장음표시 사용
421쪽
modis, heredes an legatarii conjuncti sint. He- Certa au. redibus etiam invitis accrescit: legatarius non rem fungnisi volentibus. Si quod relictum est,non eonsistat, ct pro non scripto habeatur, apud here. des, a quibus est relictum,si remaneat, remauet legatari pro portionibus haereditariis. Apud legata- osve eonis rios, si ab iis relictum apud eos maneret, rema- Iunctos: neret pro virilibus partibus. Haec nullis pro- quie bobes bationibus consirino, quia certa sunt Sed α β νJustiniano placuit vetus quoddam discrimen, cum quaeritur, an quae deficiunt vel non comsistunt, ad alium transeant cum suis oneribus de conditionibus. Primum enim distingui- Simul di. tur, utrum aliquid deficiat, quod alteri accre- serimen scat id enim cum suis oneribus accrescii, an inter con vero a principio non consistat, ct pro non scri 'pio habeatur.. Id enim: sine onere remanet a ipud eum, apud quem remanet. Excipi tamen 2 pHisen duos speciales casus fatetur Justinianus, ct ait, pio monia iussisse ut si in Pandectas etiam referrentur. consistem Relatos i eas esse fateor: ix alterum quidem duobusJocii. Paulus i. vlt. de his, quae pro . 2 ρή μ'
non script. hab. Quod quis inquit sibi a seri pserit, si alii restituere a testatore jussus est: Σι is,
cum onere fideleolmnissi id apud haeredem eoibtis remanet, quamvis pro non scripto sit. Idein non sierva. Paulus hoc rursus repetit I. i I. g. ult. Ad leg. tu , Corn. de falis Ulpianus alterum easum expo. o b ς - 'nit in l. 26. g. si pro non scripto, de fideicom. liberi. neque obscura est ratio singularis in eo juris, cum manifestus sit favor libertatis. Ne
que vero est praetereundum, quod Justinianus Aa 3 mi,
422쪽
uussisse se hosce duos singulares casus Pandectis squam vocat compositionem juris novi, alcribi, ne eorum causa quis cogeretur Ve teris iuris prolixitatem revolvere. Quo sane Orgumento usa sunt docti quidam homines, ut probarent salsam esse calumniam, qua vulgu justinianum nostrum quafi veterum Iuriscou. ultorum libros flammis mandasset, onerant. Credo equidem. cum hanc ederet constitutionem , adhuc superstites fuisse Pauli & Ul. Plani commentprios, quibus non multo ante in Pandectis consarcinandis tam liberaliter usus Tribonianus erat. Quid postea factum sit. nescio. Sed quicunque tandem casus illa monumenta tanquam caduca pessum dederit, do. Ieo ea intereidisset neque aliud possum,quam im dolere vehementer. Si consilio Tribonianiis; se,. factum Hest, equidem tam barbarum cousi. m Iurat lium non laudo : sed cautum tamen fuisse n.
mnilla ι. t r. Nam si integri extarent veterum Pru-disem dentiam libri. quam multa Τriboniani in Pan. Pen is,*μ flectis faeinora deprehenderentur, quae nunc
2ιον tati 'Rος*pi, Seutenti re nuper inventa Ulpia. eis urebis ni fragmenta, testimonium adversus eum di. eunt. Quid si superessent illa duo millia libro. rum, ex quibus dicuntur excerptae epitomae Pandectarum 3 Imo vero ne in ipsa quidem sua farragine homo nimium securus sibi cavere potuit. Reliquit titulos di inscriptiones librorum. ex quibus singula capita descripsit.
Futavit fortasse nihil in iis indieibus esse periculi,
423쪽
riculi, si auctores noli extarent. Sedeum bis eundem locum describit. magis constare sibi debuerat, ne tanquam sorex suo indicia deprehenderetur. Nam cum interdum describit minus mutilatum, alibi vero magis concisum, sese veluti prodit: ct ex collatione liquet,saei eum imperite ad the in trahere, quod nota nisi in hypothesi dictu in fuit: interdum etiam misere falli. dc alio referre, quod alio non pertinet: scuti nuper fuit judicatum del. 6. de transact. ex l. F.Testam. quemad aper. Sed haec alias viderimus. Neque vero ignoro, ad eam.
