장음표시 사용
181쪽
92 CAP. III, v. 1- T. Eu bodeuton, daher aucti Helch das Blinhon der oniblossion ' vassensolgi. Satius tamen nobis videtur, ut apud simplicem illam sententiam primo loco propositam remaneamus, quam ipse etiam ΕW. in versione sua eXpressit: Rnsturmender Reiter; praesertim cum de armorum specie sequentia agunt, et vehementia insuper
impetus insilientibus equis magnopere augeatur. - Sequuntur in eodem membro commemorata: flamma gladii et fulgur hastae; I, , cis. 'ri iam Gesen. III, 24; flammae et ignis similitudo latius etiam patet ad gladios translata, cum devorare dicantur ot vel ore ornentur. cis. II, 14. R P fulgur, gladio quoque tribuitur, cum vibratus solis reflectat radios, Deut. XXXII, 4 l. 'n'In hasta constat e ligneo hastili n yast 2 Sam. III, 7 et cuspido serrea; legitur etiam 'ri an, 1 Sam. VII, 7; Iob. XXXIX, 23 uli., cis. Hab. III, II pria, Sach. IX, 13.
Recte Masorestae v. distinxerunt signo Saheph; nam caussas iam sequitur effectus, arma vibrata caesorum ingens multitudo. Notandum est autem, quod longe celerior hoc capito proponitur interitus Assyriorum: in c. II expugnationem potius urbis et incolarum spoliationem et captivitatem descripsit vates;
hoc autem loco una cogitatione unoque quasi conspectu oculorum eminus advolantes hostes et immensam caeSorum Stragem complectitur. ,hri semper trucidatum significare, resutatis G vII et KENNICOTTI nugis, qui pedites, milites expeditos interdum intelligendos hallucinantur, ostendit GEsΕΝ. thes. prov. XXVII, 3 gravitatem indicat, Ies. XXX, 27 vehementiam; hoc loco volutin an cis. II, 10 multitudinem designat, ut nos sere: schwero Menge. nan cadaver, funus Ies. XIV, 19. XXXIV, 3.
Altero membro camporum cadaveribus quasi obsitorum imago amplificatur που' cis. II, 10. sub8t. Coll. a. v. ma fluere, eis. a , corpora proprie vel vivorum vel mortuorum, cis. PS.CX, 6; 1 Sam. XXXI, 10. 12. LXX solutius καὶ τοῖς εμεσινα-ῆς. Sus . ΣΗ - cadavera indicat tanquam ab hostibus caesa, uti probe vidit HOELEM.: senon Assyriorum per se, Sed consOS-sorum. 'Aσυνθέτως et magno cum pondere clauditur agmen
verbis 'th: '; cis. II, 6. Forma verbi quae habetur intextu Masorethico Ir explicari omnino nequit; ΚΕRI quod sequuntur LXX. Vulg., praeter commutationem literarum ideo alienum ud hoc loco esse probe vidit HITE. , quia seder Sata, ulcher heinen Fortachriti nussprichi, sondern nur die Unend-Dj0iii od by Cooste
182쪽
lichkeit der Loichen voranschaulichi, schichlictor olino die Copula stolit; tutius orit Iectionem aliquot libb. Mss. et editionum sequi D. I. V. MICII. anno t. et Ro8ΕNMUELLERUM a. h. l.9uti II, 6, fui. Ni., cui contrarium esse nequit, quod IIITZ. speciem Ni. maxime per similitudinem onuntiari contendit, nam hic quoquo translato potius dictum videtur, et respondere quodammodo uv. IX' PN , sicuti LUTHERUS reddidit: sedasa man uberthro Michname salien muss.
b. V. 4 - T. Iam vero vates revocata in memoriam tantae stragis caussa,
immanium flagitiorum multitudinem, scorti imagine adhibita, Assyriorum 8celera in gentes perpetrata proponit v. 4, dein sore assevorat ut ignominia eorum publice a Domino exercituum do- tegatur v. 5, ipsi in atrocissimum tam Peccatorum U. 6 quam SuP-plicii abeant exemplum V. T.
