장음표시 사용
131쪽
quod ad simiIem fere sensum redit. priav I 'J o nisi specie plur. noti legitur; genus tum masculinum habet Ies. XXVIII,
22; LII, 2; Ps. CXVI, 16, tum semininum Iob. XXXIX, 5;
Ierem. XXVII, 2. Liberatio a vinculis indicatur vel V. rann Ps.
pn v eosdem reddit sonos, quibus v. 12 habemus -- Quae verba pertinere ad Israelem, apud omnes sere constabat interpretes, exceptis TIIΕODOR., ABARBAN., BURRIO, quibus, mirum dictui Assyriorum et gentium subditarum a rege et OPpressore liberatio esti Verum Israelem appellari, Vel ex eo apparet loco, qui unus animo obversatus est, cum haec scriberet verba, Ies. X, 27: se et illa die fit, ut recedat onus eius a cervice tua et iugum eius a collo tuo, et frangitur iugum prae oleo. Quibus verbis cum Iesaias Hishia regnanto perniciem Assyriorum praediceret, eaque funesta illa Sanheribi clade evenire coepissent, iisdem sero utitur Nahumus, ut totius regni eversione prorsus ea propediem gignificaret absolvi. Iugi autem et vinculorum similitudo omnem illam resert quasi servitutem, qua ab Achasi tempore premebatur Iudaea; nam licet annua plerumque tributa tantum pendenda erant, ea tamen pro Assyriorum arbitrio modo graviora modo leviora imponebantur; deinde, licet iussa eorum facere non semper debebant, timore tamen perpetuo angebantur, ne, quid passi ab iis Israelitae erant, ipsos quoque maneret. Ceterum, sicuti sententiam potius Iesaiae quam verba repeti videmus, ita vinculorum etiam cogitationem addidit vates, in eoque Manassis captivitatem respicere videtur, quod probe nOtavit ΚΑLINSKIUs; ita tacta eius post praestatam poenitentiam remissio vaticinii plenius eventuri pignus erat. - Ne de decem tribuum captivitate absolvenda cogitemus EW., HITZ. , totius oraculi indole et ratione vetamur. - Ierem. XXX, 8 vaticinium de universa gente sacra ab omnibus omnino hostibus vindicanda
Iesaiae simul et Nahumi editur verbis: ,,ot fit illa die, dictum
Domini exercituum, frangam iugum eius de collo tuo et vincula tua dilacerabo, nec amplius eo servient peregrinis. Diuitigod by Gorale
132쪽
Iam vero ad Assyrium se convertit vates, id quod tam ex universo versus gensu quam e suaeXO masc. apparet: Eti sit de te Dominus: non seretur a nomine tuo amplitis: ea aeridei tui exscindam imaginem seiaptilem et furilem, faciam sepubcrum tuum: nam vilis factus es. non propheticum est prael. GROTIus , sed ita audit: iussit iamdudum de te Dominus, et quae iubet, ea consestim absolvuntur Ps. XXXIII, 9; dicta dote sententia est, et propediem dabis poenas. ,,Das machi, er istgerictet, Ein Woruein kann itin fallen. Proponitur autem Domini iussum, ,,ut, quod passurus es, non sortuito et absque aliquo iudice veniat, sed Deo pronuntiante patiaris. HIERON. v mαU a P Ni non 8eretur a nomine tuo ampliu8, i. e. nullum Seretur semen, tuo nomine insignitum, vel etiam: nulli tibi posteri nascentur. Gentem igitur et nomen exstinguendum nobiscum intelligunt MICH. , HITE. , MAUR. , ΕW.; alii do delenda memoria unice motant IONATH. , Κ ΕΝ. , ΙΙΟΕLΕM., CALVINUS: Aseminare e nomine alicuius est, propagaro eius famam, id quod comprobari V. T. usu nequit; male deinde TIIEODORETUS: Oυκετι roteri προσqγορια τοῖς υπηκοοις ἐπιτεθήσεται, nusquam enim amr de actis regum dicitur; denique satis absono GROTIUs: ,,qui posthac tibi imperabunt, non appellabuntur reges Ninives, . . . sed reges Babyloniae est. l IIrinc autem non ad certum quendam restringenda regem esse, sed de Assyriis omnino, tanquam de uno viro, dici, recte monuit HITZIGIUS. η'I N m a J sic haud raro nominantur templa tam idolorum Ies. XXXVII, 38; XLIV,
13; Iud. IX, 27; XVII, 5; I Sam. V, 2. 5; 2 Reg. X, 23, quam Domini I Reg. VI, 5. 37; VII, 12; Ies. LXVI, 1 etc. y Assyriorum
templa reperta adhue nulla sunt ; sacraria tantum emerserunt, ex. gr. Nimrudo tu palatio caurum 3pectante ; altaria nulla relicta sunt; tabulae autem sculptae, quae operiunt muros, arborea I Eadem dieandi ratio Babyloniis fuit: biti sa ilia, domus deorum,
D. Misis sori Analysis of the Babylonian texi sit Behistun p. LXXXI. 2 Palatia templorum simul vicibus lancta esse e divina regis auetoritate coniecit rix D. Ninivoli unu seine Ueberreste p. 329.3) CD. Iov. l. l. t. III, conclave F; descriptum est a Bosonio, Ninevehand iis Palaees p. 261 8s. cst. p. 267. 272ὶ, nee non a GnοTEFENDIO, An lage ei. der Gehaude nil Nimrud p. 8 SS.
