장음표시 사용
251쪽
eius b) et alii, exponunt nomen de eo, qui abscon- ita noxii, atque Graece illud interpretantur τῶν κρυ 'τών ευρετων, ut est apud H. Iosephum, vel ω απεκαλύφθη το μιελλον, quod aliis ccb placet. Quo etiam spectat, quod Philo Iudaeus ait , nomen hoc significare ονειροκρίτω Eorum sententiae ex Criticorum ordine permulti quidem suum adiiciunt calculum , interque eos doctissimus Vitringa, observat. Sacr. Lib. I, dissert. I cap. 6 3 D, quamvis vel eapropter merito suspecta sit, quod vocabulum, haud dubie Aegyptiacum , eae peregrin. sVe Hebraico sermone explicetur. Aegyptios enim diversam habuisse linguam ab Hebraica, res ipsa docet, testatur quoque Sacer CO-dex. Quod inscias Bochartus ire non potuit, Geogr. Sacr. Lib. I cap. I S, etsi persuasum habens, multum anter utramque linguam intercedere assinitatis; quod vehementius multo urget in responsionibus ad obiectio nes Salmam, nuperrimae editioni subiunctis. Praelisse hic Bocharto aliisque ὁμοψήφοιe videtur Hieronγ-mus, qui in Esaiam Lib. vo col. I 86 ita commentatur: Lingua Chananitis media es inter Aegaptiam Et Hebraeam. AUnitas vero illa haud magna est, neque maior, quam quae linguam Aegyptiam cum alia qu
terpretatione nominis Ψομιθορι φαμνα, sic enim illic leg, tur, respondet Theodoratus, των απι ρητων ερρι νευτὸν αυτον κέκληκεν , ως τους ὀνείρους διασα*μαντα. ' .i. eb Cons. OSenis Hexapta tQm. I p. 48, iet Berna dum ad H. Iosephι l. c. da Seribit Philo in libro de Iosepho, tom, II P. 58,2ἄετονομαει αυτον, Pharao Iosephum, απο τῆς ὀνειροκριτικῆς, ἐγχωρIω γλω'ν προσαγορευσας. Alibi tamen, agens de nominum mutatione, tom. I p. 69a, ait, 'Ερμηνευσα -ουν, Ψονθομφὼ ηχ, αποκρἁτει Gμα - κρίνον. Legendum esse, ἐν αποκρυψει ς3 μοι αποκρινομενον , levis est coniectura Mam
eii, pauca alia de notane peregrino addentis, sed Qentiis
252쪽
quacumque coniungit. Hebraicam adeoque ab Aegyptia diversam merito agnoscit Origenes Lib. 1 II contra Celsum pag. IIs 45 IJ. Cum autem Hebraei per Plura secula in Aegypto commorati sint, mirum nihil est, Aegyptios voces quasdam Hebraeorum ex quotidiano cum ipsis commercio deinde retinuisse, et vicis-1im Iudaeos vocabula quaedam accepisse ab Aegyptiis, et secum asportasse in Canaanem, ita tamen, ut neque Aegyptii, neque Hebraei idcirco censeri debeant suam mutasse linguam; quod recte monet Leusdenius
In Iona illustrato pag. Ia9 ce . Vide uesterum iu Dubiis vexatis, et in peculiari de hoc nomine Exercitatione cf). Alii igitur, nonne ex sermone
Coptico, et certe rectius, interpretari moliebantur. Voces istas Hebraeas Aegyptiis sonasse ῬΕΠ ατ nueturi , et fgnificasse relaxationem vitae, putabat clarissimus Aegid. Gulbier, teste PDissero in Exercit. cit. 3 a 3 p. 57I J. Sed profecto illa expositio neque
notitiam aliquam sermonis Coptici prodit, neque commodum sensum suppeditat, neque confutatione Uberiori digna est. Attamen haud melior est ulla ex parte
Opinio, quam huic substituit nobisque offert ipse PDffervi S aa et seqq. sp. 573, 574J. Putat vocabula
Q Magnopere salit, qui linguam Aera pilaeam Hebraeae
Cognatam aut roriam putant, iudicat MichaHis in Suppl. ad Lex. Ilebr. p. 2129. Nec aliter existimat Georgius iapraef. ad Fragm. Ioh. Theb. p. XLII, XLIII, qui tamen ipse 111 notis multa passim memorat vocabula Aegyptiaca, quorum origo quaerenda in dialecto Hebraica. Ex multis aliis unum adiungo Renauritium in Dillieri. II de origine litera-Tum Graecarum, inserta Commentariorum Acad. R. Inscript. tom. II, qui et assinitatem linguae Hebraeae Aemptiaca que nullam esse assirmat, et pariter negat, hoc Iosephi nomen ex Hebraea posse explicari, p. 255, α56.
