장음표시 사용
151쪽
CAI . II, v. 1 - 5.untur, quid 3 quod suburbia iam ceperunt. cun vici, plateas sunt, neque Vero campi MITE., MAUR. , quae Potestas unice valet Prov. VIII, 26; coniunctae haud raro leguntur eum n I ,
plateis, ut nostro loco ita Ps. CXLIV, 13. I4; Am. I, 16; Prov.
I, 20; qui hanc quoque vocem locum aequalem et spatiosum notare contendunt GREVIUS, HITE. , omni argumento satis firmo destituuntur; propensius ad veritatem ΗΟΕΙ ΕΜ. se in viis extrinsecus circaque ad urbem ducentibus , Mentus LXX ἐν ταις ἐξοδοις Cod. Vatic. odoις . Suburbii enim plateas intelligendas infra videbimus. cis. Ierem. XLVI, 9; Poel cis. Ps. CII, 9; Coh. II, 2 et Himpolet eo recedunt a reliquis sormis verbi , n, quod a splendendi et superbiendi notione abeunt in
affinem illam stultitiae atque insaniae. Insanire autem dicuntur currus, singulari collectivo comprehensi, Ob ingentem celeritatem, qua huc illuc avolant; se supra humanum sere morem, erit quaedam insania divinitus immissa CALvINUS. Simplicem hanc at- quo idoneam insaniendi significationem, exemplorum insuper evi
bati sunt, ob venientium multitudinem ut nequeant discerni, temerius etiam SCHROED., SCHULTENA., SCHEID. leX. Secundum strab.JU excuti, dissipari, ruere. Insania autem ornatius refertur ad curruum motum ipsum, quam ad actores DRUS. . - Amplius
idem pingitur uv. ma rvra i set priua', cursitant in plateis. PRUIoel II, 9 audit cursitare, nec reliquus verbi usus aliam innuit potestatem; non est igitur, quod sequamur LXX Gηιπλακ6σονται,
III ERON. collisi sunt, CALSR., E . rennen sich um, vel etiam CALVINUM : se percutient coXam ad coxam prae nimia festinatione. In altero membro fiuctuant interpretes, quonam reserendum sit sum sem. nullo negotio nodus expeditur a GREVIO, qui confestim scribit ire' o; alii, qui cum ratione potius et deliberatione agunt, 1 ad currus referunt, GΕSΕΝ. thes.; at ubique mase. generis est, sem. cum totius versus rationo pugnat;
2 MAUR. neutrali sensu pro iis rebus accipit, quae in curribus fulgent, atque adeo meram admittit repetitionem uv. I 'D aerenu. 4; 3 satius est, cum HOELEMANNO proximum illud respicerom 'M: plateae continuis quasi facibus fulgere videntur. Absonaost MICIIAELIA sententia de oculis militum ardentibus cogitantis, neque ac VΛTΛBLI de pudore, quo rubescunt Assyriorum vultus.
152쪽
saces sunt Iud. VII, 16. 20; Sach. XII, 16, neque veroslammae GESEN. . - Postremo fulgurum i tar ruunt; cis. III, 2 res,an pria de fulgore dictum, hic autem celeritatis valet
si Iitudo. x ' Pilet a. v. y currere, ergo cursitare, ruere, neque vero Posit n. v. X Iud. X, 8, confringere, v are, uti Voluere IUN. , TREMEI L. , PISCATOR. , quae fulgurum comparatio
constarct non poteSt. Consentaneum maxime est, hune versum non Secus ac Praecedentem reserro ad Medorum et Babyloniorum exercitus; de iisdem dicitur curribus et eodem splendore apparatus; omnis etiam enuntiationis natura nescio quid habeat victoriae et certitudinis, enm Assyriorum de improviso oppressorum defensio ac desperatio longe aliter describatur. De Assyriorum trepidatione primus cO-gitavit THEODORETUS, cum diceret: απο γαρ του θορυβο ' των Em DPMυν πολεμίων πυρροζα παντα γενησεται, αλλήλοις ἐν τοὶς odoις si ιπλεκομενα καὶ υαδ συιιπατουμενa' sequentia autem ad praeteritum tempus refert: καὶ 3ιον φησι γενναiον ειχεται παλαι φρονζμα, καὶ το ιιοειδες δια τῶν
προσβολὴ δειλία υμῆς ἀντὶ τῆς ἀνδρείας καθέξει. Sequuntur
primam huius sententiae partem VATABL., GLINSΚΥ., EW., UMBR., ideo quod parum probabile sit, eadem repetita esse quae habeat v. 4 KAL. - at nec repetita esse et alium rerum Iocum cogitandum monuimus; deinde vix dixerim se die ganete Schil derung g Winni an dramatischer Lebendi glaeit , si valeat enuntiatum d Assyriis; imo quanto et vividius et praeclarius hostium exercitui descripto v. 6 ss. misera Assyriorum opponitur defensio 3 Iam vero, si de Media aeque dicuntur ac v. 4, et loci quaedam et temporis cogitanda disserentia erit: mr m non poterunt nisi suburbiorum plateae esse IUSTI), sive pars urbis latius extensa, distinguenda ab arco et regia vallis murisque sortius circumdata; deindo locos otiam differre necesse est; nam v. 4 accedentes Elonginquo pinguntur hostes, v. 5 externis iam urbis partibus cap tis ad muros usque progressi apparent. Continuatur deinde oppugnatio v. 6 δ et 7 α.
