Institutiones theologicae quas in usum auditorum suorum composuit Franciscus Iavarone in Regio Archigymnasio Neapolitano theologiae dogmaticae professor, Academiae Herculanensis archaeologiae socius ordinarius, Herculanensium voluminum interpres. Tom

151쪽

Christus ipse , ac tu eos visibili specie Spiritum Sanctum suum Pentecostes die misit; visibiliter divinum verbum praedicarunt a Christo electi Apostoli , et visibiliter pra dicatam fidem per Baptismum susceperunt eadem die primum tria millia , Postea quinque millia hominum, ac de die in diem in numera deinceps hominum multitudo. Quum

Vero spiritu , et eo ore homines Constent ,

ideoque necessario visibiles sint, Ecclesia, quae hominibus componitur , invisibilis esse nequit. Deinde hominum societas , non Angelorum, est ciuisti terrena Ecclesia. At qui in nullum nomen Religionis , seu Verum,

sca salsum , convenire hominos possunt, nisi aliquo si guacalorum, vel Sacramentorum visibilium consartio colligentur, ut recte animadvertit S. Augustinus contra Faustum Lib. XIX. cap. XI. contestaturque saeculorum Omnium ConStans experientio. Demum si Ecclesia

est invisibilis, ut Adversarii contendunt; vel sideles illi, in quibus consistit vera Ecclesia,

fidem suam exterius profitentu e , siquidem cordes creditur ad iustitiam, ores autem confessio it ad salutem, Rom. X. 1Ο. vel

152쪽

sidem in animo continentes cum ceteris in exterioribus Religionis actibus conveniunt. Si primum , iam visibilem Ecclesiam ipsi constituunt: si alterum, hypocritae sunt ac Perfidi, dum salsam fidem exterius prositentur, quod nemini licet. Aperte enim dcclarat Christus : Omnis er , qui conflebitur me coram hominibus, constebor et ego eum coram Patre meo , qui in coelia esst. Qui autem ne perit mo coram hominibus, negabo et Ego eum coram Patre meo, qui in coelissst. Matth. X. 5u. 55. Et nimirum Christilem Poro in Lacharia, Simeone, Anna, Maria, aliisque Paucis, non in Pontificibus, et reliqua Iudaeorum turba Ecclesiam constitisse

aiunt Philippus, et Illyricus. Atqui citati homines cum Pontificibus, aliisque Iudaeis tu TempIo versabantur, et sacrificia peragebant; siquidem in Templo incensum adolebat Zacharias, a Templo non recedebat Anna, in Templum singulis annis pergebat Maria. Ergo horum fides eadem erat , ac Pontificum,

alioruntque Iudaeorum.

153쪽

OBIECTA DILUUNTII R.

Ohiic. I. Ecclesia thesauro abscondito in ro , Noeno Dei, quod intra nos est , Lunae , quae invisibilis est aliquando, Mulieri in solixudinem fugienti comparatur. Ergo invisibilis est ItesP. Regula, quam in comparationibus in inlligendis praescribit Critice , est omnibus notissima , illas scilicet ca ratione explicandas, qua adhibentur: nec posse siguram

omni cx parte rei convenire; seCus namque inter figuram, ct re in ipsam nulla intercoderet differentia. Atqui Ecclesia thesauro ab cstidito comparatur , non quod lateat, sed

quod nemo sine interiori gratiae auxilio in eam ingrediatur, et quod in eam ingressus ipsius bonis ditetur, et gaudeat; Nemo intra nos constituto , quod ad interiora gratiae dona , non quod ad exteriorem fidei prosessionem ; Lunae , quod a Christo iustitiae Sole lucem acceperit, et inter saeculito nebras luceat , atque splendescat , non

quod desiccre omnino possit ; Mulieri in

154쪽

sositu diuem fugienti, quot ad fideles, qui

Λnticl1risti tempore saevissimam istius persecutionem in speluncas Se abdentes effugient, qui nihilo tamen minus Visibiles crunt; non quod ad alios fidolos non paucos, qui fidem Voram aperte professi, ipsam sanguine P Prio contestabuntur. Ergo nihil probant al

latan ComparationUS.

