장음표시 사용
21쪽
lier in maledictione Sc in Geplum omni populo, Quod si polluta nonsuerit,erit innoxia 5c faciet liberos. Ista est lex zelotypiae. Ecce quam potens uerbum sit maledictionis, ut etiam si mulier biberit aquas,in quas sacerdos maledicta congessit, & rea fuerit, inflato uentre computrescet
semur eius. Quod si maledictio nihil est, quid ergo praeceptum in filijs De U. Israel Ruben Gad & Aser Zabulon, Dan & Neptatin ut malediceret
excelsa uoce imo per tredecim gradus maledicerent c Et Balac filius Seν phor propterea misit nuncios ad Balaam ut malediceret populo Israel
Numh is dicens: Noui Φ benedi has sit cui benedixeris, & maledictus in quem
4.Reg Σ maledicta congesseris. Sed & de Heliseo legitur, cum ascenderet in Bothel per uiam pueri parui egressi sunt de ciuitate et illudebat es dicentes: Ascende calue ascede calve. Qui cu respexisset uidit eos et maledixit eis in nomine domini: Egressim sunt duo ursi de saltu & Iacerauerat ex his quadragintaduos pueros. Et id Helias Tesbites cu sederet a uertice montis dixit quinquagenario Si homo Dei sum descendat ignis de coelo N deuoret te Sc quinquaginta tuos.Descendit ergo ignis de coelo &deuorauit illum et quinquaginta eius. Iterum misit principem quinquao genarium tertium,& quinquaginta qui erant cum eo. Qui cum uenisi
set, ruauit genua contra Heliam et precatus est eum N ait:Homo des noli despicere animam meam,& animas seniorum tuorum, qui mecum
sunt.Ecce descedit ignis de coelo 8c deuorauit duos principes quinqua penarios primos Sc quinquagenos qui cum cis erant. Hac freti fiducia Lue s diispuli domini,dicunt: Domine uis dicamus ut ignis descendat de coe
lo & consumat illos. od si sorte quispiam cupiat ex nouo testamenyto decerpere testimonium, uideat is quomodo dominus exierit a Bethamr. I . nia, Et cum uidisset a longe ficum habentein soliaMenit si quid sorte in
ueniret in ea. Et cum uenisset ad eam nihil inuenit praeter solia. Non emerat tempus ficorum. Et respondens dixit ei: Iam non amplius in aeteronum ex te fructum quisquam manducet . Et cum mane transirent uides
runt ficum aridam facta a radicibus.Et recordatus Petrus dixit ei: Rabyhi ecce ficus cui maledixisti aruit. Nolo hic immorari diutius . ut Iosiae imprecatus sit & maledixerit uirum qui sdificauerit ciuitatem Hiericho. t RQ . Et ut etiam Saul sub maledictione iusserit ne quis panem ederet usq; ad uesperum. Sed N in utro testamento anathema, locum habet excelsubta , lentissimum, atque adeo ut apostolus Paulus Romanis, Corinthijs ML .M. iis Galatis comemoret 8c maxime scribens Corinth as:Si quis inquit non Gala. amat dominum nostru Iesum Christum, sit anathema maranatha. Promisanatha dicunt et legunt Hebraei mucramalta quod ultimum maleo dictionis uerbum est, & in numero tantum habet quot sunt ossa in hoamine, quasi hac sua maledictione tantum indicare uelint, quod non se aut esse debeat in homine os aliquod quod maledictioni no subiaceat. Cum itaq; ex utro* Testamento tam ueteri u nouo iam palam ostenρ sumsit,quod maledictiones non paruam uirtutem habuerint ac habeo
antiadmiratione dignissimum est quo nam pacto fieri possit ut prote
22쪽
rui&per elae ac inuerecundae frontis homines, audeant inter Chri/sibanos in tantum absolutam necessitatem extollere, ut dicant ex e
dem absoluta necessitate euenire omnia. Proh pudor, & grande ne Phas aduersius eum qui bene omnia fecit. Surdos enim sedit audire, M mutos loqui. Si ex absoluta necessitate eueniunt omnia, Nihil ergo pro fuerunt aut post hae poterunt prodesse consilia.