Proptem multitudinem scortationum 8corti, umi tae grotistitate, magistrae praeδtigiarum, guae veridebat populo8 8tupris gula et gentea praestigiis gula. Scortationis similitudo divorsis rationibus translata in i l. ss. reperitur; primum, ut desectum a Domino et idololatriam significet, maximo de Israele dictum, secundum coniugii imaginem in Cantico expositum et Hoseae prueter ceterOBusitatum. Ita nostrum locum interpretatus est GROTius; at nihil hic de cultu deorum, nihil de destituta dei unius verique religione. Imo altera similitudinis ratio accipienda est, quam, resulatu GROTII opinione, praecise definivit HENGSTB. Apoc. II, p. 145r,,dio in das Gowand der Liebo sicli hiillendo und unter throm Sehesne Bosriedigung des ei genen Getiistes suchende Selbsisutat. Cogitanda sunt igitur odolosa foedera illa, quibus alias gentes
ad se pertraxerunt Assyrii et sibi tandem subiecerunt, ABARB., CALV. , I. D. MICH. , ΚRΕΕΝ. , ΜΛUR., UMBR. , HITZ. all. Quno interpretatio quam sit idonea et unice simul admittenda, e collatis uv. 1 et 4 - 7, magisque etiam si reliquis versus nostri verbis satis superque apparet. I. Η. MICII., ΚΛLINSK. utrumque Sensum Di iii od by Cooste
183쪽
CAP. III, V. l- T. perperam coniunxerunt; PISCATOR antem solas blanditias inempndo quaestus faciendi caussa admissas intellexit, noscio an
dor Isuhlerei mit anderit Vsithern ct.; est quidem communis utrique explicandi generi cogitatio quaestus; at pecuniae et Opibus nullus in hac enuntiatione potest locus esse, ut continuata ipsius EWALDI disputatio ostendit. csr. UMBR. , HITR. Eiusmodi autem scortationis exempla Israelitae satis dilucida erant experti, veluti a Tiglathpilesaro, qui auxilio praestato Iudaeam suae subieeit ditioni, et a Rabsalie Ies. XXXVI, 16 all. - Imago scorti commemorata venustate amplificatur. venustum significat uti Gon. VI, 2 all.; additur accus. latius patiens ille, ira, venusta gratiositato sua; cis. in nrtare mulier gratiosa Prov. XI, 16. V, 19. Venustas illa et gratiositas ad universum eius habitum reserenda potius quam, quod voluerunt nonnulli, ad linguae ologantiam restringenda. - Praeter scortationes improbrantur Nino alias quoque coniunctae cum 'ar 2 Reg. IX, 22; Ies. XLVII, 9. 12;Miesi. V, 1l, incantationes, magicae artes, praestigiae. MAUR.: Aintellige scortationes do amicitia simulata et fraudulenta, praestigias do callidis consiliis machinationibusque Occultis cl. acutius III TZ.: se die versieckten Ranke, die gleicii magischen Κun-sten nichi selbst, sonderii ersi in thren Wirhungen an den Tag
Quid commiserit meretrix illa, altero membro subiungitur; guae vendebat gentes et. 'ra gentes fere notare populo Domini op- positas constat, hic vero omnino de gentibus dicitur, non exceptis Israelitis; non enim de certis quibusdam nationibus agitur. IV vendero, translato significat: in potestatem alicuius redigere,
Deut. XXXII, 30; Iud. II, 14. III, 8. IV, 2. 9. X, 7; Ea. XXX,
12; Ps. XLIV, 13. Aliter notionem verbi definiverunt ΚRΕΕN.,
SCIIRIDIVA, I. D. MICII. suppl. all. : decipere, irretire, quo et ipse tendit HI TZIGIUR , cum rizo scriptum argueret Pro quod nec necessarium et irritum omnino videtur, ubi probe eX-plicantur verba. Quid igitur venditio sibi gontium vult 3 Si ΜΛυ-
RERUM Sequamur, si dieitur artibus suis libertato privatos populos servos vendidisse populis aliis sci. Ioel IV, 3. 6-8; Am. I, 6. 9,
iuro respondet III TZ. , non in aliorum Sed in suum commodum Assyrios subegisso gentes. Recte omnino I. V. MICH. e selibortate
184쪽
sua exutos in servitutem redegit et sibi mancipavit. Expressam ergo v. habemus cumulatam privandae Iibertatis notionem UMBREIT. . eis. Ρs. XLIV, 13; 1 Reg. XXI, 20. 25. HITE IGILAut vendendi potestatem labefactaret, debuisse scribi I asseverat
neque vero 'III; ut scortationes non pretium, Sed instrumentum
sunt venditionisi Haud probe ΚALINARI Us venditione seductionem ad idololatriam intelligit, qua factum esset ut doceptaogentes poenae divinae loco aliis subiicerentur. - DUU sumiliam gentis designat Gen. X, 18. 20. 31; Sach. XII, 12 9s., integros populos Ier. VIII, 3. XXV, 9; EZ. XX, 32.