Obito. II. Itivisibilum fore Ecclesiam per Ieremiam praedicit Deus his verbis: Dabo

legem moram in inscctribus eorum , et in ME eorum scribam eam , et ero Eis in

mum , set Osi erunt mihi in populiam Ierem. XXXI. M.

licsp. In citato Ieremiae testimonio noVam' Legem veteri Legi, non vero novam Ecclesiam veteri Ecclisiae opponit Deus; ac dis crimen inter antiquum, et novum foedus ostondit. Primum namque Salvatorem promittebat , eiusque m j sicin m adumbrabat; alterum dat salutem, ac sacrificium praesens exhibet, eiusque uberrimos fructus conscrt. I imirum vetus lex in lapideis labulis scripta gratiam per Se non dabat ; nova Vero inviseeribus , et corde scripta gratiam dat,

155쪽

atque gratia eor mundat, et sanctificat En quo illa Scripturarum testimonia Spectant. At ex hoc non consequitur, Novi Testamenti Ecclesiam esse invisibilem. Nam quemadmodum invisibilis est hominis spiritus, et invisibiles sunt actus illius ε, visibile tamen corpus animat, ac visibilibus operibus praesentiam et essicaciam Suam demonstrat :lia invisibilis est Spiritus Sanctus, et invisibilibus gratiae donis Ecclesiam regit; v sibilibus tamen hominibus , ac visibilibus modiS , Sacramentis scilicet , invisibilia gratiae dona Consert. Obiic. IlI. Ecclesiam spiritualem domum appellat S. Petrus , quum scribit: Et ipsi tamquam lapides Mipi superaediscaminii mus spiritualis , sacerdotium Sanctum , os rentes spirituales hostias Dcto. I. Petr. II. 5. Ergo invisibilis est Ecclesia. Resp. Duplici ratione aliquid spiritale appellatur tu Scripturis , scilicet vel quod ad substantiam, vel quod ad ordinem. Priori modo dicuntur spiritualia nequitiae in coelestibus. Ephes. VI. 12. Altero autem modo , quia scilicet ad spiritale ordinatur,

156쪽

vel quia spiritus in ea re dominatur , dicitur spiritualis homo , I. Cor. II. 15. comus πλritato , ibid. XV. 44. Secundo hoc sensu spiritualis domus appellatur Ecclesia, quod scilicet non lapidibus , sed hominibus Deo

Per gratiam consecratis , et ad spiritalem vitam ducendam ordinatis componatur. PROP. V.

Vera Christi Ecclesia coicero non Potest. Illud in hac propositione demonstrandum adorimur , veram Christi Ecclesiam , quam risibilem iam ostendimus, esse etiam in Dotibilem. Hoc autem sedulo animadverten dum ideo, quod Christi Ecclesiam deficero non posse concedunt quoque Adversarii; at eosεnsu intelligunt, ut interiorem Ecclesiam tantum spectent: latentur Scilicet nunquam defecisse, vel defecturos in terra , qui verani Christi fidem profiteantur; contendunt tamen hos ipsos posse aliquando ita latero, ut omnino invisibilis remaneat Ecclesia. Noaeontra , quum in fecιι bilem praedicamus

157쪽

Ecclesiam, non de interiori solum , sed de exteriori etiam loquimur , ac veram Christi Ecclesiam , quae deficere non potest, eam intelligimus , qaae visibilis , ac evidens sit omnibus , qui eam agnoscere Velint. Prob. I. Scripturis , quae dum de risi hili Christi Ecclesia loquuntur , eam indE- Iseo tibilem quoque esse apertissime ostendunt. Quum enim de visibilibus Regnis loquitur Daniel , inter ea connumerat Ecclesiam , eamque Perpetuo duraturam Pra dieit: In diabus aulem Remorum illorum Auscitabit Deus coeli Remum , quod in

aeternum non dissipabitur, et Re um eis satiori populo non trades uri ConSumel aurom, et comminuot uni e a ReRDa haec,ol ipsum stabit in aeternum, II. 44. Forsan clarius Isaias: Et Menerit Sion Rodem

plor , et eis qui redeunt ab iniquitato in Iacob , dicit Dominias. Noc foedus metim cum eis , dιcit Dominus. biritus meus , qui ost in te , et verba mea, quas Posui

in Ora tuo , non recedent as Ore tias, et do ore seminis tui , dicit Dominus, smo et usquo in oempiternum. LIX. uo. v I.

