum utilitatis Orbi literato, nec parum scientiae Lectori Philosopho dabunt, qui, neque Veri specie nixus neque authoritate motus, solidas ratiOnes et indubitatas quaerit Veri lates. Et quamvis libri, in quo cuncta fere blathematice demonstrantur, parum intersit, ut sciatur, qui bus parentibus ejus Auctor fuerit ortus , quamque vitae inierit rationem chaeo enim satis superque ex his scriptis manifesta est) non inutile tamen fore via sum est, haec pauca de ejus Vita narrare. Fuit ab ineunte aetate literis innutritus et in ado iescentia per multos annos in Theologia se exercuit. Postquam Vero eo aetatis pervenerat, in qua iuge nium maturescit et ad rerum naturas indagandas aptum redditur, se totum Philosophiae dedit. Quum Butem nec praeceptores , nec harum Scientiarum Aim torus pro Voto ei facerent satis, et ille tamen summo

ciendi amore arderet, quid in hisce ingenii vires A a Val

Eritoris primi, qui lino dubio Lin . aeayex, Amstelod. fuit.

56쪽

Αvalerent, experiri decreVit. Ad hoc propcafitum ii

gendum Scripta Philosophica Nobilissimi et simili

Philolophi nenati des Cartes magno ei fuerunt ad jumento. Postquam igitur se ab omnigenis occupationibus et negotiorum curis, Veritatis inquisitio iii magna ex parte ossicientibus, liberasset, quo mitius a familiaribus in suis turbaretur meditationibNS, Hrbem Amstelaedamum, in qua natus et educatias fuit, deseruit, atque primo Reno burgum, deinde V Oor- burgum et tandem Hagam Comitis habitat um coticeiast, ubi etiam IX Halend. Martii anno supra mill simiam et sexcentesimum septuagesimo septimo ex Pthisi

hanc vitam reliquit, postquam a laniam aetatiS quadragesimum quartum exessisset. Nec tantum in veritate perquirenda totus fuit, sed etiam se speciatim in Opticis et Vitris, quae Telescopiis ac Micros copiis inservire possent, tornandis, poliendisque exercuit pet nisi mors eum intompestiva rapuisset, squid enim in his efficere potuerit, satis ostendit praestantiora

ab eo fuissent speranda. Licet Vero se totum muDdo subduxerit et latuerit, plurimis tamen doctrina et honore conspicuis Viris ob eruditionem solidam magnumque ingenii acumen innotuit: uti videre est ex

Epistolis ad ipsum scriptis et ipsius ad eas ResponsionibuS. Plurimum temporis in Natura rerum perscrutanda, inventis in ordinem redigendis et amiciS Communicandis, minimum in animo recreando insumpsit; quin tantus veritatis eXpiscandae in eo ardor exarsit,

ut, testantibus iis, apud quoS habitabat, Pir tros continuos menses in publicum non prodierit; quinimo, ne in Veritatis indagate turbaretur, sed ex voto in ea procederet, Profestolatum in Academia Hei iel bergenti, ei a Serenissimo Riectore Palatino oblatum, modeste excusavit, uti ex I Pistola quin quagesima tertia et quarta perspicitur.

57쪽

Tx hoc veritatis stlidio et summa diligentia prodierunt anno ΟΙΟ Ιo CLXIV. Ieriati DeS Cartes Princia loriam Phil ofo hiae pars I. et II. more Geometrico ab Auctore nostro demoni tratae, quibus accessere Eluia doni Cogitata Meta hysica I anno Vero C ΙΟ Ιo CLXκ Tractatus Theologico - Politicus, in quo Ribi ilissimao et res consideratione dignissimae. Theologiam, sacram Scripturam atque vera solidaque Reipublicae

fundamenta spectantes, traCtantur. Ex eodem fonte scaturiverunt, quae hic sub titulo B. d. S. OPERA POSTHvΜA Lectori communi- Cantur: sunt vero ha C omnia, quae ex adversariis

et quibusdam apographis, inter amicos ac familiares delitescentibus colligere licuit. Et quanquam credi- bile est, apud hunc aut illum aliquid, a nostro Philosopho elaborvum. absconditum esse, quod hic non invenietur; existimatur tamen, nil in eo inventum iri, quod saepius in his Scriptis dictum non fit nisi forte lit Tractatulus de Iride, quem ante aliquot annos, uit quibusdam notum, composuit, quique,

nisi eum igni tradidit, ut probabile est, alicubi delia

tescit. Nomen Auctoris in libri fronte et alibi litoris duntaxat initialibus indicatur, non alia de causa, quam quia paulo ante obitum expresse petiit, ne Nomen suum Ethicae, cujus impressioni in mandabat, Praefigeretur; cur autem prohibuerit, nulla aΙia, ut quidem videtur, ratio est, quam quia noluit, ut Di-

sci lina eae i fo Iinberet et scabuliam. Dicit etenim in 'Appendice quartae partis Ethices capite vigesimo quinto, quod, qui cilios corisiis, aut re juυare cu-Piunt, ut suiui summo frtiantur bono, minime studebunι, ut Disci lina eae irriss habeat Nocabulum ;sed insit per in tertia Ethices parte Assectuum Desinit. XLIV ubi quid sit ambitio explicat, eos, qui tale quid patrant, non obscure, ut Gloriae cupidOS, ac-

58쪽

Quantum vero ad haec eius scripta ; quamvis ad primam Ethices partem praefatio requiratur, ea tamen alia longis paras angis superat, proque absoluto et perfecto opere habori potest. Hanc noster Philosophus in quinque partes clis tribuit, quarum prima tractat de Deo , secunda de Merite humana, tertia dctorigine et Natura Amectuum, quarta de Seroitute humana et una de Regula et vivendi Norma, dequo hominum bono et malo, quinta denique de Potentia intellectus, seu de Libertate humaria, nec non de Μentis aeternitate. In pxima parte demonstratur, quod Deus

