Pauli Ernesti Iablonskii opuscula, quibus lingua et antiquitas Aegyptiorum, difficilia librorum sacrorum loca ... Edidit atque animadversiones adiecit Iona Guilielms te Water. Tomus primus quartus 1

421쪽

Hoc est, interprete Prisciano p. so3 in Poematiis Veteribus Pith i,

Et Pharos Nothees scopuli Pallenidos alti. Eo thius ad illa Dionam verba haec commentatur

P. 45 , 'Uτι σκοπιας τῆς 1 ιυρας λέγει τὴμ κατ 'Αλεξάνδρειαν φαρον , ὴ τον ἀντιψαρον, υψηλὸν ἄντα καις τον , ος λεγεται ταφος 'οσθιδος και Εἰδοθεας της τούπρωτεως. etc. Vita et eumdem in Homeri OdysL. Δ

PII ASEL US, navis breviculae genus, qua Ae .gyptii in Nilo flumine utebantur. 8 Vide Cellarium in Thesauro Fabri, hac voce. Vocem ipsam Aegyptiis, eorumque sermoni vindicaro allaborat Iacobus Hasaeus in Dissert. de in Bibliotheca Bremensi Classi v, Fascic. IV P. 589, 59O. Testimonia, quibus vir illo eruditus ostendere conatus est , ipsam vocem Phaseli Aerapto deberi, accuratius expendi merentur. Quae vero ipse attulit, ad vocem illam, quam credit Aemgyptiacam, illustrandam et eXplieandam , non sermonem Aegyptium, sed Hebraeum spectant, et ab A 'gyptio, linguae suae probe gnaro; intelligi haud possent. Quod pariter de aliis etymologiis vocum Aegyptiacarum, illic occurrentibus, dictum volo. ΦΑ ΣΙΣ , Phasis, Colchidos fluvius celeberrimus Nomen hoc Bochartus, in Geogr. sacr. Part. I Lib. Iv p. XXXI P. 327, ex Syrorum sermone exponendum

putati Et Phasidis vocabulum, pro rixo vel flumine mere Drum est. Sic Psalmo Θro x L i i. et Ae Parin cal phaside demoto) ad risos aquarum. Ad

Hebraeorum linguam recurrit Ono Verbrutae, in oratione de stu Paradisi p. I 6 ita scribens: Aschon nomen Viabet a i. e excrescere et se di undere,. quod

saepe ultra ripas vagaretur autem idem fluvius, qui Nasis. Sed nescio, an ro Phasidi conveniat, quod

422쪽

saepe ultra ripas vagetur. Saltem idoneis . testimonii, id comprobandum erat. Aliud fere colligere licet ex iis de Phaside veterum testimoniis, quae Relandus attulit in Dissertatione de Paradiso, inserta Miscellaneorum eius Tomo I. Posthabitis igitur coniecturis hisco Parum Verosimilibus , nemo, opinor, mirabitur, si ego Vocis huius interpretationem ex Aegyptiorum sermone tentavero. Veterum enim consensu constat,

Colchos ortu Aegyptios fuisse, adeoque linguam par triam gliquamdiu saltem conservasse. Quo semel posito, consequi Omnino videtur, ex illa lingua vocabu Ia Colchorum celebriora ducenda potissimum esse. Cuius rei specimen, ex ipso huius celeberrimi in Colchi , de fluvii nomine capere possumus. Phasin quippe Aegyptiorum sermone sonuisse putem ibΔC, S, , levem fEst enim ΔC, Ss, et cum articulo masculini generiS, ΦΔC, AS, laxis et levitas. Vid. 2 Cor. Iv. II, Matth XI. 3o, Actor. XX v II. 38. Et hanc quidem levitari tem in Phaside veteres magnopere celebrant. Testem. huius rei adduco oculatum, Arrianum, cuius in Periplo Ponti Euxini ad I raianum Imp. haec sunt verba p. 8, in Tomo I Geographorum Hudsoni: Flavii huius aqua praeter ceteros, qui mihi quidem noIi sunt , et levis inprimis, atque colore mutabilis. Levitatem autem illius vel statera quis deprehendat, νοι ex eo , quod mari innatat , nec cum eo commise ἔπ' nomen mensis, quod Coptice scribitus

II IOIIs vel Tictum,. De eo supra Γ p. I95- I97J dictum fuit.