253쪽
io x VOCES ARGYΡΤΙΑ CAEHebraica non fuisse diversa ab Aegyptiacis NOΠΠατquorum prius fignificaret desiderata, quaa-
fit a nec inpenta, posterius doctorem vel indicem; ut adeo Iosephus dictus esset Indo rerum desideratarum, quas omnes anxie quaerebant , sed nemo inpenire potexat. Μonet, sic tot interpretibus suum constare honorem, asserique lectionem Hebraicam. Quomodo deinde originationem istam comprobare annitatur, aput ipsum legi malim. Sed nondum ille prima sermonis Coptici rudimenta tenebat, vir ceteroquin laude sua non defraudandus; alioquin enim haec excidere calamo eius non potuissent. Versionem hanc verborum nemo poterit tueri. Etenim nec ΤοΠΠατ, nec Π.RUSNex
aliquid Aegyptiis significant, multo minus id, quod volebat Uesserus. Illum tamen secutus fuit C. GBlumbem in praefatione ad Fundamenta Linguae Copticae pag. 2a, ubi in margine exemplaris sui haec verba manu sua La Crotius meus adscripserat: Lapponica forte; certe Coptice hae voces nihil signiscant. Si omnino genuina sit scriptura, quam Codex Hebraicus praefert, poterit ex illa satis commode exsculpi vocabulum Aegyptiacum. Namque Σ' Ι Π VESosthente Panera, ut nos pronuntiamus illas literas, senificabit eaput mundi, vel seculi. Et hoc certe aut
parum aut omnino non recedit, a literis Hebraic1sri ys rum. Clarissimus autem La Croetius existimabat
easdem voces optime literis Aegyptiacis. sic exprimi, R E muris, Caput vitae, a quo nempe vita et conservatio derivetur. . Ab illa scriptura differt ea , quam LXX Seniores nobis reliquerunt, qui proinde aut in suis Codicibus ΗΘ braicis aliter legerunt, ac nos hodie legimus, aut gravibus de causis lectionem Codicis Hebraici inveteratam mutandam esse iudicarunt. Sed nec omnes se LXX co-d,
254쪽
ApvD SCRIPTORES VETERES. 2Iraices scripti in efferendo hoc vocabulo conspirant, uti ex editionibus recentissimis et accuratissimis, et virorum eruditorum annotationibus intelligi potest. Similis differentia observari etiam potest apud scriptores vetustos , Iudaeos et Christianos, quI haec ex Lxx Interpretibus adducunt. Plurima huc spectantia congessit eruditus vir EL Bernardus in notis ad Iosephi Antiq. Lib. I i cap. 6 S I g). Quae omnia ubi curate expen do, videor mihi satis certo colligere , antiquissima et optima exemplaria legisse, vel , vel Ψο-6-φαενα, quam postremam lectionem opinor antiquiorem, etsi prior communior sit, atque plurima exemplaria insederit. Nec illius interpretatio diu quaerenda erit, etsi a multis infeliciter tentata. Uriae-mus, in quo semper plus inest ostentationis, quam solidae eruditionis, in Prodromo COptico cap. V crededere nos iubet, Aegyptiis significare futura, et uctris G gurem vel vatem , idque viris magni nominis , Meharao, Hortingero, Waltono, Callis aliisque, quorum mei rus meminit, re ipsa persuast, cum tamen Vocabula illa nonnisi e cerebro Hirchein mi in lucem prodierint. Quando porro in Scala Copti-
exponitur augur, Vel indicans revelata, illa non cre denda est explicatio Vocis Aegyptiacae. Sed auctor, quisquis est, vocem hane in libro Genestos repertam , et corrupte quidem expressiam, sibi autem omnino non intellectam, ex communi opinione interpretatus est, quae Iudaeorum magistris in acceptis ferenda est, nee originem habet in sermone Aegyptiaco, verum Hebrai
tur Aegyptii Mosem appellasse Ψομ- Θομ- Φαν-Xι ηι γ υμη-οευεται , . ἀπεκαλυφθη μελλον.: Corruptum magis legitur nomen peregrinum . in nova verssione Graeca Pentateuchi aeodice Veneto, Σ
255쪽
