장음표시 사용
281쪽
hie reli*ns etiam omnes Corporis Paristes obstiirat: Nam fi oculas non sum rit tacidus, totum corpus tenebrosum erit. Atque hae sunt quintae conclusi nis causae gravissimae. Possi int enim esse aliae lautores . Certe patrum t,
morum de sapientissimorum exemplum non omnino leve est : qui quanquam
erant acerrimo ingenio . scripturae tamen sanctae interpretationes ita illi reserunt, ut a maioribus didicisse , non ue ex te reperisse:videantur. Ad miam
gem nos non docti , sed facti . non instituti , sed imbuti esse debemus . Ae de quinta conclusone dictum est
satis. Sexta concIusio. Sancti simul omnes in fidei dogmate errare non possiant . Hane primum ostendit Divus Ang. lib. adversus Iuliatum primo. cap. . Cum enim Juliainim vellet sanctorum testimoniis in dogmate fidei, de quo erat
controversia, revincere , Non omninm,
inquit , de hac re sententias comm morabo, sed Ponam pauca paucorum , quibus tamen nostri contra/ictores c antur erubescere he cedere , si ullus in eis ves Dei timor, vel hominum
Pudor tantum malum pervicaciae sup
raverit. & Posterius, Alia sunt, ait, in quibus inter se etiam doctis imi atque
optimi regulae catholicae defensores sativa fidei compage non consonant , Ac alius alio de una re melius aliquid dusit de veritis. Hoc autem unde nunc
agimus, ad ipse fidei pertinet suta
menta. Et libro secundo adversus eumdem ita loquitur: Hoc probavimus catholicorum auctoritate sanctorum , ac per hoc non est consequens, ut falsiim fit. Tales quippe ac tanti viri secum
. dum catholicam fidem hoc verum esse eonfirmant se ut vestra fragilis δe armintula novitas ista alictoritate conteratur illorum. Praeterquam Mod ea dicunt, ut se per eos Imni veritas ipsa testetur . Sed ni nc auctoritate primitus e tum vestra est contumacia comprime
da , ut dum tales, homines Det in fide catholica errare potuisse non creditis , ausius praecipites refrenetis . Et mula inseritis, Ego te, inquit , ante istos iudices constituo , quos non amico meos fle inimicas mos in hac nostra disceptatione constimi cognitores, nec tortim sententiae de hoc, quod internos disputat ir, incertae sunt, inani co.
ritatione confinxi : sed sanctos de iii meta ecclesia illustres antistites Dei, non Platonicis Ee Aristotelicis 3c Zenonicis quanquam he in his nonnulli ex eis dini fuere verum omnes li-cris literis eruditos nominatis ficile
oportebat expressi, ut in eis timeas non
ipsos, sed illum qui sibi eos utilia vase sormavit . Qui tune de isti causia i
dicaverunt , cum ab odio , amicitia , inimicitia, ira vacui erant , quod imvenerunt in ecclesia , tenuerunt . Et
posteriis: Us e adeo , ait, permiscuit imis summa Iontiis dies , ut videant Pelagius, Celestius, Julianus, & exei fini Hilarius, Gregorius, Am Ofius, Cyprianus p Sed qualiscumque homo sis, tamen quia homo es. videre mihi videor verecundiam tuam, si tamen non in te spes est omnis emortua s nitatis Ae quodammodo audio vocem tuam qua respondes: Absit, ut audeam caecos istos viros vel cogitare, vel diacere . Et in sine libri tandem , qui sanctos reiiciunt, eos universam Christi ecclesiam reiicere testatur . Et Vi rentius Lirinensis , Necesse est , inquit, omnibus catholicis, qui sese e
clesiae Iegitimos filios probare student,nt in hornm patrum fidei inhaereant ,
adglutinenltir, immoriantur: Prophanas vero novitates detestentur, horrescant,
persequantur. Concilio enta Ephesino divinitas placuit , nihil aliud posteris credendum decernere , nis Mod sacrata fibi consentiens sanctorum iratatim tenuisset antiquitas. Haetendis id , ω Nec Ephesina soli im synodus ita sensit, sed Constantinopolitana sexta , actionerta in haec verba : Et dixit sineti sumodus: omnino necesse est non solam secundum sensum sequi sanctonim Patrum dogmata , sed eisdem vocibus uti
eum illis, nihilaue penitus innovari . Et iterum, Sanctorum patrum dogmatae quam legem sanctae Dei suseipiunt ecclesiae . Nec obstat , has sententiast Sergii esse , non synodi. Tum , quo niam fi haereticiis ipse Sergius, publiaca ecclesiae consensione victus , hanc
nostram concrufionem negare non P
tuit, Certe inimici nostri sunt iudices: Tum , quoniam synodus, ach. I . & Illis senetos iplos patres tanquam tegulam sequitur βc lynodus Lateris lub Martis
V. can. Ita 8c I 3- quae omnes cons nantes ecclesiae Patres respuunt , ea
catholica de apostolica ecclina res Puere dicit , de quae credunt se credere , Id quod non modo Au u. Vincen. concilisrumque gravissimis testimoniis , verum etiam invictissimis rationibus
confirmari potest. Nam si sancti in aliquo fidei dogmata falsi sunt , de P puli , qui eos sequebantur . falsi fultalent. Constat enim, populum Christianum ante nos fidei sanctorum doctorum
282쪽
l Meuictvlv. Neque enIm aliter fidem mari a ba lesum habere poterat, nisi haberet etiam em lanctos eius. Gratias ago Deo meo, ait Paulus ad Philemonem , a
diens fidem quam habes in Domino Iesu & in omnes sanctos eius. In elus verba Hieronymus , Quicunque , Inquit, Deo credidit, aliter eius fidem recipere nequit, nis credat & in iam ctos eius. Non est enim in Deum per fecta fides, quae in ministros eius imfidelitate tenuat a Praeterea, cum quaedam ad fidem