mon re docet Qqui sapiens est, audit consilia. Et qui .gunt proue. Q. omnia cum cosilio, reguntur sapietia,& cogitationes dissipans Proue. 0 tur ubi non est consilium: ubi uero sunt plures consiliarit, confirmanatur. Repetitis deni Q uicibus docet,ibi multam esse salute ubi multa cos P Π u. silia. Loquens etiam filio suo dicit: Si intrauerit si pientia cor tuum, & piis. 'Gentia animae tuae placuerit consilium custodiet te & prudentia serita hii te ut eruaris a uia mala,& ab homine qui peruersa loquitur. Haec si uera sunt, quomodo poterit stare necessitas absoluta Filii Iacob uo Iuerunt occidere Ioseph sed Ruben dissuasit consilio suo. Ioseph consiis Gene. D. ivit Pharaoni ut prouideret sibi uirum sapientem Nindustrium, quem
praeficeret terrae AEgypti, & placuit Pharaoni consitum & cuncti s mi nistris estis. Dedit oc Ietro sacerdos Midian, nunc Raguel nunc Hobab E,6 scognominatus,socer Mosi, consilia ipsi Mosi. Habuit & Roboam dus 3. Reg. plex consilium Duorum dc iuniorum. & scilicisssime cessisset ei, si accesisisset seniorum consilio. Dedit Sc Iosaphat consilium populo. Et ipse Io i .
ab consilium dedit ac dissuasit regi David numerare populum. Et iam δ ipse Danies ad Nabuchodonosor regem, Consilium meum,ait,placeat Din. . tibi et peccata tua eleemosynis redime. Et Assuerus ille rex qui regnauit Ester i. ab India usq; Athiopiam centum uiginti septem prouincias, ullis est consilio Mamuchae & placuit consilium eius regi. ac principibus secit iuxta consilium. Scribit 8c Esaias de consiliariis Pharaonis Quod si nest Eaidi. cessitas absoluta rerum omnium causa & actrix est iam ad nihilum uale hunt consilia, Sc ad nihilum ultra consiliarii proderunt, nisi in perinde missi. s. ut sta infatuatum mittantur soras,8c conculcentur ab hominibus. Vbi ψ . nunc ergo stabit, quod scriptura constitit: Consiliarius sit tibi unus de mille iod si aduersarii cupiant audire de thesauro scripturae non se= i. Conritum uetera sed & noua audiant Paulum qui Paulini esse uolunt. De uirginibus praeceptum domini,inquit non habeo,consilium autem dossit iterum .Beatior erit si sic permans it secundum consilium meum. Et talhens Philemoni sic ait: Volueram Onesimu mecum detinere, ut pro te Phile mihi ministraret in uinculis euangelii. Sine consilio autem tuo nihil uo tui facere, uti ne usui ex necessitate sonu tuum esset, sed uoluntarium. Ecce in rebus multis Paulus dedit consilium: hic uero a Philemone accipit consilium, ne bonum uideatur egisse ex necessitate. Qui itaque o
23쪽
a o A N. FABRI EPIsco P I v IEN. LIBER
qus non poterunt stabilire. Gratulor ipse mihi Q ego non sedi cum lioeconsilio uanitatis.Et beatus erit uir qui non ab itin consilio impiorum, reuera horum hominum qui sine Deo sunt & docere non lar dant, omnia ex abistula necessitate fieri δc euenire. Si ex absoluta necessitate eueniunt omnia frustra ergo fiunt 8c data sunt praecepta. CAP. via v I TAM pertinaciter in eo perstant, , ex absoluta necessitas te eueniant omnia, uelint nolint hoc sentire coguntia , Q seu; stra sint praecepta quae praecepit dominus. Commemorat auo
tem in genere passim implura,quod praecepta seruanda sint. Sic enim dominus ait: Facietis iudicia mea 8c praecepta mea sis bitis, Sc ambii; labitis in eis ego dominus deus uester. Custodite leges meas at iudi cia,quae faciens homo uiuet in eis. Tale quid etiam in Evangelio domi nus docuit dicens: Si uis ad uitam ingredi, serua mandata. Et quemad modum describit Marcus cu interrogaret ille qui praecurrerat dicens: Magister bone quid faciam ut uitam petoenam precipiam: Iesus dixit ei: praecepta nosti: Et Ecclesiastes sapientissimus omnium quasi breui copendio totam uitam hominis declarare uolens inter caetera dicit.Deum time 8c mandata eius custodi. Mandatum enim diri lucerna est 5c Iuri QS si pendet ex abs bluta necessitate omnia uidere no possum,ad quid Iegitima haec praecepta Dei data sint, multo minus quid toties incuset Deus,quare