장음표시 사용
491쪽
ad caput 4. Epist. ad Ephesm. S. Augustinus Serm. a. de Divin. c. a. ita loquitur: quIrch axitaς DEI Oufa es in cordibus nostris per Spirimm S. qui datus es nobis o ideo consequens es,
ut quia Spiritus S. DEUS es , nec diligere pisumus DEUM , nisi per Spiritum Sanctum , amemus de Dm. Et Fulgentius I. a. de quaedest. a sit tem , inquit, DEUS diligi possit, , ipse se tritati quia DEUS caritas e , U DEUM nomnis caritate diligimus. Denique S. Bernardus Serm. 3. in Pentecosten satis indicat non modo Spiritui S. proprie convenire doni rationem , sed es sanctificandi vim , cum ita loquitur: Spiristin flumen Sancth specialiter Spiritus dieitur, quod ab uir jue prsceta . tanquγm proprie Sanssus, quod si donum Patris O Filii bstinem sanctificans ereaturam. Si igitur solus a P ne , Filioque procedit Spiritus, quia hoc ei specialiter comgruit ; eodem modo proprius illi modus sanctificandi competet Deum se ultaris in eo si notio , propter qu,m iunctus ainpellatur,' ut rite arguit loco eitato ditavius. Ceterum ex sumstantiali hac Spiritus Sancti in cordibus jussorum praesentia d na alia supernaturalia oriri asserit idem auctor, illainque Spiritus s. cutiv justis unionem ab hypostatica Verbi eum humana natuise junctioiis ite distinguiti sed de forma sanctificante inquiritur plenius dbi de gratia, &charitate, & haerente in nobis satiretate est dis tandum. .
ς' DE DIVINIs pERSONIS SINGILLAT .
TRactantes de Divinis processionibus , Jam majorem partem eorum quae ad personas speciatim pertinent , exposuimus, ut adeo de solis eirum nominibus & attributis ' dis.
492쪽
LXXII. DRimum est ingeniti nomen , ex quo innumerabile
L contra fidem Catholicam nodos texuerunt Ariani, atque inter hos Eunomiani. . Cum enim hanc Uocem ad ς plicandam Patris divinit*tem seu esIentiam pertinere contenderent , inde colligebant splum Patrem esse DEuM Filium avitem, utpote genitum , DKuΜ non esse, sed creaturam Patri
dissimilem , cum nihil ab ingenito divectum magis posis videatur , quam . Auud genitum est . , Atque hiης .sep . αγεπετον per duplex νγ deductum a γενναο, quod gignere proprie, & generare significat & ἀμετον per unum de ductum a m/-, quod non gignem 'iημα-p Od et
Cere in genere , sicque creare qtiamissignificati bas inquinx es, confudet ni Λ ut sic tacite prosiiurentur: so)9m Patrem ut ingenitum , ita & increatum esse. Licet autem Patres sub inde in hanc Arianorum fraudem, minus intenti haec , nomin Oromiscue usurpen; tyne Petavio alii. iam , ,κjjnt exi hostEpiphanius, Cyrillus, . AthanasiuS & Damasce s c vere posjubent. hos d flos , .. .atqiua cautet iηter, istas: hoces distinguexe. Solus audiatur Damascenus l. I. de fide c. 9. ita loquens : sciendum est το ἡ νετον 'nificare id , quod est lacreatum sve non factum , αγε πετον vero demanserare id quodpηon es genitum. Iam se undim priorem notionem Jubstinis dissere a substantia . . . nam Miales siς 'uiu increata sive in Elam, quae αγενετ dicitur , alui, quae γενπιὴ Vocatur, hoc effacta V creata.' At secundum posteriorem notionem subsantia non Ucrepat a Iubsantia. Qui'pe in omni alia specie prima con ta rotura αγε πετος id es non genita dicitur, sed non αγενετος infessa r squi femi ab opifice creata sunt, verbo i iu ς ad ortum deducta, non . tamen genis igni, cumniussum sint. alterum existeret , a q*o όkacreιgr. HQc
493쪽
me nouim ingeniti e si Hiri sit proprium , non tamen ejusdem explicat notionem primariam ; neque etiam hujus vocis utariatio Arianis est permittenda. Primo motionem primariam Patris non explicat , cum Decunditatem reticeat, aut certe non clare fatis explicet. Et si enim sint, qui cum Basilio L. Ocontra Eunom. ex hoc ingeniti titulo arguunt Filium, eo quod Patrem habere debeat , genitum, & non mere factum esset fatendum tamen est , clare satis hac voce non exprimi laecunditatem Patris, eamque aptam esse ad confundendam Arianorum ad extra foecunditatem cum ea, quam Catholici ad intra profitentur. Recte igitur Cyrillius in Thes l. I. nomen, inquit,
Patris ' necessdrium'int flum in se ipso filii nomen) indicat. Nomina enim huiusmodi alterum per alterum intelliguntur. N men vero ingeniti, quod DE si et genitus non D, genito
rum atquefactorum memoriam opponit . . . multo melius es inde appellare. --, unde Hilii quoque eognitio sequitur , quam inde , unde oreaturarum mentio subditur , quae nihil ad cognitionem Ses 'Trinisatis conducit. Arianis autem haec vox eripienda est, tum quin eam ad staudes suas contegendas abutantur, re licta innocua magisque recepta Patris voce, tum quod Ομοειπον Filium dicere detrectent, eo quod haec vox in Scripturis non occurrat , cum nec αγεmτος Pater in Sacris legatur codicibus.