Pertineant, inmod etsi faeire dictum est, dicendum est tamen saepius, quae plebs penitus ignorat, si caneti omnes in fide rerum huiuscemodi decepti fuitIent , ecclesia cerie suisset decepta. Ad hec, sanctorum omnium fide repulsa , m gna ex parte Christi & Apostolarum
traditiones repellentur. Non enim a liunde apertrus, quam ex sanctorum v rerum testimoniis plerasque Apostolicas traditiones agnovimus . Unὸe m
septima synodo generali , acti. I. Anathematisinus r. Basilii paen itentis fiehabet i in i doctrinas sanctorum P uum, Be traditionem catholicae ecclesis
contemnunt, quique Causantur , & v
Dioscori iactant dicentes , quod nisi satis ex veteri & novo Testamento i fructi essemus , sanctorum Patrum &catholicae ecclesiae traditiones sequeremur , execratis . Haec igitur duo ita sunt connexa atque coniuncta , ut
divelli ac dissociari non possint , d ctrina sanctorum Pataum , & ecclesiae traditio . Ouisquis unum istorum te tarit labefactare, alterius quoque fidem concutiat necesse est . Atque eiusdem senodi actione 6. tomo ς inta , Epuphanhis pro synodo fic ait r Quod si
is , qui hanc expositionem contra ut
nerandas imagines edidit , asserit se
a sanctis Patribus , qui Circa ea ten pora floruerunt , non fuisse receptum,
quomodo ea , quae sancti patres non nobaverunt , nos qui indigni si mus,
ut discipuli eorum nominemur , recupiemus Neque synodus haec modo ,
verum resiqua concilia omnia , o respontifices ac iancti doctores , hac viadi ratione universas haereses resut runt . Non enim commode aliter po
erant , nisi & in scripturis ipsis ean nicas, & In reliquis fides decretis m
rarum sententiam , ut acceperant, tinnuis lent . Qua de re libet prorsus in ba Vincentii Lirinensis adscribere a zSacra, inquit, vetustatis auctoritate pro Phanae novitatis donteremus audaciam
mos iste semper in eccleri viguit, ut quo quisque floreret religiosior , e Promptius novellis adinventinnibus comtrairet. Exemplis talibus plena sunt mnia: Sed ne lon m fiat, summatim nonnulla ae breviter perstringemus , ut omnes Lee clarius videant beatorum Apostolorum beata successio γ qua via semper ingressa novas doctrinas resutarit. Intelligebint enim viri sancti atque Prudentes , nihil aliud rationem pietatis admittere, nisi ut omnia, qua fide a Patribus suscepta scirent, eadem filiis consignarentur . Idque esse Pr prium Christianae modestis ac gravia ratis, non sua posteris tradere , sed a majoribus accepta servare . Ducatum quippe praebet nobis religio , non nos religiom: Nec majorum sensa qua V Iumus trahemus, sed potius qua illa
trahunt retrahuntque, sequemur . Hactenus ille. Unum vero idemque Praecipuum ejus rei, quam dixerat, exemplum affert ex Ephesino concilio, ubi cum de sanciendis fidei regulis comtra Nestorium disceptaretur , decretum est, ut sanctorum Patrum in medium sententiae proferrentur. Quod cum ita factum esset, Nestorius tanquam
catholicae vetustata contrarius, damnatus est. Cyris his vero tanquam iaci sanctae antiquitati consentaneus , est
Probatus. Sed, ut ipse idem dixerat, exemplis talibus plena sunt omnia. SIC enim Hieronymus Helvidia dogma re
vicit . Sic Basi ius aά Amphisichium 1 iritus sancti divinitatem asseruit. Sicus. Donatist. Ae Pelagianos relat Iie. Sic Paulas Samosatenus a celebri M Tdam scriptore superatu est . Sic Theo- . . . ritus Alexandrini concilii definitio- οῦ nes comprobavit . Sic Leo Papa apud
Leonem Imperatorem Eutychem huiusque techadores confudit, astrux ue, a sanctis doctoribus consent tentibus mulos nya impios bc haereticos distrepare.
Sic Agatho Papa Getesiasticum dogma de duplici Christi volantate M oper
tione firmavit, nempe sanctorum stria Ptorum Consentientibus testimoniis: Qui bus ea solum ratione haeretici respondere se posse existimarunt . si libros depravassent, Ze alia ex eisdem sanctis
testimonia vel mulsa , vel etiam Co ficta in confirmationem erroris adduxissent . Neque enim negare sanctorum auctoritatem integrum vel haereticis via debatur . Quorsum autem post vetera exempla nunc novitia proseramus δ ex mardo epistola 7 . ad Hugonem , ex Innocen. De presbytero non baris
283쪽
eap. Apostilicam, ex concilio Flore liuo , ex multis quoque aliis j quos ne langum sit , niissos in praesemia facismus . Satis enim nobis , si modo in
i Iosophia Christiam aliquid prose-cimus 1 positis exemplis rationibusque die testimoniis , persuasi ren esse debet, sanctorum omnium communem seni certam fidem facere catholicorum donismatum , ac Proinde ex munium auet ritate. certa argumenta depromi The logicis conclusiora ibiis confirmandis. Sasis fit ar- Id quod lex to hoc demum loco erat min. - nobis cons Ituendum . Constituimus au-pitis pri- tem longa oratiane id quidem et quo-αi- modo enim rem tantam verbis Paucioribus explicaremus p sed adeo praeclare tamen , ut tenebrae , quas advertarii v ritati offundere suis argumentationibus conati sunt, iam stiperioris disputati Qis luce iugatae esse videantur . Certe Primum, secundum , & tertium auumentum, Postea, quae dicta sunt, nulla rei ponsione egent. Sed ne ratio illa quidem deinceps apposita. Eadem enim
non magis contra veteres sanctos, qvrin contra Patres conciliorum omnes, at MLe adeo contra totam ecclesiam valet.