transgressi sint praecepta eius,uci etiam quid in Evangelio disputetur F sit primum mandatum in lege uel quod sit madarum nosuum quod dederit dominus.Sed et si praeceptis in Evangelio nullus est locus quomodo qusso docuit Christus: Si diligitis me, mandata mea seruate Et, cum feceritis omnia quae prscepta sunt uobis dicite serui suomus inutiles. Aut quo potuit Christus mandatu patris pdicare uita aeternk Quod si uere dixit quemadmodu ipsissima ueritas n5 nisi uia ueritastis docere potuit, Hoc est praeceptum meu ut diligatis inuice sicut dilexi vos, omodo potuerunt huic obedire praecepto apostoli, si absoluta necessitate ligati uel obstricti fuerunt Praecepit ita Deus homini iam in paradisum uoluptatis locato ut ex omi ligno paradisi comederet, de ligno scientiae boni Sc mali ne comederet. Praecepta dedit Noae simul et Abrahae Sc patribus ali js uoluit etiam ac praecepit, ut praecepta seruaorent Sed seruare non potuerunt si necessitati absolutae subiecti fuerunt. Cognouit haec propheta ille regius,dum diceret: Propter uerba labios rum tuorum ego custodiui uias duras. Et Paulus inquit circumcisio nishil est & praeputium nihil est, sed obseruatio mandatorum des. Et in hoc scimus quoniam cognouimus Christum, si mandata eius obserua; mus. Et hoc est madatu cius, ut credamus in nomine fili j eius Iesu Chrism,ia diligamus alterutrum, sicut dedit mandatu nobis. Et qui seruat mandata esus in illo mane N ipse in eo. Ecce quomodo necesse est, ut non modo credamus,sed ut diligamus alterutrum , 5c mandata custo
ciamus.Non autem potuerunt struari mandata,si regnet di supremum dominium
24쪽
dominiit habeat absoluta necessitas. Quid dicam si necessitas absoluta per omnia praeualet, ad quid ualuit, fid Paulus & SylM P perunt cu= Act.i .is. stodire praecepta Apostoloru& isuorum s Aut quomodo tradebant custodire dogmata quae erant decreta ab Apostolis 8c Senioribus qui erant Hierosolymis Et Paulus ad eos scribens qui fuerant in Thessalo= a. a
nica Macedoniae quomodo scribit Scitis que prscepta dederim uobis. Et iterum:Fratres state et tenete traditiones quas didicistis a me siue per x Thessi. sermonem sue per epistolam.Et ad quid profuit Salomonem filio suo direre Fili mi si susceperis flamones meos,& mandata mea absconderis οὐ tapenes te ut audiat sapientiam auris tua, inclina cor tuum ad cognoscens dam prudentiam. Si enim sapientiam inuocaueris et inclinaueris cor tuum prudentiae si qussieris eam quasi pecunia, & sicut thesauros effodoris illam tunc intelliges timorem domini de Qentiam Dei inuenies quia dominus dat sapientiam & ex ore eius prudentia Sc stantia. Custodiet rectorum si lutem et proteget gradierites simpliciteris Titans stinitas iustitiae S uias sancitorum custodiens. Tunc intelliges iustitiam 8c iudicisum & aequitatem, Sc omnem stinitam bonam. Si intrauerit sapientia
cor tuum et Sentia aninas tuae placuerit,consiliu custodiet te et prudentia seruabit te ut eruaris a uia mala et ab homine qui peruersa loquitur. Qui relinquunt iter rectu,& ambulant per uias tenebrosas. Qui laetansttur cum male secerint,& exultant in rebus pessimis. quoru uiae peruer= Vsae sunt,& infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena 8c ab extranea quae mollit sermones suos, Sc relinquit ducem pubertatis suae et pacti dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus eius, Sc ad inferos semitae ipsius. Omnes qui ingrediuntur ad eam no reuertentur, 'nec apprehendent flanitas uitae. Ut ambules in uia bona, & calles iusto rum custodias. Qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices per manebunt in ea. Impin uero de terra perdentur & qui inique agunt a serentur ex ea.Iam quis non uidet Salomonem filio suo disciplinae prae cepta dedisse in hunc finem ut seruaret ea uod si seruare non poterat. 8c sola necessitas absoluta praeualuit, nonne frustra est & in uentum discitur quicquid es praeceptum est. Et ad quid pertinebat, Gabetum M Thob. io.