de qua jam dixi, Iustiniani novam legem de
eaducis tollendis . referri posse longiorem disputationem de toto jure conjunctionis det accrescendi, quod illa constitutio repetit. Sest nunc tantum notare institui jus novum, quod Instiniano acceptum ferri debet: &saepe alias de coniunctione ct jure accrescendi disputa-hum dictumque fuit. ' Ac Iustinianus quidem, sublata lege Papia caducaria, magis videtuc restitnisse jus vetus, quod ante eam legem e rat, cujus ratione etiam. lex illa dicitur nova abs Iurisconsultis. Sed ea lex ius illud ita iam multis seculis perim barat, ct propo oppresse
xat, ut cum ast a Jufliniano restitutum, merito potuerit novum videri. Rouis is Neque vero eam modo conssitutionem no- Iustinia- lvam post editas Pandectas hoe anno edidit: - fu Nam iii. Non. Iul. adjecit i. ult. C. de testam. qua lego testamenti faciendi facultatem --gis atque magis facilem eruere conatus est,so quima a 4 que.
424쪽
ne nimia vel erum solennium morositas paganis rusticis obstaret. Itaque satis esse placuit, si adsint quinque tesses, ubi plures idonei in pagis non ocςurrunt. In civitatibus &castris orbis Romani vult servari legem antiquam. Orbis Romani eastra vocat, minora oppida Imperii Rom. ut orbem Romanum saepe alias legimus in libris juris. In castris suis milites testamen tuin faciunt, ut volunt. Sed de illis nunc non ag: tur. Ut autem in testamentis rusticis jam sufficiunt; quinque testes, sic& olim in codicillis omnibus. Sed&in testamentis, in quibus heredes institu nihtur, qui ct alioqui legitimi intestatorum heredes essent. Imo vero post Iustinianum Leo Imp. generaliter statuit, in urbanis testamentis non nisi quinque, in rusticis non nisi tres requiri. Neque vero in testium numero tantum: sedct aliis modis multis sensim abs scrupulosa veterum in condendis testamentis ratione discessiun est. Sed lassiciat nunc attigi sese, quod suo loco & tempore occurrit. Non multo post, legem quoque tulit Iustinianuside jurejurando propter calumniam praestando a litigatoribus. l. ult. C. de jurejur. propter cal. dan. Ac jam quidem ea de re duas antea leges ediderat, quarum & meminit In. nit. de poeta. tem. litig. ct postea in suis Novellis Graecis saeolus eadem de re egit. Sed nihil est quod in ea explicanda haereamus. Nam neque novam lailse hanc jurandi consuetudi
pem, ostendit Cicero pro Roscio, qui tu
425쪽
rare in litem vocat, quod Iustinianus ait jura re de calumnia. Quodque est apud Iustinia.
nuin in l. 2. C. de jurejuri propi. calumn. dan. EX ANIMI suI sENTENTIA Iu RARE: sic enim nuper SENTENTIA pro scIENTia restitutum
fuit, fuisse ex antiqua Rom. formula, testis est Cicerodii Acad. Quaest. Postrema hujus anni consitutio fuit, i. ult. C. de legit. hered. quae corrigit duo capita ju- Dotre ris jam etiam relati in lassitutiones, Titul. de succ. cognati cum non solum fratrem emauei tumo e patum, sed re ejus filium, tam legitimum esse jus silium heredem statuit, quam si in eadem familia ad aqua mansisset. Anastasius Imp. antea fratrem e. Iem psstrui mancipatum cum fratre non emancipato ita s*ςς '
admiterat, ut tamen cluabus partibus non emancipatus amplius quam emancipatus haberet in fraterna hereditate. . Iustinianus ver
jam tollit hanc diminutionem ., ct ex aequis, Mis, a partibus vult illos esse heredes. Anastasius si' uastissii l. . liis fratris emancipati non concedebat, quod ge abroga ipsi fratri : hoc est, licet tantum super euent ta. fratrum: duorum silii, tamen ii, quorum paterfuerat emancipatus, ad patrui hereditatem non admittebantur. Iustinianus id quoque hac lege abrogavit. Verum postea multo magis & fratribus & filiis fratrum favit in hoe genere, sicuti dicam ad Novel. I 1 8. Nam ineptum esset, nos in eo iure diutius nunc immorari, in quo ipse auctor non perstitit. Cum videret, ab eo tempore,quo suum Codicem primum ediderat, tot jam se novas
426쪽
ννο ι , ς0 licem occla re possent : placuit, priorem Miscidis augere hac nova accessi,ne , ct in eum refer. re, quod hactenus praeterea editum erat. Itaque hoc anno, xvi. Kalend. Decemb. Codex hoc modo auctus, recognitus, interpolatus
prodiit. Qui solas quinquaginta Decisiones
insertas fuisse putant, vehementer profecti . falluntur, cum plus quam ducentae novae constitutiones post editionem prioris Codicis latae, in Codicem seeundo editum relatae sint. Fuisset vero non minus deinde necessaria Pandectarum altera recognitio, interpolatio, edi, suem tm tio, ut ius integrum re plane consentiens tramen prae deretur. Imo vero & Codicis & Pandectaeum p pereqnon εnodo compositio in nonum ut ille ait)- antium preinenda erat, sed & promulgatio in
. didii L. tempus mortis Jultimam erat rejicienda at.