Ita nos antea duobus illam locis resutavimus . Osiandri emo re Caietani scrupuli modo restant . qui si fuerint exempti, nihil protecto erit amplius, quod texto Ioco explicando destare-
expostores utque ab Apostolis n-niversos , in prophetiae illitas intelliugentia errasse, primum nihil notiis contrarium adsertis Nam, ut vimentius Li rinensis necte dixit, antrina . sanctorurra patrum Cci rasio non in omnibus, dia vanae legis quaestiunculis, sed solum in fidei regula nobis certo est fr9t da statque in his praecipue quaestionibus , quibus catholici dogmatis fundamenta nituntur. Quod etiam capite suileriore paulo latius explanavimus. Porro at tem oleae Prophetia an in sensu literatum in allegorico ad Christiun referen da sit, ad fidei quaestioncm non perint et : Ita quamvis lancii in hoc falsi millent, nou in re gravi, sed quae parvi vimenti in ecclesia est , fuistent falsi . Deinde tallum eii, omne, auctores .
lisque ab Apostolis Iocum illum in se sit soIum allegorιco ad Christum et Ditisse. Referunt quidem omi es ad populum Israel, dii ad Christum quoque
reserunt, sed non omnes assertim per
silegorioin id fieri. Quin nonnulli aias ant, eundem scri mirae locinu pi ses habere interdum sensus liter alis . Post romo , si dicamus leusiim esse audegoricum, nullus est error. Nam cita lectioni Ghndri Hlahomoris . cominent. super Oleam docte rci pondet Vm i ix tristi ratioe apud eos valet , qui ipsi decipi fallique volunt. Gravi
res constratIOresque admon di sunt ., ut animadvertant, ne inluda a Itera ratione capiantlar . Apecte euim seph i sti-Cant m Remo non videt, nisi qui a
modum est itidoctus: callidus ille &occultus sophista , ne veritatis specie
fallat, studiole cavendum est. Nec mnim facila agnoscitur . Nec vero exustimara velis, Caietamni int in sophiastis elle cemendum . aut inute . vatre, malitioseve quempiam fallere voluisse . Sed vir ineeniosus & doctus non fallebatur , nisi specie quadain obscurae rationis. Quocirca quoniam vim h tmaiorem, quam caeteri a d. decipiemdum , maiori cura.& diligentia hicone Cavendus esto in Argumentatur itaqueCaietanus t Noa alligavit Deus expoliticinem scripmrae sacrae priscorum doctorum sensibus, Accia Imo ruero alligavit. si omnes ad unum
in eandom iententiam Concurrerint . Tenentnr enim liniversi catholici senium ecclesae se r. Seritum autem clesiae misse, qui idem fuit doctorum eccisiasticortim omnium , explicat est panis ante satis. ut arbitror, dili genter . Nec occlesia nunc de sculpturarum lentia indicat divinando, sed ex
traditione maioriura eas inter Prflaturis
emadmodum enim, si qua alla fidei Mautio occurrerit, ecclesiae iudicium nihil novi auribus Christianae plebis huert, sed maiorum ani nam in ea re fidem M inquirit ne imititiari ita cinnde sacranim literarum liensia existit liqua Controversia , nullam novam in-aelligentiarn a centiim ecclesin rca expectare debemus, ε ed eam , quae magna facta disquisitione pae n. nostr
rum communem esse const/terit . Si es,
isqvuor, i obis de post ei limr exponendi lacras literas, nisi transferendota libro tu qui eruam . Minime Nemgentiam ω Nam , ut EM Praeim au
quod in sacris Bibliis loci sunt multi , a ne adeo libri integri, in quibus i terpretum diligentiam ecclesia desiis
284쪽
derat , In midia lie proinde iuniores. nir , lam in seminis ratione praeter a possent Fe eruditionis Be ingenti 'nt I ut nihil novum postea Prosera steri, ipsi quoque se is monimenta re- tur in senibus. quod non in pueris iam linquere; it, uti iam . quae leta anti latitaverit. Ouod si humana sierum silint intinio ac dimentis e em in ahq isipdvinreps noti liii ge- rara , non nimi in Christranoerni' - των Verraru . iglem , at x certe ad-s volumus. praestare Ec quidem utilitia datur quippiam membrorum numero vess me possim usa di mus ei; im v nistis detrahatur, necesse est, ut totum cor novitaterra dape , obiquus miorem , - fils et psodigiosum filiis , t et tim Inscuris lucem , fastiditis gratiam, dubiis tercidat, vel cerae debiliteaer : Ita et- fidem , omnibus naturam suam . na- . iam sacrarum literartim intelligentia turae suae omnia a Sed moniam huic di sequatur has decet Progressinim seges . Caietani argumento vincentius hi ti-' ut nulls scilicet consolidetur , ditatenensis doctisti me elegantissimeque re- tur tempore, sublimetur aetate : incor spondit . verba nos, ipsiua alcri uus. . rupta tamen Allibataque Pe amat. bc digna illa prosecta, Quae attreis literis scriberentur. Esto, inquit , o Doctor,
quasi Beaeleel, he pretiolis divini dogmatis gemmas exscnspe , fideliter ω 'pla , ad ira ibrienter, adjice splend reria , gratiarn, verna statem , intolligatur te mi ponente illi isti inx , qnod i tea obscurius credebatur . Eadem tamen , qtiae didicisti . doce : si cum dicas nove, non dicaς nova. Sess in stan dicer aliquis e Nussimne ergo in ecclesia Christi prostetus habebini si itelligenrix habeatvr plane δέ maxumus . sest ira minen, ni vere profeciussit ille, fidei non permutatio . Siquiadem ad profectum pertinet, ut in s meis armaquaeque res amplifiecturi Aa permutationem imo, ut aliquidi Ex aiasio. rs aliud trintvertatur. Imitetur a ni mamm ratio rarionem corporum et quae lic t annorum processu Mumerostium mesvant fle explicem , eadem ea men, qua emne, permanent. Rival
et entium membra magna iii enum eadem Viae liint tamen, Quod parvus Um arim, tot virorum . Et si quae illa sunt, quae avi mamriora ame partim
in ecclesiae paradiso, Dei agricultura. patrum labore latum est, hoc idem filiorum indit stria colatur, floreat. -- turetcat, pro rit' vermiatur. Et priasta it a caelesin philosophiae clamata aposteris ex curennar, limentur, polim tire. Sed nefas est , ut comm--- . detruncenmr, mutilentur, humanorum que ingenionim quae extranes addita menta rectiliant . Accipiant acet evidentiam , lucem, distinctionem , sed xet eane necesse est plenitudinem.
