장음표시 사용
71쪽
PnAEFATIO. L hoc loco denotat obligationem faciendi Leris mandatum ; non vero juxta Le*em iri vendi ot ope. randi nationem) et quo Dei jetistificatio tantummodo datur, quae neque per Legem, Gβ . s. vers. 1 ad a1. Philip . 5. Vers. 9. neque eri LetiS OPeribuS, Bom S.
tineri potest, quaeque per Legem et Prophetas , hoc est, pEr Sacras Literas testimonium accepit et fine Lege . hoc est, absque Scriptura revelata fuit, Hom.
Quae Lex ess Prophetae testantur, et sine Lege aut Scriptura manifestantur : haec ei Dim sibi inviseexu contrariari Videntur, multique Percipere risen Potuerunt) ea proprie sunt, quae non nisi Spiritu, reu puro intellectu intelliguntur. Hi jus generis Tutit, verbi causa, Dei filius, hoc est. Dei λογο Ru Dei Sapientia, Veritas. Iustitia ante memorata, quia prae ii antissi in iis an imi Hahii us e st ; et g en era tim Re-xum Essentiae. Nam quoDiam' S. Scriptura de iis
teliatur et ea ex Sacrae Scripturae tessimonio cophosci nequeutit, Praetex externum Scripturae, io supi x Rei elatio sJoquor cum Scriptura) vel internum Spiritus testimonium requiritur.
Haec sola fuit ratio, quod postquam Jesus Chriassus et discipulis et Judaeis omnem Patris sui voluntatem aperuisset externis verbis, iis praeterea dicat, quod nemo rad se Potest venire, Nisi ei a fratre datum tuerit, Job. 6. Vers. 65. quod, quo ad se veniant, Decesse sit, ut a Deo audiserint et ab eo didicerint, Ioli. G. Vers. 44. 45 cap. 5. Vers. 57. Cap. B. Vers. 45. 47. quod Diritus Neritratis ubi venisset, ios omNia do Ce- et, de se testimonium Perhiberet, eosque in Durriem
ceret Neritatem, Ioli. 14. Vers. 16.16 17. cap. 15, p. 26. Cap. 16. Vers. 15.
Haec quoque fuit ratio, quod Apostolus, pomhesiis et Colossensibus, tam scriptis, quam P a verbis
72쪽
verbis omne Dei Consilium ita annunciasset, ut nihil subticuerit, Actor. 2Ο. vers. 17. ad 27. Ephesis assi huc precetur, ut Deus *ss det GPiritum Sapientiae et Revelationis in vi ius Dei nempe) agnitione, ut iis largiatur illuminatos OculOS meritis, quo sciant. quid sperandum sit vocatis a Deo et quam dives et gloriosa sit haereditas, quam Sanctis decreVit etc.
Ephes. 1. vers. 16. 17. Colossensibus Vero apprecetur, ut imPleantur cognitione Goliaritatis Dei in omni Sa-Pientia et Prudentia I irituS , atque crescant in cignia ιione lysius Dei , Coloss. 1. Vers. 9. IO. Quin haec fuit causa, quod Israeli, non nisi per literam de Deo, ejusque Voluritate edocto, Bom.
2 Vers. IT. 18. et testimonio solo Scripturae nitenti,
in lectione Veteris Testimenti velamen cordi im Ositum fuerit, u Cor. 5 vers. 14. 15. quod animalis ho-δ si eum intellige, qui . per solam literam, non autem per Spiritum doctus est, non Perc iat I iritua-ἰia, quodque i s snt sirititia , eaque raequeat, nempe tali cognitione, quae ab imaginatione Originem habet, cogri Cere, ae Cur. 2. Vers. 14. quod e contrario. triti aliS homo, qui scilicet de Deo, Dei silio etc. spirituales, vel pure intellectuales nactus est perceptiones, omnia dijudiceι , et i se a nemine hominum animalium dijudicetur, Ibid. Vers. 15. Restat denique hoc de Fide dicendum, quod Paulus in ea, quae est ad Romanos sci ipta, Epiuola
Cap. 1Ο. Vers. IT. Vocabulo AudituS non annuat Aiadi- eum auris externum; sed auditum auris internum, vel το intelligere; et hoc cuivis, qui cum anteceden- itia, tum consequentia dicti capitis recte perceperit, manifestum erit.
