장음표시 사용
661쪽
mulcentia,ad dolorem nihil. 4 . Verba corpori bres non medentur sate oro nisi forsitan incantationΘs, di anilia carmina fidei aliquid merenturi: ffi medentur morbis animorum, quorum profecto sanitas corporeum dolorem, aut e X tinguit aut mitigat. Nunquam. si patientia nulla eliset, tam multi
de illa viri doctissimi disseruissent. Nunquam tot
huiusce rei argumenta animo, Oculi sque,dc auribus ruent quot memoria imagines rerum tenes ram multa vidisti,aut legisti quot historias audisti quibus non probatum tibi sed demonstratum e sse debeat ita esse , ut dico, etsi non doloris omnem 1ensum patientia eripi : quod ipsit m tamen, 8c ficti posse. dc factum esse contendimus:at doloris certe victoriam ferendique viriliter vires dari. Qujd vero te pius habuit C. Marius vir litterarum inops, sed virtutum diues militarium t an non ipse carneus , atque osseus fuit uid plus
Mutius: Pompei utqueZ Quid plus habuit Tenes Quid Theodorus 3 Qindve Theodatus 3 Possidomus 3 Anaxagorastin numerique alij quorum quidam seruili conditione, sed animorum ingenuitate mirabili , omne supplicium pertulerunt, non modo fortiter, sed iucunde. Quid si ad vestros aramum,memoriδmque reflexeris, inuenies in hoc numero pueros etiam, ac puellas: tulisse cum gaudio quod vos viri sine fletu, de questibus non ferretis. Sed iam de re ut aiuntJomnium asperrima,
plura, quam pro consuetudine diximus: desinendum eri dolorem enim, si non lenit virtus. verba non lenient. D. Heu hinc tu me Urges, hinc dolor, & cui credam nescio. Crede nobiliori: in quod illud q-que plurimum adiuuerit, me minisse su minum illud, de eximium mundi decus, eum scilicet, qui diuinam, atque humanam in seu mit
662쪽
.uniit naturam, tot tantosque pro te passum cru- ciatuS,Vt quς paterus, illorum collatione facilia, immo vero dulcia, longeqκe suauia iudicari poC snt. Ualid: ismum hoc rein edij genus, scruta At cuncta philosophi nesciuerunt. PDe Furare. DI.AL. CXU. Stu Ita piis animis insania nulla nocebiti - :
i D O L. Imi .is dolor ne furorem pariat, metuo. R, Obiti illi cogitationib. bonis, dc placidis. Qxij eam furori viam passionibus facturi ex multis auectibus non sanis vera tande prodit insania: sicut ex contrariis vera virtus: frequentalis actibus quaeri babitum : philosophicum dogma. est. '. Furere metuo si animi vitio,ille tibi armandus rarmatura anti ni .virtus est; at si eorporis consuχndum accurrendumque illi est siqua rei huius ars est ipsos apud corporum magistros, qui physici nuncupentur: qu si in hoc ut in multiS liis,aut nulla est aut professoribus suis incoinita: ego artem hanc unam tibi prescripserit ab itineatiam & omnis excessius fuga. Notum illud ,atque antiquum: Viri sancti virtutibus corpus aedifieat: multum conferunt animo simul, dc corpori frena libidinum ac gulae. Multos strauit luxuria multos oppressit crapula . multos somnus' , mutitos ebrie tas sepeliuit: mul torum vitae seruor, atq impetus,& furibunda licentia, veru abiit infuIore. D. Timeo naturaliter in furorem agi. R. Quod natura infert durii potest esse, non miIeru: culpa enim caret quae miseriae est radix. Qinwdo autem
prouidendi obtigit facultas, unum facito, ut in B. iiij
663쪽
furor,si vitari nequit, in securo saltem statu animae reperiat. Innocens si furere coeperis aut innocens resipisces aut innocens morieris. Nulla aetas, nulla sanctitas, nulla custodia, sic innocentiam eon seruat,ut furor, qualem inuenit,talem reddit.
L .Furere metuo. R.A. Heroas comiteS,ac reginas
metuis. An fastidis Herculem,& Aiacem, Hecubam, de Cassandram An ex alio genere, Lucretiam spernis,& Empedoclem 3 D. Furere pertimesco. Η.Multa vaticinari solitos furentes accepimus;sie, quo nullum acumen sani capitis peruenisset,vagus,&rapidus furor venit : atque hine Graij, quam vos diuinationem dicitas , a furore Manticen,diei volunt. D. Horreo vim furoris. R. Et sanos moestos,& furentes laetos vidimus, falsa auanuis opinione. Habet & error voluptatem iam. D. Furendi pauor animumexagitat. R. Lais horum ferias quidam simulato furore qu auteret. erus furor,ferias veras dabit. Da Ueneno. D I A L. c XUI. PM. a diuitibus μnt oua timenda veneni, Paupertassia haι 'θι Gone caret.