ΡΗΕPERL. Saxifraga. Apuleius de Herbis

cap. 97.

423쪽

MvD SCRIPTORES VETERE s.

di ΘΑΣ. Neque hic. repetam, neque retractabo, sed augebo quae in Pantheo . Aegyptiaco , Lib. I cap. a toto , copiose scripsi de numine Phthas, ab Aegyptiis summa religione culto, a Graecis Latini que vulgo habito pro Vulcano, et de origine nominis Aegyptiaca. Nimirum Phthas erat numen, cui attriis huta vis ac potestas decernendi omnia , definiendi et constituendi sive ordinandi: Ea' notione adhibentur

vertitur isHuvi. t Verbo autem ' ΗΔ 9 praefigitur aristiculus notissimus iv. Nomen' hoc cum sit peregrinum , nihil miri est, fibrarios in eo scribendo saepius a vero aberrasse. Auetor Clementinorum Homil. ix 3 6 scri bit, Αισυ οι. δε ομιοιως καὶ ro πυρ lxseMaia Φθαὶ καλέσαντες, 3 ' ἐρροπεύεται ' Ηφαιςορ,ου τω o,oμιατι καὶ ἡ παρ αυτο πρῶτος βασιλευσα: τροσαγορεύε' Recte autem moriuid CotelerIus, prismia legi oportere Idem nomen iure redditum .suit cice ni Lib. III de Natta Deor. cap. 22: Secum s.c Vulcanus sin Nilo natus, cPuthas, im Aegistii appellant, quem custodem esse Aerapti. νolunt. Malo illic quondam: edebatur . niadem in loeo pro in Nilo natus rescribendum videtur Nilo natus. nnascebatur Vulcanus Aegyptius, si ve has, n Nilo , sed Nilo patre, hQuiris. - fili , prognatus erat, quod aliunde novimus- Iax inuidas i iii men etiam vocavit φθάμ 1ssis 'bst enim ia in litera

μολόγος. Iterum in v. Φθοις ait, οἱ δὲ Ἀφθάe φ-is e '

I Ernesti cum laviso in tes turn reeepit Phthas, ets

as habent libri sere omnes; sed in Nilo narus retinuit, quae lectio debetur Victorio, pro qua rectius antea Nilo narus, QOnente Gr-νω, Critico perfect0.

424쪽

quondam , Suidam haec eX corruptis codicibus hausisse, quoniam ipse τὸ α redundare s aliis clare agnoscit: Nunc vero, re accurarius Considerata, quidpiam Aegyptiaci hic latere suspicor. Cum enim Aegyptii pro ΦΗ Λ Δ IX' id inOG I ΔΚ, σοι λελαληκει ν articulum, Δέ disiungendo, eleganter scribere soleant, Δ xyΘΔm Yctu OG Πας, quod re ipsa plane idem est, 'hanc elegantiam , non inpelluctam fuisse erroris causam mihi persuadeo. Quod, addit Suidas, ex auctore suo, quem non nomidat , Aphthan hunc suisse vatem ,. ZIησμολόγον , ac futura veluti praedixisse perhibet, non parum explicationem nostram nominis ας cousirmat. .. Quando adiungit Suidas esse

homen Bacchi intelligi debet Bacchus Aegyptiorum, id est, Osiris vel Sol, cui illud nomen Φῆ in recte

omnino tribuitur,' cum sit Sol rex coeli et astrorumlsummusque rerum Omnium gubernator et Ordinator habeatum. Hinc uim iraus de Myst. Aegypt. Sect. v mcap. 3 testatur, Ammonis, Osiridis et Phthas divertanomina 'unius numinis fuisse, et per varia ilia nomina indicari distinctas virtutes ac potestates luculenter a n sei Eo igstur sensu 'Aφθάς sive dici potuit Bac chus a Suida, quo Russer&s non videtur animadvertisse m , Quae vero M cherus in Prodromo Copto tap. 6 affert de ad illustrandum nomen vix a digna sunt, quibus legendis tempus perdatur Ui-

de sis mihinitan de lingua Copt. pag. 'Io 8 cn , ab

De notatione nominis Φθας et loco Suidae potesteonsereri Seholaius i. c. P ' . l. ra obsorvis Potius legendus L Locherus in Milceli. Ubi ruat.