uxorem eius filiam nunc abituram monere, ut honoraret soceros dili νneret maritum, regeret familiam, gubernaret domum, ipsam irreprehensibile exhiberet si necessitati abiolutae subiectanit c Falsum est ita iterum, quod de absoluta necessitate tam pertinaciter Sc adeo temere docet aduersarii. Accedit his omnibus Φ sine fruge sine ullo proseetia toties in scriptura sancta ex ore domini depromptu legimus: praecipio
uobis, lisc mando uobis haec sunt legitima mea mandata me ceremo
niae praecepta mea. Nam id frustra praecipitur quod assequi ac tenere non potes. Et quomodo Paulus ait: De uirginibus praeceptum domi' i ci, ni non habeo consilium autem do,&, non ego praecipio sed dominus.
Quod si haec nihil sunt & nihil operantur sed sola praedominatur absoluta necessitas,restatut expungamus ex biblicis scripturis prscepta oma C o reddu
25쪽
N reddamus chartas uacuas. Nam omnino nullus relinquitur locus praeceptis ubi praeualet absoluta necessitas. Quid enim praeceperis ab homine seruandum quodcu* honestum aut utile, si quod praecipitur Augdib. nemo potest, quando in rebus Omnibus in aduersarris contenν comin. dentibus, regina ac domina est ipsa absoluta necessitas De quare sienichsos. loquitur diuus Aurelius Augustinus: Quis non clamat,inquit stultum P esse. praecepta dare ei cui liberum non est quod prscipitur facere Sc inis quum esse cum damnare, cui non fuit potestas iussa complere Et has
iniustitias M iniquitates miseri no intelligunt deo se adscribere. Sed O
uerum est,nisi & dominum dare praecepta 8c animas liberae esse uolum latis & malum naturam non esse, Sed esse aversionem a Des praeceptis.& esse iustum iudicium des quo damnet peccantes. Condicionaliter dictis et praecepta non modo manifeste pro'hant in homine liberum arbitrium, Sed N opinionem quae est de absoluta necessitate totam confundunt 8c damnant.
i o vi s fideliter ac diligentcr adhaesmi his quae in scripturissianctis uel dicta uel praecepta sunt certo deprehendet plera sub conditione & conditionaliter praecepta esse. Sic enim doρ Leuit in minus ait: Si in praeceptis meis ambulaueritis. Si audicris uocem domis LMd P - quod rectum est coram eo seceris, Sc obcdieris mandatis esus custodicrito omnia praecepta illius cunctum laborem quem posui E Od. st in AEgypto non inducam super te. Si ergo audieritis uocem meam 3ccustodieritis pactum meum eritis mihi peculium de cunctis populis.Sie ulmo autem in Leuitico staptum est: Si in praeceptis meis ambulaueritis, &mandata mea custodieritis 5c feceritis ea . dabo uobis pluuias tempori'bus suis, et terra gignet germen situm. N pomis arbores replebuntur. Apprehendet minuim tritura vindemiam, & vindemia occupabit sesi mentem,& comedetis panem uestrum in saturitate,& absin pavore habitabitis in terra uestra. Dabo pace in finibus uestris, dormietis N non erit qui exterreat. Auferam malas bestias, & gladius non transibit teraminos uestros.Persequemini inimicos uestros & corruet coram uobis. Persequentur quin de uobis centum alienos, Sc centum ex uobis de/cem milia. Cadent inimici uestri stadio in conspectu uestro. Respiciam
uos Sc crescere faciam multiplicabimini,& firmabo pactum meumum hiscum.Et comedetis uetustissima ueterum M uetera nouis superuenientibus prothcietis. Ponam tabernaculum meum in medio uestri, 8c non abriciet uos anima mea. Ambulabo inter uos, & ero uester deus. uos eritis populus meus.Ego dominus Deus uester, qui eduxi vos de terra AEgyptiorum ne seruiretis eis, & qui confregi catenas ceruicum uestra/rum ut incederetis erecti. od si non audieritis me nec feceritis omnia mandata mea si spreueritis leges meas. 8c iudicia mea contempserius, ut
no faciatis ea qus a me Gstituta sunt, & ad irritu perducatis pactum meum,ego quoq; haec faciam uobis: Visitabo uos u lociter in egestate et ar
26쪽
lare: qui consciat oculos uestros,& consumat animas uestras . Frustrata esis sementem, quae ab hostibus devorabitur. Ponam faciem meam contra uos, & corruetis coram hostibus uestris, & subiiciemini his qui