piati libenter Ρatrem compellant Ariani , confundentes imprimcipiatum cum eo, quod caret initio, aut eo, quod est ἀγενειτον increatum, ut se taeite Filium, quem imprincipiatum esse nec Catholici ausi sunt dicere:,. profiterentur habere initium, esse creatum g principium autem subdole utroque sensu & pro eo , quod ipsum caret principio , & pro eo , a quo existendi initium res alia sumit, adhibentes, ut sic Divinum Filium, quia non ut Pate Caret principio, seque non est principiumv
494쪽
48S CONTROURRIIA Rexistendi accepisse initium insinuarent. ' Quo tendit illa Arii expostulatio in M. ad Luseb. Nicomed. ubi ita ait : nos ob id insaantur Catholici, qund diximus , principium habςr Filius
DEUS autem caret principio. Catholici item his verbis usi sunt , sed sensu eo, quem Gregorius Nyssenus l. I. contra Eunom. profert ita loquens: cum νοx αρχης in magno fit fgώ- scationis ambitu , interdum τύ ανάρχου appellatio non abhorret a unJgenito Hrtior.nam quιindo In Voce αναρχου mhil intesti mur aliud, nis id , quod ex nullin pensus principio. habet , vGub flua, hoς ipsum solius esse Patris proprium confitemur. Cum aurem de reliquis principii Agnificatis inquissio str quoniam es creationis primeipium es , - S temporis S ordinis , etiam in s urigenitum Hselium omni principio superiorem ese tesamur: ut supra omne c ea tionis principium O temporis notionem , Γ ordinis conjecuri nem illum esse credamus , per quem omnia finia sunt. ItaqM quem ratione subsi entiae non expertem esse principii putamias, inomnsibus reliquis carere principio fatemur e o Patre i quIdem Irimcipio carentem V ingenisum e fi lium vero Principi quidem , eo οquem diaimus , modo carentem, sed tamen ingenitum esse non iacimus.
Eodem sensu, quo το principium , usurparunt etiam Graeci frequenter ἀπιαν causam, atque eam tanquam propgiam Patris notionem proposuerunt, hac voce activam generationem fgnificantes. Omaba inquit Naz. Drat. I.) quaecunque habet Pater , Filii sunt, excepta caussa πλην τλατιας ) Latini quidem,
quod ea Ariani ab ut Crentur. largius , hoc voce usi sunt par-xius , & ut habet D. Thomas o p. contra Graecos L quia Pater respessu Hilii non satis Udiimr posse in alio caussarum genere , quam in genere causae emientis , causa compellari, quod causandi genus dylinnionem esentis inrer causam S causatum importat; usi tamen sunt ad exprimendam generationem activam hiae voce Victorinus Aser . I. contra M. Hilarius i. M. & II.