Nullum est dubium, quin Lector Veritatis amanS, quique, quae jam dicta sunt ex Sacris Literis, attente legit et omnia cum judicio Perpendit,
73쪽
minino concessiirus sit id, quod demonstrare animus fuit, iam esse demonstratum : videlicet id, quod Pliblosophus noster demonstrat ab ipsa Ratione praescri-hi de Regula bene vivendi et summo hominis Bono.
accurate cum iiS Convenire, quae Servator et Apostoli docuerunt; nec non dogmata Μoralia Christianae Religionis, Vel ea, quae ut salvi simus. facerct enemur, perfecte in iis comprehendi; denique hoo
studium, quo Veritatem articulorum Doctrinae Christianae conamur intelligere et secundum eam vivere
et agere, cum Sacra Scriptura et Religione Christiana in omnibus concordare
Si jam ea, quae Gentium Doctor de earne et carnalibus tradidit hominibus, per quos non nisi cupiditates animales intelligendae sunt, vel eiusmodi homines, qui necdum in assectus imperium possis dent, comparentur cum iis, quae Philosophus in quarta Parte Ethices demonstrat de Vectuum Viriabus et de Humana I Potentia in iis moderandis, non minor in illis convenientia, quam in modo ostensis, deprehendetur. Notent hic Christiani, ut rem praestantissimam et notatu dignissimam, nostrum Philosophum, qu tenus id demonstrat, quod Scriptores sacri docent, quodque cum Christianae Religionis fundamentis
congruit; et Divinitatem et Sacrarum Literariam Ai
thoritatem et simul veritatem Religionis Christianao ostendere; adeo ut per hanc demonstrationem de iisl tam certi simus, aut esse possimus, ut neque Iudaeus, neque Ethnicus. neque Atheus, vel quisquis sit, istas Iabefactare possit. Quis affirmabit certitudinem, quae Μiracula Pem fundamento habet, inter Christianos Iocum Obtinere, aut necessariam esse η cum demonstratum sitae L competere , ut Veritatem articulorum,
74쪽
qui ad salutem requiruntur, intelligant; et cum cer turri sit , abs obitam et immobilem certitudinem esseveritatis, sive verae intellectualis perceptionis proinprietatem; unde fit, ut talis perceptio omnimodam
certitudinem includat. Qui enim fieri potin , ut ii, qui veritatem percipiunt, Deum, eXempli gratia, existere, Dei filium, nempe Dei riationem, vel Dei
Sapientiam hominum esse Salvator im et nos non
posse sine eo salvari; Doum, e jusque filium, quo sa-
Iutem Consequamur, esse cognoscenduIri, amandum
etc. ut ii, inquam, miraculis indigeant, quibus dehisce veritatibus certi fiant' cum in se ipsis plus certitudinis de his rebus inveniant, quam vel omnibuS miraculis, ullo unquam rempore factis, posset acquiri. Iure ergo meritoque dixit Paulus, quod Judaei, hoc est, qui sub Lege sunt et hujus rei veri tatem haud capiunt, miracula petunt; imo, ut ea impetrarent, saepius Christum molestia affecere,
Matth. 12. vers. 53. CAP. 1 G. Vers. 1. 5 4 Marc. 3. Vers. 11. L IC. 11. Vers. 29. Haec fuit causa, quod Apostolus tantopere laboraverit, summisque curis se defatigaverit, quo eos, qui Christo adhaerebant, ad Omnem OPulentiam Persia tonis et ad intelligentiam cognitionis mysterii Dei Patris et Christi perduceret, COIOss. 2. vers. 1. 2. quod et se fecisse gloriatur. Quae ad defensionem nostri Philosophi et subtilissimorum eius Scriptorum adducta sunt, refutationi eorum inservient, qui sine dubio ex crassa et supina ignorantia et a suis passioniblis seducti, acutissimum Virum non tantum Atheismi accusare, sed Qtiam pro viribus Lectoribus suis porsuadere conati sunt, eum in suis Scriptis Atheismum docere et ejus politiones omnem Religionem ortinemque Pietatem ex hominum animis tollere. Profecto si Adversarii ad hoc Psalmistae tantum attendissent, Psal. vers 1. et 55. Vers. u. Dicit fultus in animo suo, nullus Deus est , eos hic Iocus sapientiores ac Prudeutiores
75쪽