oderunt uo Fugietis nemine persequente.Sin autem nec sic obedieritis mihi, addam correptiones uestras septuplum propter peccata uestra, Mconteram superbiam duriciae uestrae. Daboq; coelum uobis desuper si1 cut serrum, & terram aeneam. Consiimetur incassiim Iabor uester, non Proseret terra germeia,nec arbores poma praebebunt . Si ambulaueritis cx aduersio mihi nec uolueritis audire me, addam plagas uestras usq; in septuplum propter peccata uestra emittamque in uos bestias agri, quae consumant uos & pecora uestra,& ad paucitatem cuncta redigant, dessertaeque fiant uiae uestrae. Quod si nec sic uoluerisis recipere distipli nam sied ambulaueritis ex aduerso mihi ego qu0que contra uos aduerastis incedam,S percutiam uos septies propter peccata uestra, inducanasque super uos gladium ultorem foederis mei. Cumque confugeritis in urbes mittam pestilentiam in medio uestri & trademini hostium mani bus. Postu confregero baculum panis uestri, ita ut decem mulieres in uno clibano coquant panes,8c reddant eos ad pondus,5 comedetis Scnon saturabimini. Sin autem nec per haec audieritis me, sed ambulaueritis contra me,& ego incedam aduersus uos in furore contrario & corripiam uos septem plagis propter peccata uestra,ita ut comedatis carnes filiorum uestrorum & filiarum uestrarum.Destruam excelsa uestra & si mulacra confringam.Cadetis inter ruinas idolorum uestrorum, & abominabitur uos anima mea in tantum ut urbes uestras redigam in solitu dinem Sc deserta faciam sanctuaria uestra nec recipia ultra odorem suauissimum . Disperdainch terram uestram, & stupebunt super ea inimici uestri cum habitatores illius fuerit ita Vos autem dispergam in gentes Scevaginabo post uos gladiu eritq; terra uestra deserta & ciuitates uestrae dirutae.Ecce quam late 8c aperte deus promiserit prosperos 5c sectices euentus rerum,si audierint,si obedierint,si secerint si deniΦ mandata custodierint ac opere compleuerint filii Israel: E diuerso autem exitus pia ne & per omnia insectices minatur dominus,si non audierint,aut si non obtemperent ac mandata seruauerint t Deuteronomii uolumen hisce Drecis
conditionalibus totum resertum est.Si enim audire nolueris uocem dos
mini Dei tui, ut custodias 8c facias omnia mandata eius Sc ceremonias quas ego pNcipio tibi hodie uenient super te omnes maledictiones MA& apprehendent te: Maledictus eris in ciuitate maledictus in agro masledictum horreum tuum & maledictae reliquiae tuae. Maledictus seu cti, uentris tui Sc fructus terrae tuae, armenta boum tuorum 8c greges Ouii tuarum. Maledictus cris ingrediens & maledictus egrediens. Mittet dominus super te laniem Sc estiriem 5c increpationem in omnia opera tua quae tu facies, donec conterat te 8c perdat uelociter propter
adinventiolies tuli pessimas, in quibus resiquisti me. Adiungat tibi Dominus pestilantiam lime e consimat te de terra ad quam ingredieris pos
27쪽
I o A s. r A 8 R I E p com v I g u. L I3 E Rsdenda.Percutiat te Dominus egestate,sebri 3c frigore, ardore Sc aestidc aere corrupto ac rubigine, M persequatur donec percas. Sit coelum quod supra te est aeneum,& terra quam calcas ferrea. Det dominus imobrem terrae tuae puluerem, & de coelo descendat super te cinis donec coleraris . Tradat te dominus corruentem ante hostes tuos. Per unam uisam egrediaris contra eos,& per septem fugias dispergaris per omnia regna terrae, sit cadauer tuum in escam cunctis uolatilibus cocli dc be ms terrae,& non sit qui abigat.Percutiat te dominus ulcere Agypti,dc Partem corporis per qua stercora digerutur,icabie quo Sc prurigine, ita ut curari nequeas. Percutiat te dominus amentia et caecitate ac furore mentis, Sc palpes in meridie sicut palpare solet coecus in tenebris,&no dirigas uias tuas. Omnio tempore calumniam sustineas, 5c opprimaris uiolentia, nec habeas qui liberet te. Uxorem accipias 8c alius dormiat cum e Domum aedifices,& non habites in ea. Plantes uineam, & non
uindemies eam. Bos tuus immoletur coram te,& non comedas ex eo.