133쪽
qui in contemtum hominum inciderit. 3ὶ Sunt etiam, qui celerem esse vertant , p, veluti 2 Sam. I, 23; Hab. I, 8; Ierem. IV, 13; Iob. IX, 25 coli. adi. hy ; sic Peschito, omissa nimirum vocali sub l. ri, exhibet: cito, celeriter, et LXX: οτι ταχεῖς,
coniunctis verbis cum versu sequente. Quae interpretatio incommoda est. - Commemorandae etiam Sunt, ne omisisse eas videamur, aliae interpretandi rationes, quae vel verborum formas vel idoneum offendunt sensum: IONATH. , GROTII: quia sacile hoc est coram me; DRUS., PISCAT.: quia vilueris, scit. accepta clade in Iudaea, vel amisso regno; denique, uti cavillarunt quidam: quia levissimis contra Dominum verbis utebaris. Quae cum ita sint, primam vaticinii partem consilio Domini de Assyriorum regno funditus evertendo absolvi videmus. At, sicuti nullum fere adhuc versum explicavimus, de quo non discrepassent uv. dd., utrum Assyrios an Iudaeos respiceret, ita extremam quoque sententiam non desuerunt, qui de Iudaeis dictam affirmarent. CYRILLUS praeceptum Domini reperit do Iuda tuenda et de non sutura iterum dispersione populi post Babylonicam, et purgationem a sculptilibus allegat sactam sub Iosia rege. Singularius etiam MLINSMUs priora illa verba: 'v P re, ad Manassis instituta refert abroganda, quibus Iudaeis dux et auctor plurimorum scelerum fuerat; eumque sensum dilucido patere aito commemorata idololatria; quam primum abolitam esse Manasse reverso, 2 Parat. XXXIII, 15. 16; deinde sequentia quoque verba postea impleta esse per Iosiam, qui fragmenta sculptilium, quae succiderat, dispersit per tumulos eorum, qui eis immolare consueverant, 2 Parat. XXXIV, I 4. - Nemo est autem quin hac interpretatione omnem vaticinii nostri rationem turbari intelligat, cum pro gravi calamitate, quam exspectabant Iudaei, liberatio ab hostibus et restitutio pristinae gloriae promittatur, 'neque uS- quam gravior nuntiatur poena, quam qua iam erant affecti.