153쪽
64 CAP. II, v. 6-H. I. V. 6-11.
Altera capitis particula expugnationem urbis V. G - 8, et diro-ptionem praesormatam tradit, v. 9-1I. Assyrii subito oppressi etiamsi parent defensionem v. 6, firmissima tamen loca capiuntur v. T; constitutum est pnim ut regnum cum Summa ignominia evertatur, incolao in servitutem abducantur: v. 8. - Sic deficit ingena civium multitudo, qua a primis inde temporibus excellebat. Ninus, aliis etiam effugientibus, v. 9; diripiuntur thesauri omnos et divitiae v. 10, neque quidquam miseris illis relinquitur nisi animus formidine pallida dissolutus v. 11.
Recordatur procerum morum - titubant in itineribus suis; properant ad murum eius - et comtituta est testudo. Quisnam meminerit, dubium viX esse potest, cum singularis numerus opponatur
plurali uv. 4. 5, rex Assyriorum nimirum, cis. III, 18, sive v. 1 ubi cum iisdem nominatur. Propius est loco, sed longius ab idoneo rerum ordine abest Dei cogitatio, MICH. , cui tamma non sunt hostes, voluntatis divinas ministri, sed iidem Assyrii: ,, atque ita in eos unimadvertet, ut corruant ; eorum sententiam, qui ducem exercitus hostilis intelligunt, stare omnino nequire videbimus. Recordatur autem procerum, LXX μγιστανες, se opibus et consilio et sortitudine excellentium
III, 18 eadem notio est quam , sunt igitur duces et magnates. Neque vero MAURERUM Sequamur, qui duces cum suis copiis in provinciis constitutos intelligit; nam, quae narrantur, intra muros fieri necesse est. Iam vero quod regi veniat in memoriam Procerum suorum, quos Ies. X, 8 omnes regia dignitate praeditos laetavit Rabsahes, bifariam accipiunt uv. dd.r 1 consentanen maxime haec interpretatio est: reminiscitur, egregium in iis praesidium esse positum, atque adeo nihil sibi timendum UMR., EW., all. , sallitur tamen magnopere, corruunt enim cl.; 2 contra, MICII., ΚΗΚΕΝΕΝ. , all. : recordatur cum dolore sortium suorum, qui eum hostibus pugnantes Occubuerunt; quae versio praeteritum Diuili od by Cooste
154쪽
oxigit omisso rotativo. Evitavit hoc vitium quodammodo KALIM-RIUS: secum oXiguus heroum numerus oX Assyriorum oXOrcitu su-
Persit, rex eos, qui supersunt, in urbem recipere constituit, at isti titubant ei. ; incidit tamen in aliud: non onim de sed do dicitur. LXX male ιινγὶσει ποντ&ι οι ιεγιστανες akTOD. - At spes et fiducia regis egregie fallitur: impingunt in itineribuε suis. plurali semper numero exaratum, ex infinitivo v. formatum notat incessum, indeque vel agmen sivo
pompam Ps. LXVIII, 25; Hab. III, 6; Iob. VI, 17, tropico Prov. XXXI, 27; vel, uti nostro loco, ipsum incedendi actum. Nihil orat autem, quod Masorethae singularem exigerent sormam C Σ', n, nec quod HIT ZIGIUS semininam speciem pro masculina positam affirmaret, semel illam repertam Iob. XXIX, 6. Omn-dero pedibus cadendi sicuti initium, ita praesagium est; quare ubicunque legitur v. semper sero sequitur vel hna Ι . XXXI,
3; Ier. L, 32; Ps. XXVII, 2 all. , vel Ps. IX, 4.