DoL. ', 'Enenum timeo. R. Potu abstine ciboque promiscuo expertorum fides amicorii ex. V eubet, suspectos limen arceat, vina turbuda, fusea exulent,pulmenta, dapumque permixtio, Cautio adsit,&sobrietas,dc tarditas. Praecipitatio autem abut, quae & aliis, lepraesertim genere hoc mortis,multos perdidit. Si ad mensam lenta ma- 'u' ,. Paulusceler , animus vigil, memorque duscriminis; nec tuis tantum , sed tuorum oculis,
Atque animis obnixua lauigila. Marius periculis magna
664쪽
disti. Vis audire tac. i auper esto;Veneni metum .periculumque dii cusseris. Hoesi quidem mali genus humilior fortuna non recipit, una se-εuritatis parens , dc terrorum omnium extirpatrix ; medicina illa quidem optima atque promptissima, nullique hominum negata, multis etiaingesta nolentibus: neque vero emeaX minus, qua parabilis; tuta hercle quanuis amariuscula, atque horridula. Comprimit animi tumores, liuores di-Iuit, bilem purgat , curat hydropi sim:vestrae opes plenae insidiarii in plenaeque forinidinum. non minus ciathos metuunt. quam gladios; nec minus paropsides,quam sagittas: non mensa, non domus,
non cubiculum periculis suis vacat. Dubia quaelibet, atque suspecta.
P. a 'Hemque viris i stentant omnia merumt
quod intempestate ait Μaro,in tranquillo vobis accidit: Echoc vestrae illae tam dilectae vobis anserunt diuitiae, Paupertas vero praeter immerito, apud vulgus, infamati nominis noram, tuta habet omnia : Zc, si quando turbae insciae puluis, ac strepitus eo quiescat: optabilia ac suauia penitus, Ec tranquilla. Tandem ergo fictilibus, Sc vitreis vasculis terrent homines bibite atque edite,si securi bibere vultis atque edere: aureis Vasis: aegε- matis venena miscentur. Quorsum pergis auarialia 3 Ipsum quoque iam venenum gemmas amat, atque aurum. Contra hanc pestem, neque Ponti- ei Regis , neque alterius emcacius Antidotum, quam paupertas. D. Venenum hausi; non praecordiis innatar. . . Vbi semel moriendum esse de-ere ueris , quod decretum esse debet omnibus,
qui se meminerint mortales , quid rescit , in id
665쪽
dilentio facias.an bibendo,an tuo languine madidus an Vino. Magno S compotores factique huius habes comites Alexandrum. Hannibalem, Philip- .pomenem. Μithridate incipitum Claudium, Theramenem, Socratem. Da Metu Mortis. D I .A L. cx VII. cur mortem metuis. finis qua solus laborum est3Omnibus est ta=.dem lex data cerra mori. MET. mori timeo. R. Hic non timor sed cogita-
δε tus esse debet: qui, si nouus incipit nec a1V I prima aetate tecum crevit; si per interualla rediens,non assiduus fuit, improuide vixisti. Inhaesisse medullitus utilissimum illud Flacci cariamen debuit,
, Inter stem, urάmque, timores Iras, Omnem erede diem tibi dHMxisse supremum:
ut is esses de quo idem alibi:
. Vel sole puro: hoc est nempe illud a philosophis laudatum. sed perpaucis datum,uiuere Vita peracta. M . Mori tia meo. R. Et nasci timuisse S Sc vivere. Vitae limen, . initium mortis est ἱ vita ipla cursus ad mortem; seu verius , mors quaedam i Vivendo ad moriendum ibas, vel squod sapientibus vitum e thJ in horas certe moriebaris. Quid nunc igitur times. si mors vitam vel comitabatur a se tuo, vel necessa.
