장음표시 사용
21쪽
ς meri tota νεκυia si inde ea, quam sal meus ami-eus Appius νεκρομαντια faciebat; inde in vicinia nostra Averni lacus , de animae excitantur ob cura umbra, aperto ostio Alti Acherontis ballo sanguine , imagines mortuorum ;has tamen imagines loqui volant; quod fieri nec sine lingua. nec sine palato, nec sine faucium, laterumve, & pulmonum vi , & figura potest; nihil enim animo videre poterant; ad oculos omnia referebant. Magni autem est ingenii, revocare mentem a sensibus, A Cogitationem a consuetudine abducere. Itaque, credo equidem etiam alios tot saeculis; sed quod litteris extet , Pherecides Syrus primum dixit, animos hominum esse sempiternos: antiquus sane ; fuit enim meo re gnante gentili. 33. Hanc opinionem discipulus ejus Pythagoras maxime confirmavit: qui cum Superbo regnante in Italiam venisset , tenuit magnam illam Graeciam cum honore, & disciplina, tum etiam a ctoritate: multaque saecula postea sic viguit Pythagoreorum nomen , ut nulli alii docti. viderentur . Sed redeo ad antiquos Rationem , illi sententiae suae non serh reddebant, nisi quid erat numeris, aut descriptionibus explicandum . Platonem serunt, ut Pythagoreos cognosceret, in Italiam venisse, & in ea cum alios multos, tum Architam, Timaeumque cognovisse, & didicisse Pythagorea omnia; primumque de antiliorum aeternitate non solum sensisse idem, quod Pythagoras, sed Tationem etiam attulisse ; quam , nisi quid dicis , Pra termittamus, & hane totam Spem immortalitatis ro
1 uest illa mortuorum fatalia , quae est Od. V. si in Alii quae . 33 Servio Tuuio Romanorum Rege Sexto, qui fusdem Tuli torum generis fuit. A. Manut.
22쪽
linquamus. A. An tu, cum me in summam expecta tionem adduxeris , deseris p errare mehercule malo cum Platone, quem ta quanti facias scio, & quemcx tuo ore admiror, quam cum istis Vera sentire . M. Μacte Virtute: ego enim ipse cum eodem ipso non invitus erraverim. Num igitur dubitamus , an,
scut pleraque, sic & hoc quamquam hoc quidem
minime. Persuadent enim mathematici, terram in medio mundo sitam, ad universi coeli complexum , quasi puncti istar obtinere , quod κεντρον illi vocant: Eam porro naturam esse quatuor omnia gignentium Corporum, ut quasi partita habeatit inter se, & divisa momenta; terrena & humida suopte nutu & suo Pondere ad pares anguias in terram, & in mare fe- Tantur; reliquae duae partes, una ignea, altera animalis, ut illae superiores in medium locum mundi gravitate ferantur, et pondere se hae rursum rectis I in eis ni coelestem locum lativo ne, sive ipsa natura soperiora appetente, sue quod a gravioribus leviora Natura repellantur . Quae cum constet , ' perspicuum debet esse , animos . cum d corpore eXcesserint, sive
illi sint animales, idest spirabiles, sive ignei, sublimo
'ferri. Si vero aut numerus quidam sit animus, quot subtiliter magis, quam dilucide dicitur; aut quinta illa non nominata magis, quam non intellecta natura et multo etiam integriora ac puriora sunt, ni a terra Iongissime se efferant. Horum igitur aliquid animus est, ne tam vegeta mens aut in corde, cerebrove , vat in Empedocleo sanguine demersa iaceat. Dicaearchum vero eum Aristoxeno aequali , &condistipulo suo, doctos sanh homines , Omittamus; quorum alter ne condoluisse quidem unquam videtur , qui animum se habere non sentiat; alter ira delectatur suis cantibus, ut eos etiam ad haec transferre co ne tur. Harmoniam autem ex intervallis sonordm nos.