sinis ins qtie disserenda, eum iam jus perseelam, enu.cleatum, limatum fuisset, quod& certum a constans S perpetuum posteritali relinque.
retur : ne toties noster νεωτερπης novas inconsanter leges tanquam abortivas ejicere vide.
Tetiar. quas paulo post ipse rejiciebat. Sed bo. nus facilisque legislator fecit, quod multi seri. ciama plores nostri ordinis solent et ut statim atque Mineeps eollegisset quippiam. aut concinnasset, quod fodente aliis prodesse posse putabat. sine longiori mo- , ,- R iu 'u us daret: nec tamen postea sentemam intiιον. tiam mutare erubesceret, si dies posterior, quisonnua. Prioris magister esse dicitur, ct rerum usus. quam quem acerrimum Iuris censorem atque explor
427쪽
Ploratorem esse dixit Livius, videretur melius Consulere. Ac edixerat quidem, cum se iamCodicem u.ederet,ne extra ejus sui vocatin corin pus ullae constitutiones legerentur. Sed do constitutionibus jam tum editis loquebatur neque iis, quas postea ferret, detrahere voluit. Imo vero nominatim excepit, quas in posterum daret: ui ct iam tum iacile prospiciebat fore. novas ut serre leges deberet ex vario rerum usu, ct quod haAenus secerat, deinceps quoque Iaceret. Neque eum fefellit opinio. ix enim post illam Codicis editionem effluxerat sesquiinenss, cum ineunte anno proximo ad νεαροὸς est aggressus: quas profecto M oraestam muli a sedit . ut earum tandem voIumen prope superarit ipsum dicem. Ut autem an istiGUbtea Latinas magis quam Graecas, sic deinceps positio Graecas potius quam Latinas conscripsit. Nam Moab ct utrique imperio, occidentis ct orientis. Ω- tisfacienduin erat. Et cum iam exortum esset in Italia bellum Gothicum . magis videbantux orienti leges de jure civili conscribendas. De hisee itaque Novellis proximum est. ut aliquid dicamus. Sed ne multas nunc verbis multis persequar, magna causa est. Prunum enim instituti hujus operis. ratio postulat, ut sepin suo ροἰδnamus eas, quae sunt de jure Eeclesiastico vel rimis publico: erius quidem generis sunt complu- specta res. Sed &quae sunt, ct olim quoque appella. bantur,si , τοπu ,ἐπαροικοι : ut ad illip 'in'. temporis historiam, quam alias persequemur, potius quam ad Ius Civile,quo utimur, perti
428쪽
nent, sic etiam separandae sunt, ac discernendae. Supersunt eae, quae iuris privati,& Perpe tuae ut ita dicam jurisdictionis sunt. Ex iis vero multas jam antea, ut occasio sese obtulit, expositi. Multae etiam interpretem non requi runt: tamque multis sese verbis exponunt, ut
lectorem sine alio commentario satis superq; onerent. Sed ne nullas hoc laco pertracturo, omnes vero praeterire desidiose videar, deli. tiisiam gaim aliquot ct nobiliores, ct utiliores, ct dif-- pestia. ficiliores de iis Iuris Civilis capitibus, quae la. iis fusi, te patent, ct jus illud novum continent, quo dipitur ex- utimur, & multos in Codice dc Pandectis lo. sic tio. eos corrigere debemus In primis autern occurrit illa, quae & prima, ct paulo post Codicis editionem posteriorem' promulgata est, nempe Kal. Januar. Belisario V. C. Cons. quo anno Iustinianus duodecim saltem νεαρας edidit. Nam etsi bello Gothi eo in Italia distraheretur, & Strogas quidam ini Asrica Imperium occupasset, tamen quieta erat Resp. Constatuinopolitana, neque externae illae turbat νομοθεσιαν impediebanti Si aut paulo serius Codicem suum Just inianus iterum edi. disset, aut paulo ante novam hanc suam de he. Ac pr redibus legem tulisset: cum eam certe Codici inclusisset. tum vero multos Codicis locos in-