intexritatem, Proprietatem . Hactenus
ille . Cil jus tota oratio eo mih I videm Probabiliota quo magis ex Apostola44 Ephesios quarto videnae me deproramina . tabi illam corporalis adgmenta rasitudinem adeo re aperte de copiosa
Petiecutus est a De nulla mea oratiouo opus sit. Tantinia fuerum sectares ad monenda . De sexto autem loco his clemas. Iam ad septimuit transeamus istac est , icholae novae auctogitatem .
De qtia etsi nonnihil fortata novi dis chartis tan , ea tamen, quae pios sta με probaturus esset confidam.
285쪽
qui e septimo loco posita est,
concilia. Unde consectuum est, ut M
Emitur heim huic dismationi vel maxime necessarius , qui scholae Theol
gice continet auctoritatem. Quam haeretici iuniores non modo elevant & extenuant, verum e
Iam expladunt & exsbilant . Ac ninenifer impietatis Germanicae LutheriissVViclem in hoc i ut in alias, disic pullis , in libro quaciem adversus Iaco bum Latomum asseriis Theolagiam scholasticam esse aliud nihil, quam Ignorantiam veritatis i manemque fallie iam, quam ad Coloss. capit. 2. ΑPost. Praeeavet. In libro autem de abrogan.
Miisa privata , Academias dicit esse Antichristi lupanaria . Philippus vero Melanchthon in Apologia contra Paetrion. Lutetiae natam esse, ait propna nam scholasticen qua admissa , eua pelium obseuratum , ac fidem extinctam. Bre, iter, Lutherani omnes an unum scholae nostrae auctoritate mirifice contemnunt, & inimice ins elantur . Atque hinc fortasse tanquam ex Primo sonte , reliquae istorum haereses derivatae sunt. Principio nanque quod erat facile, scholae auctoribus co temptis , scholae quoque judicia conte Pserunt. His neglectis , mox nec eiderat, Hieronymus, Aug. Greg. Amb. Basil. negligerennir , quos Theologi re- Centes dogmatum seorlim .auctores habebant . At antiquis sanctis posthabitis,
despectui quoque habita sunt eorum
libros quosdam canonicos, Ec ecclesiasticam auctoritatem tauaerana concIderent . Adeo verum . illud est , qui minima netligit, paulatim defluit. Abiit invidia verbo. Nec enim minima schor Iae auctoritas esse potest , quam mox facere nemo sine fidei discrimine potis est . Connexae quippe sunt ac stiere semper , post ratam scholiun , scholae contemptio & haeresum pestes. Quamobrem mear etiam hunc locum, neque ficile ac breviter , ut mihi videtur sexpediam. Nam etsi facultatem. dist rendi , a Dialecticis Axercitationibus acceptam, scholastica in nobis The logia amplificavit: neque enim medI
crem a Primo tempore aetatis In eo studio operam curamque consumpsimu sae hic sane quanquam. an loco versamur, non ad copiam nostram nos in utramque partem exercere voluΠrus sed ad nostrum morem tenuiter angusteqne disserere. Sed in omni oracione memento, Lector . eam me defendere scholae doctrinam, quae sacrarum literaram iundamentis constituta sit. Ex quo id efficitur , quod ego magno cum al- sensu omnium dicere me video , m seram este scholae doctrinam , quae se titulis magisterii defendat: miseram eis' iam, atque haud scio an multo magi , quae detracta scri mirae sacrae auctor I- tate, sullosismis contortis de rebus clivinis philosiophamr: Imo ne de re sdivinis quidem , sed nec de humanis, verum de his , qtiae nihil ad nos a tinent. Intelligo autem, sume in schola quosdam Theologos ascriptitios, qui universas quaestiones Theologicas friv lis argumentis absolverint, Be vanis Invaliditque ratiunculis magnum pondus rebus gravi ismis detrahentes , edacle rint in Theologiam commentaIIa, vix
286쪽
digna lucubratlane anicularum . Et cum gnificare possunt, cliti etiam mihi , si in his factorum Biblioriim testhnonia rarissima snt, conciliorum mentio nulsi, nihil ex antiquis sanctis oleant, nihil ne ex gravi philosophia quidem, sed sere e puerilibus disciplinis; sch Iastici tamen , si superis placet, The tigi vocantur , nec scholastici sunt, nedum Theologi , qui sophismatum laces in scholam inserentes, & ad risiumviros doctos incitant, ne delicatiores ad contemp'um. Quem vero intelligimus scholasticiim Theologum aut hoc verbum in quo homine I onimus pinor in eo, qui de Deo rebusque divinis apte, prudenter, docte e literi institutisque sacris ratiocinetur. Quod eis ita esse pluribus verbis postea disserendum est, illud tamen nunc brevi confitendum est, nisi quis is sit, esse Theolo3um scholae neminem. Intelligo etiam in schola suisse nonnullos, quasi ad discordiam natos, quitum optime disteruilla I e putant, cum contra doctores dixerint , ut non tam verum invenisse velle videantur , quam adversiarios convincere, concertationibulque & rixis totas chartas im-Plere . Atque hos, sent in ecclesia multi , qui tanquam milites auctorati