23쪽
se possumus, quorum varia compositio etiam harmonias efficit plures. Membrorum vero stus, & figura Corporis, Vacans animo, quam possit harmoniam ess-cere non video: sed hic 'quidem, quamvis eruditussi, sicut est, haec magistro concedat Aristoteli; canere ipse doceat. Bene enim illo proverbio Graecorum Praecipitur ;Luam qui se norit artem, in hac se exerceat. I Illam vero funditus eiiciamus individuorum corporum, leviam, & rotundorum concursionem sortuitam: quam tamen Democritus concalefactam , & spirabilem , idest animalem esse voluit. Is autem animus, qui, si est
horam quatuor generum , ex quibus omnia constare dicuntur , ex inflammata anima constat , ut potissi- . mum videri video Panaetio, superiora capessat necesse est ; nihil enim habent haec duo genera proni , di supera semper petunt. Ita sive dissipantur, procul a
terris, id evenit; sve permanent, & conservant habitum suum, hoc etiam magis necesse est serantur ad Coelum , & ab his perrumpatur , & dividatur crassus hic& concretus aer, qui est terrae proximus . Calidior est enim , vel potius ardentior animus, quam est hic aer, quem modo dixi crassum , atque concretum ; quod ex eo sciri potest, quia corpora nostra, terreno principio ram genere consecta , ardore animi concalescunt. Accedit, ut eo facilius animus evadat ex hoc ae re , quem saepe iam appello crassum, eumque perrum
pat , quod nihil est animo velocius; nulla est celeritas. quae possit cum animi celeritate contendere . Qui si Permanet incorruptus. suique similis, necesse est ita feratar, ut penetret, & dividat omne coelum hoc, in quo nubes, imbres, ventique coguntur: quod, &humidum, & caliginosum est, propter exhalationes te
ciὶ Versus es ex Aristophane translatus . Ursin .
24쪽
LIBER I. , Iirae. Quam regionem cum superavit animus, nataramque sui similem contigit ; & agnovit : iunctus erannima tenui, & ex ardore solis temperato, ignibus insistit, & finem altius se erirendi facit. Cum enim sui similem & levitatem . & calorem adeptus est, tan-qllam paribus examinatus ponderibus; nullam in partem movetur, Oaque ei demum naturalis est sedes. cum ad sui similem penetravit, in quo nulla re egens aletur, & sustentabitur iisdem rebus, quibus astra sa- stentantur; & aluntur si : Cumque corporis facibus inflammari soleamus ad omnes fere cupiditates; eoque magis incendi, quod iis aemulemur, qui ea habeant, quae nos habere cuplamus et profecto beati erimus, cum, corporibus relictis, & cupiditarem & aemulationum erimus expertes; quodque nunc facimus : cum laxati curis sumus, ut spectare aliquid velimus; & visere, id multo tum faciemus liberius, totosque nos in con templa , robus, Paes c odisque ponemus, propterea , quod & natura inest nientibus nostris insatiabilis quaeisdam cupiditas veri Videndi & orae ipsae locorum illorum, quo Pervenerimus, quo faciliorem nobis eo gnitionem rerum coelestium , eo maiorem cognoscendi cupiditatem dabunt. Haec enim pulchritudo etiamin terris patritam illam, & avitam i ut aie Theophrastus philosophiam , cognitionis cupiditate inee
sam excitavit. Praecipue vero fruentur ea; qui tam etiam , cum has terras incolentes circumfusi erant caliginoe, tamen acie mentis dispicere cupiebant.
Etenim si nune aliquid assequi se putane, qui ostium Ponti viderunt; ω eas angustias. Per quas Pe netravit ea . quae est nominata
- si Stellae aluntur iuxta philosophos, maxime PD-tonicos , humore terreno , iuxta alios nutriuntur Θρωρία
ides speculatione Divinitatis, o Deo fruuntur. Beroal.
