De Rhiani Cretensis studiis Homericis

41쪽

Transeamus ad eas lectiones, quas Rhianus ex veteribus libris suscepit. Ac primum quidem locum teneant eae, in quibus haud obscura Pisistrat eae editionis vestigia deprehenduntur. E 295. In narratione, qua Vlixes, ut Eumaeum de origine sua celet, Cretensem se esse simulat longis erroribus iactatum, dicit se totum annum in Phoenica moratum et postea ab hospite Phoenicio navi inpositum esse, ut in Libyam proficisceretur: cc Aipυnvis' Mi uno ccccat TO TOMTOTropolo. Schol. 'Plavo cpnci ἐφέccotro Znvoboro ἐφεica TO. . Destructura huius loci non est, quod disputemus, cum ab interpretibus satis explicata neque a hiano mutata sit de vulgata autein Iectione animadvertendum est, larinam iacccnto, de cuius augmento insolito vide Ametsi append. praeter hunc versum nusquam apud Homerum inveniri, id quod in causa fuisse videtur, curae . nodotus et Rhianus ea ossenderentur. Neque vero inprobabile est, et utriusque emendationem et vulgarem Iectionem, quam Aristarchus recepit, a Pisistrateae editionis scriptura Espε AT prosectas esse, in qua litteram . parum distincte scriptam aut vetustate oblitteratam illi recte interpretati sunt, ceteri perperam pro digammo habuerunt Rhiani autem lectionem et vulgata ccccaro et Zenodote potiorem esse concedit, opinor, quisquis consideraverit versus PQ urinor Toυvaci olai cupcccεcθα γλου

εφεcca simili modo explicatui obpυcaiolcori vaυv. Discimus ex his locis non solum Zenodoti illud φεicaro et quae huic sunt sormae similes praeter ico ri 163 abhorrere ab usu omerico, verum etiam, ubi de notione inponendi maximeque de conscendenda nave agitur, compositum verbum Ipcccat, non implex cca Homero suisse familiare. uare probantes cum nam Bekkero emendationem Rhianeam delenius formain ε&curo, quamquam Duenigerus Zenod. p. 62 patronus ac defensor exstitit; nam vereor, ne vir doctissimus cum cco et i 199 conserri iuberet, in errorem induci se passus sit, cuni ἔcco, quod persecti Dissilire by Ooste

42쪽

imperativus, et 199 plusquamperfectum est, a verbo vvuui

descendat.

522. In sine eiusdem libri, ubi Vlixes apud Eumaeum de-5cubuisse narratur, legimus:

πυκvriv ui uεΥώλnv h o Παpεκεcκετ' uoiptic, εVVυc0αi, OT Tic χεiu V KΠuΥλoc potTO. Schol. Apicro vnc καὶ Piuvoc ivuc0ai, vi To 40piEi επtivτα εκυ καταεivυovs V 135 . I. Inde si concludere licet,nhianum hanc formam pro genuina et Homeri propria habuisse, etiam paulo antea v. 514 ceterisque in versibus, in quibus eadem vel similes formae reperiuntur L 28 vvυc0αi, ε 229. 230. 543εvvυTo eandem mutationem adhibuisse censendus est aliter enim non intellegitur, cur hoc potissimum soco i poni quam V geminari maluerit. Qua in re temeritatis eum insimulare vetamur et consensu Aristophanis δ' et exemplo a scholiast allato καταεivυov, quod imperfectum verbi καθεvvυva est, cui addi potest ἐπεivυ-c0cu forma Ionica pro φεvvυcθα apud Herod. IV 4. Sed haec ipsa exempla mihi dubitationem movent, num ivυcθα recte sit

cum spiritu leni scriptum hoc enim neque ex καταεiVUO neque ex Πεivυcθα iure colligi potest, cum vvuvat apud Homerum

digammo instructum sit cla G. Curtii tym gr. d. II p. 338 ,

in recentiore autem dialecto Ionica, qua Herodotus utitur, praepositiones cum verbis compositas carere aspiratione constet. Immo vero scimus Iones dixisse ivυvai quid igitur causae reperias, cur Homerus aspirationem miserit Potuit autem Rhianus etiam huius lectionis confirmationem quaerere ex Pisistratea: nam cum

