장음표시 사용
151쪽
num. I r sentis PMat. inrepet.cap. per vestras, de donat .mter Sirum β. 68.4 num. . Cossa ibi supra, qui omnes eo eantum nituntur sucidamento, quod poenalis itipulatio in sponsalibus, & matrimonio proinhibetur, quia libertatem infringit dI. Titia, & tex.
in praejent , Interesse autem eandem habet ratione, quia non minuS quam poena couentionalis libertate minuit metus ipsius praeitandi , & aliqn plus ei se poterit in eo,quam in poena,ergo peti non poterit. Ego vero commune sententiam in eo sequendam
iudico, quod ex illimem ex sponsalibus non potis agi ad peeunia, hoc est ad aestimationem facta promta si, aut circa rem, fundamentum vero Doctorum
ex dI. Titia, di ex tex. in praesenti penitus improbo letenim illa Iura ad nostram speciem trahi non possunt,tum quia interesse non habet ratIonem pinnae, non etiam quia licet habeat, praedicta Iura non improbant omnem poenam, sed illam tantum, quae ab .s olute ponitur ne quis a sponsalibus, seu matrimonio recedat etiam ex causa iusta, quando per leges permittitur. Vnde non habent locum quando poena opponitur ne quis recedat fine causa,idque m a. nifesta rario demonstrat in praedictis legibus expressa de . libertate matrimonij, quae sane tune in .iringitur cum quis metu Poenae inuitus cogitur, aut matrimonium contrahere, aut in eo permaner casu,quo perleges non tenebatur, sed iuste,& libere poterat recedere. In seper eundem intellectuas
probat d. si ita sipulatio,vbi stipulatio ne quis diuertar a matrimonio sine causa improbatur, non quia libertatem minuit. sed quia inquit tex.conte- 3ti es faedebemus poenis legibus eomprehenfis, quin in imo addit in fine, quod si stipulatio non exee dat poenam legalem valebit, atque ita probat ille tex. duo prius quod cum dI. Dirmae t .is praesenti prohi- heane stipulationem, quae minuit Ilibertatem, illam icerte prohibent, qnae vetat etiam cx cauu recede.
re ; posterius quod itipulatio poenalis, per quam quis adstringitur ne recedat a matrimonio sin causa, valet quando non excedit poenas legis, S sic praedicta lura tantum habent locum in stipulatione indistincta, & absoluta , quod etiam aperte probat .vis. in sine C. hoc titubi valet stipulatio ne quisa sponsalibus sine causa recedat . Atque ideo vera ratio,ob quam interes Ie intrinsecum, vel circa rem
peti non potest, eis quia in hae promissione non re peritur in ipso facto promisso aliquid, quod aestimationem recipiat, quia id, quod principaliter promittitur est matrimonialis coniunctio,quae aestimationem non patitur . Dos vero, nec eius aestimatio
peti potest, primo quia non est prancipaliter in promissione nubendi, secundo quia non habet causam lucrativam, sed onerosum l. vlt. sinis socero Τqua infraude cred. 8M datur pro oneribus matrimoni 1 I.pro oneribus C. de Iure dotium, & frequenter non lassicit eapsalubriter, de viam . Rursus artiam a communi sententia recedendum puto in eo quod aliquando interesse extrinsecum saltem damni emergentis ex sponsalibus peti polle censeo, ut si magnis sumptibus nuptiae praeparatae sint, veli velles , aut aliam supellectilem sponsus emat,alias non facturus , vel si in obtinenda dim