Terrarum orbem subiecit sibi Assur; quis est qui vindictam
sumore de ea valeat 3 - En me ad te, dictum Domini eurercituum, et retego syrmata tua super faciem tuam, et vi re facis grates pudenda tua et regna ignominiam tuam. in eis. II, 14. Nomen Domini exercituum eadem ex caussa hic proponitur, quam vidimus supra. Nimium autem vidit HIERON. , cum haec sibi velle verba existimaret; seipse ad te veniam ad te subvertendum, non mittam angelum, non credam aliis iudicium; imo rem acu tollit CYRIi
LES, qui sic interpretatur: οτι προς ανθρωπον ὁ λόγος
δ αμεων κυριος κτλ. - m a cis. II, 8. Scortum punitur ad suum modulum et sicuti meruit: e . Ies. XLVII, 2; Hos. Π, 5; EE. XVI, 36. 3T; Ior. XVI, 22. 26; Λpoe. IV, 18. , ο syrmacis. Ιes. VI, 1; Ιor. XIII, 22 legitur fimbrias non accurato alii intelloxorunt cis. GO UsSΕΤ. p. 1603. nam praeter hunc locum unice habetur 1 Reg. VII, 36, ubi significat spatium vacuum, i. e. non tectum aliquid seu apertum; inde hic re P. I hy eodem modo oppositum v. Hos. IV, 7; Habac. II, 26 all. Quae verba ubi comparamus cum Ies. XLVII, 2. 3 et Ierem. XIII, 22 26 concentum haud fortuitum reperiemus. Ies. l. l. in initio canti ei illius de interitu Babelis sic voci seratur: , deponctvelum, detege crus, abi super fluvios i detegatur nuditas tua Im v , etiam cernatur ignominia tua ann m); et sicuti aperte interdum Iosaiae vaticinia Nahumi animo observata intelleximus, ac nisi litorato, ad sensum tamen recitata, ita haec quoque verba Di iii od by Cooste
185쪽
do Babelo enuntiata a nostro vate M Assurem, futuras Babelis quasi praesagium, translata dicemus Iam vero luculentius Nahumi voces uv. 4. 5 resonuerunt apud Ieremiam XIII, v. 22, qui Iechoniae, Iudaeorum regi et matri eius, cum gentium peccata sequi non erubuissent, eandem praenuntiat Poenam, quam gentibus imprecati orant prophetae priores, et cadem meretricis constituta imagine, v. 22 sepropter multitudinem, inquit, sep -- torum tuorum, II π n I eis. Supra V. 4, deteguntur Syrmata tua, II, et Per vim nudantur calces tuae; et accomodatius ad nostra verba v. 26: atque etiam ego detego syrmata tua super faciem tuam, et cernitur ignominia tua, IN I .
Et conitrio 8uper te abominanda, et contemtam re reddo; et e glituo te tanquam Memplar. Non satis est, ut nequitia eius publice denudetur, sed contumelioso etiam et cum infamia omnium
conspectui exponitur. LXX βδελυγιια, res, cuius taedet aliquem, ubicunque praeterea invenitur, idola significat abominanda Deo et populo eius, et quaecunque ad ea pertinent, cis.