aio sequebatur 3 Illud quidem docti tantum ; hoe etiam vulgus intelligit; Quicquid Matum morietur; quicquid moritur, natum erat. M. Timeo
666쪽
mori. R. f. Mori tim es animal rationale, In artate. Atqui si primum vere esses: secundum via bitror, non timeres : humanam quippe naturam, duo haec in unum iuncta persiciunt ; Ratio scilicet.&myrs. Illa animam concernit, haec corpust sed inopia rationis metum mortis induxit. M. Mortem metuo. . . Nihil est metuendum, quod affert necessitas naturae. . Qui naturalia enim odit,aut metui tinaturam ipsam Oderit oportet,aut metuat: nisi forte partem eius alteram amplecti licitum, Ec laudare ; respuere alteram ac damnare; quo nihil est insolentius . non solum homini cum Deo, sed hominibus 1nter se. Itaque vel totum recipis, vel totum reticis amicum; ne si tantum grata deserpseris,non aequus amicitiae cultor, atque arbiter videare. M. Mortem hor-Ieo. . R A. Si quid in morte mali est, id ipsum . metus mortis exasperat. At si nihil magnum ipse .metu S,malum est. Stultitia est malum suum. vel augere, Vel facere. M. Nomen ipsum mortis
exhorreo. R. t. Nomen mortis infame mortalium fecit infirmitas. Si quid animi vitium ipci-set nihilo plus terroris esset in morte , quam in caeteris, quae per naturam fiunt. Quid enim magis mori timeas,quam nasci adolet cere, senescere,edurire sitire; vigilare conso Piri λ quod ultimum plane simillimum morti ecl. Atque ideo fomnum alii consanguineum, alii vero mortis imaginem dixere. Neve, seu poeticus lepos aestime tur , seu philosophicum acumen ipsa Veritas amici mortem somnum dixit: & semel facere metuis , quo quotidie delectaris ὶ Inconstantiam quidem hane docti mirantur , atque arguunt.
ME. Tria haec apud philosophos , ac vulgata sunt, delectantque , dum resonant, interyone
667쪽
silentium , timor redit. R,AT. Imo equidem manet, nam si abiisset. non rediret,& est, non inficior , vulgi praecordiis timor mortis innatus. Sed eruditum virum vulgaria sapere , deforme est , quem deceat; ut modo dicebam P non turbae vestigia sed paucorum sequi. Nam quod de philosophis dicis, miror quid ita , ctan a nautis nauigandi , vel ab agricolis serendi . a ducibus bellandi consilium capiatis, vivendi consilia, a philosophis sumpta contemnitis N pro corporis cura, medicos euocatis, pro cura animi philosophos non aditis, qui, si philosophi veri sunt, utique & animorum medici & artifices sunt vivendi. Nam si falsi .3c solo philosophiae nomine tumidii non modo non consulendi , sed vitandi sunt, quibus nihil est importunius, nihil insulsius, quorum abundantior est , quam vellem, aetas haec, cum egentissima sit virorum. Et quoniam a praesentibus praeter meras nugas, nihil e quod speres si ad priscos reditum,inuentumque aliquida-piid illos fuerit, quod aegritudinem tuam leuet,
noli spernere dc dicere , quod indocti dicunt, a philosephis ista sumis. Respondebo enim tibi
eum Ciceronet : Metuebam, ne lenonibus dice es. Et re vera. xbi na piscari venarique, nisi ubi pisces feraeque habitant in aquis atque nemoribus ubi fodi aurum, ubi gemmas legi , niti ubi ho enascitur, illae scatent, in terrae venis , marisque littoribus unde, nisi a mercatoribus merces, Vnde statuas, de tabulas pictas, nisi a statuariis atque
pictoribus Vnde demum philosophica . nisi a philosophis peti iubes quae etsi apud illos pro
thesauris abdita , atque ab illis inuenta sint, eadem tamen ab aliis in apertum erui , 8c vel acer uatiu3 , veI clarius, atque e Apressius, vel breuius
668쪽
i lia omnibus spem datura,successum paucis ea est vis ordinis ac iuncturae: quod in poeticis elegantistimus Flaccus docet ; dc saepe aliter, atque aliter , bc aliquando potentius affectura animos, ranta est gratia , vel notistii a renarrantis; tanta vetustis nouitas, tanta lux fulgidis . tantus formosis decor additur : quod non hic ideo dixerim, quin alibi non possem; sed quia tu hic materiam obtulisti. Nolo enim quia ignarae suserbiae mos in J semel audita, nec forte intellecta, dum repetuntur , quasi trita.& vulgata fastidias. inst. Aequiesco ; recte quidem in his monitis te versatum video ; etsi ab incepto procul : adhuc enim mortem nihiloIninus horreo. R. Sunt quatis j dam nomine, Sc opinione hominum , maiora, quam re : multa horrori eminus fuerant , quae vicina sunt risui ; temerε creditur inexpertis.l Nemo, ex his mortis inta maioribus, comperti aliquid loqui potest. Nihil ipse expertus, nihil