spensatione alleuius impedimenti expensas seeerit, quo casu, qui sine causa recesserit, ad intereste conueniri poterit, nee actione de doro . aut in factum, ut post alios contendit Salicet. in I. r. C. de Donsalib. Abb. & Praepos ob supra, sed etiam ex ipsa promissione, & contracto, tenetur enim Pnunquisque resarcire damnum, quod culpa sua data est L l . ad legν Rhodia, e. vlt. de iniuν. Exodi ar. dedit aute eulpa sua damnu sposa, quae sine iusta eausa fide fregit in praedictis casibus, ergo tenebitur. Pra terea quoties interesse intrinsecu non reperitur in
promissione extrinsecti peti pol Lnomis cervi
petatur . 3 M. ι per venditorm. de action. empti; hio autem non reperitur intereste intrinseeum , ut diactum est, ergo extrinsecum damni emergentis recte petitur. Item sit peti non post et, aut repugnaret rationi, aut legi, sed conuenit rationi ex dictis, legi non repugnat, quia leges a DD. adductae agunt de poenis diuerso casu appositis , ergo nihil impedit quominus ex sponsalibus ad praedictum intereste agatur, & perconsequens non erit locus actioni de dolo, vel in factum , quae eum in subsidium dentur,
ubi omni s aliae deficiunt iuxta Li an princip. ct in A. si quis=. de dolo, & hic reperiatur actio ordina-hia ex sponsalibus praedictae non competent. Doctores enim ex eo decepti sunt, quod erediderint omnem actionem ex stipulatione ad poenam, vel ad interes le in hac materia prohiberi , quod superius improbauimus. Denique illud etiam contra DD. ailero poenam conuentionalem hodie in sponsalibus apponi polle ne quis sine iusta causa recedat, quoci vitra supra dicta ex eo conuinei tur, quia illa tantum stipulatio prohibetur, quae a matrimoni sine causa prohibet recedere si exeedit poenas Iegis
d. Is ita sipulatio,sed ubi quis a sponsalibus iniuste recedit arrhis non datis, a lege poenam non habet, ergo in ea specie conuentionalis recte sustinebitur, quod maniseste probat dI. Cis. in e C. hoetit. & faciunt quae Ah b. Praeposit. & Palat. dictis locιI. Quae omnia locum habent etiam in laro Costientiae in quo interesse damni emergentis semper debetur, lucri vero cessantis sieertu sit iuxta
communem sententiam in cap. I. ct in cap. conque-ssus,de Uur. Sylvest. verbo wura I. q. Ιθ. Sol. de Iu-
CAP. IS, QUI FIDEM. XXX. n. a. in princip.
Ibid. post eund .n. 2. Quae quidem principalis conclusio ex hoc tex. desumpta probatur sie. Matrimonium vel ex verbis, vel ex facto, aut alijs signis iudicari potest in foro exteriori, cu Ecclesia de oecultis non iudicet,sed externas probationes, & coniectura S sequatur, D. Th.d.q. 'nie. ar. 2.at qui nullum
videtur factu aut melior coniectura cosensus,qua si
post spo salia sponte se immisceat, quia nisi sponsos
in eo facto maritalem animum habuisse existimemus,oportet delictum graue contra diuinu praeceptu in praesumere,& iniuriam sponsς illatam, iubent enim diuinae,& humanae leges dubia in meliorem partem intcrpretari, & delicti suspitionem euitari quoad fieri potest, Matth. cap. 7. nolite iudicare. s
152쪽
De Sponsalibus, & Matrimon. Tat. L 13 p
sissim Pari. ad Romam. I . circa Illa verba, qui
non manducat manducantem non iudicet, D. Τhom.
nom. 3υ. ιιb. a. Ergo, &c. Confirmatur haec Iuris praesumptio ex eo, quia cum nubendi promissio praecessit non inepte videtur Ecclesia iudicare animo
adimplendi promissionem copulam suisse subsequu- eam; confirmatur etiam optimo simili a spirituali matrimonio in quo votum Blemne , & legitima professio iudicatur si aliquis se actibus prolassorum immiscoat irexta c. Ut a, ct eap. vlt. de Regular. Ergo cum sponsi immiscent se actibus matrimonialibus , recte videntur matrimonium contraxisse .
