Benedicti de Spinoza Opera quae supersunt omnia : iterum edenda curavit, praefationes, vitam auctoris, nec non notitias, quae ad historiam scriptorum pertinent

81쪽

PaAEFATID. aransa suerunt, quod non fuerit absolutus, quodquo hic illic aliquid desideretur: nam Auctor in Annota αtionibus, quos ipse addidit, saepius monet id, qtiost tractat, accuratius demonstrandum, Vel latius exp thgandum, sive in sua Philosophia, sive alibi. Quia

vero nes praestantissimas, nec. non utilissimas contisnet, in Veritatis studioso studium excitabunt summum, nec parum adiuvabunt in ea indaganda, ideo eum Ilio ut cum aliis edere visum fuit, uti jam in Atamoi itione, huic Tractatui praefixa, dictum fuit. Tractat in eo Primo de Bono apparente, quod homines Piemamque appetunt, nempe de Divitiis, Libibdine et Honore; et de Vero bono et quomodo id sit a C quit endum. Praescribit feciando quasdam vivendi negatas, indeque ad Intellectus Emendationem

transit. Ut autem haec Emendatio melius ploc dat, quatuor diu sos percipiendi modos enumerat, quos deinceps prolixius paulo enucleat.et ex iis, qui optimo scopo inserviunt, eligit. Porro, Ut ho-.Tuna usu in nosceremuS, agit de Intellectus instrumentis, videlicet de veris ideis et eadem opera de recta ad ducendum Intellectum Via et Μethodo ejus quo Partibus. Prima pars tradit, quomodo Verae ideau ab aliis discernantur et prospiciatur, ne falsae, fictae et dubiae ideae cum Veris confundantur: et hac occasione prolixe de veris, falsis, fictis et dubiis id eis agit, quibus denique aliquid de Memoria ac oblivione annectit. Secunda pars Regulas dat, quibus ex Dotis ignotum recte educatur intelligatuxque. Uvautem hoc rite fiat, Perceptionem duobus modis fieri statuit, vel per solam Essentiam, vel per causam ProXimam. Juoniam Vero utrum que non nisi ex veranei desinitione elicitur, Leges definitionis Rerum tum

Creatarum, tiam in Creatarum Proponit. Praeterea ut nostri Conceptus concatenentur, media, quibuS res ParticulareS aeternae cognoscantur, praescribit. Et, tu badc Din .ra melius Perficiantur, agit de Viribus Inteia

82쪽

Intellectus, ejusque e'umerat proprietat s. Et hic

sinitur Tractatus de Emendatione intellectus. Epistolae nec secundum materiam, nec secundum eorum Authoritatem, a quibus, vel ad quos scriptae sunt, in ordinem sunt redactae, sed juxta tempora, in quibus eXaratae sunt: ea tamen ratione ordinatae sunt, ut omnes unius ejusdemque Viri Epistolae et ad eas Respondiones se invicem sequantur. Ouia vero non quis scribat, sed quid scribatueattendendum est, quaedam Scribentium Nomina omniabus literis, quaedam tant trim initialibus, quaedam nullis plane expressa sunt. Notet quoque Lector Deis Nevolus, ei non mirum esse debere, si deprehendat

in his Epistolis Ethicam, tuan temporis ineditam, tam ab eo, qui literas sol ibit, quam ab eo, qui eis

respondet, allegari; ea namque ante multos annosa diversis fuit descripta et iisR communicata. Haec hic loci monere visum fuit, ne quis suspicetur Ethicam antehac editam fuisse. Notandum insuper est totum opus, paucis exemptis Epistolis, Latine conscriptum esse. Cum vero omnia nostri Philosophi O era Posthuma tibi, Benevole Lector, dare anim res fuerit, Grammatices Hebraeae Compendium minime erat

omittendum. In hoc ipsam Grammaticam in duas videtur Auctor distribitisse partes, quarum prior agit de Elymologia, seu de Nominum et Verborum flexione; hanc fere absolvit: posterioretia, qtaae do

Syntaxi, seu de Nominum et Verborum constructione tractaret, ne quid Em in Choavit. lia animo semper habuit Hebraeam Grammaticam, more Geome-, trico demonstratam, luci exponere, in Cujus Praefatione Primo veram hirius Litiguae pronunciationem

olim periisse monstrasset ; deinde, Vocales a recemtioribus Judaeis Bibliis appicias fuisse, inde quod

Nominibus inveteratis vocales usitatiores adscripseni evicisset. Foemininum, inquit Grammatices