25쪽
Argo, quia Argivi in ea, deIecti viri , Vecti, petebant pellem inauratam arietis; si aut ii, qui Oceani freta illa viderunt, Europam , Libiamque rapax ubi dividit unda ;quod tandem spectaculum fore putamus , cum totam terram contueri licebit, eiusque cum situm, formam, circumscriptionem, tum & habitabiles regiones, &rur sum omni cultu propter vim frigoris, aut caloris va- cantes Θ Nos enim ne nunc quidem oculis cernimus ea, quae videmus; neque enim est ullus sensus in corpore, sed, ut non solum physici docent, Verum etiam medici, qui ista aperta & patefacta viderunt, viae quasi quaedam sunt ad oculos, ad aures , ad nares a sede animi perforatae. Itaque saepe aut cogitatione, aut aliqua vi morbi impediti, apertis atqae integris & oculis. & auribus, nec Videmus, nec audimus saὶ ut facile intelligi possit , animum & videre
S audire, non eas partes. quae quasi senestrae sunt animi; quibus tamen sentire nihil queat mens, nisi id agat. & adsit. Quid . quod eadem mente res dissimillimas comprehendimus, ut colorem, saporem , ca lorem, odorem , sonum p quae nunquam quinque nuntiis animus cognosceret nisi ad eum omnia. referrentur , & is omnium iudex solus esset. Atque ea prosecto tum multo puriora , & dilucidiora cernentur . cum, quo natura fert, liber animus pervenerit. Nam nunc quidem, quanquam foramina illa, quae Parend
i Ennii versius ex Euripidis moria risumpti .
sa) Plinius in hane sententiam sic scribit in II. Nat. Hist. Animo vi lewus; animo cernimus ; ocuti, seu vasa quaedam, visibilem eius startem occipiunt , figure . t smittunt: sic maina eogitatio obcaecat obducto intus visiu; sic tu moγbo comitiali aperti nibit cernunt animo caligante. Beroald.
26쪽
ad animuin a corpore, callidissimo artifieio natura fabricata est, tamen terrenis, concretisque corporibus sunt intersepta quodammodo . Cum autem nihil erit praeter animum, nulla res objecta impediet, quo minus percipiat, quale quidque sit. Quamvis copiose haec diceremus , si res postularet, quam multa, quam varia spectacula animus in Iocis coelestibus esset habiturus. Quae quidem cogitans, soleo saepe 'mirari nonnullorum insolentiam philosophorum, qur naturae cognitionem admirantur , eiusque inventori, & principi gratias exaltantes agunt . eunaque Venerantur ut deam . Liberatos enim se per eum dicunt gravissimis dominis, terrore sempiterno , & diurno ac nocturno metu ἔ quo terrore Θ quo me tu 3 quae est anus tam delira , quae timeat ista, quae vos videlicet, si physica non didici sietis. timeretis p Acheruntia templa, alta Orci, pallida Lagi, obnubila. obsita renebris loca, si
Non pudet philosophum in eo gloriari quod haec
non timeat, & quod salsa esse cognoverit 3 ex quo intelligi potest, quam acuti natura sint, qui haec sine dostrina eredituri suerint. Praeclaram autem nescio quid adepti sutit, quod didicerunt, se, eum tempus mortis vcnisset, totos esse perituros. Quod ut sit is nihil enim pugno 3 quid hahet ista res, aut laeta-hile, aut gloriosum p nec tamen mihi sanδ quidquam
occurrit, cur non Pythagorae sit & Platonis vera sententia; ut enim rationem Plato nullam afferret, i vide quid homini tribuam ipsa auctoritate me frangeret: tot autem rationes attulit , ut velle caeteris, si-hi eerte persuassise Videatur. 'ia Sed plurimi contra nituntur, animosque quasi eae
27쪽
pite damnatos, morte mulctant; neque aliud est quid quam, cur incredibilis his animorum videatur aeternitas , nisi quod nequeunt, qualis animus sit vacans corpore, intelligere , & cogitatione comprendere. . Quasi vero intelligant, qualis si in ipso corpore , quae conformatio, quae magnitudo, qui loeus: ut, si iam