quin etiam nunc eorum stemeritatem ostendere posset. Nam his verbis PlaImissa satis clare ostendit, tam horrendum facinus revera in Sapientes inter quos noster Philosophus, ipsis fatentibus, collocanstus est nec cadere, nec cadere posse. Quare serio cuncti hujus Viri Adversarii sint moniti, ut, ubi ad haec Scripta examinanda animum applicuerint, sibi summo studio caveant, ne quicquam tanquam falsum ac Sacris literis et Religioni Christianae ad versu in , repudient, antequam bene
mentem ejus intellexerint, clam Vero Sucrarum Lite rarum sensu et Cum vera Religione contulerint et aa examen TeVocaverint. Imprimis sibi caveant, ne conceptus erroribus forte obnoXios, ac opiniones
suas certitudine destitutas de Sacrae Scripturae sensu efficiant Norrnam, vel Lapidem Lydium sive veritatis, sive falsitatis, vel ejus, quod cum sacro Codice, atque Religione Christiana concordat, aut discordat. De his enim ex vero iudicare non tantum illi miliatenus possent, sed etiam forte relaberentur ad pristinas absurditates; ut verum et bonum, tanquam falsum et malum et id, qu'd cum sacro Codice, ut et cum Christiana Religione, convenit, tanquam istis contrarium, rejicerent. Nam quod Christiani in tot Sectas dividantur, qui et omnes simuΙ et singuli jactarit summaque contentione defendUnt, Br-ticulos suos, lietit summopere ita ter se discrepantes
et secum ipsis pugnantes, esse dogmata Religio iis Christianae; quodque id, quod ab hoc, tanquam
dogma Divinum et tanquam honum, ac san Ctum laudetur, ab illo ut Diabolicum, impium et malum repudietur; et quod denique tot turbae, tot conten-iones, jam olim inter eos excitatae, in hunc usque adhuc perdurent: horum Omnium, non alia 'origo, quam quod sibi falso persuaseriset, errO-ὶ s suos conceptus incertasque opiniones de Sacra-
'aginarum sensu, ipsam Scripturam et Dei in- falli
76쪽
fallibile nita Verbum, quae deiticeps pro Norma et
I apidρ Lydio Veritatis et Falsitatis haborat. Haec Schi mala, hae contentiones tam diu procul dubiodorabunt sin B ulla emendationis spe, quamdiu Christiani riseo ad veram et infallibilem Veritatis et Falsitatis Normam, nec ad id, quod cum Sacra Scriptura . et cum Religione Christiana convenit, vel ab iis
Quia autem ex iis, quae dicta sunt, faciIe colligitur, quaenam haec sit Norma, quisve hic fit Lapis Lydius in qua re Christium inter se dissentiunt), minias necessarium erit id ipsum ostendere. Is tamen, qui id scire levi examine desiderat, animo volvat Pruno, omnia Dei mandata , testimonia et Leges
esse aeternas et ipsam Veritatem, hoc est, aeternas esse Veritates; Vid. Psalm. 19. Vers. 1Ο. Psalm. I 19. Vers. 86. 153. 142. 144. 152 151. 16Ο. atque Doctrinam rivangelii, quae Christianam in se continet Religionem, sola Veritate fundari, prout omneS Christiani largiri coguntur. Securido animo perpenclat, Veritatem et sui et falsitatis esse indicem, eam que per se solam, non autem per aliud quid cognosci posse. Hinc namque satis superque patet, solain Veritatem esse memoratam Normam. Quare Christiani, qui Veritatem ejus, quod Scriptura docet, intelligunt, seu Veras et puras habent Perceptiones, juxta ea, quae paulo ante de ipsa Veritate, Vel de veris intellectualibus ideis protulimus, in fallibiliter et ab- sollite certi erynt, se mentem Scripturae percepisse, atque Dei Verbum possidere. Porro, quia Veritas, quemadmodum Rerum Natura vel Essentia, simplex et indivisibilis est et quia tion nisi unica cujusque rei veritas vortasque sensus dari potest. Christiani, quaterius hujus rei' ritatem intella gurit, necessario in eadem 3 ne ite et in eadem sententia erunt coagmentati, teste Paulo, I
77쪽
PRAEFATIO. cor. cap. I. vers 1 D. II. et ad Philipp. cap. v. vers. a. et cap. S. Vers. 16. Quin constanter et in aeternum cupient et vo-Ient praestare, quod Spiritus Sanctus de Tolerantia praecipit; et ideo infrinis in fide Porrigerit manum,
nom. 14. Vers. I. iiS Puta, quibuS major notitia deis
ficit; et infirmorrem infrinitates fustinebunt, Rom.