Sed tamen aduersus hanc interpretatione, & praesumendi causam insurgunt nonnulli inter quos est
Maior, de alij, quos resert Sol. citato, loco negantes matrimonium potuisse ab Ecclesia iudicari ad euitandam delicti praesiimptionem, mouentiirq; primo ex eo quod actus mali, seu prohibiti licet aliquo casiti detendi possint, in malam partem interpretandi sunt ι ut probat lex in I. r. C. de s car. 9 in ιap. r. de praesumpt. Felin. in eap. eum delicti
non re . Deci. ιn cap. in praesentia a num. I . de probat.atqui accedere ad sponsam malum est,& prohibitum , quoniam etsi animo maritali fiat, co trahitar matrimonnim clandostinum,quod peccatum mortale est contra Ecclesiae prohibitionem, de qua su Ωι. de sandes . deson ι. de synodalibus consti tutionibus incurritur excommunicatio, item peccatum scandali dum accedit ad eam, uuae sua esse non creditur . ergo frustra Ecclesia ad excludendam
deliciti susp itionem matrimonium iudicat . Deinde
Contra hanc interpretationem, & praeimendi causam a DD. excogitatam est eap. vit. hoe tit. ubi conatus ad copulam non facit ut ex sponsalibus matrimonium iudicetur, cum tamen eadem excludendi delicti ratio in eo casu detur. His tamen non obstantibus retinenda est communis sententia, & asserendum Ecclesiam dum matrimonium contractum iudicat delicti praesiumptionem euitare, tum quia S. Thom. & omnes Theologi in proposito asserunt non peccare siponsos , qui animo maritali se immiscuerunt, tum quia actus ille dubius in iudicio Ecclesis politus in meliorem partem debuit assumi. Fatemur tamen illam praesumendi causam fortasse non fuisse solam, sed etiam eam quod eum praecesserit promisito non per iniuriam, sed animo adimplendi id secisse existimantur. Argumenta vero in contrarium adducta facile refutantur, si ad prioris solutionem dicatur copulam inter sponses animo maritali posse considerari,aut per se, aut secundum lageS, aut per accidens ex aliqua circumstantia, & humana prohibitione. Priori modo nullius culpa est accedere ad sponsam, & sic accipienda est praesumptio illorum Iurium, & doctrina D. Thomae; Actus enim per se considerantur, & iudicantura lege, non vero ex circumstant ijs, & accidentibus, nisi lex id declaret. Vnde licet iateantur dari in e: copula peccatum aliquod, aut ratione standali,aut humanae prohibitionis,non inde aliquid sequitur comtra principalem huius tex. conclusionem. Rursus in
consesso est quod quemadmodum in dubio non sicut
pcccatum praelumeta 1ic etiam si necta io praei mendum sit, minus credere oportet, hoc unina, di
proximi dilectio postulat, de latentur DD. praevitati, α colligitur ex L se Praeses 3 a. p. de panis , S probat
ex is S Soccin. ιn I. cum quarιιur ιυine , is ae re-ous uub. Aym. cons. 6. num. 69. ROland . u. cons. 1 Icnum. 37. at qui dum lex praelumit copulam animo maritali maius delictum enugit contra legem cium asde minus suspicatur contra legem humanam, ergo licet admittamus aliquam in eo casu culpam eu Praestimcndam, non propterea argumentum conuimcit. Tandem ut omnini culpae suspitionem ab coactu rc moueamus,& delendamus sendentiam D.Th
mae allerentis simpliciter non peccare sponsos, qui animo maritali se umniscent, dicenchris est pron, bitionem Ecclesiae de qua in cap. cum inθι ιιιο, ΛιHandei . despons tantum habere lociliat in his, qui
ita contrahunt clam, ivt non statuant solemnitates Ecclesiae obseruare, cum vero consensum auhibent de praetenti, ut statim constituant Inauclesia Matri
motuuin Obseruarc , non otlandunt prohibitioncm
illam, quod& ipia ratio suadet, ut probat cap. a. eou. Di. iae clauarai. aeso . ibi, si perlbnae conualientium hoc volunt publicare , accipienda sunt, de comprobanda tanquam 1i a principio in conspectu Ecclesiae contracta ostent. Vnde hi ut sponsi,qium mo maritali se immisciaerunt, ut postea seritatis 1b-lcnuutatibus matrimonium celebrarent, nullam penitus culpam committant, iuxta sententiam Diui Thomae υνι jupra. Posterius vero argumentum ex cap. UIL ins hortis. maiorcin videtur habere diuicultatem, sed responderi potest consequentiam parum valere, in hiscnim, quae extensionem non patiuntur, prout sunt praesumptaones legum, licet eadem ratio uiuerib ca
1ii vigeat, non licet extensionem facere, prout in ternuius resbluunt Λbb. ιn a. c. ωι. num. 3. Ruin. consi. Ita. col. pen. lib. a. ROlai . consII. 3 a. n. a 2.
b. L. Si autem quaerat aliquis quare lex ad euita dam delicti suspitionem non iudicauit matrimoni uiri ex conatu in a. cap. vis. iacile rei pondetur multo maiorem dari c aulam iudicandi matrimonium excocpula, quam ex conatu, tum propter grauiorem cui pam , oc iniuriam sponsae, tum etiam quia fortasse ex dii tensii alteriuS conatus effectum non habuit. Ιtε
dicendum est Ecclesiam ex conatu nec audicare
matrimonium, nec delictum praelumere , non prius quia non putauit esse illam suincientem coniectura, non posterius quia de eo non agit, atque ideo inepte DD. aiunt in conatu praesumi delictum, potest enim heri ut nec detur deuotum, quia maritali animo conatus tactus luit, nec iudicctur matrimonium, quia id Ecclesia non statuit, cum tamen re vera potuerit esse matrimonium. Etenim illa propositio quod dubia in meliorem partem accipienda sunt, negative sumpta vera est, re in praecepto, ut stilicet non liceat priuato iudicio malum ue proximo iudicaro cx quocumque actu ipsius, quia non pertinet adpri
153쪽
iclo Additi ad Coi Iectan. Doct. in Lib. I V. Decretes.