possent in homine uno cerni omnia, quae nunc tectaiunt. casurus ne in conspectum videatur animus: an. tanta se eius tenuitas, ut fugiat aetem . Haec reputent isti , qui negant, animum sine corpore se in telligere posse; videbunt, quem in ipso corpore in telligant . Mihi quidem , naturam animi intuenti, multo dissicilior occurrit cogitatio. multoque obsca rror, qualis animus in corpore sit , tanquam alienae domui, quam qualis, cum exierit. & in liberum coe- Ium , quasi domum suam. Venerit. Si enim ., quo1 nunquam vidimus, id quale sit intelligere non possumus; certe & Deum ipsum , & divinum animum , corpore liberatum, eogitatione complecti non possumus. Diea Marcus quidem, & Aristoxenus, quia dissicilis erat animi, quid, aut qualis esset, intelligentia ἡmlhm omnino animum esse dixerunt. Est illud mi-dem vel maximam, animo ipso animum videre ι ει nimirum hane habet vim praeceptum Apollinis , quo monet, ut se quisque noscat. Non enim , credo, id
praecipit, ut membra nostra, aut staturam figuramve noscamus p neque Nos corpora sumus; neque ego tibi haecJdicens, eorpori tuo dico; cum igitur , nosee te, Hicis, hoc dicit, nosce animum tuum: nam Corpus qui dem - quasi vas est ρ aut aliquod animi receptaculam ;ab animo tuo quidquid agitur, id agitur a te . Hanci igitur: nosse, nisi stivinum: esset. non esset hocbaerio Tis cuiusdam animi praeceptum , sic, ut tributum deo sie st-h- -est ipsum . posse cogno ere . Sessi si , q--lia sit mimus, ipse animus nesciet , die , quaeso. ne esse
28쪽
hsse quidem se sciet 3 ne moveri quidem se ex quo
illa ratio nata est Platonis , quae a Socrate est iis Phaedro explicata, a me autem Posita est in sexto libro de Republica . - . , :- Iuod semer movetur, is aeternum est: quod autem morum en alieoi, quoseue ipsum agitatur asun de ; quando uenem habet motus vivendi quoque suem habeat neeesse es, Iolum igitur, quod se ipsium mora, quia nunquam deseritur a se i nusquam ne moveri qui Zem de iν; quin egiam eaeteris, quae movynt- , oic fons, hoc principium es movendi. Principii autem nulla es ori . Nam ex principia oriuntur omnia; ipsum numtem nulla ex-ro adia nasii potes: uermenim esset frin
ripium, quod gigneretur aliunde . Guod stur, ne ostidit quidem unquam: nam principium Nodinctum nec ipsium ab alio renascetur xeo a sm alisa rnraa
eidat omne eoelum i omnirique natura con at necesse est, nec vim titiam nauescatur i qua primo impulis movea tur. Cum pateat iritur, aeternum idi esse i quod se ipsum moveot ι quis est, qui hane natara animis esse trλbutam neget ' Danimum es enim omne, quod pia b agriatur externo . Uuod autem est, animos, id uotu cie'tur interiore. ct suo, nam Mee es propria natura --
mi , atque vis p esar si est una ex omnibus . ora θευ σιδε semper inopstot ι neque nraad certe est is aeter es. Licet concurrant plebeii omnes philosophi, i siet enim ii i qui a Platone.& Socrate, & ab illa fami lia dissident ι appellandi videntur non or αι Dibitu quam tam eleganter explicabunt sed ne hoc quidem ipsum . quam subtiliter conclusum siti intelligent a Seirtis igitur animus so moveri, quod eum sentit . . illud una sentit . se vi sua, non aliena moveri nee accis
29쪽
dere posse, ut ipse unquam a se deseratur; ex quoessicitur aeternitas: nisi quid habes ad haec. A. Ego vero faeile sum passus , ne in mentem quidem mihi aliquid contra venire: ita isti faveo sententiae. M. Quid illa tandem 3 num leviora censes 3 qua declarant inesse in animis hominum divina quaedam nquae si cernerem quemadmodum nasci possent, etiam. quemadmodum interirent, viderem Nam sanguinem. bilem, pituitam, olla, nervos, Venas, omnem deni que membrorum ti totius corporis figuram videor po se dicere, unde conereta, & quo modo facta sitit.