I Reg. XI, 5. 2Reg. XXIII, I 3. 24; Sach. IX, T; Dan. IX, 27;
hoc autem loco specialis illa potestas, quam retinere MICH. maluit, tolerari vix potest, nec comparatio uv. I, I4 tanti sacienda est; imo longe maximam interpretum secuti partem apud ampliorem significationem Aordium, Stercoris remanemus; stercora enim et sordes in aliquem coniicere summum contemtum et infamiam notat, uti proprio sensu Sequens asserit Verbum: I n,PI , et contemtam te reddo, s. contemtim tecum ago. ,2 Ρi. contem- tum alicuius verbis s. lactis exprimere, cis. Ies. XIV, 21. Deus autem quos contemnit seu pro nihilo habet ch. I, 14 m,' 'o eos exstinguit atque evertit. 'ri αδ l, et constituo te tanquam exemplar. in pausa 'beri, singulare formae genus a. V. ter praeterea reportum: Gen. XVI, 13 sensu visionis,
I Sam. XVI, 12; Iob. XXXIII, 21 notione aspectus; recte igitur LXX exhibent παρ&δει 3ια, et interpp. plerique: eXemPlum, spectaculum. Sensus in promptu est: oedam in te exemplum vindictae tuae, TAU. , ut, quoties de magnis peccatis nut de
186쪽
magno supplicio narrabitur, statim in exemplum adducaris, MENocAIUs; nos sere: du solist exemplariscli bestrast merden. Cis. Εκ. XXVIII, 17: ,,in terram te proiiciam coram regibus et tradam te ad intuendum te ct., II N , I rima. Exempla eiusmodi plura suppeditat N. T. , veluti Matth. I, 19: θέλων aυτνὶν δειγι ιατίσαι. 1 Cor. IV, 9: θεατρον ἐγεννηθημεν τε κόσμε s. Hobr. X, 33 all. Qua simplici signiscatione relicta alii
rei despectae vel stercoris notionem Statuerunt, DRUS., ΜΛR ., MNSΚ. , quam resutavit GOUSSETIDA p. 1454.
Et sit, ut quisquis te e vererit, fugiat a te et dicat: devmtata est Ninus I quis est qui condoleat ei unde quaeram eo olatores tibi ad augendum enuntiationis pondus in limine positum; sta Ios. LXV, 24; Ioel III, 5. praeclare revocat illud v. 6. I cis. v. 17; Ies. X, 31. XXII, 3 ss.; Ps. XV, 8, fugere, horroris et odii signum, CALV., ,,velut a Nidda, re foeda 2 Parat. XXIX, 5, MICn. rarior L Euat species pro Ios. XV, I. Similis de vastata Moabitarum terra habetur exclamatio Ier. XLVIII, 20: ur II - PINU I u P. eis. XI, 8. Nia agitari, commoveri, scit. capite eis. Iob. XVI, 4. b, commiserantis signum; ',' agitari alicui, in alicuius commodum, haud raro dicitur pro: commiserari, consolari aliquem, cis. Ier. XV, b. XVI, 5. XLVIII, 17; Ps. LXIX, 2I. - PNU, N addito i non paragogico, sed Veteris appositionis II reliquia cis. EW. q. 164, c, quod unice in hoc dicendi genere, adiuncto D,
reperitur. Commutata tertiae p. in alteram nota vivido orationis genere satis explicatur. ViX autem dubitandum est, quod non liquebat HOELEMANNO, ultima haec verba ad homines ingentem interitum declamantes, neque vero ad deum esSe referenda. Ceterum indiciis luculentissimis, a KUEPERO I. l. p. IV Expositis, probatur, hunc versum rursus ad Iesaiae similitudinem esse expressum, qui tristem Iudaeorum statum c. LI, I9 hisce deplorat verbis: ,,dua illa tibi obviam venerunt: quis in consolatus est3 devastatio et ruptio et fames et gladium - quem faciam te consolari, IU IN 'Dp ac ne fortuito haec ita videantur concinere, Iesaiani libri memoriam paullo infra v. 10 deprehendemus; quo adde quod II, v. 1. eandem Iesaiae pericopam olere intelleximus.7
187쪽
Iam vero ne Ninus opportunitate situs et opibus cladem illam v. l-3 et ignominiam v. 4-7 posse avertere videatur, Thmbarum affertur exemplum, quibus, uti praesagiente animo fore aliquando vidit vates, nec locorum longe praestantior opportunitas et firmitudo v. 8 nec ingens copiarum multitudo v. 9 prosuit, quin caperetur et incolae eius in captivitatem et miseriam abducerentur v. 10. Haud alia erit, in quam Ninus incidet, calamitas v. 11; omnia loca munita nullo sere negotio occupabuntur v. 12, et fines elapso sortissimae olim gentis animo aperti, ab hostibus capientur, V. I3.