Asinus tuus rapiatur in conspectu tuo Sc non reddatur tibi. Oves tuae dentur inimicis tuis 8c non sit qui te adiuuet. Filii tui & filiae tuae tradantur alteri populo uidentibus oculis tuis 3 deficientibus ad conspectum eorum tota die,& non fit fortitudo in manu tua. Fructus terrae tuae Scomnes labores tuos comedat populus quem ignoras, 5c sis semper calumniam sum nens,& oppressus cunctis diebus, Sc stupens ad terrorem eorum quae uidinunt oculi tui . Percutiat te dominus ulcere pessimo in genibus & in suris sanario non postis a planta pedis usque ad uerticem tuum.Ducetque te dominus Sc regem tuum quem constitueris super te in gentem quam ignoras tu M patres tui,& seruies ibi di js alienis, ii gno Sc lapidi, 8c eris perditus in prouerbium ac mulam omnibus po/pulis ad quos te introduxerit dominus. Scinente multa iacies in terram,& modicu congregabis quia locusts devorabunt omnia. Vineam plantabis et fodies,et uinum non bibes,nec colliges ex ea quippia, quoniam uastabitur vermibus. Olivas habebis in omnibus terminis tuis, Sc non ungeris oleo quia defluet 8c deperibui.Filios generabis 8c filias,&non frueris eis, quoniam ducentur in captiuitatem. Omnes arbores tuas de fruges terrae tus rubigo consum'. Advena qui tecum uetiatur in terra. ascendet super te eritque sublimiorim autem descendes N eris inferior. Ipse foenerabit tibi, Zc tu non semerabis ei.Ipse erit in caput Sc tu eris in caudam. Et venient super te omnes maledictiones istae, Sc persequentes apprehendent te, donec intereas, quia non audisti uocem domini Dei tui,nec seruasti mandata eius Sc ceremonias quas prscepit tibi. Et erunt in te signa atq; prodigia & in tantiae tuo uset in seinpiternum,eo quod non seruieris domino Deo tuo in gaudio cordisque laeticia, propter rorum omnium abundantiam. Seruies inimico tuo que immittet tibi do minus in sanie & siti & nuditate 5c omni penuria. 8c ponet iugum ferreum super ceruicem tuam donec te conterat. Adducet dominus sit
per te gentem de longinquo dc de extremis terrae finibus, in similitudonem aquilae
28쪽
nem aquils uolantis cum impetu, cuius linguam intelligere non possis, gentem procacis limam, quae non deserat seni nec misereatur paruuli Scdeseret fructum iumentorum tuorum, ac fruges terrae tuae donec intereas, & non relinquat tibi triticum, uinum Sc oleum armenta boum, &greges ovium,donec te disperdat & conterat in cunctis urbibus tuis,&destritantur muri tui firmi at* sublimes in quibus habebas fiduciam in
omni terra tua. Obsideberis intra portas tuas in omni terra tua, quam
dabit tibi dominus Deus tuus,& comedes sevctum uteri tui, & carnes filiorum & filiarum tuarum quas dederit tibi dominus Deus tuus in angustia et uastitate qua opprimet te hostis tuus. Homo delicatus in te et luxuriosus ualde inuidebit seatri suo et uxori quae cubat in sinu suo, ne det eis de carnibus filiorum suorum quas comedet, eo quod nihil aliud habeat in obsidione et penuria qua uastauerint te inimici tui intra omes portas tuas.Tenera mulier et delicata qus supπ lctram ingredi non ualebat nec pedis uestigium figere propter molliciem et teneritudinem ni miam inuidebit uiro suo qui cubat in sinu eius super fit 3 et filis carnibus et illuuiae secundinarum, quae egrediuntur de medio sotinorum esus, et super liberis qui eadem hora nati sunt. Comedent em eos clam propter rerum omnium penuriam in obsidione et uastitate qua opprimet te ini/micus tuus intra portas tuas. Nisi custodieris et feceris omnia uerba te gis huius quae scripta sunt in hoc uolumine, et timueris nomen eius gloriosum et terribile hocin,dominu Deum tuum, augebit dominus playgas tuas,& plagas seminis tui plagas magnas & Perseuerantes infirmitates pessimas N perpetuas, Zc conuertet in te omiam afflictiones Agypti quas timuisti,& adhaerebui tibi. Insuper 8c uniuersos languores N playgas quae non sunt scriptae in uolumine legis huius, inducet dominus super te donec te conterat, Sc remanebitis Pauci numero, qui prius cratis sicut astra cocti prae multitudine, quoniam non audistis uocem domini Des uestri.Et sicut ante laetatus est dominus super uos, bene uobis facisens uosin multiplicans sic laetabitur disperdens uos atq; subuertens, ut