co, eX quo vocis Aegyptiacae originatio petenda non erat. Si vera est lectio, quam praeferunt LXX Interpretes, Ψονθομι φανηχ vel Ψοθομιφανηχ, haud dubie vera etiam est vocabuli huius interpretatio, quam Hieron3mus iam pridem nobis suggessit. Ita autem ille in Quaestionibus Hebraicis col. 54ae interpretatur ergo sermone Aegaptio saphaner phane, sive, ut LXX transferre voluerunt, Ψοντομφαν ae , salvator mundi, eo quod orbem terrae ab excidio imminente famis liberavit. Iterum in libro de nominibus Hebraicis, voce
somtomphanech: Ab Aenptiis didicimus, quod in lingua eorum cIaphanet phane, Gur potius Graecum Ψοντομφανα ) resonet Salvator mundi. Quae interpretatio ipsum Textum versionis Latinae Vulgatae hJ occupavit, quippe in qua ita nunc legitur: Vertitque nomen
eius, et vocapit eum lingua Aeg3ptiaca, Salvatorem mundi. Tantopere Igitur hanc expositionem Hiero-mmus probavit. EX eo eamdem repetunt Isidorus Elymol. Lib. um cap. 7, et Petrus Scholasticus. Neque Graecis ea interpretatio ignota fuit: in octateucho. namque Graeco Oxoniensi MS. apud Lernardum loco cit. legitur Ψοριθομφανηχ, o ἐςι ὁ σωτηρ του κοσμιου. Quinimo in Pentateucho quodam Arabico , vocem hanc, in margine, ritu Coptieo scriptam reperiit Lernardus, addita hac interpretatione Arabica; Servator mundi. Et hoc certe vox illa, uti a Lxx Interpretibus effertur, sonat. Nam Ψοθομφοι-
νηχ, vel Copticis literis expressium, IIC Tu EII E sicut laudatus Lernardus recte monuit significat salintem seculi. Cinπ enim, σώζειν, vox est Coptis fre
h) Psonthom aneeli servavit Versio Latina antiqua,
sed Salvator mundi est in recentiori. Cons. Sabatier ad Genes. XLI. 45. Vltimum Amama graviter reprehendebat in interprete Latino, haud infeliciter defenso ab Ioachide Aravedo in libro apologetico pro Vulgata Biblitauia is
tina editione colisipone a. 179ab P. 47, 4.
256쪽
quentissima. ΠCui notat et σωτηρί- et seriba. vox pariter oppido trita Κωα designat. Est igitur SIC T ut Lernardus aiebat, fa- Ius seculi, sive Misator mundi. Qua originatione nihil verius dici potest, quamque esse genuinam, facito Concedent, qui huiusmodi deliciis capiuntur ci).
ci Sententiam Lablonssii ex omnibus 'erisimillimam iudicavit Michaelis, cum in Bibliotheca Orientali, tom. IT P. sto6, tum in Suppl. ad Lex. Ηebr. p. 2I29. Sequitur eamdem Scholteius in Repertor. fur Bibl. und Morgent. Litte- Tatur, Xm Theii Z. sto. Diu ante pro hac vocis interpretatione propugnaverat Ludovicus Pieques, vir supra vulgus suique ordinis homines eruditus, in epistolis, quas edidit C. S. Iordan, in Historia Vitae La Croetii p. 289 - 3o3. Picque so tamen pauca opposuit Th. Eduardus in Commercio Literario, quod Mino serus opusculis Longueruenis adiecit. p. 288. Ab iis omnibus multum abiit Aserus in Mantistis Aegyptiacis p. IOI - rio, existimans, nomen Iosephi Ae
Dch -pnouti pa - eneh - ita, ut significaretur scriba Dipinus spiritus aeterni, vel pertinens, spectans, ad spiritum aeternum. Si vero alia vox Aegyptiaca in isto nomine usurpata fuerit, putat interpretationem hanc fore, CARE, II fabe-nouti pa- enH-ich, quibus Uer- his designaretur sapiens Divinus aeterni spiritus. Cui explicationi haud parum roboris accedere autumat ex ipsis Pharaonis verbis Gen. XLI. 38, 39. Addit Forsterus, nomen ab interpretibus Alexandrinis eXpressum esse Ψονθομφανῖ1χώcum probe nossent verum significatum Vocum Aegyptiarum ,
at titulum: CAM Iosepho , totius Aegypti proregi, non satis honorificum crederent, eaque de caussa adderent OH , Vel, eoalescente scilieet Π articulo et sequente JOΠπ, et adeo ut ipsius honori constiterent, appellarent II ONT , summum sacerdotes spiritus aeterni; quod noli aliter Grae
257쪽
Graece dici posset Σωτῆρ fili οἰάουμDN, quo honorifico cognomine Imperatores quosdam Romanos vocavlos novimus. Consule Spanhemii Commentarium