Properant ad murum eiuε, in '; Auffixum semin. a nonnullis omissum ad Ninum reserendum est; fluctuant autem, utrum do Assyriis haec dieantur an de impetu ab hostibus laeto MAIIR., IIOELEM. . Graecae versionis auctor audiendo nimirum consudisnom cum civ : καὶ φευξονται hμέρας καὶ aσθενησουσιν εντῆ πορει i. Respiciunt autem verba Assyrios; nam do Medis dicta,
quorum impetus magnifice descriptus erat v. 4. 5, haec certe vox languere videtur; ac, At de oppugnatis valet, egregie opponituronuntiatio acerbis illis compellationibus v. 2, et praeclare sequitur, quidnam e muro conspiciant: Intam. et conatituta ratte8tudo: DIU personaliter dictum est, impersonaliter iniri'; illa imperfecti, haec praeteriti species est. I P, eis. 'DIU, IUI, a , non est nisi tegere Exod. XL, 3; 1 Reg. VIII, 7 all.; GEs . tbes. u. V. primariam notionem assert teXendi, sec. Ps. CXXXIX, 13, ubi longo aptior est tegendi potestas, es. HENGSTEND. a. h. l. , et
Iob. X, II ubi Piet v. I ae habetur, de quo cis. SCII LOTTMANNUM a. h. l. Nomen o participio derivatum illud unice hoc loco legitur; significare potest id, quod aut oppugnatos aut oppugnantos tegat. I Quibus illud placuit, differunt rursus eo, quod milites alir, alii machinas intelligunt. a LXX enim exhibent προφυλακας, sequentibuS EW., IIITZ., coli. Praesidium militare Ierem. LI, 12; at an ire significat militum turbam in insidiis latentem Iudd. XX, 33. 3T; ac si do Assyriis valeret, imperfectum 5 Diuili od by Cooste
155쪽
potius scribi debuisso vidimus. Ideo ne b ulteram quidem probamus CALVINI, CAPEI.LI, Κ ALINARII sententiam, qui machinam aliquam ab oppugnatis ad tela hostium defendoiada exstructam eoniiciunt, id quod cogitari insuper probe non potest. Satius ergo erit 2 plurimorum interpretum sequi sententiam, qui de oppugnantium machinis cogitandum docent, de testudine vel vinea. Λc a vinearum quidem pondus atque gravitas haud sufficere videtur; nec ab illis gentibus usitatas scimus; b) verum testudines in expugnandis oppidis Primum atquct secundum apud Assyrios locum tonuoro. Testudinum autem non illud gonus dicimus, quod scutis supra capita sublatis atque ita inter se continuatis formatur Τ, sed machinam ligneam, rotis subiectis, tu qua suspenditur aries Videmus enim in sculptis Assyriorum tabulis ingentes turres quattuor vel sex rotis impositas, sub quibus aries eiaculandus latet in , persossor, Erech. IV, 3 R; sagittarii in tabulatis superioribus dispositi tam e summa turri quam e senestris emittunt tela, ita ut et aries et milites tegantur, id quod egregie quadrat in appellationem I d. Agebatur nutem plerumque ad inseriorem muri partem, aggere obliquo exstructo ;parietes ligno vel coriis viminibusque tecti videntur L se Hen the modo os their action mas not that os shaking the wali and
causing it to sali by repeated hauy shocks id quod in ingentes,
qui seruntur, Nini muros cadere non posset , but rather that os
penetrating tho courses os briclis, os Whicli they mere probab lycomposed, and thus picking, is me may be allowed the phrase, great holes in them, uniit at longili tho batilements would salisor Want os support beneath. M Quae machinae quam perniciosae fuerint oppugnatis, dilucido ex opera apparet frustra ab iis impensa, catenis tollendi arietem aut igne totam turrem detondi. y Cogitari quidem secundum verbi notionem facilius de aliis tegu-I CD. Aum Nun I. XXVI, 8; Livrim t. XXXIV, 39.