134쪽
quoniam saepissime coniuncta ita leguntur, praeferimus 39 rationi illi, ex qua sic audit enuntiatio: ex aede dei tui exscindam sculptile, et fusile laesam sepulcrum tuum DE DILU, HOELEM.), licet simplicitate commendetur. 4 Abesse maxime ab idonea explicatione videntur, quibus templum est id, quod in sepulcrum converteretur secundum Ies. XXXVIII, 37, unde nihil probatur
Μ STER., DRUS., ROSENM., quibus assentit F. BOETTICHER exe-γL-krit. Aehrenieso p. 40 , secum verisimile esset, destructa idolorum adyta haud raro pro sepulcris esse usurpata. Sententia igitur haec fere est: Idolorum simulacra e templis exscindentur, et ipsi ruina eorum cooperientur et sepelientur. Quibus
verbis Sanheribi necem Ies. XXXVII, 38; 2 Reg. XIX, 37 prae- diei probe existimant ii, qui ante cladem apud Hierosolyma
Assyriis inflictam cecinisse Nahumum contendunt; ut quoniam diu postea editum esse vaticinium intelleximus, hoc tantum concedimus, atrocem regis illius eventum respici, et interitum haud minus ignominiosum sub imagine consimili universae Assyriorum genti annuntiari. Idolorum autem commemoratio et vindicta ad alias quoque revocanda caussas est: primum, quod in deorum ab ipsis inventorum potentia suam ponebant gloriam et superbiam; deinde, quod in religione et mythologia sua cuiusque populi indoles suumque ingenium expressum est; postremo, quod ad desectum a deo vivo veroque et creaturarum cultum tam inimicitiae adversus Israelem quam ipsorum reprobationis ultima
Additur denique, quamobrem exstinguendi sint Λssyrii: sicuti idola gentium saepe legimus dicta, ita cultores eorum etiam pro nihilo habendi sunt: m,' 'P, nam levis es. Cuius verbi , se genuinam potestatem bene descripsit GOUSSETIUS: nota Kal. , Niph. , Hi., Hithp. significare levitatem, eamque physicam vel moralem. Sio 1 exiguam rei quantitatem et extensionem indicat Gen. VIII, 8. 11, indeque transfertur ad animi rationes Iob. XL, 4; Gen. XVI, 4. 5 seq.: veluti Ni. 1 Sam. XVIII, 23; 2 Reg. III, 18; uberius proposita similitudo est Dan. V, 2Tr pensus es lance, et inventus es deficiens; qui sensus in locum nostrum Optime quadrat. HITZ. , MAUR. , EW. 2 Alii alteram
verbi notionem praetulerunt: vilem, contemtum esse, cis. I Sam.
II, 30; 2 Sam. VI, 22; CALVIN. , VATARL. , ROSENM., HOELΕΜ.; quibus recte improbravit HITZIGIES, non esse quod sepeliatur,
135쪽
CAP. Π, V. l-5. tantum non desperantes Iudaeos iubet Deus animos oculosquo attollere ad novum atque inopinatum, quod Dei providentia obiiceretur, spectaculum. MARCKIUS. POndu autem voculae eo maius est, quod resonat in iis, quae sequuntur, laetissimum vaticinium Ies. LII, 7, uti infra videbimus; cuius conficiendi iam instare initium signifieatur. in montibus non ideo apparere dicuntur nuntii, quod voX inde longe lateque exaudiri potest DRUS. - non vox enim sed pedes notantur - sed quod defixis desiderantium oculis in montium iugis fere quaeritantur, ibique adventantes primum offeruntur conspectui. Articulus licet omnino tantum genus montium significet, cis. EW. j 299 a, possit tamen etiam montes Hierosolyma cingentes vel Iudaeam ab Assyria separantes indigitare ΗITE., MAUR. cum ab ea potissimum parte eiusmodi nuntius exspectaretur. Pedes nuncupantur, tanquam instrumentum currendi, et quia sestinando victoriae nuntius cognoscitur ΕW. ; cis. Cant. II, 8; Actor. V, 9. in is est, qui laeta nunciat; nam licet ΚIMCHIUs meram nuntiandi potestatem defendat; 'o re se i m mi III Pax , tamen semel tantummodo in litoris sacris de malo legitur nuntio dictum, I Sam. IV, 17, id quod , singulare est, et potest existimari abusivum cis. 2 Sam. XVIII, 19; Ies. XL, 9; XLI, 27; LII, 7; LX, 6; LXX ευαγγελίζοντος. -Νotabile est, quod ista radix
non significat quamlibet publicationem, non rei suturae, non promissionis , sed rei existentis praesenti tempore, quaeque praeterea sit factum aliquod, aut aliquod tactum includat. GOURAETIUAp. 279. Quod collectivo sensu intelligamus nuntium, uti nonnullis Placuit, caussa nulla est, dummodo teneamus, speciem aliquam atque imaginem spectari cuiuspiam, qui, audita Nini Eversione, de laetissimo eventu Iudaeos reddere certiores festinet; quare nec de eiusmodi cogitandum nuntiis est, ,,quales emittere solebant Iudaei ad neomenias aliaque sesin designanda. ΚALIXSK., MARCK. Quale autem sit, quod affert nuntius, Vistinetius iam declarant um qui audire facit pacem; pacem enim signi sat 'ua, non salutem, licet pace et securitate ab inimicis, quale Israelitarum erat ingenium, omnis cogitatio salutis com-