15. Vers. I. errantium intellige inscitias; Proprium us Probaburit , G al. 6. Vers. 4. ROm 14. a vers. 4. ad 14. 2 Cor. I. Vers. 14. Nec domiriabuntur aliorum Idet, 1 Pet. 5. Vers. S. sed erga erranteS erunt Placidi, eosque eum mansuetudine erudierit, EXspectaturi,
num forte Deus illis si daturus Cormersonem, ustiagnoscant Veritatem. Vid. Q Tim. Q. Vers. 24. 25. G6. 1 Thessal. 5 Vers. 14. 15. Matth. I Q. Vers 19. sto.
In quo loco Arundo quassata ac lucerria cre itans eos homines denotat, qui multis dubiis immorsi sunt et in quibus Sol Veritatis necdum orta, sed sub nebulis et ignorantiae et erroris Occulta est. Tolerantiam hanc non tantum se extendere ad eos, qui levibus erroribus imbuti sunt; sed ad eos quoque, qui in fundamentalibus et essentialibus fidei articulis errant, docuit nos suo exemplo Apostolus Paulus. Licet enim Galatae translati essent ad ialiud Marigelium, GaI. 1. vers. 6. T. quam quod de Christo annunciatum fuerat et in hoc Versarentur 'errore, Iustitiam et caetera Spiritus Opera neque ex Fide, neque ex obedientia veritatis, sed ex operibus Legis et per Legem acquiri; Vide Gai. Q. Vers. 21. item CaΡ 5. et 5. passim id erit m est errare in fundamentali fidei articulo : eos tamen, his omnibus transmissis, Fratres suo S, GaI. I. Vers. 11. et Cap. 5. Vers G. I 5. Decibn Filios suos appellat, Galat. Cap. 4. Vers. 19. et M. Quum praeterea Doctor Gentium ad Philippen- S. Vers. I 5. dicit, Hoc sentiamuS, inempo
78쪽
quod iam modo de Iesu Christi cognitione eiusque
virtute, docuerat, quibus nostra Vivificatio, Iustificario vi c. perficiuntur) et s quid aliter sentitis, etiam hoc Deus rea elabit Mobis ; manifestissime innuit, soeOS Velle tolerare , qui in articulo fundamentali do Iustilicatione aliter, ac ipse , nec ita, ut oportebat, semiebant ; sed et eos se pro Fratribus ac Ecclesiae
Quandoquidem ii, qui ex impotentia et ignorantia, non minus, quam alii inviti errent et infans in Cnxillo eum puta, qui de fundamentalibus fidei articulis male sentit) aeque necessario sit infans, ac
infans Naturalis et insuper ad Adolescentiam et Viri Iem aetatem in Christo consequendam et educatio en longum tempus requirantur et Sacra Scriptura Infantem, Adolescentem et Virum in Christo respectu graduum cognitionis distinguat, patet eos, qui in fundamentalib is, imo quocunque errant modo, essetO
Quod ergo Christiani, quia fovent diversas opi- mones, ab invicem discedant, se invicem pro Dei hostibus habeant, Haereticos alii alios appellent,
citro carbone notent, persequantur et facinora P trent, a quibus veri Christiani abhorrent, nullatenus veritatem, sed necessario falsam opinionem profundamento habet.
Negari nequit id, quod nunc de Christiana Religione ostensum est ex Scriptura, videri cum iis pugnare, quae Philosophus in Tractatu Theologico - Politico demonstranda surserat; nempe Religionem in sol a. Obedientia consistere et veritutis Indagationem Μeditationem, ad pure intellectuales atque adaeqtas acquirendum ideas earum rerum, quas Scriptudocet, nullum obtinere Iocum. Quicunque Ver triuic Tractatum bene evolverit, non erit ignarus rationum, quae subtilissimum Virum moverutit ad hos Propugnandum et simul comperiet nostrum Aucto-xem rationalem agnoscere Religionem.