vel tuentur vel impugnant, he ruta eo rum de re Theologica dii putatis , pamtium studium est, contentio, atque dil- fidium . Quos ego probare nec debeo, nec Possum. Nam quamvis dissentienti sim inter se rel=rehensiones non sint vituperandae , concertationes tamen indit putando pertinaces indignae philol Phia Prophana, nedum sacra doctrim. mihi videri solent. Nec enim , suod
Cicero disertissime dixit, di butari sine
reprehensione, nec cum pertinacia recte disputari potest. Atque illud verea Publio dicium est, veritatem nimium
altercando amitti . Minime vero aia sentior iis, qui fix circulorum scholasticorum dispi irationibus ortam esse Pertinaciam volunt , irritationemque 1 cal- MI omnia . Quin istiusmodi malorum existimo in moribus esse culPam , non in schola. Moderati enim , nec LOT tentiosi homines, nec pertinaces, quas cunque res siobrie. ad temperantiamque
definient. Quod cum omnibus est faciendum , qui disciplinam quamlibet profitemur , tiim nemini potius quam Theologo. Fuere autem lane dubio in schola multi, qui his vitiis declinatis,
rem Theologicam graviter sane ac m deste tractinint. Nam quos alli pertinaces v ant,omniaque scalpentes Thecialogos, Paucos, s vere loqui volunt, siri cui maxime . displicent : sed propter
paucorum vitia non est omnium corona traducenda. Quod Ae si plerique Theologi in his vitiis essent , iniqua
esset adhue ista calumnia . Quemadmodum enim nemo tistus Ae prudens universos adolescentes accusat, quamvisi lurimum sint.1ibidinosi , quoniam lubido non est omnium adolescentum , sed non proborum : sic quoniam ista scholastica pertinacia Theologorum se vium est, non omnium; inique pros cto , ut modo dicebam , t chola traducitur propter ea vitia , quae non senelcholae, sed inertis, vanae, contentiose
scholae. Theologos itaque scholasticos, qui modo hoc co nomine digni sunt, asserere quidem & vindicare volo, id in faciam , si prius scholae proprium
instinitum , die rationem docendi. Pr positam ostendam , qua minime inteI-
lecta , nihil recte aut i ro illis, aut contra illos dici potest .
Heologit scholasticae proprium m
nus, quantum & a masoribus accepimus , de huius facultatis alumni quotidianis lare congrestibus experimur, illud primum est, ut quae in sacris Iliateris lx Apostolonim traditionibus adiadita continentur, ea in luceni quasi e tenebris eruantur . Colligit enim The logus ex principiis fidei a Deo revelatis conclusiones suas, atque in principiis ipsis implicitas per argumentati
nem naturae contentaneam explicat.
Quemadmodum enim Musica facultas ex iis, quae sunt in Arythmetica posita , ea ratiocinando connectit , quae sunt in numeris sonantibus aut consona, aut dissona: ita scholae Theologia ex his, quae fides posuit, ea quae sunt
consequentia , naturae ratione conficit,
de Deo rebusque divi vis. Qiud si Α-strologia, Mul .ca. perspiciendi lacu tas , atque aliae id genus disciplinae itametsi ex alienis iacultatibus quasi mendicae , sed habentur in pretio tamen, tanquam utiles Ne necessariae: ec-lutinam lite malus genius est, scholaticam disciplinam profligare velle, quae
non ex Arythmetica, non ex Geomerrta , non ex Physica , sed ex sacris divinisque & litetis Be institutis docet, - f : quid
287쪽
quid consequens sit . quid contra rem anans Nec vero audiendi sunt , qui scholasticas quaestiones , ut curiosas reprehendunt , dic scholae temeritatem missimulant, quod de rebus longe semotis a captu nostro audeat pronunciare , de tam multa definire, quae citra salutis di pendium vel ignorari Poterant, vel in ambiguo relinqui . Huius generis exempla ponunt : Quid discernat
Patrem a Filio. Quid ab utroque Spiritum S. Quid intersit iliter Filii natu vitatem & spiritus procellionem a I trum Spiritus sancti a Patre, & Filio pro ciscentis unicum si principium, an duo. Ita censent id praeclari re mas ni Theologi esse , nihil ultra quam sacris literis proditum est. definire , hoc est , in Theologiae principiis haerere, me
tem a coniequentibus, dc repugnantibus sevocare . Quorum sententia quid sibi velit, non intelligo. Ρotest enim quicquam esse abs urdius, quam sola disciplinae principia habere definita ,κonis
clusiones vero , quae Certo atque evidenti syllogi imo ex illis conficiuntur, aut ignorare velle, aut in ambiguo reli qui ὸ quod si in Geometria, Physica, Astrologiaxe qiii: quam assereret, vere Settire sti utissimLs lial eretur. Sed de his hactens s . Non libet cnim mihi rem exp' ratam suadcre, quod multi, & hi dicti sirpe fecerunt: Itaque Pergamus ad reliqua.
Habet rursum hete disserendi inscii
Ia facultas alium propositum scopum , fidei nostrae adversus haereticos defendendae. Est quippe doct. a1s scholastuci, ut Magister lententiariim In Pro -
mio ex Ausust irro tradit, sciret que admodum hdes catholica Se piis opituletur , 3c adversus impios defendatur.