Gallicum in Iuliani Caesares p. 276. Tartari summum gentis suae Principem solent appellare Imperato-mem seculi. Vide la Vie de Tamerian Tom. I p. 2 3. Non dubito, quin haec dicta magis mereantur assensum, quam quae de isto nomine scripsit Le Mone in notis ad Varia Sacra pag. I 32, 133. Ex his, quae modo ad illustrandam lectionem σύν Lxx adduxi, iam satis colligitur, me hanc ipsorum lectionem praeferre scripturae hodierni Codicis Hebraici. Quamvis non nesciam, multos fore, qui religioni sibi ducant a lectione Codicis Masorethici discedere ,
me tamen, ut hoc quidem in loco eam deserendam esse censuerim, rationes permoverunt nec paucae, neGIeves. Nam IJ dubio locus vix est, quin, quod su- .pra iam verbo tetigi, Lxx Seniores, cum scripserunt Ψοθομφανῖ1χ, aut vocabulum hoc ita in suis codicibus Hebraicis legerint, aut a lectione ibi reperta propter . graves rationes discesserint. Ipsos vero in versione suae ita scripsisse, ut nos hodie in illa legimus, non facila negabit, qui meminerit, Iosephum aliosque veteris aevi scriptores vocem hanc non aliter scriptam in suis codicibus reperisse. 2b Ex supra adductis liquido constat, scripturam Codicis Hebraici sensum nullum fundere satis commodum, qui ex sermone Aegyptiaco derivari possit, vocem vero illam, titi a τοῖς LXX re- Praesentatur, esse vere Aegyptiacam, intellectu facilem, Iosepho praeterea et historiae illius temporis perquam
accommodatam. Diximus quidem naus ruau posse
cus scribere potuit Vel enunciare , quam ονθομφαγμα. Nam quod plerique codices habeant V loco ei in vocis initio,
id vitium credit Forsterus, ex nimia assinitate utriusque literae ortum. Ista interpretatio, prorsus nova et satiS ae eta, si modo vera, probata est a Dathio ac paucis aliis.
258쪽
ApvD SCRIPTORES UETERES. aissere sine ulla mutatione sic exprimi, in Π E, Caput seculi; sed cognomen hoc habet,
quod auribus meis ingratum videatur. Etsi Iosephus προςατίαν Aegypti a rege accepisset, ut Philo loquitur in libro de Iosepho p. 561, Vere tamen caput regni dici non potuit. Quantum hoc cognomen ad gloriam Iosephi adiecisset, tantumdem auctoritati et honori Pharaonis derogasset. At quodnam poterat aptius cognomen Iosepho imponi, praeter hoc, Sal-πiator mundi, quod et verissimum est et omnibus desideratissimum. Ipse Servator monuit Luc. XX M. 25, nomen ευεργετου Regibus ac Principibus in deliciis esse, quod et historia omnis antiqua satis confirmat ;sed illo cognomine est multo magnificentius illud σωτῆρος του ραιῶνος. ab Res ipsa docet, alterius linguae vocabula in lingua altera non ita facile exprimi posse. Inprimis lingua Hebraica minus apta est sonis omnibus accurate reddendis. Quare mirum non est, si vox Aegyptiaca literis Hebraicis non adeo felicitereXprimi ac repraesentari potuerit, , quam id a Grdecis factum esse videmus. 4J Quod si autem. dicamus, illud ipsum nomen a Mose non . ita scriptum esse; uti hodie in codicibus Hebraicis legimus, nullam sic Cois dici S. iniuriam inseremus. Vnius literae transpositio
conciliabit. Scribe pro rum. vel, si adhuc unicamitteram inserere velis, rimvs m Tris,
et habebis ipsissimam scripturam τῶν LXx Interpretum. Nec mirum est, vocem hanc potuisse corrumpi, cum sit peregrina, et a nullo Hebraeorum intellecta. Neque pliam ad integritatem Codicis Sacri facit, ut
vox haec Aegyptiaca, Iudaeis lecta quidem, sed non intellecta, accurate expressa legatur b. s) Quicquid
st) ., Iudaei autem non videntur recte assecutos e
259쪽
quid sit, sive hodierna Codicis Hebraei lectio antiquior