425쪽

aerrore ipsum non immunem. Neque audeo assentiri Morino in Memoires de l'Acad. des Inscrip t. et Be

.nem Rosetanam, in dua ptolemaeus Rex quinquies , lin.

8, 0, 37, q9, dicitur ν γαπημενος SMro του Φθα, no*- nulla de numise isto Aegyptiaco eiusque nomine monuere triumviri eruditissimi.. Quamvis' vix me contineam , quin Integras eorum adscribam observationes , argumentum tamen earum praecipuum paucis tantum indicabo. cl. Amem

Aon, in Eclairci Temens sur PInscription Grecque du monument trouve x Kosette p. i3I, nomen' oraecum 'Hψαιτος ex Aegyptiaco ducendum opinatur. Monet Silvestre de Saeu. Vir CL, in Epistolla ad Chaptatium de Inscr. Aegypt. R 'e' p. 22 -- 24, in monumento Graeco legi ΦΘ Α , in Λ Mypriaeo dii, quod est compendium vocisSahidice II rion'l, Copti vero recentiores pronunciant inbuudi sive is uda, significatque Deum. observat deindoe vir dodrus, cum scribatur dric Φθα,: Lablonsseium minus rectae nomen istud. antiqu9m, ut et mutasse . Praeterea, 'II φααν in sonumento Rosetan' aperte distingui ad,M. cum hoc mon soli Vulcano proprium nomen fuerit, sed commune morum Omnium. ' Litem autem Σ cum M pertineat ad antiquβm vocem Aegyptiam, sed ' Graecis addita sit , etymologiam a La oodior lablonskioque comme datam probari noti posse, Cl. M s existimat. Treendae denique haudquaquam simi animadversiones Viri Amplissiaei Akerblad, cuius amicitia mihi tam est iucunda, quam ho-inorificii. M et ariem ille, in Epistola de hascrinioni Aegyptiaea Rosetana p. i54, 6s,- pro mi illic Aegyptia ei scriptum videri q Δ, nee aliter iis in locis Inscriptionis Aegyptiacae , ubi in Graeca legitur: colligit ex eo, 'Hφοιπον et ΦM esse unum iidemque numen, quae est opinio pervulgata; addit, Graeca --ὸ του inta exprimi una voce Aegyptiaca it ictum sive iladiungit, non convenire quidem singuae Coptorum recen tioris rationi , ut scribatur , quo signisicetur

B, qui iligitur a Phiha sive Vulcano, etsi Pro eo, qui amast Pisias , recte dicitur , sed N n. primum

426쪽

les Letires Tom. I p. 46 , 47, nomina Φθας et πια τἀκός esse eiusdem originis. Vero magis videtur sim iis virorum eruditorum coniectura, Graecum Vulcani nomen VHφαιςοe factum esse ex Aegyptiaco ΦθL, qui est O 'Mφαιςος παρα Μεμαῖ,αις , ut scribit Suido Cons. Einebius Lib. III Praeparat. Evangel. g. 69ed. Stephani scap. stad, et Lamblichus i. c. Sol. Vox Aegyptiorum notissima, iisdemque sacratissima; quae in Gemmis Abraxeis saepius occurrit. De eadem exstat aenigma apud Martianuvi capellam Lib. Ii p. 47. Plura observata invenies in Dissert. vrii de Terra Gosen 3 4 , et in Pantheo Lib. II cap. I I 8. Adde Monifauconii Palaeogr phiam Graecam P. I 79. ΦΡΟΥPsm nomen regis Thebaeorum, quod Ε - rosthenes explicat NεMoe, Nilus. Vide , quae a mου dicta fuerli in V nolit Chronol. S. Tom. II pag. 764, 76s, sed praesertim in Pantheo Aegypt. Lib. IV cap. i Is, ubi satis docuisse mihi videor, nomen Aegypti eum fuisse et Nilum sic dictum de descensu aquae, sive de aquis cessantibus agrosque dbrelinquentibus. ΦΥΛΑ ΚΟΥΟΝ. Clematis. In