495쪽
. . DE DEO TRINO Anselmus de processione Sp. S. RichardusUictoristus l. s. daTrino C. oi Et Augustinus quaest. l. 83. q. I 6. ita scribens DLUSOmnium , quae sunt, cassa es. Quod aruem rerum omnium causa D: etiam Iapientia sua causa est , nec unquam DEUS sine sua Sapientia: Igitur etiam Sapientiaesuae a ternα causa es sempite na. , nec εempore prior est, quam Da Sapientia. - Radicem , fontem compellarunt Patrem Tertul Ilaous, Ambrosius, & Basilius: primus i. contra Praxeam c. 8. Nier l. de fide c. S. Tertius homil. et . contra Sabell. his verbis: Epquidem Pater perfectum habens este,nullius egens, Radix Ufons Filii D Spiritus S. Auctoris .etiam appellationem non Tam Patri aeterno tribuerunt: veteres Ecclesiae Doctores , Hilarius i. 9. de ' Trinit. Phoadius Asenniensis contra Arianos , Prudentius in Apotheosi &c. Sed cum ambigua vox esset, & Patrem inter ac Filium aequalitatem tollere po'nullis videretur, illaque ideo libentes uterentu τ Ariani : Eam sub . distinctione recepit Augustinus l. 3. contra. N im. c',Iq.,ity . scriben habet DEI
F lius Auctorem Patrem. Si propter DEUM Patrem DEO Filio Acis Auctorem , quia ille genuit , se genitus est , quia sede illo es , fateor , G copcedo. L Si autem per nomen auctoris m, orem Mis fgcesa Filiμm .. Pit rem e majorem , nec eju=dem δεό- sanuis Filium , I callus: est Pate p., Qte labor εἴ respuam. Nomen
item. α ΘυξρE , seu DEI a se, tanquam peculiare Patri adscribit Origenes eo quod ipse quidem a nullo, reliquae vero Personae divinitatem ab ipso secum communicatam habeant.
LXXIV. Ex omnibus his nominibus maxime proprium. in Scripturis & apud PP. usitatissimum , atque haereticis minime opportunum est nomen Patris, quippe quod ipsum jam i ilium
Patri consubstantialem esse satis insinuat. Ar mentum eri hoc nomine prae ceteris urgent contra Arianos Cyrillus Aleriandr. Thesaur. 32. Augustinus I. I. contra Maxim. Et Euv
496쪽
CONTROVERII A V. gentius I. I. de fide ad Petrum c. I. Porro hoc Patris nomen de DEo notionaliter & essentialiter idieitur : ac noti,naliter quidem per respessiim ad aeternam Verbi generatio, nem , quo modo proprium est Patri; essentialiter vero per rea spectum ad creationem, vel gratuitam hominum in D Er filios adoptionem : quo sensu commune est toti Trinitati. Sio
Iob. 38. dicituri: quis es pluvia Pater 8 Et Matth. 4. ' Pa
raporantur varia Filii vomisa.
LXXV. Wisi proprium secundae Personae si nomen Hlii eo Lia quod solus generatione procedat , ipsis tamen veteris testamenti scriptoribus frequentiore in usu videtur suisse compellatio Verbi, seu etsi λογκ ψ quam vox Filii j eo quod tam haec Filii, qdam illa patris notio clarior Evangelicae legis luci sit reservatae. Habet autem hoe Graectim λυγος plures significationes: nempe latinis dicitur ratio , qua qui utuntur, rationales vocantur: causa quae rei cujusque redditur: rei alicujus esentia aut definitio : Sermo tam interior quens sibi loquendo mens gignit, quique proprie verbi 'nomen, reti- .net quam exterior , seu prolatilius , qui Sermo aptius vesoratio compellatur. Quamquam autem in aliis his sensibus Divinus Filius a Patribus λογος appelletur ἔ maxime tamen proprie λογος dicitur, quia verbum & quidem interius est , quod nempe nascitur , dum Divina sibi mens ipsa loquitur. Sic Augustinus l. II. de Trin. c. G. ait: quicunque cupit ad qualemcunque smilitudinem DEI Verbi , quamuis per multa dissimilem , pervenire , non intueatur Verbum no rum , quodIonatin auribus, nec quando voce profertur, nec quando flentio cogitatur . . . sed transeunda sunt hac, ut ad illud perveniatur hominis
497쪽
DE DEO TRINO. 491 minis Verbum ., per cujus qualemeunque smisit - , scut in