43쪽

spicit aut neutri generis est et haec omnia, quae in Olympo praeclara sunt, complectitur, hiano apto intellectu carere visum sit Olympi enim mentionem, quae quattuor versibus ante facta est, nimis remotam putabat, quam quae intellegi posset. Praeterea superorum deorum vitae beatae et divinae maiestati magis convenire videri poterat, cum in ipso sereno et candido splendor vitam degere dicerentur. Itaque semininum genus eo minus dubilabat pro vulgata scriptura substituere, quo magis sibi lavere videbat vetusta elementa Tol, quae si non satis perspicue exarata aut aes erant, facillime pro ε legi poterant. Massiliensis editionis auctoritatem secutus est A 97, ubi scholion est hoc: oiuolo inpetuc cistac φεξει Δαυαoici vhεi κέα λοi Tovis ruscε i. υTinc a 'Apico69χου. aio Macci-λiubet lxii de ui si 'Plauo To auro ἔχεi porrov. coiκε ου hocpa Znvodoro eivat, hi oυb 6 ε rpi λoiuoi papeia xeip icti*εξεi, A. Hoc loco Calchas vates Achille auctore Apollinis iram motam esse dicit Agamemnonis pertinacia, qua Chrysae sacerdotis

Sic plurimis, quibus olim utebamur, editionibus vulgatum erat: aliis editoribus Mai klandi ratio magis placuit, qui insuper etiam coniciendo K'pac pro χε ipa maiorem gratiam lectioni Zenodoleae

conciliare studuerat Zenodotus autem, ut uenigero Zenod.

p. 143 videtur, et in significatione verbi urru00εiv, quae tamen satis munitur versibus 46χπωcouε sirpio dubpa et O 503 4rru, cuc0a κακὰ η V, et in κακοφ via, quae versibus 9 et 2 similiter bubcε - univcεi exeuntibus efficeretur, haesit ideoque hunc versum peculiari conatu male emendavit ex Φ 548 αv6 io papeia χε ipuc λώλκoi, unde verbum λαλκε iv desumere

non poterat, quia hoc loco suturo tempore opus erat Rhianus autem Zenodoti auctoritate non impeditus est, quin genuinam et vetustam Massiliensis editionis lectionem in suum locum restitueret, quae neque per Se quicquana habet quo iure ostendaris, et versu si

44쪽

mediocriter commeti datur; nam quae Hi dativi ratio cum verbo claru00εi coniuncti, quod ceteris locis cum genetivo coiistruatur, sic ipse versus lui utenter demonstrat. ua in re quam recte Rhianus egerit, pluribus exponere necesse non est, cum iam Aristarchi assensum

nactus sit et multi iique gravissimi inter nostrates philologos ';

lectionem a principe Alexandrinorum comprohatam unice veram esse edocuerint.

Ex eadem editione Massiliensi repetiit quam II 59 dedit 8

lectionem, quam dolendum est quod codices non incorruptam ad nos propagaverunt. Sententiarum conexus hic est Patroclo enixe roganti, ne amplius pugnam detrectet Achilles respondet, se indigniora passum esse superbia Agamemnonis, quam ut iram depο-neret: hunc enim ausum esse Briseida sibi eripere, quam a principibus Achivorum praemium accepisset: et iv ' ait c χεm v ελετ κpεivi 'ATαμεuV V 'Mpεibnc incεi iv detiurrro uεTuutic PnV. idem versus est etiam uvncouai, -- hcυφηλο ε 'Ap-Υεioiciv pεξε 'Arpεibnc, bcεi iv oriunTo uoauticra δ'), quae verba nihil exhibent negotii, nam cum v praegrediatur, lubium non est , quin ad Achillem, qui haec loquitur, additamen-29 Displicuit Zenodoti loctio praeter Lachmannum uenteter OZenod. p. 143 et Zellachr. s. d. Gymnasialwesen i 334, ohrsio in Diurnis antiquariis a. 183 p. 39, qui Spitetnerum vituperavit, quod Aristarchi rationem repudiavisset, orgkio, qui ibid. 18i p. 498 illam ne graecam quidem dici posso contendit, Amolato in append. ad Iliadis edit. . . Recepta est Aristarchi et Rhiani lectio ab Inim Belikero