Per animum ipsum, si nihil esset in eo , nisi id , ut
per eum viveremus, tam natura putarem hominis vitam sustentari, quam vitis, quam arboris. Haec enim etiam die imus viveret item si nihil haberet animus hominis, nisi ut appeteret , aut refugeret , id quoque esset et eommune cum bestiis. Habet primum
memoriam, & eam ins nitam, rerum innumerabilium . .
quam quidem Plato. recordationem esse vult superioris vitae Nam in Illo libros qui inscribitur Menon, pusionem quemdam Socrates interrogat quaedam geome trica de dimensione quadrati: ad . ea se ille respondit, ut puer: & tamen ita faciles interrogationes sunt, ut gradatim respondens eo perveniat, quasi geometri ea didicisset: ex quo emei vult Soprates . ut discere . nihil aliud sit, qu m recordari. Quem locum multo aetiam accuratius explicat in eo sermone; quem habuit eo ipso die . quo excessit h vita . Docet enim .
quemVis , qui omnium reram rudis essetvideatur, be ne interroganti respondentem , declarare, se non tum illa discere , sed reminiscendo recognoscere: nee V ro fieri ullo modo posse, ut a pueris tot rerum , at que tantarum insitas , & quasi eousignatas in animis notiones, quas εννοίας vocant, haberemus; tii si anit β, antequam corpus intrasset, in rerum cognitione
30쪽
LIBER L 27 vIgaisset, Cumque nihil esset, ut omnibus locis a Platone disseritur, nihil enim ille putat esse, quod ortytur & intereat, idque solum esse, quod semper tale sit, qualem ideam appellat ille, nos speciem non
potuit animus haec in corpore inclusus cognoscere . cognita attulit; ex quo tam multarum rerum cognitio nis admiratio tollitur: neque ea plan. videt animus, cum tam repente in insolitum, tamquam perturbaeum domicilium immigravit, sed cum se collegit, atque recreavit, tum agnoscit ea reminiscendo . Ita nihil aliud est discere, nisi recordari . Ego autem majore etiam quodam modo memoriam admiror. Quid est enim illud. quo meminimus p aut quam habet vini aut unde naturam non quaero, quanta memoria Si
monides 1 fuisse dicatur , quanta Theodectes sa). quanta is , qui a Pyrrho legatus ad Senatum est missus, Cyneas, i 3 quanta nuper Carneades ivi quanta .
qui modo fuit. Scepsius cia Metrodorus , quanta no - ster t) me memoriae artem primus ostendisse dicitur. A Manat. 1 Aristotelis discipulus, qui tanta memoria fuit, ut semel auditos versus, quamlibet multos, protinus resedidisse dicatur, ct multarum etiam rerum oblivionem
3 Auctores fiunt Plinius, Solinus , ct Seneca, o neam posteis io , quam ingressus Romam fuerat re e. questrem ordinem ct Senatum uomine quemque suo stem salutasse. De eius vero Eloquentia satis multa Phutar.
meadem, atque Metrodoram in I t. de O rat. eum diviva prope egone memoria, arte tamen illius usos praeclare scribit Cicero. Idem. i L
s) Denis eivitas Phrigiae quam quidam Aenae regiam Disse tradunt. Beroald.