aenigmate, videatur utcunque DEI Verbum. Postea Augustinus Filium ait esse Verbum D Et , quia ut humanum Verbum objectum cognitum , - ita Filius Patrem , ut est in se ., quam aptissime reseri, etsi modo multum dispari. Etsi autem ante Arianam perfidiam Patres aliqui quos refert Petavius l. 6. de Trinit. c. r. b Divinum Filium sermonem etiam appellarint,
tamen voce postea caute abstinuerunt , ut adeo Erasmus, Calvinus. , Bega temerarie egerint, cum latinam vulgatam ,
quae sub initium Evangelii Joarmis legit: in principio erat. Heratum, repudiarint m eique uelut re. Magis consonam hanc Ari tris amicam lectionem substituerint' p ii in macharo erat Sermo , Grammaticis ratiunculis suffulti: quasi zum in prosana significatione vox λόγος aptius reddatur Sermo , . quam Verbum, etiam in sacro hoc usu aliam obtinereisignificationem non pon
. . LXXVI. Divi num illud Verbum, : quod secundae personae maxime competit , quaedam habet νerbo mentis nostrae similia; quaedam vero diversa planeque isngulati a M ut Petavius lib. citat taed , Uberius ostendit ac inprimis: iri quo haecii verbae UenJon ordine exponit G I. Verbum mentis totam in sementem contines, atque ita exprimit , ut cum se integre perfecteque comprehendit animus noster, quidquid in ipso est, id in cogitatione & verbo ipso repraesentetur. Eodem modo D sit Verbum totum in se P trem exprimit k iae continet. Mane is ,,anquit Basilius hom i6: in Ioanui , tota mens in proprio statu Verbum totum S perfectum emittit : ac procedea ς Verbum totam mentis, a qua gignitur, vim in se imo co lectitur. Eandem utriusque verbi x similitudinem graphicis defcfibit Fulge clius l. 3. ud Non. c. . II. In. eo conveniunt', quod at qua
498쪽
eogitante. vi Quemadmodum verba sun2 Damascenνb I . v. 6, , . Verbum nosrumia metue ignit neo idem es omnino quoi is menS, nec plane Versum: nanmcum a metue PIUCI siiliar bi aliti est quam mens , Γ cum ipsam mearem indicat , non es prorsus ab , Ula diveryum , sed cum sit unum natu ra, aliud Isimen jubuecto est.
Sic U DEI. Verium, quod illius oes , qudtenus propria sublabiis
persona, ab eo di inguisur , atqucrigenitum es : quasenud; sillic illa in Je exprimis , quae cernuntur in DEO, , unum natura cum illo GL I1E. In eo , - quod sciat de illo uerba : est. August. L ,3., de Trin. c. Io : dictum est: omnia per ipsum fa lassum . tibi DEUS per i urigenitum immum Mim praedicatur univisa fercisse οῦ na minu 'exa, nalia sunt Ii vitie in prius cuntur bineorde. . . Potes esse H rbum nostr- , quod non sequatur opus popus autem ese inoapotest, ni re praecedat Herbum: Sic. S Verin
la esse potes nise per i um , per quem Jacta sunt omnia. Asthaeu
in eo conUeniunt, quod utrumque relativum est , & habitudinem habet ad dicentem. Sicut filius ad Potrem. refertur ait idem S. Doctor noa ad se. Num dicitur I ita D Verbum ad eum, cujus Verbum est, .referaur , cum dicitius Verbum. . ro '. 2.; 'Sed contemplamur & ea , quae in rutroque Verbo sunt fidis, Quorum i illud primum estis quod creatum Verbum non ex ipsa procedat essentia dicentis; sed ex ejus scientia & cognitione , quae, naturae accidit. Neque enim homo secundum essentiam suam actu ea intelligens , sed adventitia quaedam in eo qualitas est scientia, ex qua Verbum oritur. In D Eo vero Gentiali ac intelligentia ipsa illius 'est substantia , quae ipsa est cognitio tam sui , quam rerum Omnium : ex qua Verbum oritur tanquam proprius & nativus ejus terVminus. Id quost Anselmus in monologio c. II. ita indi
cat : quidquid summa subsantia fecit , per aliud inon fecit nquam per semetipsam , ii2 qu pod fecit , pran intimam locutior
499쪽