doctrina satis multa quidem congesta, sed haud probe disposita est; omne insuper opusculum theologico potius usui, quam doctae interpretationis
136쪽
prehendatur. Delibata autem haec verba esse o las. LII, T, supra iam diximus; ibi haec sere legimus: sequam pulchri sunt in montibus pedes nuntii, praedicantis pacem, nuntiantis bonum, praedicantis salutem, dicentis Zioni: regnat deus tuus i Quae verba integram conficiunt particulam magnificae illius orationis c. LΙ-LII, I 2, qua depressum per iudicia populum Vates promissa saluto et laetitia erigit. Cuius promissionis certitudine per commemorationem omnipotentiae divinaa et Messiao mittendi stabilita v. I - 16 , praesagiente animo tristem et captivitate Babylonica deiectam Israelem alloquitur v. 17 ss. e deletis hostibus, sicuti
Aegyptiis et Assyriis, ita istis quoque et omnibus omnino libe tatem iis et beatitudinem olim conciliari; properat deinde ad faustissimi huius diei cogitationem LII, v. 6: se ideo illa dio cognoscet gens mea nomen meum, ideo illa die, ego enim sum, qui loquitur, en mel Quibus vocibus cum aperte praeparetur notatio earum reriun, quibus cognituri sint nomen dei seu manifestationem, consestim sequitur: si Quam pulchri sunt in montibus pedes eto. Exclamant deinde et iubilant custodes simul et incolae urbis, redemtionem suam praedicantes v. 8 ss. Videmus
ergo V. T necessitate aliqua et progressu contineri cum antecedentibus et sequentibus; ac si conserimus Nahumum, e nexu solutiore lacilo intelligitur, sontem esse Iesaiam, undo verba illa deduxerit; nam et recitata brevius sunt, et arctioribus circumscriptus finibus ipse etiam sensus videtur. Iesaias enim se Omnem futuri temporis salutem una quasi specie comprehendit, ita ut strictissimo sensu effatum possit nominari Messianum, cis. ROm. X, 15; unde tamen eventus ut ita dicam praevii non excluduntur, qualem Nahumus Ninives interitu paratum iri intusturAtque haec quidem ratio praemissa vocula quodammodo indigitatur, quae promissos olim nuntios adesse quasi in promptu ostendit. At vero IIITZIGIUS , posteaquam IIURTIUA quondam dubitavit, utrum nostrum an Iesaiae vaticinium prius editum
esset, ideo praesertim Iesaiam, vel potius fictitiam illam Pseudo- Iesaiae speciem hausisse e Nahumo sibi Persuasit, quia parum
137쪽
osset probabile, Nahumum ex duobus aliis versibus - est enim eXtrema quoque versus nostri particula recitata ex Ies. LII, 1 et nonnullis de suo additis unam artificiose compilasse enuntiationem. Quae sententia usitatissimam tam prophetarum quam omnium sere li. 8s. auctorum consuetudinem offendit; ac, ne Ieremino exempla a KUE PERO iam exprobrata repetamus, inprimi capitis v. 7 et I3 similem reperimus compositionem. Tum vero grvvst nostrae sententiae documentum, quod ΚUEPERI indagavit sagacitas non est omittendum: illud dico, quod Iesaias in altera ipsa vaticiniorum parto haud raro de eiusmodi nuntio laeto
faciat verba, cis. XL, 9; XLI, 27; LXII, 6; siquis haec sibi
persuadeat e Nahumo, abrupte quasi hac de re loquente, d promta osse γ - Ceterum Iesaiana verba a S. Paulo recitata esse Rom. X, 15, et ad nuntios evangelii transscripta constat,
quos includi illis verbis vidimus; neque vero LXX sequitur, sed liberaliter hebraicum reddidit textum, ita ut pleonasmum naen 2 vita in unam contrahat vocem των εὐαγγελιζομέν ον Tribus igitur his locis inter se comparatis dilucide patet, V. Ti. vaticinia habere suum eveniendi progressum, donec in Christo
et regno eius ultimo loco conseiantur atque cumulentur. Neque vero esse etiam existimo, qui MOAEN HADDARsΑΝ et Iudaeos
longe plurimos secuti ipsum Messiam Nahumi verbis opinentur indigitari; ipse enim LUTIIERUA, cum magnopere optaret, fieri hoc non posse intellexit; seproinde, inquit, , generali sententia dictum puto do victoria corporali, cum tamen gratia Christi et evangelium generaliter sit insertum. Ex altera parte peccavit A BARBANEL, cum Iesaiam de liberatione per Messiam futura, Nahumum de una Assyriorum vindicta loqui asseveraret; omnis enim Israelis liberatio absolutam mundi redemtionem pollicetur in eamque tota vergit; quid γ quod recitatis Iesaiao verbis haud occulto signiscare vates videtur, vaticinari se quidem de Assyriorum interitu, subiectam autem huic liberationi promissionem osse regni divini ab universa olim potestato seculari redimendi. Additur id, quod restitutam populi pacem et securitatem de-1ὶ L. l. p. 142.2 Mirifice Hamilcius de paco e r. supra et Miansmus Nahumi verba
a S. Paulo recitari contendunt.