. Genus aut Lini, aut vestimenti Aegyptiacila Pollux Lib. v II cap. 16 p. 738J, 'Eeι δε ε sσων Αἰγυπτιος, εκ παχέος λινου, ἡπου καὶ ἡ λι- Φωσώνιον. Ab Aegyptiis transiit usus huius vocis ad

Grae

Appendice Dio.

non repugnare indoli linguae, et differentiam linguae veteris ac recentioris non valde mirandam esse. Adscribenda hae eputavi, ut eum Iinoni ianis ab harum rerum peritis cori pararemur.

427쪽

- APUD SCRIPΤORES VETERES. a suraeeos, qui illam ut Graecam adhibent et explicanti

ςωσων. επεὶ φυσωμιενος πλησιςιω ανεμω. ἐνεργG. . E pathium sequitur Henr. Stephanus, et alii. Sed benelaonuit Pollux, vocem hanc ab Aegyptiis acceptam esse. Et id omnino verum puto. Significat autem φύ--, vel uti Aegyptiace scribendum credo, is usu mi; vestem ex pilo confectam, uuis est erinis,suus, atquem uri et Epui uri , quod posterius usu tritius et vulgatius est, vestimentum ce) aut quodcumque expandiatur, vel quo aliquid tegituri Talia sunt relicta , quao Aegyptiace etiam dicuntur nueCDM HIDs, Apoecv I. Ia. Cons. Itinerarium Rau νονι pag. ias; p. Meae Itinerari tertium Part. at, P. 258. rum, utraque haec vox cus et vicut , ex quibus composita est ψ-ων , etiam coniunctim occurrit, ut

cianum in Lexiphane p. 3ao, ubi φωσώνια. Proprie videtur Eptuum vestimentum lameu , cuni ponatur lineo, in versione Coptica Levit. 1itI. s.

428쪽

pilius loco νelaminis, EXOd. XXVI. 7, UL AUEptucuri requis, Facies pela ex pilis; qui locus expositioni meae valde est accommodatus. Ex his igitur intelligi potest φύσων significasse primitus et proprie Aegyptiis vestimentum aut velum , aut quicquid huiusmodi esset ex pilis confectum, εσBiτας ἐκ τριχῶν πεποιημιενας , ut Iosephus ait de Bello Iudaico p. 7s edit. Genev. lib. I c. et f. 3J. Sed postea usus obtinuit . ut ita vocarentur etiam, quae ex lino, sed paulo crassiori confecta essent. '

Arra , ultimus , lingua Aegyptiorum. Eusebius

Renaudotus in Historia Patriarch. Alexandr. in Chattite o p. 325 ex Iacobitarum libris observat: Aiunt etiam illum ab eo tempore non se Michaelem in publi- eis uteris appellasse, sed Chaia; quae , inquiunι, νοπultimum signiscat, quasi usatus praepostera illa 'militate , ultimum se essee Ecclesiae siliorum, quo D- cras eius leges transgressus esseι, illiusque bona vendidisset. Hactenus recte Renauritus. Nam et Cum articulo masculini generis Π, ΔΕ, re ipsa Aegyptiis ultimum significat, estque ea vox in Coptorum fibris minime infrequens. Quare se ipsum non parum fefellit vir eruditus, quando istam ἔλικρισιν addidit: Talis ferme sensus esse potest, nisi mendum est in Corice, legendumque, Κaiat, ut saepe id nomen scribitur , quod inter alia multa oeconomum et Dispensatorem significat . quasi per ironiam et frigidum acumen, insequisoco ludens oeconomiam illam suam sibi exprobra- ' reti

