장음표시 사용
211쪽
igitur Meusatione digia fuerimus, si e- iliorum umbra re es metita mortem depellereus, nec oratioσer quidem uosrae passiones r primant ρ In eodem seusu loquitur Augustinus tradi. 44. in Joan. dicens: Numquid nox erat , quando transeuntibus Diseipulis aegri eum Iericlis ponebantur , uι vei umbra transeuntium taugerentur e
Cyri IIus L.ε. contra Julian. hoc etiam Ioanni dc aliis tribuens :inquit, Chrisi tempore fuerunt , Petrum dico oeyoannem , aliosque, qui umbra sold eorporum agritudines sanabast, Paulam eximit eum &c. Non est ergo inverisimile, alios a Petro ac etiam Paulum sola umbra corporis aegros lauasse , licet de solo Petro Scriptura hoc exprimat.
VI. Videntes quidam Iudaei, invocato Iesu , & impositis sudariis & semicinctiis Pauli, Daemones a corporibus fugari s hoc idem S ipsi Exorcismis tentaverunt et Quid evenerit narratur
Act. 19.v. II. sic : Tentaverunt autem quidam σ de cireumstantibus
Iudaeis Moreisis iuvoeare super eos, qui habebant Spiritus malos , nomen Domini Pefu, dicentes et is uro vos per Iesum, quem Patitar praedicat. Eravi autem quidam Iudai Meva Prixeipit Sacerdotum septem Alii, qui hoc faciebant. Respoudens autem Spisitus nequam dixit eis Vesum vi ct Paulum scio : vos autem qui sis Eti filietis tu eos homo , in quo eνaι Daemonium pessisum , ct dominatus amborum , invaluiι contra eos, itant nudi uuiserati effugerent de domo illa . me autem uotum factum es omnibus Iudaeis, atque Gentilibus, qui habitabant Ephesi'. σ cecidit timor super omues ,σ magni abatur nomes Domini Iesu. Ausus vere temerarius,
R dignus, qui Daemonem ipsum haberet vindicem & ultorem . Non credentes in Jesum , imo ad lucrum & quaestum Iesu Domine abutentes , Daemonem ejicere tentabant. Res haec displicuit quodammodo etiam Daemoni, adeout qui debuerat esse adiutor eorum flagitii, eos vel invitus punire coactus sit. Simile quid Lucae s. v. 49. & so. accidisse narrat Christo Ioama es :Vissimus quemquam in nomine tuo ejicientem Damonia , re prob buimas e set quia nou sequitur nobiscum. Es ait ad iliuis di us et nolite probibeνe: qui evim non est adeersum vos, vobiscum es . Cur
ergo hoc idem facientes hie nou permittit, ut faciant, sed punitd Respondet Chrysostomus Hom. I. in Acta, quod tunc non
impediebatur, quia tuuc initism rerum erat. Etenim udas furustu coctibuatur. .suausas vero ct Sapphira interfecti faut . Multiyudaei obsiseeuter, vibii possunt: Elymas vero excaeatus est. M Non enim, inquit, veni ut dudicem Mundum, sed ut salvetur Mumdus,, . Accedit quod, ut ait Ambrosius in caput s.Lucae, illi occulti erant Discipuli propter metum, sicut J oseph & Nicode-
212쪽
GεsTA PAuLI EPHESI.mus ; R ideti non prohibuit, quia sciebat quid in tempore essent factitri. At isti addit Chrysostomus )-anu manentes, ex. o nomine lucrari volebaot ι itaque omnia ad gloriam π lueram
foetebant ; dc ideo justh prohibiti & puniti sunt: & etiam, ut ait
infra, Oidetuν illos irridendi eausa hoe fecisse, ideoque plectustaraiiaut posthae nemo auderet ιemerὸ hoc Nomen proferre.