83쪽

aliis focalibus distinctum. Nam in Bibliis faepe se

scri ta re eriuritur, quae M Orethae ubique corrigunt, sine dubio, quia obsoleta erant. Tretio litexam vati potestatem v habuisse, eo quod N in saepe mutetur, ostendisset; quarto Dialocios in Scruptura confundi probasset ; et denique ostendisset no- his licere syIIabas ad libitum variare, licet enim N in regimine habeat P, DOS tamen recte scriberemus N etc. Ipsum Compendium quod attinet, recte animadvertit Auctor p. 24. Plures fuisse, qui Scri turae at nullum , qui Linguae Hebraeae Grammaticam sortirierit. Multa tibi, BeneVole Lector, hic occurrent, quae apud alioS haud facile reperias. Praeci-Puum, quodque Auctor accurate meditandum suadet, est: quod omneS Noces Linguae Hebraeae, e ceytia, tanturit Interjectionibus et Conjunctionibus , et Mna , aut altera Particialia, Nim et Pro rietates Nominis habent; quoa quia Grammatici nori ianimad- Nerteriarit , credideriarit, mulca esse irregularia, quae eae usu Liriguae maxime regularia jurit; et Plura ad ejus lingurae cognitionem ejusque Eloquentiam necesalia igrioraNe urit. Quae alii latis prolixe et confuse de Accentibus scripserunt, Auctor, resectis superfluis, bxeviter

complectitur, Verum qiae eorum usum ostendit. PuD-ctorum mutationes forte nUmo solidius et accuratius

unquam docuit et eadem ἀκριβρια tam Nominum, quam Verborum flexiones et significationes tractat. Si quis his jactis fundamentis Hebraeam Syntaxinsuperstruxerit, nae ille a Philo - Hebraeis haud exiguam inibit gratiam, quo Linguae Sanctae genius, hacten ris satis ignotus, melius innotescat. Haec de Scriptis, libro 'eriam Postimo ruine'ntentis, tibi Lector Benevole, indicare visum fuit. Cinnes. qui Veritatem sincere amant et solidam ac indubitata in rerum Notitiam asseciant, procuΙ omni du-ux dolore, quod haec Scripta nostri

84쪽

eritatis cognitione progressus fecerat et tantum in ea progredienda sibi habitum ComparaVerat, tam ammature, tam intempestiVe mortem oppetierit, eo magis quod non solum horum Scriptorum perfectio sed etiam integra Philosophia speranda fuisset, quemadmodum variis locis in Tractatu de Emenda. tione Intellectus meminit ; ubi absque dubio Vertim Motus Νaturam, atque qua ratiorie a Priori tot Narietates in materia et c. deducendae essent , demonstrasset, de quibus Epistolis LXIII. et LXIV. memtio fit. Proposuerat quoque sibi, Algebram breviori et magis intelligibili Methodo, aliaque plura opera

conscribere, 'quemadmodum varii amicorum pluries ab ipso audiverunt. Voriam Μors in nostro subtilissimo Philosopho quoque Ostendit, quod hominum propositum raro perficiatur. Spes tamen non exigua assulget, Erudito orbi non exiguum praestitum fuisse ossicium in hisce, licet imperfectis, Scraptis edendis, eumque haec animo grato accepturum. Non alius in iis publicandis fuit Scopus, quam ut homines iis illuminarentur et Veritatis Cognitio magis ac magis innotesceret.

85쪽

ORDINE GEOMETRICO DEMONSTRATA

IN QUINQUE PARTES DISTINCTA

87쪽

essetitia involvit existentiam ; sive id, cuius natura non potest concipi, nisi existens. II. Ea rsi. dicitur in suo genere finita , quae alia eiusdem naturae terminari potest. EX. gr. corpus dicitur finitum, quia aliud semper maius cotici pimus. Si cogitatio alia cogitatione terminatur At corpus non terminatur cogitatione, nec Cogitatio corpore. III. Per substantiam intelligo id, quod in se est et per se concipitur: hoc est id, cuius conceptus non indiget conceptu alterius rei, a quo formari debeat. IV. Per attributum intelligo id, quod intellectus de substantia percipit, tanquam ejusdem essentiam constituenS. V. Per modum intelligo substantiae ageetiones, sive id, quod in alio est, per qMOd etiam concipitur. VI. Per Deum intelligo eris absolute infitiitum, .st, substani iam constantem infinitis attributis,

88쪽

56 EΤΠIC s ΡΑps I. Exstrc. Dico absolute infinitiam, Non autem f*J in suo genere; quidquid enim in suo genere tantum infinitum est, infinita de eo attriblita negare possum ias; quod autem absolute infinitum est, ad ejucessentiam pertinet, quicquid essentiam expi imitet negationem nullam involvit. VIL Ea res lib0ra dicetur, qiuae ex sola sua se nain turae Decessitate existit et a se sola ad agendum detesx- minatur. Neco sa r ia autem , VeI potius coacta qtiae ab alio determinatur ad existendum et operandum certa ac determinata ratione. VIII Per aeternitat ni intelligo ipsam existentiam, quatenus ex sola rei aeternae definitione necessario se qui concipitur. ExPLic. Talis enim existentia, ut aeterDa Veritas, sicut rei essentia, concipitur, proptereaque Perdurationem, aut tempuS eriplicari non potest, tametsi durario principio et fine Carere Concipiatur. Axio Μ. I. Omnia, quae sunt, vel in se, vel in alio sunt.