in ed. ali. Amcisio, uentaero, aliis. In transcur8u commemorare iuvat, in scholiis ad Hom. l. Lipsiensibus, quae Ludov. achmannus a. 1835 edidit, vol. 4. 15 scholion Db' Υ κα ei acciλiu Tiκri, ri Picivo κα cxεbo vacui Db' τε rpi Δαvaoici uεiκέα λοPro arrvicεi. ωiκε tra ἔτἐpa ηvobμου Iva a recto loco aberrasse et vorsui si ascriptum esse, id quod mirum est fugisse Bachmannum editorem. Praeterea autem scholi initium, ut nunc legitur, absurdum hoc modo correxerim: υb' τε Vacciλi riκ κα ii Picivo κα cxεbo πδca oub' Υ irpi col. ut verbis ob dr initium versus T significetur, ad quem quae sequuntur adnotata sunt. 30 Duenigerus in ed. It ad h. l. adnotavit, hinc versum, de quo agitur, Perperam invectum esse Π59, quam sententiam, cum argumenta non protulerit, in medio relinquo.

45쪽

Quod Rhianus Massiliensein secutus posuisse traditur, uεTuVα-c τε tu non potest esse non depravatum. Iam emendationem quani

vis causis non additis proposuit obeckius parat p. 433 n. 52:κuεTαVαCrεiu, quod Aristarchus t ex Chia i recepisse dicitur,

nihil aliud esse potest quam εTautic rius, quae emendatio qua ΠΙ- quam in exica multosque libros alios transiit, mihi non probatur, sed alia ni puto in promptu esse medellani, quae dixersis scholia starum adnotamentis accuratius pei ustratis haud siue probabilitato nostro loco possit adhiberi.

Ac scholico quidem ristarchus , que in loqui si hiπλ'

docet, qua erat iudicii sanitate, εταvtic τη ad Achillem sertur rettulisse, pro genetivo ab ἐκ χεipub suspenso accusativum posituri esse ratus ad similitudine in pervulgatae structurae verbiti*αipεicθα cum duplici accusativo coniuncti. Vnde essicitur, ut tralaticiam servaverit scripturam εTavdCrnu. Quod cum ita sit, fieri non potest quin scholion L, ubi eundem εταVac Thυ scripsisse intellecta Briseide legimus, vitio laboret; sed remedium quaerere dissicile non est, quia, cum quae Herodiano tribuuntur

46쪽

scholion V contendentes cum scholio I facile perspicimus, in utroque plane eandem esse versus Homerici interpretationem: quare non incredibile est, lectionem quoque eandem in utroque scholio exhiberi, cumque quod L habent ueravac Tri solum conveniat illi interpretationi communi, hoc pro εTavac τε i in restituendum erit. Quae si recte emendata sunt, εταvacori Rhianus deduxit ab adiectivo verbali εTavaCroc, quod parasyntheton haberi sine dubio voluit, ut non pugnet cum regula Herodiani a Goetilingio de accentibus p. 3l exposita. Femininae autem formae usus munitur adiectivis Homericis ooυpiκTmri l 343, uuiuaκετη Z 179.

quae Goetilingius l. l. attulit, irpitiτη vide ecl. l), obsarirri 293. cpεcrri II 123 nonnullis aliis a Lobecki parat p. 458 sq.

collectis. Nobis Aristarchi rationem potiorem esse iam supra iudicavimuS.

Ex Chia editione Rhianus hausit Dub cmo 188. bis

crri A B. - Ἀλλωc. si 'Plavo κα 'Apicro iv Ouc ovi vcrri, ου uxapiT G A. Priore scholio, cuius auctorem Herodianum esse veri simile est, docemur iam veteres grammaticos inter sedissensisse, utrum irro per mesin a verbo εὐα seiunctum an arte cum genetivo ovi coniungendum esset. Atque Herodianus Aristarchum secutus simplex εὐα positum esse et cir ad oviureferri voluit Cui sententiae Rhianus accessit, sed idem hanc

pnciv iu' ac ἐκ χεipoc Tisahτου μεταvdcτου τε λετο B L. Potest otiam Rhiani nomen saepissime illud depravatum latore in 'Hpivbiavoc. praesertim si in hoc nomin ripui litteras compendio parum distinctooxarata putemus. Ac Lehrsius prosecto in reliquiis libri πεpl λiακ'corpochublac v. Herodiani tria scripta emend. p. 193-336hhunc locum Η rodiano non vindicavit, sed hoc propterea, puto, fecit, quod codici-buas et L et iis qua B cum his communia habet nullum unum Verbum credendum esso Arist. p. 31 dixit. Ceterum tacere non debeo