priuatos de actibus aliorum iudieare. Assirmative iii Nerumet dictis plane colligitur cottariam seu vero sumpta, quod scilicet debemus bonum positi: tentiam veriorem esse, diximus enim Ecclesiam iane iudieare, nec semper vera est , nec in praecepto , hoe tex. ex optimis coniecturis matrimonium tuis sed tune cum necesserio alterum iudicandum est, dieare, & eontrariam probationem prohibere, sed
prout contingit in iuditio publico, si fieri potest
bonum iudicetur, si id vel coniecturae,vel probationes patiantur, quod si magis delictum suadeant id
iudicare oportet,etenim publicum iuditium neces.statem habet iudieandi, & externas probationes sequitur,priuatu vero nec iudicare potest,nec probationibus adstringitur. Iuxta quae resoluendum est quod Ecelesia ex copula matrimonium iudieat, quia apta visa fuit probatio consensus, & non soludelicti suspitionem cultat, sed bonum positive credit in praedictis laribus, ex conatu vero non iudieat matrimonium, nec bonum credit positive, nec etiam malum iudicat, nec debuit iudicare, quia sortasse in conatu peccatum non fuit,& iuxta hanc resolutionem refutatur argumentum, & explicanda est reg. a.de reg. Iuris, d.I. merito, Ac omnia quae DD. eirca illam icribunt. Ex quibus omnibus primo insertur non videri veram Doctorum sententIam, dum aiunt eum, qui post sponsalia copula consummata Matrimonium cum alia contraxit, in foro Conseientis teneri cum secunda permanere, si animo fornicario ad priorem sponsam accessit,quam sentetiam ante Omnes probauit Vincent. his, Butr.& Abb.nu. . praepos . . 3. qui falso contrarium imponit Butrio, Cou. despon
lib. I. Et ex Theologis D. ThOm.quodl. 7.ari . Dur. in .dis. et S. DI.dc ibidem Palud. Qt. a. Sol. HL .a7. q. a. art. . dubi a. asserens tam a nostris , quam a Theologis probari,Sylvest. verbo Matrimonium a.
voluit Hostien . quamuis a nonnullis perperam intelligatur . Mouentur Doctores primum eo fundamento . Ecclesia in hoe tex non irritat directe , &dispositive matrimonium contractum polit sponsa lia copula consummata, sed per consequentiam irritum iudicat, ex eo enim quod prius ab Ecclesia praesumitur, & contrarium non admittitur, insere Summus Pont.non censeri verum posterius Matrimonium: atque ideo quemadmodum priuS ex praesumptione validum iudicatur, sic posterius ex praesumptione irritum censetur, ut colligitur ex ver-
his huius tex Sed in se ro Conseientiae veritas, de nopraesumptio Iocum habet. Ergo si vere prius in C O- scientia non fuit Matrimonium, posterius in ea va- Iebit . Praeterea non est sortius Matrimonium illud quod ab Ecclesia ex copula piaesumitur, quam qs verbis de praesenti palam contrahitur; sed si matrimonium de praesenti verbis tantum sine consensu contractum sit, posterius in Conscientia contractu valebit, ve omnes fatentur . Ergo sic erit in nostro corolario iudicandum . Insuper si aliquid impediret secundum Matrimonium in Coscientia valere, aut esset prius, aut Ecclesiae constitutio , ut patet,
sed prius non impedit, quia in Conscientia Matrimonium non fuit,Constitutio Ecclesiς id non facit, quae in soro exteriori tantum iudicat ex praesumtione, ergo nihil est quod impedi at. Tande m oe videtur probare cap. tua nos, hoc sit.
ex hoc sequitur posterius Matrimonium etiam in soro Conscientiae non valere, ergo consequentia . bona est tmaior patet ex dictis: minor vero fieprobatur, leges difficultatem, & graue peecati periculum hominibus ini jcere aon solent, a quo soliberare non possint, ve in simili probat cap. litteras, Versporro, de resit potiat. In deeret aute quasi perplexam difficultatem Eeclesia si dum Matrimo.