ab experto didicit. Mortuum quemvis interrΟ-ta sile Ditis, cui iam rei veritas nota est; garrient, quibus incognita & vanis auguriis astruent quod ignorant; hinc apertissima, hinc occultissima rerum , mors et arcanum, & coniecturale nego-
tium, suspicionibus agitur : in dubio, bonis opinionibus inhaerendum; tenendumque potius, quod iucundum faciat , quam quod moestum animum. M. Animus mortem timet. R. Si sibi , superuacuus timor : immortalis est enim ipse : si corpori , sui hostis curam gerere, pietast indebita. Sin dissolui metuit, nimis carcerem, ω eompedes suas amat ; stultus amor. MET. Timore mortis exagitor. Stulti omnes
mori metuanx; neque id miror, quibus felicitas
669쪽
omnis in corpore est.Quod extingui morte no est dubium. Iure igitur boni sui finem , pauidi co- .gitant,moesti vident. Natura enim hominis haee est, ut felix e ge nolle nequeat, virum doctam, cui non alia corporis , quam vilis mancipi i cura est, oui in cultu animi omne studium semper fuit, omnis amor, omne desiderium, Omnis spes mo tem corporis non aliter quam digressum matutinum e no inirno quodam inamoeno,& incommodo prorsus hospitio spectare decet. M. Mortem non timere non possum. A. Posses vi huius exitum non timere . si alterius ingress uni sperare posses , aut optare : tuus hic timor inde oritur. Quamuis enim formidati vulgo exitus, multe tradantur causi omnes tamen vitae illius spe proposita evane sicunt. MAT. Μortem metuo. 'in. Metum hunc parit impraemeditatio maxime, Ecinopina necessItas moriendi. In viro docto ac sapiente turpiissimum , di praesertim sene; cuius, si
rite doctus, vereque est sapiens, Vita omnis meditario mortis est : quod, si philosophiae visum fuit antiquae, quid nunc nouae pietati, quae summa philosophia dc vera est sapientia videatur 3 Aspice, ut qui alieno imperio parent dubito longum ei et iussi agere solliciti di tristes raptim compli- eandis sarcinulis inhiant, Vt queruli, quod praedictum eis ante non fuerit, indignantesque abeunt, ut saepe in tergum versi Sc nuc quoq. hoc, nunc illud obliti. murmurant. Atqui nulla via est longiori quam mori, nulla durior. ut perhibent, ivisestiorque latrunculis: nulla dantque/obscurior, pectiorque, S incertior: quae ut cuncta cessarent, certe irremeabilis via est, quo attentius prouidendum,ne quid obliviscamini. quoniam
unc digressis, aon licebit, quod viantibus caete-
670쪽
xis, atque aliud quodcunque iter agentibus alteris scilicet, aut amicis,oblita commitilere quae ad suos Perserant; nec remandare aliquid, nec subiasi ne re quidem , nec diuertere. licitu Iri, nec reuerti; iter necessarium; impossibilis reditus: ire illo necesie est Μilites , unde redire non est ne-eesse. Hoc militibus mis,dux Romanus,apud Se- ne cam: hoc duX vobis Veller edicit. Itaque cum oporteat ire, nec liceat redire , cumque itineris sit certa necessitas, hora autem mortis incerta,v-num est remedium, ut parati animo litis semper,& vseati respondere, & Iussi obtemperare, comis positi 1que omnibus, ad prunum ducis imperium, iter ill ad alacriter agere, quod utique Vobis, aut laetis,aut tri itibus peragendum est. Ea res maxime & metum mortis imminuet dc dolorem: nee
securos modo , sed cupidos hinc abire vos faetet. Alioqui improuisis, Sc incautis eueniet , quod Bruto suo,in epistolis , ver h olim vaticinatus est Cicero: Opprimemini, mihi crede Brute,inquit. nisi prouideritis: sic est inquam sic illi accidit: sic omnibus, qui Ventura non prouident. Sed, cum cunctis in rebus, prouid ntia necesseria sit, tumi in his maxime, quae amplius, quam semel. fieri nequeunt: in quibus error vaeus sufficit, v bscuniat que pes lapsus fuerit, actum est. MET. , Vatin
Ne nunc etiam mortem horreo. . . . Alre ra-
dieata non facile diuelluntur. Scio , ut dixi, metum mortis sensibus insitum , praecipuaeque vulgarium : philosophi vero mortem , neque malum , neque bouum , eoque per se ipsam nee timendam diffiniunt, nec optandam , inter indifferentia numerantps : quae , pro qualitate fruentium , nunc mala, nunc bona fieri volunt.