156쪽
CAP. II, v. 7. 67 mentis posset, scutis nimirum maioribus illis ' solo infigendis quibus tota ingruentia defendunt sagittarii; at ab iis non tantopere timendum erat oppugnatis; omnis autem Sententiarum ordonique progressus machinam aliquam arguit, quae summum illis terrorem iniiceret; deinde portarum patefactio confestim addita v. I testudinem arietariam exigere videtur. Quo in genere ex Assyriorum apparatu bellico non temere concludendo aliquid elieuisso videmur de Medis et Babyloniis; considerandum est pnim, diuturno imperii vinculo et morum communione eos cum Assyriis suisse contentos; tum vero Babylonios admotis turribus oppida oppugnasse scimus cis. Ios. XXIII, 13.
Iam vero cavendum Videtur, ne sententia nostra funditus evertatur. Nam quod KALINSRIUM prohibuit, quominus d tostudinibus cogitaret, DIODORI dico verba ΙΙ, 27, eiusmodi machinas sub Arbace nondum suisse inventas, idem ΗΟΕFERO , cnm oculis
suis in antiquissimis etiam Assyriorum monumentis Varias eiusmodi specios conspiceret, egregium singularis sententiast suae videtur documentum, ex qua monumenta nuper reperta non Assyriorum sed Persarum esse opinatur. Verum cum tot aliis ex robus Assyriis illa adscribonda osse constet et tempus eorum satis videatur constare, petitionem principii, quam aiunt, non committemus, si eorum auctoritato DIODORI verba refutari et II pugni simul arbitraria commenta explodi contendamus. Quae cum ita sint, versum huncce, perperam totum relatum ad Assyrios ab HIERONYMO, THEODORETO, CUULLO, MARCΚIO, TREM. , IUN. , EW., UMBR., HI TZ., ita optime disponemus, ut tres priores particulas ad illos quidem, quartam autem ad coniunctas Medorum et Babyloniorum copias dicamus pertinere.
Portae fluviorum aperiuntur, et palatium di suit. In enucleanda vexatissimi huius enunciati sententia religiosius sequendum nobis
3 In eiusmodi rebus quam eaute veterum scriptorum testimonia audienda sint, docent IIRRODOTI errores do arto crispos cupro variandi, de catapultis et. csta Gossa Assyria p. 295. 302. 303. 305.
157쪽
68 C P. II, V. 6 11. orit votus illvit artis liermon ut leno prae optum, stilod Proprium
sonsum ac litoralom arcto lenondum doeset nequo relinquendum esse, nisi necessitate urgonto. Gravius enim quam alias dissontiunt interpretes, prima Potissimum verba utrum proprio sensu accipienda an translato videantur; nam de altero membro dubitari diu non posse, po8tea apparebit. Atque omnes quidem, quae inveniuntur, interpretandi rationes tres in partes describimus; quarum pars prima est OOrum, qui utrumque Vocem, PortuS otlluvios, proprie intelligunt; secunda est autem, cluno alteram tantummodo proprio sensu dictam, alteram per imaginem docet; tertio loco eos nominamus, qui Per omnem enuntiationem translatum valere sonsum RSseverant.