VII. Merito igitur hoc factum , & quia publicum, &quia in personis conspicuis, nempe septem filiis Scevae Principis S
cerdotum, evenit, omnes timore concussit, & gloriam Nominis Iesu mirε promovit. Unde v. I 8.: Musti credentes veniebant couin teutes, se annautiantes alius suos . Multi autem ex eis, qui fuerant euriosa sectati, coutulerum libros, ct combusserant coramomuibas s eomputatis pretiis illorum, invenerunt pecuniam do riorum quinquaginta millium. Ita fortiter crescebat Verbum Dei s eonfirmabatur. Ecce quomodo ad promovendam gloriam, suam etiam Daemone usiis est Christus: me inquit Chrys somus citatus Fideliam invitos αδ-- --.dadaxis , hoe σtimorem ipsis incussit s maximumque hoc argumentum fuit, Deum omnia nosse. Priusquam is Daemonibus redarguereutur, se ipsos aee fabant, timentes ne eadem paterentur, o jure quidem. euando enim adiutores Daemones accusatores illorum eraut non attali
tores, qualis spes supereroς, nisi co essio per Operae Hos quos Lucas vocat , volunt aliqui, fuisse Paganos tunc conversos, & primo Fidem Christi amplectentes s verius tamen creditur, fuisse Christianos , qui terrore concussi se peccatores
Qui vero combusserunt Iibros, censent aliqui fuisse Pag nos , tunc ad Fidem converssis , alii vero, ut supra, censent fuisse eosdem 1am credentes, qui licet ante errores in illis libris contentos ejurassent, Iibros tamen apud se adhuc retinebant. Libri autem isti magici erant 8castrologici: quo exemplo consilevit Ecclesia posterioribus seculis libros magicos, Rab Haereticis contra Fidem Catbolicam conscriptos,igni tradere publice comburendos. Quoad Libros Magicos S. Augustinus in Psal.6 i. circa finem de quodam Mago, qui conversus fuerat, ait: Nosti, tu Actibus inposuiMum esse seriptam, quia multi perditi , idest talium
artium homines z' doctri νum nefariarum festatarer, omoes co dicer βοι ad asinosis ritalerunt, ct incensi sunt libri tam multi , ut perriseret ad Seνiptorem aestimationem eorum facere, ct summam pretii conferibere . . . . Perierat ergo ista I nuve quaesitus, 3uventu1, sdductus es: portat secum eodiees incendendos, per quos fueraι iΠ-
213쪽
Libris vero IIaereticorum comburendis extant Christianormnia Imperatorum Leges Cod. Theodos. L. ultim. de Haereticis . VIII. Dum Ephesi moraretur Paulus, magis magisque Ve hum Dei crescebat , & confirmabatur ι sed non deerant adve sarii, qui illud oppugnarent, nec persecutiones praesertim a Judaeis: quae esto Liicas omittat, ipse scribens ad Corinthios Ep. r.
cap. I6. v. s. indicat his verbis: Perma bo autem Ephestisque ad Rei reeopem . Ostium enim mihi apertum es magnam πaviideas, ct adversarii multi: & cap. I s. v. 3o.: Uι quid er nos pe sieIitamuν amni hora e aeuotidie morior per vestram gloriam, Fratres.
quam Babeo is oriso Peis Domino nostro . Si fecundism bominem ad bestias pugnavi ubes, quid mibi prodest, si mortui non resumgunte Quibus fatetur, tot fuisse pericula & liuidias, quae ejus vitae Ephesi parabantur, ut quotidie crederet se moriturum. Difficultas est in ultimis verbis , quibus dicit, se Ephesi pugnasse ad bestias.Origenes enim in Periarcho L. a. , & ex eo Nicephorus L. I. cap. asia, censent in sensu litterati esse accipienda. nimirum quod Paulus Ephesi fuerit revera in Amphiteatro expo stus bestiis devorandus, sed Divina virtute praeservatus. Tertullianus etiam L. de Pudicitia cap. II. loquens de Martyribus, dicit: Pam ad besias depugnaverat Paulus Ephes. S. Cyprianus Ep.ε. bortans nos, ut Pauli documenta sectemur, ait: in pscarcerem fπὸ repetitum , post flagelio , pos hesias, mitis ta' humilis perseveravit. Sicut ergo Paulus revera tu carceribus fuit,aesagellafusi fuit s ita revera vult Cyprianus, damnatum fuisse ad bestias: & S. Hilarius L. contra Auxentium: a ue., inquit, aliquam sibi assumebant e Palatio Ggnitatem , ismuum Deo tu camae ere inter catenas O pos flagella cautantes s Apostoli , edictisque Regis Paulus eum in Theatro De iaculam ipse effet, ChriRo Ee-κIesam congregabat e Certe Sancti non dicuntur facti spectaculum in Theatro, nisi bestiis expositi. IX. Baronius autem ad ann. s s. num s. &c. censet, Verba Pauli esse accipienda in lani metaphorico, it aut bestias intellexerit homines bestiales, & ferinos, sicut cum a. ad Timotheum 4. v. 17. dicit: Liberatus sum de ore Leouis, per Leonem intelligens Neronem , Addit, quod si ad bestias damnatus fuisset, doc in a. Epistola, quam post duos annos ad Corinthios scripsit,inter certamina memorasset, qui enim ibi cap. II. caeteracliam his minora enumerat, non omitisset: sibique favere putat chrysdstomum Homil. go. in i . ad Cor. , ubi ait . .esi es,, Si secundum hominem Caed ad hominem attis et pugnavi cum bestiis .cac modo loquendi Pauli pug uaci ad besias se colligere autumat ν
214쪽
niat, nam qui bestiis tradebantur ad mortem, latin exponebantur ut pugnarent cum bestiis, sed ut a bestiis voraremur: Fc con- eludit, quod contraria opinio fundatur in libro apocrypho, qui inscribitur Pauli. Utramque opinionem Lectoris judicio permitto, ut eligat, quam maluerit.