auferamini de terra ad quam ingrediemini possidendam. Disperget te
dominus in omnes populos a summitate terrae usq; ad terminos eius et
seruies ibi d is alienis, quos & tu ignoras N patres tui, lignis & lapidi hus. In sentibus quoq; illis non quiesces,necp erit requies uestigio pedis tui.Dabit enim tibi dominus ibi cor pauidum, Sc deficientes oculos,&animam consumptam moerore et erit uita tua quasi pendens ante te. Timebis nocte et die, et non Gedes uitae tuae. Mane dices: Quis mihi det Hesperum et uespere,quis mihi det mane proptoe cordis tui formidine qua terreberis, et propter ea quae tuis uidebis oculis. Reducet te domi nus classibus in Agyptii per uiam de qua dixit tibi,ut eam amplius non Dideres. Ibi uederis inimicis tuis in seruos et ancillas,et no erit qui emat. Tale quid et diuinus ille propheta Esaias breuissimis uerbis expresisse Didetur:Si uolueritis et audieritis me inquit dominus bona te se comes
detis: inod si nolueritis, et me ad iracundiam prouocaueritis, adius
29쪽
Hi em. γ deuorabit uos quia os domini locutum est. Simile &Hieremias *pe re petitum habre, dicens:Si benedixeritis uias uestras &c. Si seceritis iudi cium, habitabo uobis bim.Et si audicritis me dicit dominus .Et ita comi Pani 1s. mune 5c tritissimum est audire quo legituriSi qusseris dominum inue/α.Para. i . es eum.Si autem dereliqueris eum, proinciet te in aeternum. Si derelique
a. '' - 3o ritis eum ipse derelinquet uor.Si reuersi fueritis. Si perseueratis.Si timuistis: eritis dominum5 se uteritis ei.Si ambulaueritis, si audieritis uocem do, . u. mini si in urjs eius ambulaueritis. Vt iam fastidios ina sit ea omnia ex ora Zacchae 3 dine replicare. Haec tamen omnia ad nostram do strinam scripta sunt. Datur enim ex his omnibus ediscere, conditionaliter, atque hoc pacto inscepta dari ut si uelimus,si persecerimus, Nopere compleamus:alioqui superuacanea, irrita & tandem ludibrio essent ac forent praecepta mandata, testimonia, Sc quicquid id genus est;quod iussu ac praecepto domini mandatum est. Nam inter caetera & hoc est quod Dauid ad Para. M. Salomonem ait:Tunc perficere poteris si custodieris mandata et iudicia squae praecepit dominus Mosi, ut doceret Israel. Talibus conditionaliν
Matth. is. bus etiam Euangelium nequaquam uacat & caret. Si enim, inquit do' minus peccauerit in te frater tuus uade Sc corripe eum inter te Nipsum solum .si te audierit lucratus cris fratrem tuum. Si autem te non audiori adhibe tecum adhuc unum uel duos, ut in ore duorum uel trium tesmum stet omne uerbum .Quod si no audierit eos dic ecclesiae. Si autem ecclesiam non audierit, fit tibi sicut ethnicus M publicanus. Amen dico uobis, quaecunque alligaueritis super terram, crunt ligata H in coelo.& quaecunq; solueritis super terram, erunt soluta Rin coelo. Iterum diaco uobis, quia si duo ex uobis cosen misit super terra de omni re quam' cunque petierint fiet illis a patre meo qui in cosis est. Vbi enim duo uslatii in congregati sunt in nomine meo ibi sum in medio eorum .Et tunc amici mei estis si feceritis quae ego prscipio uobis. Si quis in me non manserit mittetur foras sicut palmes N arescet & colligent eum N in ignem mittent Sc ardebit. Si manseritis in me Sc uerba mea in uobis manierint, quodcunque uolucritis petetis & fiet uobis. Quae quidem omnia cum ita se habent,ut praesti pia quadam conditione subsistant qu6 nunc σνgo quippiam aliud affirmare possumus, u ut hoc facere N illud omittore, hoc sequi, illud negligere sit in potestate uoluntatis nostrae, quae ad bonum semper adiuuatur a domino Nam ille ipse est qui in Apocalys Apoc. 3. psi loquitur ac dicit: Ego sto ad ostium Sc pulso si quis me intromiserit . intrabo.Ecce quod dicit ego pre gratiam sto,&pulso per gratiam Noergo necessitati absolutae subiecti stimus, alioqui etiam ipsum Cain seu