fuerit, sive minus, agitur hic de scriptione et pronunciatione vocis Aegyptiacae, quae Hebraeis peregrina erat, et a diversis diverso modo enunciari poterat. Interpretes Alexandrini, qui ad traditionem veterum Hebraeorum, de hoc Vocabulo, sibi, ut opinor, non ignotam, addiderant cognitionem linguae ac rerum Aegypti, quam Versio eorum ubique spirat, scribebant in Aegypto, ad manus habebant monumenta AegyptiO- .rum, Λςgyptios consulere poterant, et, ut mihi persuasum est, in similibus occasionibus omnino consulebant. cum ipsorum scriptura conspirat exacte explicatio , quam ab Aegyptiis acceperat Hieroumus , et illam nunc lingua Aegyptiaca egregie confirmat. Item illa explicatio historiae Iosephi tam bene convenit, ut nihil possit m gis. Quid amplius desideret aequus iudex Aequum tamen est, ut unusquisque suum iudicium sequatur
eum pleraque maHalaa et Persica et reliqua exotica, non
secundum orthographiam, sed secundum receptum suo tem Pore vulgarem sonum, eumque corruptum, in Bibliis dederint; idque quia non ex libris et scriptis talia hauserunt, sed tantum auditu, ex vulgi ore, ea acceperunt: quod idem fecere Graeci et scriptores omnes. - Et si primi Histori Tum auctores vix recte assecuti sunt talium exoticorum Nominum veros sonos, quomodo post tantum temporis deinsmum potuerint S. Bibliorum Punctatores talium omnium ,
an variis linguis, Veros sonos nobis posteris exhibere In histe enim Nominibus Biblicis duplex fuit dissicultas; primo an Consonantium scriptione in ipsis Autographis, deinde in
vocalium adscriptione a Punctatoribus. Et tamen saepe miratus sum eorum peritiam et diligentiam, quod scilicet in exoticis Appellatiris fere semper assecuti fuerint veritatem punctationis, et quod in Propriis plerumque tam prope accesserint ad eam, nec longius aberraverint. V Verba sunt Thomae 'de, in Hist. Rel. vet. Persarum p. 63, 64.c G Amplissimus Lahlonsstii excursus do nomine Iosephi Aegyptiaco abundς docet , errasse Forsterum, cum seriberet l. c.
260쪽
ΠΤΙ ΜΥΡΙΣ. Ita Aegyptii sermone suo illam pam rem regionis suae, quam Graeci Delta vocantri appellasse, auctor est Ephorus cm , apud Stephanum I -zantinum in voce Δέλτα , qui scribit: Δέλτα, πολe προς τῆ Συρια , καὶ νῆσος Αἰγυπτου ώς Ἐφορος , κατ' Aυυπτιους καλουμDη Πτιμυρις, ατο τῆς του σχ μα τος ομιοιοτητος. . Hosenius in notis auguratur: Eorte Iegendum πυραφώς, nisi sequentia tantum ad Delta reis ferri velis. Quod etsi verum esset, tamen posset lege πυραμις, quoniam eadem est et του Δέλτα, et oram dis figura. Quod Graeci propter figuram Δέλτα vo-Cant, propter eamdem figuram Aegyptii πυραμοιν omnino Vocare potuerunt. Ego coniecturae huic sane ingeniosae magnopere faverem, si illa aliunde confirmari posset, et nisi linguae Aegyptiacae usus alio nos dirigeret. Πτ- ρις non adeo nomen fuit terrae, quam Nilus cursu suo diviso eum in modum circumfluit, ut Graeci Delta speciem praebeat, quam potius ipsus
Nili, in quantum huic Aegypti parti beneficium istud praestat. Nempe dinop et din Hy est cingere, atque
solet plerumque de cingulo accipi, quo quis semetipsum cingit. Vide vorsionem Copticam Ioh. XLII. 4. s, XXI. I 8, quamvis etiam ad alias res transferri possit, et transferatur, Μatth. XIII. 3O. Qua de re dixit plura auctor ΜS. Commentarii Mystici in Lite r
ras Alphabeti Graeci p. m. s I. Quo posito, sacru
P. IOI, Μαlma huius rei sinterpretandi idem illud nomenJ dissicultas deterruit etiam doctissimum virum P. E. AHomsti, qui nunquam tentavit hoc nomen explicare; etsi hic Vir summa notus modestia plus sciret in hoc litterarum genere , quam plures scioli, qui Repiuscule tentarunt idem explica ,
m Praeter Ephorum, quantum nunc recordor, nemo de veteribus unus meminit nominis Πτώουρις. IS tamen Videtur testis pergravis et valde idoneus, ἀνηρ μνημε,