. . DA DEO TRINO. 493ium stri ' Deinde. creatum Verbum non est perpetuum, neque in aevo illius adaequatur, a quo producitur g sed identidem oritur atque quierit. Di vinum autem sempiternum est & immutabiale, tanquam ab immutabili &sempiterno prolatum. Nam summus ille Spiritus ait Anselmus Monol. 3o.) Sicut est aternus, ita QIerne Di memor intelli G ad Imilitudinem mentis rationalis imo non ad allius Imilitudinem ed illeprincipaliter, o mens rationatis ad ejus smilitudinem. At si aeterne R intelligit , aeterne δε dicit.. Si aterne se scit, aeterne est Verbum ellus apud Ufum. In eo
praeterea discrepant verba illa , quod creatum nullum extrinsecus per sese opus efficit, ubi Divinum per sese, nulliusque adminiculo omnia perfecit omnia enim per i uni fana sunt,ta sine imo factum se nihil. Vrcle Athanasium orat. 3. Rursum differunt eo ipso, quod creatum momento unico, sicque semel tDivinum autem gignatur perpetuo ; ut habet Augustinus tract.imps. 44. . Hinc & illud discrimen existit, quod creata verba multa sint, neque unicum par esse possit omnibus t at Divianum singulare est &unum, quod dicendis, efficiendisque rebus omnibus sufficit. Hinc Arium temere & impie jactitantem, DEUM mustos proferre sermones, interrogantemque, quis sit ex istis omnibus D EI Filius, redarguit Athanasius lib. de de- .eret. Nic. Syn. p. 4r3. his verbis: quast non sussciat unum
ex DEO Verbum ad omnem ex voluntate Patris creationem implendam. Si eniim DEUS plura verba loquitur , hoc jsum imbecillitatem omnium arguit , quod unumquodque usum alterius praestare nequeat. Sin νerbo unico Alcatur uti, hoc ad osen
dendam DEI virtutem pertinet, G perfectionem verbi, quod sibillo prodiit.
LXXVII. Alterum Filii proprium nomen est imago vel figura, vel Decies, graecis Encων, μ0ρφη, χαρ μτηρ disi quae sunt similia: quae nomina occurrunt in Epistola secun-
500쪽
da ad Corinth. c. 4. V. 54. LV ad Colossi c. I. V. a. ad Philipp. ia. v. 6. ad Hebr. s. v. 3. ultimum vero nomen colligit Cylallus Al. Thes. I a. ex illis Joannis c. s. propositis Christi verbis : -ique vocem ejus unquam audisis , neque Deciem evus indiytis.
Ut aliquid habeat persecte rationem imaginis, debet esse aliud ab eo , cujus est imago , debet produci ad illud exprimendum , debet habere similitudinem cum ino promtypo , seu idem debet esse in imagine, quod in prototypo, vel idem specie, vel idem etiam individuo ,- quae imaginis ratio est prae dantissim Atque h c nomen imaginis aptissimum est ad conis. vincendos Arii & Sabellii errores , ut notat . Ambrosus l. de fide c. 4. ita scribens: imaginem Myostolus Arius ιύ- eit esse dissimilem, cur imago, δε similitudinem non habet ' vides ergo , quia dum imago uicisur, Patrem significat esse, cujus immion Filius' quia nemo potest ipse Mi imago sua esse. . Ne v
xo ex ratione imaginis Arianam ἴμοιουσίαν haeretici inferant, qua in re isthaec Patrem inter & Filium similitudinis ratio consistat, Patres explicant inter quos audiendus est Basilius contra Eunomium l. I. ita agens : ego Vero in hoc j ponosmilitudinem , quod Aut Pater ab omni compositione libre M , ita V Filius Implex omnino is incompostus. Et smilitu nemnon secundum identitarem speciei confiderari arbitror , sed secum dum substantiam ipsam. Nam quibuscunque forma ta figura cim cum osta es , iis secundum formae identitatem inest smilitudo. Natura vero , qua forma S figura caret , superes , ut Iimilitudinem in substantia ipsa, o aequalitatem, Ron in commensu molis , sed in virtute identitatis possideant. Ex his etiam patet , cur Filius Patris, non vero hic Filii imago dici possi : imago enim dicitur ait Nagi angenus orat. 36.) consubsantialis P tri , qma ex illo es, non autem ex hoc Pater est. enim natura h ec imaginis, ut si imitatio quaedam exemplaris is ellus, cuIus imago Acitur. LXXVIII.