X. Multa etiam Ephesi pastum fuisse Paulum occasione Apollonii Tyanaei insignis Magi, qui circa illa tempora nempe
annum 36. vel f s. illuc advenit, credibile est. Ejus Historiam seu verius praestigias scripsit Philostratus . Hic tantam apud Ephesios aestimationem obtinuit, ut eum statua donatum inter Divos retulerint. Epheso relicto, mox in Graeciam, deinde Romam Neronis Imperio inchoato venit, ubique magicis suis illusionibus Populos dementans ι adeout illum Christo conserre vel etiam praeserre, aliqui conarentur, ut ait Augustinus Ep. 138. alias ad Marcellinum cap. .: sic permittente Deo, ut sic ud Magi olim in iEgypto coram Pharaone Dei opera per Moysei facta aemulari conati sunt, atque irrita reddere L M,Simon MApollonius Magi Petri & Pauli opera virtute Christi facta aemulari, & sie Verbum Dei infirmare coram Gentibus, conare tur . At sicut Moyses AEgyptios Magos confudit i sic bc Petrus Christi ope Simonem prostravit, Sc Paulus Apollonio contemt alitique Magis devietis, Christiun toto orbe clariorem reddidit; ut nec Simonis nec Apollonii memoria nisi ila opprobrium remanserit. Quamvis Philostratus Apollonium in Coelum sublatum ut Christum scribere , conatus sit ι hoc tamen impium esse mendacium, vel ipse modus, quo idem Philostratus loquitur se aperte demonstrat , ut inter alios probat Eusebius L. contra Hieroclem Confutat. Libri 8. Philostrati de morte Apollonii. XI. Superius,i a. & i probabili ter dicit, quod etsi Paulustriennio Ephesi moratus sit, non sic tamen ibi haesit, quin alalias partes discurrerit pro sui Apostolatus munere I tum occasone itineris derosolymam , tum etiam post: 8c praecipuu Co rinthum iterum rediisse, & Galatiam percurrisse non semel Nunc in eadem sententia permaneo . Et quoad Corinthum maxime: quia esto Lucas de secundo itinere Pauli Corinthum nihil dicat, illud tamen indicat Paulus ipse a. Cor. I 3. dicens:
Ecce tertiis hoc venio adtios. Porro cum hic secundus adventus Corinthum nulli bi legatur ex prellus, valdh credibile est, e triennio, quo Ephesi moratus est, saltem per brevem putae mea fis moram contigisse.