Gen. q. stra interrogassct dias dicens: Quare iratus es, S cur concidit facies tua None si bene egeris, recipies Sin aut male statim in soribus peccatu tuuaderit Videat modo hi qui iam gloriatur sese dialecticos esse perspicacissimos, ne dica exercitatissimos, ut inter se conueniant recentes & totide innovationii & nouaru sectarum haeretici, quorum nonnulli nullam Gdiuonalem in rebus uel gestis uel gerendis admittutilaterea tamen gloρriantur
30쪽
ro A M. FABRI EPIsco PI VIEN. LIBERmantur se expertos imo prudentissimos 8c oculatissimos esse, in his qus ad uirtutes pertinent, hoc uirtutis esse ut habentem perficiat Sc opus es iis laudabile reddat. Quod si haec non praestiterint,iam rogo quem dixeris probum quem honestum quem iustu,si cuius probitas, honestas. iustitia laudari non potest ne* debet Et qucm unquam probabit uiruhonum uirum H iustum ulla aetas si liberum arbitrium nihil ex des gratia fecerit aut facere poterit, per omnia in aduersum absoluta necessitate praeualente ut Lutherus & tuae farinae ac sectae homines predicani Quisquis absolutam necessitatem approbat ac ponit, facit iniustum esse Deum. c AP. V I I I.
vs TVM EssE DEUM, 8c quod reddat unicui secundum opera eius tota scriptura clamat. Iustus enim dominus, & tu stitias dilexit equitate quo uidit uultus estis. Iustus est in os milibus uris suis iustus in omnibus operibus suis, ustus in omnibusquς Dahir fecit iuste deni disiponit omnia.Sed qui ponunt absoluta necessitatem Daniel. 3. hac rati5e deii iniustu faciunt, quod propter peccata legutur inflicts pce Sapiaa. ns. Quod si peccatum euitari non poterat, iam qu6 propter peccatuis qui iustus est affligit homines Nonne cu punit et affligit eos qui peccatuisitare no poterant recte dicetur nocente absoluere Scinnocente codemnare Causam autem poenarum esse peccatum scriptura doce Sic enim Gene.3.
ad Adam dominus ait: Quia audisti uocem uxoris tuae 8c comedisti de
ligno ex quo praeceperam tibi ne comederes, maledicta terra in opere tuo.lia laboribus comedcs ex ea cunctis diebus uitae tuae spinas & tribulos germinabit tibi,& comedes herbas terraeo sudore uultus tui ucsseeyxis pane tuo donec reuertaris in terram, de qua sumptus es quia puluis
es , Sc in puluerem reuerteris. Ecce peccatum,non absoluta necessitas
huius maledictionis causa fuit. Id quod & diuus Apostolus Paulus hisice uerbis testatus est: Sicut per unum hominem peccatum in hunc mulas RQ λς dum intrauit & per peccatu mors, & ita in omnes homines mors perφtransiit in quo omnes peccaucrunt, ui ad legem enim peccatum erat in naudo. Et iterum: Sicut per unius delictum multi mortui sunt multo
magis gratia dei,ct douum in gratia unius hominis Iesii Christi in plures
abundauit. Et non sicut pcr unum peccatum ita & donum. Nam iudi cium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in iustificationem. Si enim unius delicto mors regnauit per unum, multo magis abundantiam gratiae, & donationis N iustitiae accipientes in uita regnabunt per unum Iesum Christum.Igitur sicut per unius deli; Onim in omnes homines in condemnationem sic N per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem uitae. Sicut enim per inobedientia unius hominis peccatores esstituti sunt multi, ita N per unius obedientiam, iusti constituentur multi.Lex autem subintrauit, ut abundaret delictum. Vbi autem abundauit delictum superabundauit 8c gratia ut sicut regnauit peccatum in mortem, ita & gratia regnet per iustitiam in uitam aeternam,per Iesam Christum dominum nonrum. Quis ex his nonti b. C iiii uidebis