Prius quam ad explicandam hanc pericopam accedamus, quaerendum est, quando expugnatio illa Thebarum, de qua legimus, et a quo tandem facta omnino esse videatur 7 Satis diversae interpretum de hac quaestione extiterunt sententiae, e quibus, cum longum sit, enumerare ad unam omnes, gravissimas deinceps r censebimus. Quo facto fieri non posse intelligemus, ut tactum aliquod praeteritum respici statuamus, licet longe plurimis ita placuerit, nec prima verborum species tale quid non suadere videatur, imo futuram quandam cladem praenuntiari. Ac primum quidem, si in ipsa vatis inquiramus verba, num aliquam suppeditent eius gentis cogitationem, ad quam victoria et expugnatio referenda sit, nihil omnino elici potest; hoc tamen affirmare pro certo debemus, ab universa loci indole et ratione nominem longius abesse quam I) ipsos Assyrios; id quod probe perspexit EWALDI sagacitas, et GESEN., qui cum antea longe aliter iudicasset, serius ingenue concessit. Nonne enim, si Miteresset, aliqua atrocissimae talionis facta mentio fuisset y neque Potest exprobrari nobis, quod per omnem Nahumi librum taet- tam ot quasi occultam retributionem indigitavimus; ea enim, qualia erant, universam Assyriorum agendi rationem reserebant;
188쪽
Thebarum autem ab ipsis illis facta expugnatio et eius populi destructio atque deportatio cis. v .1M, quocum per integra sere
secula de imperio orbis terrarum dimicaverant, quae primum a que summum locum inter omnia bellicosissimae gentis facinora tener debebat, ea ratione commemorari nullo modo poterat.
Nihilominus maxima interpretum pars ab ipsis Assyriis factam illam Thebarum eversionem opinabantur, atque in inveniendo aliquo rege et tempestato aliqua, cui adscribi illa posset, gravi
sese exercebant labore; quibus maxime insuper contrarium est, quod nusquam idonea quaequam eius commemoratio neo in II. M., nec in veteriun Scriptis , nec in monumentis Assyriorum vel
Aegyptiorum reperiri potest; non enim de victoria aliqua vel clade Aegyptiis inflicta agitur, sed de expugnatione capitis cel berrimi et incolarum exsilio. Nam 1 qui de Salmanassaro cogitant ZORNIUS all. , vel, quem eundem fuisse diximus, de Sargo ne GESEN., II SE , SUESSEIND M, UMBR. , HITE. , SCHMIE-DER , maxime provocant ad Iesaiae caput, unde colligant, Tartanem, Sargonis imperatorem, Aegyptios et Aethiopes debellasse atque in exsilium deduxisse; de cuius capitis explic tions idonea cis. proli. 2 Alii ad Sanheribum memorabile laetum detulerunt XSsERIUA, PRIDDEAUX, GREVE, KREENEN. ; in quorum favorem laudata sunt IOSEPHI verba Arch. X, I, 4 , qui auctore BERoso Sanheribum cum Aegyptiis bello confitetasse
tradit; at vero nihil commemorat de eversione Thebarum, nee de victoria quidem Assyriorum '; quo accedit, quod nec post cladem illam apud Hierosolymam acceptam ullus eiusmodi expeditionis locus est, nec antea atque ipso etiam Sanheribus, cuius res ante lanestum illum reditum gestae Satis accurate perscriptae nuper emerserunt e ruinis, debellatos quidem a se ipso Aegy-I Id quod fatetur etiam GEsArnus comm. in Ies. p. 642.2 CD. disputationem eius diligentissimo compositam illam: De historia et antiquitatibus urbis Thebarum, opusce. M. 173I, II. p. 322 M. in. p. 387. 3ὶ De rebus Assyriis. Vratisi. 1836.4ὶ Bemea. En Nah. III, 8. 16. Studd. u. Mitt. 183b, I, p. 149M.