Ephesi etiam didisse Epistolam ad Galatas, credibile est, Ninnuis alii Nicopoli, alii Romae datam pluent, ut alibi dixi ubi Di siligod by Cooste
215쪽
ubi ostendi, argumentum hujus Epistolae totum esse in persuadendo eis, Christianos exemtos esse ab onere Legis contra quosdam, qui oppositum eis praedicabant. Galatis praedicaverat P trus, ut ex prima ejus Epistola ad Populos Ponti, Galatiae, C padociae directa apparet,sed solis Iudaeis. Postea veniens Paulus,& incipiens verbum sacere etiam Gentibus, cum eis ostenderet Legalia jam cessasse, nec ad eorum observantiam teneri s commoti, fore e Iudaei , qui Petrum de hoc nihil disserentem audiis
erant , coeperunt spargere, Paulum praedicare contraria iis quae eis praedicaverat Petrus . eumque despicere, quasi minorem Petro: propter quod Pauli Discipuli multa passi Lerant, ut i statur ipse Galat. a. v. 4. Id ergo resciens Paulus ad eos Epistolam scripsit, in qua c. I. v. 8. anathema dicit cuicumque, etiamsi esset ipse, aut Angelus de Coeso, qui aliam Doctrinam ab ea, quam ipse docuerat, evangelizaret : deinde cap. a. ostendit, suam Doctrinam eandem esse cum Doctrina Jacobi Petri & Joannis , qui dexteram unionis ipsi dederunt, ut ipse in Gentes, illi vero in Circumcisionem irent: addens , cum sibi visus esset Petrus 1acto suo oppositum comprobare, te palam ipsum reprehendisse, nec Petrum ei contradixisse. Tandem plura ex Scripturis prinfert, ut Galatas ab hoc errore abducat ἡ & sciant, se non esse amplius servos sub Lege, sed liberos sub Gratia coiistitutos, x in
Mittit In Mauriniam Disotheum, scribit priorem
Epipolam ad Corinthios: ct seditio Ephes
ucontra Vfumis L D Ostquam Lucas et s. di κit, quod ex facto Daemonis L . contra filios Scevae sortiter crescebat Verbum Dei, additU. II.: His autem expletis, propoquis Malus tu Spiritu , transtάMacedonidb Ach Eire PerosesImam , dicens: quouiam postquam fuero ibi, oportet me er Romam videre. Desinente igitur anno
Christis 6. , vel sq. inchoato ut vult Baronius, Rusus inquit Chrysostomus Homil.42. in Acta satis moratus in illa Civitates Ephesi in Quit iterum abb migrare . Idio mittit Timotbeum σErasum in Macedondam, ipse ver3 mavet Ephesi. 2 modo autem initio votius in Θriam abire, in Macedoniam revertitur Ut Ues-dat,se nou omnia propria virtute facere. Haec Chrysbstomus. Volebat ergo Epheso discedere post Pentecosten. Unde I.COr. 16.v. 8.2Permovebo autem Epties usque ad Pentecosen , di pertransita Ma
216쪽
.os autem forsitas manebo , vel etiam Demabo. . . . PVolo enim ιοι mora is transitu videra : Dero enim me aliquantulum temporis manere apud τοι , si Dominui permiserit. II. Dixit Paulus oportet me Romam videro. Hoc enim se 1 pluribus annis desiderasse, testatur Rom. I.v. Io. his verbis: Semis per in orationibus meis obsecrans , si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam iuviolustate Dei veniesdi ad vos: quod reis petit v. Ia s& cap. a s. v. 23. summopere optabat illius Ecclesiae
videre Fideles quorum Fides, ut ipse dicit Rom. ., V. 8. annui . tiabatur in universis Mundo) ut apud illos sicut apud caeteras Nationes aliquem seu istum & spirituales gratias promoveret, in Fide sua praesetitia & dictis magis magisque roboraret, & tandem vicissim gauderent iii Fide quam profitebantur. Chrysost Inus Hom.41. in Acta advertens, quod Paulus proposuit in Spiritu oportere st Romam videre, arguit hoc Spiritu prophetico
eum dixisse: at certe tuae ei nondum fumi elatum tempus ac modus , quo ire debebat. III. Interim tamen dum Asiam relinquere cogitabat, ait Lucas ΑΟ. xy. v. a I., Mittens in Macedoniam duos ex minis rantiabus sibi, Timotheum O Erasum , ipse remansit ad tempus in Asia ι injungens Timotheo, ut iret Corinthum 1.Cor. . v. 17., monens Corinthios, ne illum spernant sed audiant tanquam se ipsum,& completo opere eum dimittant, ut ad se revertatur. Ita a. Cor. I s. v. It.: Ne qu,s ergo ilium spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me s expecto eurm illum eum Datribus. Creinditur autem Paulus misisse in Macedoniam Timotheum & Erastum, ut pararent Collectas seu Eleemosynas pro FidelibusJ roinlymis degentibus. Ita Beda in cap.rs. Act.: Praemisiι Dife
pulos ad praeparandas eleem divas, quas Ferofobmam erat aliaιuras, ne estm ipse veniret, tune eotissa erant.