138쪽
beat soqui: Mesea, Adra, festa tua, molae vota tua I aari proprie e versari in gyrum, tum vero, ob choreas sacras saltandus, celebrare sestum, addito sere accus. an Lev. XXIII, 39; Num. XXIX, 12; Sach. XIV, 16. 18. 19. Festa uutem sacrat duabus ex caussis iubentur celebranda; primum, quod terra ab hostibus obsessa, institui non possunt, atque adeo, Si celebrantur, nullos
nec eminus nec cominus urgere hostes consequitur; tum vero
festorum maiorum, quae dicunt, commune illud est, quod ad redemtionem celebrandam pertinent; Pascha enim instituebatur ad revocandam memoriam exodi ex Aegypto, promulgatae legis Pentecosta, Scenophegia gratiae et misericordiae, quam per deserta loca gens experta erat, donee promissam terram intravit. Quare hac compellatione redemtionem ab Assyriis tune prope instare dilucide significatur. Est antem, uti probo notat URSINUS, ' is nunciatio partim gratulatoria, partim exhortatoria; monetur etiam populus atroci idololatriae deditus, ut ad verum dominum suum atque Patronum colendum rediret; sicuti Manasse e Babyloniorum vinculis liberatus statim deorum cultum pro viribus exstinguendum et sacra legibus Mosaicis praescripta restituenda euravit; 2 Parat. XXXIII, 16. Idem fere sensus alterius com- poliationis est: 'D U. Vota nuneupari solebant ab iis, qui gravi angustia continebantur, exsolvi autem impetrata salute. Sequitur ergo ex his verbis, suisse etiam ab Assyriis periculum,
eum ederetur vaticinium. Subiungitur tam nuntii laeti, quam fretorum et votorum eX-hibendorum caussa, et negative et positive expressa: non enim addet incedere stiper te nequam, torua eratinctus est. RUN addere,
haud raro iterationem significat, sequente aut infinitivo, vel nudo vel praefixo , , aut praeterito. Verbo 'inv non inundationis vel noxiae alicuius tempestatis similitudo subiecta est, sicuti I, 8 Ι. Η. ΜICIIAELIs , sed victoris victum pedibus calcantis; ch. Ies. LI, 23: iset tradam te in manum amigentium is, qui dicunt
animae tuae: prosterne te ut transeamus incedamus super te , et lac terrae similem corpus tuum, vel ut viam transeuntibus.
139쪽
CAP. II, V. 1-5. Respici autem Ies. LII, I eo certius est, quo prima versus verbaox eodem capito petita intelleximus , licet sententiae magis quam verba concinant: -eXpergiscere, expergiscere, indue sortitudinem tuum, Zion, . . . non enim ingredietur te amplius praeputiatus et immundus; ratio inter utrumque eadem intercedit, quam supra exposuimus. De voco cis. I, 11. Positive eandem cogitationem , et caussam gimul antecedentium verborum addunt: n, II, totus, Reu ad literam: universitas eius exstincta est; cis. I, 14. Suffixi species in Ox ampliore contracta evasit; cis.