Quod si scholae doctor non possit d
cere fideles doctrinam sanam , de eos qui fanam non habent redarguere, Mitid ivlgus theologus esse aliquando p terit, re vera nunquam eris . Atque ob eam causam scholasticorum disput tionibus adeo sunt haeretici infens . quod intelligunt. Catholicam fide in . , lam expugnare moliuntur, horum stulo doctrinaque muniri. μ gnoicunt sane lupi canes, eosque odio prosequuntur: Ae scholae nomen istis invisum est, quae Iupos arcet a gregibus, de eorum insidias porro cavet. Atque in hoc genere nihil est quidem admirandum: illorum autem hominum geniis mirari non desino, qui cum catholici he habeantur 3e snt, his plausus tamen Ex citare solent, qui nesciunt iuventutem
ad linguarum studium adhortati, nisprius Theologos scholasticos maled ictis
figant , totiique concidant voluminibus. At suavissime maledicunt. Venenum nimi linguae mella tegunt, eoque rerniciosius paratum , quo suavius obbib
tum . At sunt morosi & prolixi sch lastici theolo , si quaerimus, anxie e ti m superstitiosi. Sed haec , ut dixi,
morum vitia lunt, non scholae . At ira rostas tamen , & ea vitia, qtiae the
logis obiiciuntur, habent aliquid excusationis, vel iustae, vel quae probari Mota se videatur . Nam de rebus multis Sevariis non solum en genere, sed singit
latim etiam disserentes, non potuerunt haec brevi oratione conficere. Hinc ast-tem muri des articulorum , quas isti reprehendunt, quae si ess ent adagiorum , non reprehenderent, sed lapicerent. Accedit, quod persipaeuitas'On solet esse coniuncta brevitati. O citri namque fiunt, qui breveresse laborant . Ita perspicui Theologi esse cupientes , lo g iores aliquanto suere. Adde , quod res difficiles At Obscute luas plurimas The lagi edisserunt, paucis explicari micta. queunt. Rudibus quoque, & imperitis
schola sese attemPerat, atque adeo Pi
ra Sc mi aerit & definit, quae doctis hominibus, iis etiam qui ingenita militum
valent, iii pervacanea videntur. Scholastiis co demum mors i utramqtae partem
Theologi disserentes , necesse est, ut
quaecunque docent, longiore ea sermone complectamur. Anxia vero luperstitio quae dicitur, religio est, non lil perstitio . Nempe non licet apud nos inique deque omnia ferri, sed scholae
norma decretoque universos , qui aut
disputare nil scribere de re theologica elint, certis oportet limitibus ac prinscriptis lineis contineri. Hinc illae lachrumae. Illic libertas Placet, imo v ro licentia dicendi scribendique: nos cum de rebus theologicis disputamus,
licentiam omnem & temeritatem Per-
horrcscinius. Sed totum hoe scholasticum disserendi genus spinosima est: Npes spinis confixus, gressiim deinde figere non valet. Scilicet tenerrimi ist rum pedes sunt : Zc quos errores non
pungunt, pungit disciplina . Qi iam , ut ante dicere coeperam, ob id odio isti
Prosequuntiir, quod ars est, quae doceat tum propugnare fidem, tum haereses expugnare . Id quoniam postremo libro sumus fuse ac diligenter explicainri, breviter & sine disceptatione modo P nendum est . Nec enim decet omniae cin loco demonstrare. spectat denique ad icholasticorium
iunctionem , Chi isti ecclesiaeque doctrinama
288쪽
quantum fieri potest, ex disicia perfecta doctoris Christiani di cipim
plinis humanis , aut illustrare , alat etiam Confirmare. Nam, quod Angustiniis docuit, vasa argentea & aureas caeteramque AEguptiorum supellectilem , etiam si commodatam acceperimus, iure quasi nostra facere possumus , inque fid Ilum ulus vendicare: & alienigenam mulierem , ut Hieron us admonet, rasis
crinibus, re ect iique superfluis, ad Dei populum introducere . Id quod si , quo
decet. temperamento gravitateque fiat, nemo , ut oPinor , tam stultus .stim rus
est, qui reprobet, nisi horum nihil umquam reputaverit . Discunt theologi a David extorquere de manibus hostium
gladium , & Goliae superbissimi caput
prorro mucrone truncare . Discunt a Paulo, vel inscriptionem fortuitam arte torquere in argumentum fidei, & quae in alium ulum scripta sunt, ea ad em lumennim ecclesiasticae doctrinae comvertere . Dilcimi cum Daniele ac Mov- se Cha ldaeorum AEgyptiorumque si Pientiam, s non ut sequantur , at ut indi
Cent atque convincant. Nec aequum es aut si adversiim philosophos disputant, ignorent dogmata philosoPhorum : nam re si quispiam adversus Mathematic velit scribere imperitus Mathei eos a ristia Patet. 37. d. capit. Qui de meni a. Pollem per equi multa huius rei arSn- menti : sed ea ipla , quae dixi , sentiosuisse lonetiora. Ignoscet autem Lector. Nam di studio rerum nostrarum Pro e cius sum, & schola est paula loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar vindicare. De his igitur hactenus. Egi Gnim secus, atque initio dixeram: & in laco presso atque angusto spatia dicem di videor quaesiitIe . Sed difficile eratrem & ab alienis conicissam , rea quibusdam e nostris male tractatam, ne te vi quidem ratione sarcire. Tres iraque fines verae theologiae con stituendi siint.Nec enim tantum ae sch lastica, sed de omni omnino theologia disputo . Lutheranorum autem haeresis, si sibi consentanea esse velit, de scholae instituto nihil queat dicere, in qua numquam se exercuisse vel tota fatetur. Nemo autem audiendus est, qui de ea re, quam nec usu nec ratione habet cognitam , disputabit. Quod si tria illa verae
theologiae sunt communia , ea vero ich Ia omnia Praestat, certe in his pernici sus est error , qui scholam negligendam esse existimant. Haec est enim vera theo- Iogia, in qua omnia insunt, quae sunt in theologo requirenda , scientia Dei, Caelestium rerum cognitio , humanarum P. udentia dc usus: Ut cum haec adtat, h volumus adipisci, theologiae scholastice opera danda est, s neq nullam omit no persectam in ecclesa doctrin m com sequi possimul. Ea vero neglecta, qui se Theologos esse arbitrantur , tum te denique errat se sentient , cum eos aut disputatio cum haereticis, aut gravis a liquis & perplexus conscientiae casias ex periri coget . Nec vero qui .quam scripturae sinctae studiosus vereri debet, ne ex scholae studio , lacrarum lIterarum studium retardetur . Nam & ad hunc
fructum serendum non modo non retardat, verum etiam Invitat atque alle-tiat schola . Nosque ipsi quidquid ad
sacras literas attulimus, si modo aliquid attulimus, a doctoribus atque doctrina scholastica instructi ad eas & ornati a cessimus. Sed iam tempus est, ni d ceamus , quod est nobis hoc loco praecipitum institii tum , an scholasticorum Mictoritas firma argumenta theologo prestet, an infirma.