IV. Erastus seu Erastes, quem cum Timotheo Paulus misit Corinthum, Patria Corinthius erat, ab ipso Rom. 6. v. 1 3. A carius Civitatis appellatus, scilicet Praefectus Erarii Corinthi rum, qua in Urbe tunc Paulus morabatur quamvis Graeci R centiores eum faciant Praesectum .aerarii Jerosolymae . Hic munere suo abdicato, & Pauli sequelae addictus Ephesum petiit ubi Paulus anno s6. versabatur. Inde ab eo cum Timotheo in Macedoniam missus fuit, ut dixi. Corinthi ambos una cum Paulo anno 18. fuisse deducitur, quia Paulus in Epistola ad Romanos, quam Corinthi manens scripsit, nomine utriusque Romanos salutat Rom. i6. v.a I. dc a 3. . Exinde verisimilius creditur, Era .rim. V. Cc stum
217쪽
sum indivisibilem Pauli in itineribus comitem filisse , quousque
hie Corintho transiens Romam ivit ad martyrium. Tunc enim Erastum Corinthi reliquit a. ad Tim. 4o. v. ao. Erastus remum Coriuibi. Usu ardus , Ado & Martyrologium Romanum ad diem dis. Iulii tradunt, Erastum in Macedonia ab Apostolo relictum Episcopum Philippis fuisse, ibique martyrio coronatum. Graeci vero ad diem ro. Novembris volunt, eum fuisse unum .ex o. Discipulis, Ierosblymitanae Ecclesiae primum Oecon mum, deinde Episcopum Paneadis creatum .i in pace qui vide. Quibus fides adhibeuda sit, Iatet. V. Paulus Ephesi adhuc manens nuntium accepit de comtentionibus Corinthi subortis inter Fideles , ac veluti schisma inter eos parientibus,dum quidam eorum dicebant, se esse Pauli, quidam Apollo , quidam Cephae, quidam vero Christi, de quo
supra s. 14. aliqua dixi Hanc autem notitiam accepisse se dicit ab illis, qui erant de domoe Chloes i. Cor. I. v. Ιε.: S/gui catum es enim mihi de vobis, fratres mei . ab iis , qui sent Chloes , quio contentioves favi inter vos: & ut putat Chrysostomus in a. ad Cor. cap. 16. v. 7. Homil. 4. sorte per Stephanam Fortunatum
di Achajum , qui Paulum Ephesi adierant, unde ait Gaudeo autem tu praesentia Stepba , Fortunati, S' Aebaici, quoniam quos Φobis deerat, ipsiIuppleveruut, sive voce narrantes , sive ut putat Chrysostomus citato Ioco etiam litteras nomine illius Eccletiae deferentes, ut Paulum de iis, de matrimonio, vir initate , S aliis consulerent, de quibus in priore Epistola eos instruit. Chloes autem , de cuius domo isti venerunt, secundum plures mulier erat Corinthia Fidelis s sunt tamen qui velint , non seminam sed virum fuisse . Interim vero, farte ob divisionem exortam Corintho abierat , & apud Paulum Ephesi se receperat .