I. Ac primum quidem, si proprio accipiuntur verba ' ira III, possunt i porino esse, per quas meant fluvii, seu quibus e antinentur, i. e. omissar in quae nimias nquas ab urbo arcent, uti placuit Il RRIO, VATABI.O, ΚREENENIO, IIITZIGIO edit. I. se Die Wasserthore sinit Sehleussen .... a sind die vom Tigris nuggehendon concentrifchen Canule, durin Wolcho nichidie gango Sindi, Wolit aber, Wio ungere Stello eteigi, der Palastuntur Wasser geserat Werdon hontate . . . . Der ΚOnigspatast lugWahrseboinlicti am Tigris solbor als Wassorstadt, eine Festung
Λugen meta richtote. Quae sententia oo u reliquis distinguitur Omnibus, quod portas ad suam desensionem augendam ab ipsis Assyriis apertas Esse docet. Verum si ad obsessos vox pertineret, secundum analogiam v. si ' 3 p. plur. legeretur, neque vero Sing., uti supra vidimus; deinde probo monuit TCCIHUS I. l. p. 66, qune aequantur uv. 8. 9, ea tactum aliquid ab hostibus arguere, quo de sorte urbis decidatur. Accedit, quod alterum Versus membrum Proprio sensu dictum esse omnino nequit ob altitudinem palatiorum, uti infra ostendetur. Ipse autem HITZIGIUS alio quodam potissimum argumento a TUCIIIo exprobrato commotus est, ut hanc relinqueret sententiam, cui assentire noluerim: solum inde a Tigride tam alto sex surgit, ut canales EX amne ductos omnino non patiatur. Altissimae enim Tigridis aquae non attingunt Nini aroam vid. Ricu. Narrative II, p. 35 , quam insuper
in orientem et boream vorsus multo editiorem seri supra vidimus. Verum, quidni ex amne Κhosar potuerunt derivari, qui ab orientali latoro ad occidentalom modi a perfluit urbis Nini munimenta, Di iii od by Cooste
158쪽
Mossuli opposita, et secundum omnia indicia semper periluxisse putandus est 3 eorumque sutis luculenta hodieque vestigia sOssae illae reserunt inter triplicia munimenta a Khogar amne meridiem versus deductae, quas ipse describit TUCHIUS P. 754, et quarum Structura universa sossarum naturam aperte prodit γ δ - 2 Possunt autem An dici etiam isa situ ad fluvios sicuti reddidit LUTHERUS: ODio Thore an den Massern Werden geODei; atque in hanc sententiam, consentaneam maxime, plurimi v v. dd. ubierunt. ni III autem non est quod per excellentiam Tigridem solum significent, uti B RIIARTUS Phaleg. p. 276, TARN. coli. Herod. V, 25, quemadmodum apud IIalyn, pontem munitissimis portis in utraquo ripa eonstitutis suisso defensum opinantur. R Fluvios simpliciter Tigridem cum amnibus eum exaugentibus et canalibus esse existimamus. CD. III, 8 ci 'N'n Ps. CXXXVII, 2,22 r na Euphrates cum aliis fluviis Babylonios campos permeantibus. Sunt orgo vi , , portae tam urte quum nu- turn munitissimae, TUCIIIUS I. I. p. 67. Eiusmodi portas
non defuisse Nino, consentaneum maxime est; ne revera EX. gr.
duo illa loca, quibus Κhosar intrat vallum Nini et egreditur, satis fuere munita et portarum hodiequo ostendunt vestigia M; Ae micirculus autem campus illo, qui nune interiectus est inter Tigridem et vallum urbisq, eiusmodi est, ut dubitari vix possit, quin a flumine ipsos olim muros alluente paullatim allatus sit ε. Neque vero illud concedimus TUCIIIo, vatem de occidentali portii
Praeter ceteras cogitasse; certam enim portam quandam vatis animo fuisse obversatam, omnino negamus; imo stuvios non commemorari nisi ob portarum firmitatem contendimus, uti probe videt LUTIIERUS: seportae fluviorum, qui alioqui firmae sunt, ad
I CD. Ririga Erdkunde XI, p. 232.2 Cis. Ricu. l. I. II, p. 34. 3 Vix digna est quae asseratur sententia Ara. ΚlRcuERl de turri Babel. II, 2, 47 et HOEPERI I. l. p. 245, qui Euphratem et Tigridem intelligunt,
insuper cum ΗοEFERus hallucinari non erubescat, quia see. h. l. Ninus inter utrumque nuvium sita suerit, monumenta trans Tigridem reperta non posse Assyriaca esset Euphrates et Tigris semper sunt , neque Vero
159쪽