47쪽

controversiam omnino inutilem esse putavit re vera enim nihili interest nec quicquam in re narrata variatur, sive tino povi cευα

sive lavi απεccευα dicis. uid quod ipsius praepositionis aro

usus hoc loco non caret iusta ossensione Primum enim per se consentaneum est, Aeneam, quem Achilles inermem aggressus esset et stigientem persequeretur, non cum grege Suo fugiMe, sed gregem deseruisse, ut suam certe vitam fuga quam celerrima

servaret supervacaneum igitur est dici eum uno pota fugatum esse. Deinde autem si Homeriis indicare voluit locutu, unde Aeneas ab hoste fugatus esset, hoc satis significatum est verbis κατ' baius opεuiv. Denique molesta est verborum collocatio, qua uosvo covet interiectum est inter lavi claro et εὐα, quae artissime cohaerent. Hanc sensionem triplicem facillime et aptissime Rhianus eo sustulit, quod sussi agante Aristophane cuin Chia cari pro claro reposuit. Nam cum crri uosvo ε6VTa inter se coniuncta sini suavius fluit ratio rid quod scholiasta significasse videtur verbis υκ χαpirus - et sententia, quae nascitur, ad rem ipsam magis accommodata est; neque enim Achilles timorem eum indicare voluit, quo perterritus Aeneas solus fugeret, sed terrorem potius ei iniectum, cum solus et ad pugnam inparatus in monte Ida boves pasceret et inproviso Achillis inpetu opprimeretur. Accedit quod cm ea praepositio est, quae depastoribus greges custodientibus proprie dici soleat qua de rocommemorasse sufficiet locutionem frequentissimam lati υκολoctivus h. e. pastor qui est movi poci r 422. υ 235. 3 199. 268 292 28 et inmoturi u 31 csr etiam meisii append.

Iu Cum Antimacho consensit Rhianus . 607. Troianis ubique pulsis multisque celsis Achilles saeva bellandi cupiditate inflammatus cum Achivis ad urbem proxime accessit, et Troianis de salute desperandum fuit, nisi Apollo Agenorem cohortatus esset, ut hostis furorem si minus refrenare, at remorari auderet, et Achillem figenoris specie indutus sesellisset. Quo divino auxilio factum est, ut maxima pars Troianorum in moenium refugia pervenirent:

48쪽

εμπλη VTO. . De huius emendationis praestantia dissensio est inter homines doctos Inam Beli herus quidem, peritissimus ille IIomericorum carminiit existimator, probato hiani iudicio πυλαid' uri λnvTo recepit, sed neque ceteri editores eius exemplum Secuti sunt et Due nigerus in ed. ad h. l. adnotavit: Stati dos demdcTu synonymen πολic lasei Andero das ei tiλε rus unpassenile Πυλαi. Ego cum Beliker facio. Nam ut a Duenigeri argumento exordiar, cur λεVTvi cum Πυλα apte coniungi nequeat, non intellego. Quid quod tantum abest, ut mihi non convenire videatur, ut id hoc cum maxime loco aptissimum esse dicam Verbudλnva enim roianorum fugientium turba in angustia compreSSaet quasi conserta describitur, quam significationem vix opus est

apud navium puppes, cum ad muros, cum in antro comprimi recte dicantur, cur non etiam v Πυλαic λημεva dici possunt' Immo vero cum Troes ellus iuga urbem peterent, tanto terrore perculsi, ut extra muros non auderent circumspicere nec tutos se esse pinarentia priusquam urbem introissent χὶ, portarum angustias conserta fugientium turba repletas fuisse consentaneum est. Cuius hominum concursus, quem praeviderat, ut vehementiam infringeret, Priamus portas apertas teneri, donec copiae in urbem intrassent, iusserat v. 31 sq.). Cum autem poetae virtus ubi res descrihil, in hoc cernatur, ut ea potissimum eligat, quae 32 Dilucido poeta hanc trepidationem fugamquo describit verbis