189쪽
ptios et Aethiopes apud oppidum Lachisch gloriatur cum
Aegypti ipsius expugnationem corto non omisisset; imo ipso Tirrhaha, nescio an propter ignominiosum illum receptum , debeti tos iactat Assyrios , idque in ipsis Thebarum monumentis. 3) Postremo, ne quis videatur omissus esse, Assarrha dono metiam sibi delegit ΚΑΙ mgKIUs, ADUENI quibusdam nixus verbis, ab EusEnio' traditis, quae Axerdim, i. e. Assarrhadonem, Aegyptum partesque Syriae inserioris in suam potestatem red gisse ' docent; quibus qnanta habenda fides sit, dudum demonstravit NILBUIIRIUA . - Quibus omnibus argumentis adde sis, quibus Assyriorum cogitationem prohiberi diximus. Satius Mero videbantur, qui non ad Assyrios, sed ad ID Aethiopes reserebant Thebarum Expugnationem, quos exitum 8 , sec. versus Aegyptiacarum rerum potitos esse constat'. VITRINGA typ. doctr. proph. , GROTIUS, HUPF Dy . At, ut omittamus, omnem regnandi rationem, qua reges illi Cuschitae utebantur', eiusmodi esse, ut eXpugnationem et eversionem Thobarum, praecipuae Ammonis colones sedis, vix pati videatur: Nahumi verba contrariam comprobant sententiam, cum Aethiopes inter auxilia et socios Aegyptiorum recenseantur v. s. 'Reliquas opinio nos paucis absolvamus. III Ad soc. 7 i tompestatem, qua Aegyptus internis concutebatur tumultis, confugit EWALDUA, neglecto I 0 ' Nahumi versu, cuius verba revi Ca
3ὶ Imagines in pylonibus expressae monumentoriam, quae nunc nomine Medinet-Abu comprehenduntur, decem exhibent gentes Asiaticas, quas Tirrhalia rex tenet vinctas; cis. LEPsII Denkmater aus Aeg. u. Nub. seci. V, t . Ι; RossM.LINI monument. storr. vol. II, tab. 150; tria quidem nomina apposita sunt, quorum significatio nondum satis enucleata est; vultuum tamen natura et barba Asiaticum indicat genus; ae modo temporis habeamus rationem, vix alios possumus quam Assyrios intelligere. M Eus u chron. arm. ed. Auc n. M p. 54.
190쪽
'I n, ab extraneos hostes olent. - IV GMENIUS deinde Scytha m irruptionem ab Herodoto narratam illam intellexit, cuius tam incerta atque lubrica et fides omnino et tempus est vix ut conferri in certamen valeat. - V Nec desuerunt qui Carthaginienses etiam induci posse probarent in MN., SUESSEIND l. l. uno sublevati AQUANO MARCELLINO, qui urbem Hecatompylos a Poenis olim expugnatam tradit; quibus nisi
respondere in animo est cum GESEMO thes. a. v. aliam fortasse significari eiusdem nominis urbem, satis erit monuisse, dubium illud de tam remota antiquitato testimonium idoneo carere momento. - VI Denique inter eos, qui praeteritam aliquam cladem a vate respici existimant, maxime omnium aberravit BOCHARTUS, cum captam a Nebuc negare intelligeret urbem, atque adeo Nahumum, cum postea scripsisset, praedictae a Ieremia et Egechiele cladis et iamiam consectae extitisse testem lΙam vero ad singula argumenta illa, o quibus singulas interpretum opiniones improbandas esse diximus, accedit, quod ante Nahumi aetatem Thebas non esse expugnatas atquo dirutas u que incolas in captivitatem abductos, ex ipsis Aegyptiorum monumentis constat, quorum indiciis magnificentissimae urbis historia satis luculenter conficitur'; quorum auctoritate docemur, nullam alicuius momenti cladem cogitari posse ante Cambysem M. Quae cum ita sint, paucos illos sequimur interpretes, qui futuram Thebarum sortunam praenuntiatam viderunt, HIERON. , THEODORETUM, CYRILLUM, COCCEIUM; verborum igitur sormae pro propheticis quae aiunt praeteritis habendae erunt. Neque vero
eo illis nomina assentimur, quod certam illi quandam indigitari expugnationem existimarunt; imo Aegypti caput splendidissimum omnino iri eversum docetur, idque tam a Cambyse, quam ab aliis deinceps omnibus, qui Thebas unquam destruxerunt, consectum eSt.
Videmus igitur duabus ex caussis Thebarum afferri exemplum: primum, ne natura Nini et opibus Assyrii quidquam contra destinatum sibi satum valere existimarent; tum vero, ne quis illis