Praecipua Luiberanorum in Sebo
Iae aue trestatem argumenta complectisur.
INfirma autem ea omnia argumenta esse. quae ab scholae auctoritate deti-vantur, illa primum ratio suadet, quod nec e sacris literis, nec ex Apostol rum institutis, neque ex ecclesiae definitione , scholae auctqrItas comprobatur : Cumque scholasticis auctoribus spiri uim veritatis nusquam Dominus fuerit Pollicitiis, errare ut homines Possum,
atque adeo nullum argumentum ex e tum auctoritate firmum erit.
Item nullum est in schola certum dog- 2. argum. m a, sed partium factionibus plena sunt omnia. Nihil igitur crati ex scholae a ctoritate confici potest.
Praeterea , theologi scholae mi es asse iatruin Cre, matrimonium etiam sine ecclesiae ministro contractiim , esse vere ac proprie novae legis sacramenuim . At naec omnium communis sententia non
sistum non facit certam fidem , sed ne probabilis quidem hidetur esse . In nulla igitur re alia scholae testimonium
At nos. de quid sentiamus, &clir tiam sentiamus, paucissimis quam nera teriis exponemus: pugnabimusqlle Ff a Pro
289쪽
pro scholae alictor itate , non afesti, sed ratione. Quanquam non sumus. ignari, multos studiose contra esse ditauros. Quod vitare nullo modo Potuimus , nuti nihil omnino scriberemus.
Sobesae auctoritatem eretis finibus
OUod fuerit Academiae theologicae
initium , quis progressiis , quos institutores habuerit, quo is auctoreS, tametsi ad scholae commendationem attinet, non est tamen hujus loci dicere: ubi hoc solum conamur explicare, quantum habeat virium ad faciendam fidem argumentum ex scholae auctor itare de promptum . Ea igitur re explicanda, sit Prima conclusio . Theologorum scholisticorum etiam. oncl. multorum testimonium, fi alii contra pugnant viri docti, non plus valet ad faciendam fidem , quam vel ratio is Ortim svel gravior etiam anchoritas commota rit. Videlicet in scholassica dii tati ne plurium anctor itas obruere theol tum non debet: sed s paucos viros m do graves secum habeat , poterit sine adversium plurimos stare. Non enim n mero haec iudicantur , sed Pondere.
Hanc vero conchi sionem probare argumentis non debeo - Nam si quid est videns, de qno inter Omnes conveniat, argumentari non soleo: Perspicuitas nim, ut ait Cicero, ar timentatione e levatur . Certe ubi variae sunt docti Isia morum hominum discredantesque sentent iae, academicoriun temperamentum Imitari, bc a rebus incertis ceriam a sensionem cohibere debentis. Quid enim tam temerarium, tamque indignum sapientis gravitate atque constantia, ut
idem Cicero elegantishme tradit, qua quod non fatis explorate percepuim sit de cognitum, id sine ulla dubitatione defendere Quo Ioco fime arguendi sent1cholastic t nonnulli, qui ex opinionum, quas in schola acceperunt praeiudiciis νviros alias catholicos notis gra toribus mimunt, idque tanta facilitate, ut m rito rideantur. Ncibis autem schola n stra mi gnam quidem licentiam dat, ut 'liodculamie maxune probabile occumrat , id nostro ure liceat defendere: scd non licet tamen eos, qui nobis luintadyersi, temcre ac leviter condemnare.
Alia sunt Ichola i lac ita , de quibus mox
dichiri sitimus , alia sunt praecepta sectat, de quibus modo laquimur . Quae ab illis dissident, ea notam habent ἔ quae ab his, non habent. Nec enim si quid aut Scoticis aut Thomisticis proruinciatis contrarium est , error illico est. Sed haec hactenus. Secunda conclusio. Ex auctorem 2. ConcLmnium scholasticorum communi sentemtia, in re quidem gravi , usque adeo probabilia siimuntur argumenta, ni illis refragari temerarium st. Nam in quacunque arte peritis credendum eta, ratio monstrat . . Nec enim sanus haber inr , qui nautis in navigandi ratione non crederet. Qui igitur in arte hac
de Theologiae dogmatibns disserendi,
experientibus & exercitis. nullam fidem habet, aut Pamm sanns, ani certe remerarius est. Deinde in Clement. uni. de summa Trinit. Patres concilii Viennen Opinionem illam, inquiunt, quae diciti, tam parvulis, quam adultis conferri in haptismo inis antem gratiam , Ee viruites, tanquam probabiliorem, &doctonim modernorum Theologiae magis consenam Ac concordem , lare a Catholicis eluendam. Si erm in re, quae olim inter ipsos etiam scholasticos the logos controversa suerat, opinio concors niniorum tanti apud patres in conciliosuit, ananto magis nos res omni tem re an schola praescrrptas tenere ac revereri debcmns j Et si opinatio ipsa the lagornm recentiorum communis fidem facit concilio , ilhidque inclinat, ut definiat huiusmodi opinationem elis tenendam : qiiid si non ex opinione, sed
ex certo Ze minime circumductili animo quicquam theologi omnes praefinierint λ An non existimas, concilium Viennense pro eiulmodi dogmatis firmiter in ichola receptis graviore censura iudicaturum Scholae igitur communem consensium non nisi impudenter & temere rejici tis. Praererea , cum inter ipsos theologos i cholasticos magna sere ubique distensione certetur, ita ut in hac parte iure forsitan reprehendantur, cer-ic non idem omnes assererent, nisi eodem divino ibi ritu permoverentur. Nec minus mirandum est . varias scholae facti nes doctorei e , tam inter se dii crepantes in linam eandemque lententiam Fuis ius. concurrisse, q in septuaginta interpretes
diversi ut serunt cellulis inclusos, meetu
in unam eandemque convenisse interrim iis, et latranem. Non igitur poterit esse vernm illud , quod scholasticorum theologorum choro idem concinenti fuerit contrarium . Tertia eonclusio. Concordem omnium z. Comi'.