Posteaquam Λssyriaci regni destructionem Praesagiente animo praecepit vates, iam, quomodo eo venturum sit, praeclaris imaginibus ad vivum exprimit. Surgit dispergens adcer faciem tuam I custodi munitionem, speculare viam, conforta lumbo8, confirma robur magmopere I m v haud raro significat: bello petere terrum seu urbem, I Reg. XV, 17; XX, 22; Ies. VII, 1. 6; Ioel I, 16; Mich. II, 13. Tino pari. I i. a. v. plerumque dissi-PRre, rarius neque nisi in sormis Polet, Pilpet, Hithpalol di Disangere, de exercitu vel de populis vi disiectis saepius dictum
ΚRΕΕΝΕΝ. , MΛUR. all. temere potestatem verbi restringunt ad
frangendum, tolerabilius ΗΟΕLEM. utraque vi coniuncta reddit: Zersprenger. igitur is est, qui dispergit, sicuti de Nebu-cadnegare dictum est Ierem. LI, 20: a DC a. v. synonymo yza ,,dispergena tu mihi es, instrumentum belli; et dissipo per tegentes et perdo per te regna etc. Semel in substantivam vim abiit mallei Prov. XXV, 18, id quod nostro quoque loco fieri placuit C VINO , I. D. MICHAELI suppl. , HITZ., EW. ; quaΘ Sententia eo quodammodo sublevatur, quod malleus bellicus intor Assyriorum arma reperitur Τ; at usus eius non adeo gravis est, ut a stabilita verbi potestato rocedendum videatur. LXX proa 'DU Iegisse videntur mno: ανεβο εμφυσέυν εἰς προσ 9πον σου, ascendit insumans in laciem tuam; in quo CYRILLUS consuetudinem Iudaeorum vidit, aegrotos amando curandi, cum TIAEODO-
140쪽
Tus sumationem intelligeret novae vitae Iudaeis lactam ab Assyriorum interitu Ex recentioribus interpretibus GREVIus pravam hanc lectionem retinuit. Quibus iam missis quaeramus, quisnam consurgat ad dispergendum, et quis dispergendus sit. Et cum secundum antecedentia verba Assyriorum interitum su-sius descriptum exspectemus, Assyrios a Medis et Babyloniis dispergendos opinabimur; sed non pauci iudicium suspenderunta suffixo et quoniam in uv. antecodd. semininum sero suffixum refertur ad Iudam, haee quoque eodem pertinere existimarunt ION., RASCU., ΚΙΜCII., ADABB., MICH., HOELEM. At vero illam regulam non tam severe observari ipsum docet caput primum cis. v. 8 , et in Versu nostro masculinae imperativi sormae Sequuntur; neque est, quod HITZ., EW., iure improbantibus UMBR., MAUR., correxerint Iam qui Iudaeos compellatos intelligulit, aut Assyrium ascendentem faciunt VATΛnL., BURΚ., id quod concinere nequit cum v. 1; alii Nebue ad negarem vident, HIERON. , ABARB. , DRUS. , CALV.; at quid Hierosolymorum eversio, ubi de restituendis agitur Iudaeis 3 Denique Ι. H. MI-cuΑΕLIs de Christo ante faciem Iudae sive Ecclesiae, tanquam adsertore ac vindice ascendente cavillat, coli. Mich. II, 13, Syria eum secutus Versionem, quae sic sere exhibet: se ascendit ductor .hte, et excubiarum excubitor, et viae sp culator, et sustentator lumborum, et validissimum robur eius; verum enimvero habet plerumque hostile aliquid, cis. GE8ΕΝ. thes. p. 1028, nec unius loci excipiendi Gen. XXXII, 21. 22 tantum pondus est; ut omittamus, Messiae cogitatione sententiarum ordinem magnopere turbari. - Reserendum ergo suffixum ad Ninum existimamus, et imperativis seqq. appellari Assyrium, dissipatorem autem esse nec Medos solos vel Cyaxarem PISC., GROTIUS. , nec Chaldaeos solos vel Nabopolassarem C
MET. , sed utrosque una persona comPrehenSOS.
Prius Vero quam hostes aggredientes describat, acerbo irridet vates Assyrios, ne nominis sui obliviscerentur gloriam, Sed probe sesct accingerent atque fortiter defenderent. Id quod quattuor absolvitur numeris. plerique initi bene statuerunt esse insin.,1 AususTinus de civitate Dei XVIII, 3I. .Quis ascenderit, inquit, .ab inseris, et insufflaverit in faciem Iudae, hoc est, Iudaeorum discipulorum Spiritum sanctum, recolat, qui meminit Evangelium.