,διὰ, terpolasset. Quid autem illa sibi velit, tandem
Inscriptio hujus primae Novellae ut vocatur constitutionis, valde simplex α generalis
429쪽
esi, περι των κληρονομων. Sed quatenus de heredibus nunc agatur, ex ipsis capitibus observemus. Capita duo principalia lunt jam olim notata. i. Si heres legata dare noluerit. ii. De lege Falcidia. Quod ad primum attinet,
cujus mallem hunc elle litulum, si H ERE1
TOR MANDAvιT, Sc. Iustinianus praefatur, sese non tam jus novum dare, quam illus rare antiquum, & id in usum revocare. Sed partim vetus, partim novum jus hic agnoscemus: ct quod olim confuse jactabatur, distin cle compositum: neque solum ad coercendam heredis moram contumacia inve in praestandis legatis, sed re generaliter in testatoris mandatis implendis. Paulus lib. 3. Sentent, re Cois, pencita iiivi tus, inquietis : Omnibus, qui contra ori parte vol0litatem defuncti iaciunt, ut indignis au- plectitur sertur tereditas, si nihil testamunio in frau- herer te-dem legis fuerit cautum. Alexander liuiem stoιρ νηοη
Imp. qui sentiebat facilem sui ille ait esse ja. ' προ
cturam sepulchri. Pauli & Ulpiani tempore re- scripsit, non oportere, ut indignis heredibus successiones auferri eo praetextu, quod in. sepultura supremis defunctorum uoluntatibus . . non sit obtemperatum. l. s. de his, quae ut in dign. Paulo post vero, etsi fateatur praeteritis legibus delationem hoc nomine amotam esse, tamen rescripsit, sine invidia non posse parentes heredra talem filii testatoris de monumento faciundo voluntatem negligere. l. s. C,
430쪽
38a D. Batauini Iustinianau. Hluit eis. Quid igitur t Ut Papinianus recte admo.
ea medio nuit, ineptis defunctoriun voluntatibus circa crem im' sepulturam obtemperandum non esse: l. II 3. p 'O ς ult.de leeat. lib.i. sic quae sunt honestae oc tem- peratae, non sunt Omnino repudiandae, tem
reque rejiciendae. Ac sepultura quidem ipsama is necessaria est: sepulcrum minus est ne-eessarium: sed tamen, si modus adhibeatur, honestum. 'proptereaque idem alio loco Papinianus scribit, quamvis siricto iure nulla tene. antur actione heredes ad monumentum faei. endum, tamen Principali vel Pontificali au.ctoritate compelli ad obsequium supremae voluntatis. l. hereditas etiam. g. ult. de petit. Iter. Nequella mea heredes in hoc genere tardos ct siegnes, haereditate propterea tanquam
indignos privari, ct eam fiseo deferri, voluit Alexander Imp. Quo exemplo senum filii re. ceptum, ut neque si aliud quippiam, quod tenator mandaverat, heres facere cessasset, tanquam indigno hereditas adimeretur. Nam neque fisco tantum statim deferri placuit. Sed & eum Paulus seripsisset, eum, qui tutor
testamento datus, excusavIt se a tutela, amiton Isim tere quod testamento meruiit adjecit,hoc nota
sortesa- ad fiscum transserri. sed filio relinqui, cujus utilitates desertae tunt l. s. g. amittere. de his, M.tisis quae ut ind. idem Paulus loco ait, nouo.listim semper eum, qui onus tutelae recusavit, repelis