290쪽
theologorum scholae de fide aut mori- populus imperilus, nisi eos sequi, quos bus sententiam contradicere , si haere- pro illo tempore ecclesiasticae doctrinae fi non est , at haeresi proximum est. magistros accepit φ An post haec omnia Scholae porro placita, si ita vocare li- scholae Theologia contemnenda es in bet, in duplici sent differentia . Altera derem , nis e s auctoritate ecclesia res ad philosophiae magis rationem ex pe- plurimas definisset . Quippe trecentos diuno, quam fideir Altera ad fidem peris ab hinc annos, si quas ecci sit haeresesti nent, moresque Christiano Porulo ne- condemnavit, si qua de fide & mori- cessarios. Quae ab illis dissonant, ea . bus decreta tulit, in utrisque scholasti scholastico theologo non sent haereti- eorum subsidio & diligentia vehemen-ca : Quae vero huic posteriorum rerum ter adiuta est. Id quoniam constat imgeneri sunt adversia, ea nos hic tanquam ter omnes, quibus vel conciliorum x
venena refugimus . Nam iis haereseos sta, vel negotia cognitionis fidei sunt crimen, ut quod sit ipsum per se atro- cognita , fateamur necesse est, doct cissimim, impingere aperte & simpli- res scholasticos simul omnes in fide reciter non audemus. In quo equidem sae- moribus errare non posse.
Pe theologorum requiro prudentiam. Praeterea, cum Dominus dixit, Qui Abserdum est enim, ut crimen graviu vos audit, me audit, re qni vos spe smum viri rebus quoque gravissknis i in nit, me spernit, non modo ad primos pingatur. Sed ad rem. Illa conclusio, Theologos, hoc est, Apostolos verba ut est a me posita, primum ostenditur, illa reserebat: sed ad doctores etiam in quod nullum dogma reperietur , quod ecclesia futuros, quamdiu pascendae es- eadem mente oreque scholastici omnes sent oves in scientia 3e domina. Quem- certo ac firmiter ameruerant, quin idem admodum igitur qui Theologos Chri- in universum ecclesia teneat, eorum au- M liiccedentes contemnebat, Christumctoritate mota. Nam si aliquod inveni- is etiam Dominum contemnebat : itare haeretici possium, proferant, & ta- qui Theologos iuniores antiquis succ
cebimus. Quod si nullum proferri DN dentes despicit, hic Christit m quoque est, sine dubio, velint, nolint , id, ipsium despiciat necesse est. Unde Chry-
quod scholae totius auctoritate firmatur, sos . sive quis alius suerit, in Commen- venim est , si ad fidem, ut dixi, m tariis luper Mattheum imperfectis, hom. reique Pertineat. Adde , quot nullum M. Cum au)ieris, inquit, aliquem beatam proprium scholae decretum est, quod tificantem antiquos doctores, proba qua vel ex lacris literis, vel ex Apostolo- lis est circa suos doctores. Si enim iu;um traditione , vel ex Conciliorum, los, cum quibus vivit, si istinet 3e ho aut pontificum definitionibus non ha- norat, fine dubio illos, si cum illis vi-beat certam oris inem. Ita qui scholae xisset, honorasset. St. autem mos eo decreta refutarunt, hi semper inventi temnit, si cum illis vixisset, illos co sunt N fontem, unde illa manant, re- tempsisset . Hactenus ille in ea verbamjias Ie . Atque, ut uno verbo dicam, Christi, Uae vobis, qui aedificatis se nemo qui in catholicis habeatur , pulchra prophetarum , 3cornatis moniismnes une dit crimine theologox explo- menta iustorum, de dicitis, Si fui is sit. Qiod abunde satis magnum argu- nitis in ὸiebus patrum nostrorum , non mentum est, sine fidei dilcrimine nit- essemiis socii eorum in sannii ne propheiusmodi scholae placita negari non posse. tarum . Itauue testimonio estis vobit me Praeterea , ii qua in quaestione linia ipsis, quod filii estis eorum , qtii proversi Theologi eaὸem inter se conci- elictas occiderunt. Et vos implete mennum, Profecto si in eo errant, . eccle- stiram patrum vestronini. Nimirum Ρh sam item errandi periculo exponunt. rilaeortim instar haeretici ratiocinantur .
Sive enim qui confessiones andiunt a si- Si essent scholastici doctores , qualesve qui ad populum habent conciones, erant Hilarius, Hieronumus, Basilius, mrique plebem instituunt, ut a The sequeremur eos: si in diebus Augustini , logis acceperunt . Ita fit, ut Ecclesia Ambrosii, Hieronymi suissemii, , non eorum in fide communem errorem din essemus socii Man;chaei, Novati, Vi- simulando , Christi fideles suo silentio gilantii, Pelagii , Joviniani. Itaque t deciperet. Error enim , cui non resi- stimonio sunt, quod filii sunt eorum ,
stitiir , approbatur: Ae veritas , Cum non sui i in stoet antiquos contemPleriint, cum
defenditur, opprimitur, ut Innocentius iuniores icholae Theologos pro nihilo ait dist. c. Error . Atque Deus is putant. Postremo, ut ad Ephes. 4. Α- pie si Theologorum omnium errorem postolus docet , Alios dedit Christus non aperitet, in necessariis Christiano in ecclesia Apostolos, quo dam proph populo de et . Quid enim iacturus est tas, alios vero Evangelist. s , allos au