Kriti hen 1842, IV, p. 1032 ss. Cui explicationi obiecit ROSEΝ-MUELLERUA: sequis non intelligit, latum rapidumque Tigridis amnem hostes ab illa urbis parto aditu potius arcere debuisse γε verum angustius ab hoc v. d. intelligi verba ostendit MAURERus, licet ipse nimium etiam vidisse existi,nandus sit, cum asseveret: oportae urbis sitae iuxta illas lassas, eaeque portae a Nilievitis ante oppugnationem ad arcendos hostes inundatae, ab hostibus vero, aquis in alium eursum deflexis, siccatae et apertae, ut n ro tactum in expugnanda Babylone legimus in Xenophontis Cyropuedin. Quae tam altos et latos muros habebat urbs, tacilius expugnubatur derivandia lassis, quam rumpendia moenibus. Non obstat huic meno interpretationi ante memorata viuea admota muro. Nil inoxpertum omittunt oppugnantes. At quomodo aperiri portas per visionem conspexerit vates, non dixit; et, Si eodem modo, ac postea Babylon, capta etiam Ninus
esset, nescio an proditum memorino esset. Vates autem ne amnem Κhosar cum canalibus itide deductis, nec Lycum f. Zabatum indigit se putandus est, sed mere portas, fluviis pra toreuntibus munitissimas; cuiusmodi portis Ninum defendi. , , subtilem locorum cognitionem minime olet, uti existimat TUCmus p. 64; nonne enim ab Assyriis toties Galilaeam peragrantibus ipsaque Hierosolymu oppugnantibus, cum regni sui et urbis praestantiam iactando describerent, opportunitas situs commemorari Praeter cetera debebat γΙΙ. Age autem videamus, quid alii elaborarint, qui, relicto proprio Verborum sensu, a portus translate dictas existimant. l Λditus ex inundatione Tigridis patefactos intelligendos esse dOeent SANCTIVA, ΚAI,INSKIUA , IUSTI, ΙΙOELEM. , respectis Diodoro, quo auctore Tigridis inundatione muris per XX stadia destructis urbs patefacta hostibus est; qui eo sere commoti studio , ut Il. 88. cum veterum scriptis concinere Ostenderent, vim inserunt verbis: nam 'I 'tu nude dicta non possunt portas nuviis patefactas iudicare. 2 Eadem difficultate ultorum premitur sententia, qui fluvios tanquam urbis portas censeant dictos, per
160쪽
quas impediebatur passim accessus ad eam terrestris, et per quas tamen navibus accedere et recedere solebant; tale quid enim po
b Longe satius egerunt, qui non in portis, sed in fluviis
latere imaginem opinantur. Quo in genere I) ROSE UELLERUAassentiente DE WETTIO cogitavit hostes, portis quidem antea retentos, iam Vero effractis, fluminum instar omnia inundantium in urbem irrumpere, cis. I, v. T. Quae aquarum significatio symbolica licet rata sit in ii. ss., vix tamen 'ri 'ua nude dictum hoc praesertim loco ita explicandum erit, cum ex antecedentibus non imagines, sed continuatam expugnationis descriptionem exspectemus. Quoniam aquarum et fluviorum multiplex
est in transferendis similitudinibus usus, 2 HIERONYMus intellexit ,,portas Ninivae quae ad instar numinum habebat civium multitudinem, et paullo aliter IIITZIGIUS edit. II. : odi enigenStrassen der Stadi, Welche aut Thore ausmunden, und in Welchen v. 9 dio Bovolher g stati der Wasser fiuthen. At si
quando symbolicus horum verborum sensus accipiendus est, idem valeat necesse est qui v. 9, ubi meram multitudinis cogitationem non satis esse videbimus. m. Eodem referendum est, quod nec aliam probamus, etsi ingeniosam omnium maximo sententiam UMBREITII, qui utriusque verbi translato statuto sensu sic disputat: ,,die Strsime desn-gen unaeshalinam herein, d. i. die Noth steigi aut das hochste. Μan mos also das gebrauchte, so haufig vorkommende Bild rein fur sita aussassen, und nichi etwa die Stromo unmittet bar mitdon Fcinden vergilichen, worici man ge Olinlita irri; dann waren die Thore gang unpassend. Commendatur haec sententia eo, quod reliqua versus verba , 'Im ad eandem redeunt similitudinem; nihil est tamen, quin ea putemus translate dicta, prioru autem proprie, praesertim cum animi dissiuentis imago
Acquiescendum ergo in proprio primi membri sensu existimamus: portae fluviis Ninum cingentibus adiacentes atque adeo munitae maxime, ab hostibus aperiuntur. Prius vero quam pergamus, notare debemus LXX exhibere πυλας των πολεων, id quod HITZIGII explicationi possit patrocinari, nisi sorte rectius TUCHIUS l. l. p. 64 not. Scripturae compendium male solutum arguit, quemadmodum singularem Syriacae versionis lectionem