VI. Ut hisce dissidiis occurreret,scripsit Paulus Ephesi pri rem Epistolam ad Corinthios aliquanto ante Pentecostem anni sequentis , sive in fine anni praecedentis, sive initio sequentis Christi ν ., ut vult Baronius. Et quidem post seditionem a D metrio excitatam , de qua intra, missa creditur per Stephanam, Fortunatum, & Acharum, noo per Timotheum , qui minus LPaulo in Macedoniam fuerat, nec adhuc Corinthum pervenerat. Unde l. Cor. cap. s s. v. IO. dicit: Si autem Qeverit Tim theus, videte , ut sine timore sit apud vos : opus enim Domini operatur , sicut er ego: & hortatur eos, ut eum expedith dimittant, ut ad se veniat , eum enim expectat. Signum ergo est, quod Timo vera uinc cum Paulo uou erat. I eo igitur Timothei Epistola: tir
218쪽
titulus Sosthenem nominat, qui ille ipse creditur, qui Princeps Synagogae Corinthi fuerat , & propter Paulum, cui postea adhaesit, ruit flagellatus, de quo supra . Putarunt quidam , Paulum prius aliam Epistolam ad Corinthios scripsisse modo deperditam , moti , quia a. Cotas. V.9. dicit: Scripsi vobis in Epis M. ne eo; Mij ceamini fornicariis, & U. II.: Nunc autem seripsi vobis. non commisceri. Ita Haymo existimans, parvam Epistolam suille a Paulo eis missam, ut moneret, sornicariis talibus non misceris
qualis fuerat Corinthius ille, qui habebat uxorem patris sui ssed quia illud male intellexerant putantes, quod hoc non diceret Fidelibus, ideo scripsit eis hanc secundam, cui adhaerere videtur
S.I homas tu cap. s. ad Cor. LM.3. . Verius tamen cum Bar Dio ad ann .s7. num. 23., ex Cluysostomo ΗOm. 16. in a. ad Cor.
N aliis, dici debet, illa Pauli verba ad ea potius, quae proxime
dixerat v. . in eadem esse reaerenda, quam ad aliam Epistolam, cujus nulla est mentio. Ita sentit etiam Beda in hunc locum. VII. Argumentum huius sed is exposia suprauim. I. de Lib. Novi Foederis cap. a. i. 3.num. 7. SOIum occurrit scrupulus,
quomodo occasione schismatis inter Corinthios aliqui dicerent Ego sum Cephae, idest Petri, cum Petrus Corinthi antea fuisse non legatur, sed solus Paulus primo, deinde Apoldo. Scrupulum tollere, conatur Alexander in cap. . primae ad Cor. dicenuquod hoc forte dicebant sudaei, qui Petro praedicante ad Christi Fidem Romae conversi, ab eoque instituti & baptitati Corinthum postea venerant, ibique domicilium elegerant. Aliter tollit Baronitis ad ann. s . num. 3. . his verbis Non sic dic hant alii se esse Cephae, quod Cephas Corinthi praedicasset ι,, sicut nec qui se dicerent esse Christi, id ob eam causam profi- tebantur, quod Christus cum in humanis esset, illis Evange- , , lium annuntiasset: sed potius, quo illam contentionem &M scissuram Ecclesiae declinarent, rem ad suum Principem re- ducentes quod sic falli non possenta dicebant, se esse primo, , omnium post Christum Pastoris & Ecclesiae Capitis Petri Di- ,, scipulos, alii vero Auctoris omulum Christi. Idcirco idem .ri Paulus iisseruis cap. 3 a nulla de Cepha habita mentione, nec de Christo, sed quia sui tantum causa,& Apollo, fuerat Oborta
O, contentio, subdit : Ckm enim quis dicat: Ego quidem fuma, Pauli, alias autem Ego Apollo; uosne bomines estis uid igituν,, est Apolla ' RU Qeris Paulus λ Ministri ejus, eat credidi iis, o M uvicuique scut Dominus dedit. Ego plautavi , Apollo rigavit ἡ l,, sed Deus incrementum dedit. Sicque videas , cum de Minist
s, rio &Ossicio agitur praedicationis, nullam amplius secun- ' Cca is dum '
219쪽
dum nuper dictam sententiam de Petro haberi mentionem , si eo quod nondum praedicasset ipse, sicut Paulus dc Apollo, , , Corinthiis Evangelium: sed quod in Ecclesia primatum tene- ,, ret, esse ab aIiis superius nominatum, sicut & Christum: ut is quia ille omnium Pastor, hic vero esset Christianae Religionis is principium. Hactenus Baronius. VIII. Nune ad Act. Apost revertamuri Ephesi adhue m xabatur Paulus, quia ibi, ut dixi, & Verbum Dei quotidie auge-hatur , nec deerant adversarii , contra quos pugnaret. Unde r. Cor. 16. v. s. causam suae permanentiae Eptasi exponens ait: iam euim mihi apertum est magnum em evideus, em adversarii