II. Id, quod per aliud non Potest concipi, per se concipi debet.

ΙΙΙ Ex data causa determinata necessario sequitur effectus et contra: si nulla detur determinata causa, impossibile est . ut effectus sequatur. IV. Effectus cognitio a cognitione causae dependet et eandem involvit. V. Quae nihil commune cum se invicem habent, etiam per se invicem intelligi non pc sunt sive con-CePt HS uniuS alteri HS conceptum non involvit. I VI. Idea vera debet cum suo ideato Con Vinire.

VII. Quicquid, ut non existens, potest Coeius essentia non involvit existentiam. Natura sui

Substantia Prior

89쪽

DE DEO.DEΜoNsTn. Patet ex Defnitione 3 ei 5. Pno Pos. II. Durae subst aritiae , cliversa attria tuta habentes, nihil inter se commune haberit. DEΜONSΥn. Patet etiam ex Desiti. 5. Una quaeque enim in se debet esse et per se de bdit coci ipi,

sive conceptuS unius Cou Ceptum alterius Don involvit.

PROPos III. Qiaae res nihil commune inter se habent, earum uria alteriuS Cau a esse Hora Potest. DE A1oNsTR. Si nihil commune cum se invicem habent, ergo Per Axio Πι. 5. nec per se invicem possunt intelligi, adeoque syer Axiom. una alterius causa esse non potest. P. E. D. PROPOs. 1V. Duae, arit Plures res distinctae Cel inter se distinguuHtur eae diserstate iaἱἱribiatoriam

substantiarum, vel ex diverstate ea ruridem co

DEMONSTI . Omnia, quae sunt, vel in se, vel in alio sunt, Per Axior l. 1.) hoc est sPer UeylH. 5. et 5 . extra intellectum nihil datur praeter su bit an tias ciunque asse Ctioncs. Nihil ergo extra intellectum dator, Per quod plures res distingui inter se possunt prati rsubstantias, sive quod idem est Per Axiom carum attributa, earumque assectione S. s . E. D. PROPOS. V. lavreritur illa Aranori Possunt dami JJ duae, aut Plui CS Jub saritiae ejuj eiu uacurae, socia tribui. DEMONsTE. Si darentur plares' di ii notiae, deberent inter se dis in iii, vel ex diversitatu attributoriam , vel ex diversitate a Sectionum er Pro . Prae-

Si tantum ex diversitate attributorum, CONCe-

ergo, non dari. Di ii unam ejusdem attrabuti. ex diversitate allection uni, cum substantia sit natura suis assectionibus, s er Pr P. 1. deposi-go a flectionibus εt in se conside ata, hoc est r. S. Cti.) Vere Considerata , non poterit

90쪽

non poterunt dari plures, sed tantum una. Q. E. D. PROPos. VI. Una Substantia non Potest Pro-

duei ab alia substantia.

DΕΜΟNSTR. In rerum natura non possunt dari

duae substantiae eiusdem attributi, Per Pro . Praeced.) hoc est Per Pro . u.) quae aliquid inter se commune habent. Adeoque Per μορ 5.) una alte rius causa esse nequit, sive una ab alia non potest produci. O. E. D. COROLLAR. Hinc sequitur substantiam ab alio . produci non posse. Nam in rerum natura nihil da tur praeter substantias, earumque assectiones, ut Patet eX Aaelour. 1. et Dyn. I. et 5. Atqui a subitantia produci non potest. Per Praeced. μOP. Ergo substantia absolute ab alio produci non potest. Q. E. D. Aliter. Demonstratur hoc etiam fac lius ex absurdo contradictorio. Nam si substantia ab alio posset produci, ejus cognitio a cognitione suae causae deberet pendere; Per Axioni. si adeoque Per D

su. 5.) non esset substantid. PROPos. VII. Ad naturam substantiae Pertineti J eaestere.

DEΜONSTR. Substantia non potest produci ab alio; Per Coroll. Prορ Praeced.) erit itaque Causa sui, ici est i er Dyn. 1.) ipsius essentia involvit Necessario existentiam , sive ad ejus naturam pertinet

ex stere. E. D. Omnis substantia est nec fario

PROPos. VIII. in sinita. DEMONsTR. Substantia unius attribu 1 nnisi unica, existit, er Pr P. s.) et ad ipsius ram Portinet existere. Per Pro . 7.) Erit ergo de ipsi inatur', vel sinita, vel infinita existere. 't non fidiam Per Desti. u. deberet termina