158쪽

Et paulo post: Foedus perpetuum ieriam

eis. Et scient in gentibus Semen eorum , et germen eorum in medio popularum ;omnes qui νiderint eos, cognoscent illos , quia isti sunt semen, cui benedixit Do-mturus. LXI. 8. 9. Veteri concinit novum Testamentum. Christus namque Petro dixit: δMPer hanc petram aediscabo Ecclesiam meam , et Portae inferi non praeoalebunt adsieraus eam. Matth. XVI. 18. Et Apo

Prob. II. Patribus. De Christi namque Ecclesia scribit S. Ambrosius : Videtur sicut Luna descere , sed non descit. Obumbrari Potest, descere non potest. IIexaem. Lib. IV. cap. II. Ecclesia, addit Chrysostomus, est ipso coelo ior ἰior: ae coelum, et terra

transibunt, perba autem mea non transibunt. n Matth. XXIV. 55. Quas Merba es Petrus, et avor hano petram aE-di abo Ecclesiam meam, et portae inferi

159쪽

ante exilium n. I. Concludit S. Augustinus: Sed illa Ecclesia, quas fuit omnium Mntium , iam non est, periit. Hoc dicunt qui in illa non sunt. O impudentem Mocem l Illa non est; quia tu in illa non es Z Viues nes tui o non sis: nam illa erit, etsi tu non sis Quid est, quod nescio qui rece utEsa me murmurent contra mo i Quid est, quoia perdili me periisse contendunt Z Certo enim hoc dicunt, quia fui , et non εum : si AtD- nuntia mihi exiguitatem dierum meorum D. Non a tes quaero illos dies aeternos: illi εine sine sunt, ubi ero , non ΦεOs quaero 'temporales dies mihi annuntia : α Exigini

ratem dierum meorum D non aeternitatem QErtim meorum , annuntia mirit. Quamuiuem in isto saeculo , annuntia mihi, P

pter tuos qui dicunt: fuit , et iam non est; propior illos qui dicunιr implestiaessunt Scripturas, credi runt omnes gentes,

seri vostrata Mit , et periit Ecclesia desomnibias Gentibus. Quid est hoc , α Exigui talem dierum meorum annuntia mihi B pD annuntiarit, nec pacaνit ista Oox. Quis annuntiarit milii , nisi ipsa pia Z Quo-

160쪽

modo annumtiarit Z n Ecce ego Vobiscum sum usqua in consummationem saeculi n In Psalm. Q. Serm. II.

OBIECTA DILUUNTUR.

Obite. I. Ecclesiam non semel defecisse testantur Scripturae. Nimirum defecit in Adamo , et IIeva , daemoni prac Deo fidem habentibus, Gen. III. in Aaron, et universo Populo vitulum aureum colente , Exod. XXXII. , in universo Israele tempore Eliae, siquidem ita Dominum alloquitur Propheta: Nolictus sum ego solus, III. Reg. XIX. et quamquam Dominus ad eum: Reliquimini septem millia pirorum in Israel, qui non cur Merunt genua anta Baal; hi tamen Eliae ignoti erant, ideoque Occulti. Deficere igitur potest visibilis Christi Ecclesia. Resp. Falsum est, quod ex allatis exemplis concludit adversarius, universam nempe Visibilem Claristi Ecclesiam defecisse. Nam Primo ad novi foederis Ecclesiam proprie spectant perpetuae durationis promissiones a Deo