multi. Ephesus enim utpote totius minoris Asiae Metropolis, de quod in illa esset Dianae Templum de quo paulo infra , omnium Gentium concursu celeberrimam, &quod denique Proconsul Asiae illie agere consuevisset, ad quem necesse erat ex tina Pr vincia homines convenire , peropportunus ipsi visus est locus, ubi diutius Evangelium praedicando consisteret, & amplam Ecclesiam Christo erigeret. Quia etiam viris inter Gentiles doctisae facundis abundabat . unde Philostratus L. 8. de illa diei Abasias bouamam aratum fluvias . Philosophis, Oratoribusque redundat , us verὰ dici pinit, eam Civiιatem non equitum τobore, sed curoνum hominum miliabus calerassuperare, in eaque plaximum Cisere sapientiam: ideo Paulus, qui non aliud optabat, quam iri, agone pro Christo comendere, hanc elegit, ubi diutius submaeret . ac pugnaret: sed quod in eum non valuerunt Zelo Re-
Iigionis sapimues, amore quaestus & pecuniae tentarunt Ar- Ephesi igitur apud paganos siummo inhonore habebatur quaedam statua eburnea, seu ex alia materia, quam putabante Coelo delapsam,eamque sub Dianae nomine colebant dei erex rant magnificentissimum Templum, ad quod ex omni parte id Balatrae confluentes quasdam argenteas statuas cum suis aedicu Iis, sive superilitionis sive voti causa offerebant: ita magnum argentariorum opificum quaestum & Iucrum cedebat. Videns ergo quidam Demetrius, opificum argentariorum caput, Pauli praedicationes ad evertendum Dianae M totius Id lolatriae cultum e spirare, accitis caeteris suae artis opificibus , seditionem contra PauIum excitavit s quam his verbis describit
220쪽
deiis er auditis, quia noMfolism Ephesi,sed penὰ totius Paulus hie suadens avertir multam Turbam diceus: quoniam non funt Dii , qai manibus ut . Non solum autem bac periesitabitaν nobis pars.iu redargutionem vestre , feder magua Diaua Templum in nihilum reputabitar , sed er destrui incipiet majestas ejus, quam tota in Er Orbis eoiit. Vide callidam argentarii artem. Orationem
ducit non solum ab utili, sed &ab honesto, ut duplici laqueo audientes capiat , & cupiditatis lucri, & Religionis: quod ei
henh cessit. X. Nam his auditis repleti suus ira ct exclamaverunt dicentes: Magna D iana Ephesiorum: di impleta es Civitas eonfusione; ct iis ,
petum sece ut una animo tu tbeatrum , rapto GHo σ PDisarebo Macedonibas , comitibus Pauli. Paulo autem volatale taurare in P
putam , noa permiferant Discipuli. Ruidam autem Er de Asiae Prio cipibus , qui erant amici ejus, miseruus ad eum, roganter, ne fedares in rheatrum. Popularis furor tula accoulitur , sicut stipulaeum igne invaditur, maxime cum de lucri iactura agitur, nec limites habet. Impavidus tamen Pauius in furentes sese injicererelo Dei abreptus non timet, Discipulis tamen & amicis Asiae Principibus eum deterrentibus obtemperat; neque euim ait Chrysostomus Hom.4a. erat vana oriae cupidus, vel ambiti uti
Iure dicere potest Ephesi se pugnasse ad bestias . illos Asiae Principes Pauli amicos Chryistomus Hom. a. in Acta dicit suisse Christianos : Alii autem putant fuisse Pontifices paganos, qui Ephesum venerant ad celebrandos ludos iu Theatro in honorem Dianae, qui ditissimi erant. Theatrum autem cinquit Beda hic γDeus es semicireali Auram habens , tu quo sautes Populi ludos
scenisos intus inspiciebant. Unde σ dspectaeala Graeὰ Theatri u meu accepit. Itaque sicut Arator ait: Nou alio deeuit eaufam , meritumque Diaua Lascivos tractare foro, eapit area turpis Coise aii deformis opus. XI. Adeo incompositus ac caecus tumultus erat, ut alii aliud cIamarent nestientes quid dicerent, nec cur convenissent. autem aliud elamabant: erat enim Eeclesia confusa, er plure
convenisnt. Adeout vel ipsi Iudaei D,
unum ex suis e Turba extraxerint, qui tumul tum sedaret . De turba autem detraxerunt Alexaudrum, prope ιeuιibal eum Iudaeis: Emexander autem manu silentio pollulato , volebat reddere ratiotrem Populo. πι eognoveraut radaiam