429쪽

stet. Quae certe scripturus non fuisset vir eruditus, si eam habuisset linguae Copticae notitiam, quam et in illa Patriarcharum Alexandrinorum Historia, et princi pue in Collectione Liturgiatum orientalium; prae infert. Dudum iam hunc Renaudoti errorem notavit vir sermonis Aegyptiaci peritissimus, La Croetius, in illa Dissertatione, qua causam tibi Lado*r adversas Renauritum tuitus est. Verba adscribo: -. Ren-Mt , qui na pas entenda re mot commuη dans la langue 'aptienne, seu onne, qu'il faut sire Kalal. Ce fendant se mot Chae, que las Cophtes prononcent Chaia, Mnim νύritablement ultimus , is dernier. Dans MI. Ep. aux Corinthiens Chap. XV. 45, pichae Adam) est mis pour D Gree, ὁ ἔσχροὶ Vide PEurope s*avante T. x Parte II p. asa.

X ΑΛΓΕΑ L Ita Aegyptiorum sermone dicebantur Crocodili, teste Herodoto Lib. II cap. 69, Καλέοντο δ ον Ηοκόδειλοι , αλλα χαμαι. Eaque vox etiam num in Coptorum libris occurrit. Levit. x I. 29, ubi in Graeco est, ι. κροκοδειλορ ι χερσαῖος, in Versiono

Coptica legitur ExιCΔΓ ΠπuiDΥ. Alibi nomen scribitur MCA et χιCA. Crocodilis itaque serta ne Aegyptiorum dicitur AUM , qaod est Herodoti

, si nempe adspirationemidemseris. In voca hulario Coptico-Graeco, servato in Bibliotheca Regia Parisiensi, quo vocabula Dialecti Thebaicae, vel, ut hodie nuncupatur, Sahidicae , Graece redduntur,

scriptum reperii, NpDUDAEγω IIEaxCSD Vnde intelligitur, testimonium illud Herodoti veritati Prorsus consonare ρ . Vide, quae supra L p. 287J

Similia dedit Lahlomkiri in Panthei pari. III p. 7o,

430쪽

sis VOCES AEGYPTIACAE in v. Sephardea scripsi. Ab hac Crocodili voce Ae

gyptiaca nomen videtur accepisse urbs, vel insula in Nilo, supra Elephantinen quondam sita, memorata Herodoto Lib. II cap., 29. Apud Steph num letantium legitur , quam lectionem utique praeferendam putem. Sic etiam scribitur apud Melam Lib. I, cap. IX p. 66. Ptolemaeus, sorte ex vitioso Codice . eamdem appellat Mετακομψώ, Geogr. Lib. I v, cap. v. Significat autem vel' civitatem , . vel Insulam Crocodilo

X AN AA Θ. Vox huie similis in textu Ilobraico occurrit Genes. L. 2, 3, ubi Vari significat aromati-hus condire. Vide Leigh Critieam Sacram in hac voce sol. 78, et Clodii Lexicon Hebr. selectum pag. I9 , I9s. Graecus Interpres reddidit ενταφιασα. VO-Cem in textu Hebraico occurrentem, Viri, quia rem designat, in totum ab Aegyptiis tractam, et quia hoc sensu nuspiam in Scriptura Sacra, praeterquam in illo loco, legitur. multi habent pro Aegyptia. Gernardus In Harmonia Evangelica cap. CC v II fol. lo84 scribit: Gen. L. a. de hac unctione usurpatur verbum condire aromatibus, defunctorum corpora , quod in hac

significatione nuspiam alibi in scripturis occurrit, ideo Ilerique statuunt, illud mutuatum esse ab Aegaptiis , ' et in formam Hebraicam redactum. Ceterum , quari

Tu αεαι non Aegyptiacae originis esse, sed Arabicae, contendit Mikins de L. Copia p. Io I. Repugnare ei VIdehur Herodotus. Et est vero admodum simile, Arabes nomen, quo Crocodilus appellatur, accepisse ab Aegyptiis, quorum regio inprimis alebat Crocodilos. Cons. Silvestre de Sa in observat. de origine nominum, Pyramidibus datorum , D 8

nte enaetius.