I. Necessario existat , II. Unicus si, III. Eae sola fuae Naturae nece stabe si est agat,

in Deo snt et ab liuo ita Pendeant, ut sine viso Necesse , nec concmi Possint.

minata, Non qMidem eae Libertatis Voluntate, suerabsoluto beneplacito ; sed eae absoluta Dei Natura,sve absoluta Potentia. Quod dissicultates attinet, a nonnullis Tractatui Theologico-Politico oppositas, quod scilicet primo Auctor Deum et Naturam confundat, vel sut illi volunt Pro uno eodemque habeat; et secundo quod omnium Terum et actionum fatalem statuat necessitatem ; ad earum priorem respondet in Epistolla Vigesima prima, ad Clari Isimum Virum D. Oideriburgium scripta, hisiaee Verbis: Deum omnium rerum causam imma Hem hem, ut Qurit, non Nero tranqeuntem statuo Omilia. iuquam, in Deo et e et in Deo mor eri cum Patilo

firmo, et forte etiam eum omnibus antiquis Philos his.

59쪽

Pa AETATI . Iicet alio modo p et auderem etiam dicere, eram antia quis Omnibus Hebraeis, quantum eae quibusdam traditionibus, tamets multis modis adulteratis, conjicere Iicet. Ad posteriorem vero in Epistola Uigesima te tia, ad eundem data , ita respondet. Hic Paucis eae Plicare volo, qua ratione ego fatalem omnium rein rum et actionum nece statem statuam. Νam Deum

nullo modo fato subjicio, sed omnia inevitabili necessitate eae Dei Natura sequi conci io, eodem modo, ac Omries concolunt eae *isus Dei Natura sequi, ueje ii sum intelligat; quod sane nemo negat eae DiUina Natura necessario sequi et tamen nemo conciPit, Deum fato aliquo coactum. sed omnino libere, tam- necessario te tuum intelligere. Deinde haec in Citiabilis rerum necessitas nec jura diNina, Nec humana ιollit. Nam Osa moralia documenta, si e fomanam legis, seu juris ab i o Deo acci iant, sise Hora, Divina tamen sunt et salutaria ; et sDe bonum, quod eae Virtute et amore Divino sequitur, a Deo tanquam Iudice acciyiamus, Nel s eae Necessitate Divinae Naturae emariet, riori erit Pro terea magis, aut minus OPtabile ; ut Nec contra mala, quae eae PraUiS GCti O-nibus et affectibus sequuntur, ideo, quia necessario eae it Idem sequuntur, minus timenda sunt, et denique,

Ilae ea, quae agimus, necessario, Nel contingeriter GgamuS, IPe tamen et metu ducimur. Haec fatalis Terum necessitas , quia a causis ad existendum et Operandum determinantur, quae causae rursus ab βliis quoque causis ad eriistendum, ac operandum determinatae sunt et hae iterum ab aliis et sic ad Deum usque sprimam omnium causam omnia Producentem, non Vero Productam) procedendo, a Dostro Philosopho Propositionibus 26. 27. 23. 29 Partis I, Ethices

demonstratur.

Deum absolute omnium rerum causam esse et omnia ex Deo emanare si statuatur, sequi inde videtur, eundem et Peccati et mali causam esse. Sed vero

60쪽

ad hanc dissicultatem et ad id, quod 4nde dependet, nostor Philosophus responsum dat Epistolis 32.54. et

36. Clarum insuper ac manifestum est, nullam penitus posse esse dissensionum de eo nempe, quod eta Deo omnia fluunt et quod ab ipso aeterno decreto de-tdeini nata et praeordinata sint, cum id ipsum multi Christiani non inodo credant, sed quoque tanquam

necessariarn Veritatem propugnent.

Μemoratis difficultatibus haec superadditur, quod scilicet Austor aliam plane Begniam et vivendi

Normam et quantum suinnitim hominis bonum spectat. aliud omnino stat hiat, quam vel Christus Servator noster, vel Apostoli ejus in Sacra Scriptura tradidere. Ut haec quoque removeatur dissicultas, non inc6nsul tum videtur, hac de re Auctoris sententiam ob oculos ponere et deinceps Ostendere, eam nulla in re a Doctrina Christi et Apostolorum discrepare. Haec, ut modo dictum est . noster Auctor in quarta Ethices Parte tractat; et Propositionibus 26. et 27. demonstrare annititur, Mentem, quateri US ea Ytidiorae utitur, hoc tantum fbi utile judicare, qtiodrid intelligendum conducit ; illud et ero malum, quod imPedire Potest, quo minuS intelligamus. Demonstrat porro Propositionibus 25. et 24. in eadem qua ta Parte, virtutis esse res tantum intellectualiter, vel adaequale concipere et eae ideiS adaequatis agere, nihiltiliud esse, quam eae Dirtute absolute agere. Hinc

EIicit Propositione p3. ejusdem Partis , quia Deus est fuminum, quod a Mente Perci i Potest. Dei notitiam

sv mmum Mentis boniam, et Deum cognoscere fuΠι- mam Mentis Vse Virtutem. Praeterea, quicquid cuPimuS et agimuS, cujuS causa sum S, quatenus Dei habemus ideam, sme quateriuS Deum cognoscimus, ad Leligionem refert. Cia iditatem autem benefacieristi, quae eae eo ingeneratur, quod eae rationis ductu Sivimus, Pietatem Nocat. C iditatem deinde,