49쪽

cuiusque rei propria sint praecipueque in conspectum veniant et audientium animos ad expressam rerum imaginem cogitatione fingendam quam maxime excitent, fugientium militum et densam multitudinem et timidam trepidationem melius breviusque poeta hoc loco describere non poterat, quam ita ut ingentem fugatorum concursum, qui ad portas fiebat, cum vi et gravitate significaret. Quibus de causis illud πυλα poeta multo dignius et longe praeserendum est vulgatae lectioni. uid vero dico roλic ne ferri quidem posse. An est πολic ' unλnro λε, rvi aliud quam si dicas vora πολε ἁλε vel ἐλευvTO' Ita ut postquam in urbem introissent, ibi ipsorum multitudine premerentur At hoc nego apte quadrare in notionem urbis maximeque Troiae amplissimae, cuius sollemnia sunt epitheta υpεi et ευpυατυia. Vbicunque enim 4ληva cum praepositione quietem indicante, velut vi et 7ri sequente dativo iungitur, locus angustus significatur, in quo multi homines compressi ipsa multitudine sese impediant et perturbent,

ut Π Π9υuvnaciv ἔVbo0 Πυ9ΥMV, Vi crinii, at de ceteris lociS, quae angusta non sunt, praepositiones motum indicantes usurpantur,

ut sit iλεi id quod compellere hominum multitudinem in aliquem locum sic in exemplis supra allatis dicitur ic rorauoυ, κατὰ εiχεα, κατα acTυ, sic in narratione huius fugae ipsius, de qua hoc loco agitur, initio insequentis libri Q legimus est ri Tot icta crura λε h. e. iam in urbem compulsi sunt si sinu schon in die Stad hinein - , uruchgedrangil, non quo urbs tam angusta sit, ut hominum copiam capere non possit sed quia Troianorum conserta multitudo ab Achivis in fugam coniecta tper portas in urbem compulsa est. Ac praeterea quis iure di xorit, vastam illam urbem post pugnam iisdem militibus, quos ante

pugnam intra moenia continuisset, tam resertam fuisse, ut ipsorum multitudo iis impedimento esset Praesertim cum ne omnes quidem, qui ad proelium committendum exierant, in urbem redirent, quandoquidem permultis occisis numerus eorum vehementer deminutus erat.

Sequitur deinceps lectionum copia, quas utrum hianus suci Marte et coniectando inventas posuerit an vetustioris alicuius editionis, quae notata non est, de ductus, alto scholiastarum silentio

50쪽

particularum υτ et υbc societate haud iniuria ossenderet, consentientibus Aristophane et Aristarcho eam reposuisse lectionem, quam etiam nunc omnes exhibent editiones. Iam apud Homerum quidem nullo praeterea loco hae particulae sic consociatae reperiuntur et apud ceteros quoque scriptores tanta est paucitas exemplorum fide praestantium codicum confirmatorum, ut merito dubitari possit, num usquam post υτ semel positum inlatum sit Ουbε, sed si quaeras, qui factum sit, ut ceteri editores veteres, quos insolentior haec dicendi ratio plane fugisse vix putanda est, Ουbc mutare non auderent, nihil aliud videtur in causa suisse, quam quod Ουb vetustissimorum librorum auctoritate nitebatur. Uuod si teneamus, facile in rectam emendandi viam ducimur. Rhianus enim corruptionem quaerebat, ubi quaerenda non erat, cum non υbε, sed υτ quod omnes editores veteres antiquis elementis Ionicis decepti retinuerunt, emendatione egeret. Nam

Pisistrate editio haud dubie hanc praebebat scripturam OHPOVAlli. e. o Fεipouai, in qua Rhianus cum propter digammi inscientiam' pro F legisset, aliter litteras dispescere non poterat, quam ita ut υ ipoμα legeret. Hoc ex errore, in quem post eum etiam Aristophanes et Aristarchus inciderunt, nata est coniectura osset 'olpos ui in μεταλλυο, ad quam defendendam excogitatum est argumentum speciosius illud quidem quam verius καὶ Givcu purixo bla λεΥ6uεvo To ύλε. Juod quantopere claudicet et vacillet, eum sugere non poterit, qui in totum huius loci contextum mentem intenderit. Est enim versus, de quo disputainus, in pulcherrima illa narratione domesticae altercationis inter Iovem et Iunonem coniugem exortae. Atque Iuno patrem hominum deorumque biurgaverat, quod clandestina semper moliretur consilia nec Dj9iligo by Doste