79쪽
PRAEFATIO. Quem Iatet, nobiscum ita comparatum esse et Hos in eo statu esse honstitutos, ut necessario sola obe dientia, non vero cognitione ducamur 8 Quem fugit, multos in eodem statu ad vitae extremum terminuni Permanere ἶ HOrum respectu concedi facile potest, quod Vir acutus in dicto Tractatu demonstrat, quod scilicet Deus - Sacro volumine non aliam sui noti . tiam sagitat, quam se justulimum summeque misericordem et unicum esse Vitae exemplar; seque duntaxat Obedientiae et Cliaritatis, Iustitiaeque exercitio colendum.
Indicat variis in locis Apostolus multos, ut per
cognitronem ducantur, uom aeque aptos esse, et plurimos, si cum toto genere humano conferantur, Per Obedientiam ducendos esse. Scribit enim in 1 Epistola ad Cor. cap. 3. Vers. 1. 2. Et ego, FratreS mei,
non Ur tui loqui Nobiycum, tari quam cum I iritualibus, hoc es, qui spiritu et intellectu dueuntur ; sed
fariqΠam cum carnalibus et tranquam infantibus in
Christo, hoc est, qui per obedientiam ducendi sunt:
Lac Praebui bibendum vobis, hoc est, monstravi Vobis viam obedientiae, eaque vos alui, et non dedi et obis cibum, hoc est, non dedi cognitionem. Non enim adhuc Poteratis, sed nec etiam nunc Potestis edere solidiorem cibum. Ait praeterea idem Apostolus 1 Cor. 2. vers. 6. Sa lentiam loquimur inter Perlectos, hoc est, loqui--1r de Via Sapisintiae inter Spirituales, confer ejus-ia dem cap. vers. 15.) qui Spiritu, vel intellectu aguntur. Denique in Epistola 2 ad Timoth. Cap. 5. Vers. 7. tales describit, qui omni temPore discurae et Hianquam ad cognitionem Neritatis Neriire sunt, ut scilicet ea, hae ad salutem sunt necessaria, cognoscant. Ete- per Legem aut Scripturam scire Iudaeis et In itibus in Christo est proprium et omnes, seneS et juvenes, docti et indocti, ingenio pollentes , aut e
depit aeque ad illud idonei sunt.
80쪽
ctatu memorato demonstrata, Deum nimirum in
Scriptura solam Obedientiani, etc. exigere et Philosophiam cum Theologia nihil habere commune, cum utraque Proprio nitatur talo, pro noxiis et seditiosis Opinionibus habuerunt, easque summo studio falsas este demonstrare conati sunt, assensuin iis praebebunt, quae de Christiana Religione, quantum ejus spectatur cognit o. ostendimus. Haec tam ad Ethicam, quam ad sententiam Auctoris nostri defendendam, visu in fuit adducere, quaci Praeter opinionem prolixius tractata surit; reliqua igitur brevibus absolventur, ne Lectori taedium
Tractatum Politicum Auctor noster paulo anto obitum composuit. Sunt in eo ec accuratae cogitationes et stylus csarias. Suam sententiam, relictis
multorum Politicorum opinionibus, solidissime in eo proponit et consequentia ex antecedentibus passim
elicit. Agit in quinqu6 prioribus capitibus de Politica in genere, in sexto et septimo de Monarchia, in octavo , nono et decimo de Aristocratia, undecimum denique initium est Imperii Democratici. Mors autem intempestiva fuit in causa, quod hunc Tractatum non absolverit et quod nec de Legibus, neo de variis Quaesionibus, quae Politicam spectant, tractaverit, uti videre est ex Epistola Auctoris ad Amicum, Tractatui Politico praefiXa. Tractatus de Emendatione Intellectus est ex prioribtis nostri Philosophi operibus, testibus et stylo et conceptibus. Rei, quam in eo tractat, dignitas et magna, quam in eo sibi scopum praefixit, utilitas, Dempe intellectui viam sternere facillimam, atque planissimam ad veram rerum cognitionem, CalcaPipsi semper eum ad umbilicum perducendi fuere. At operis pondus, profundauque meditationes et vasta xerum Scientia , quae ad ejus perfectioneni requirebantur, lento gradu eum Promoverunt, u et in