nium Iudicat ex copula, & contrarium probari ve
tat, posterius aliquo pacto valere pateretur etiam in foro interiori,quia ad priorem coniugem redire cogeret, quae e Cniux non est et in Conscientia, & apoli eri ori recedere, quae vere esset coniux , nec ullum relinquebatur mediu, quo haec dissicultas eu tari potuit et,quod plane absurdum est, & de lege Ecelesiastica minime credendum. Insuper si matrimonium pollea contractum non fuisset irritum .vel esset quia in ea lege deficit potestas, aut voluntas legislatoris, prius non est dicendum, posterius ex ratione proxime adducta conuincitur , ergo , Sc. Tertio ante hunc tex. iam ab Ecclesia constitutum erat ut ex sponsalibus subsequuta copula Matrim
per tuas, de condit. appos & contraria probatio interdicta: Gregor. autem IX. in hoc tex. antiquam Ecelesiae constitutionem declarauit, inferens ex ea
non valere Matrimonium, quod post illud praesumptum fuisset contractum, S hoc solum fecit, ut e sat ex tex. in quo sequitur quod sic cosequentiam,
S declarationem ad forum exterius tantum fecit, rem iam explicatam. & perspicuam iterum tractauit, quod absurdum est , ergo fateri oportet noui simum Pontificem,qui nunquam res ante constitutas,& perspicuas suis legihus refricauit,dubium aliquod decreuise , & perconsequens ad utrumquClarum consequentiam illam de cluxisse. Tande colis ligitur nostra sententia manifeste ex hoc tex. ibi , nec verum, nee aliquid, & ibi, de facto, Sc. & hoe videtur sentire Anchar. m. num.f. dum ait constitutionem , quam Host. optabat, hic contineri. A gumenta vero contraria parum urgent, ad primucnim respondetur, quod scilieet dum tex. disponit non valere posterius Matrimonium , consequentia illa ad forum interius ex antecedentibus recte deducitur ob praedictas rationes. Ad secundum, &tertium negamus minorem. Ad d.e. tua nos, hoc tit. dicendum sponsalia ibi ante contracta non valuisse, & hoc constabat tam ex nominis mutation squam ex alijs, atque ideo ex copula non iudieatur matrimonium, noli rum vero eorolarium procedit quando sponsalia valuerunt. Vnde consequitur inepte C Ouarta. num. s. ex alios contra Host. asserero Ecclesiam non potuisse statuere, ut Matrimonium postea contractum in foro interiori irritum esset, quasi tunc sine consensu Matrimonium faceret.
Etenim Ecclesia & potuit citra dubium, & feeit,
nec tunc prius Matrimonium praesumptum sino
consensu facit; sed praesiimit per consensium fuisse factum: secundum vero indistinctae irritat, quia in re
154쪽
de potestate non licet dubitare , potest enim Ecclesia
ex iusta causa, materia aut, causa emetente, aliquos
ad Matrimonium inhabiles reddere. Secundo infertur adco vehementem esse hanc Ecclesiae praesumpticinem, ut nulla in contrarium ad mittatur probatio etiam per consessione partis; diximus matrimonium ex praedictis coniecturis praesumi, & probationes in contrarium prohiberi, sed consesesio probatio recte dicitur, ut probat capc in pra-sentra , de renanerat. Clem. consιtutionem, de elis. ibi, probationem tamen factam super ijs percon
sessionem, i. i. insinest. de inter loquut .actron. Bart. in I. triticum, st de verb. obrig. Ias in ι. cum te, n. II. Cin transactionabus, de contra communem defendit Aretin. ZE Dec. ad rub. de probat o s. m. 9. Marant.
de ordine ιudie. p. o. actu 3. Ergo probatio percon sessionem contra Matrimonium admitti non potest. Secundo quotiescunque negotium eius naturae est, ut a partium consensu nihil pendeat , tunc consessio non admittitur, quia fieret staus legi dum id, quod per Consensum emcere non possunt; simulata confessione faterentur, & obtinerent contra L non dubium , C. de legibus, obseruant post alios Felin. in c. quanto num. 3. de praesumpt. Alciat. de praesumpt. par. a. nu S. Omnes in praesenti. Sed Ma nouium semel Contractum a partibus dissolui non potest ergo contra illud confersio non admittetur. Praeterea si C sessio valeret fieri posset, ut si re vera in eo Matriamonio ab Ecclesia praesumpto consensius adfiiit, quo east veru est in utroq; ro postea partes in Matrimoniis cospirates per cosessione danabiliter recederet. Si υero no admittitur cosessio hoc solu mali sequitur, ut si re vera non consenserunt , cogantur, tamen per manere , quod malum adhibito consensit quocnn que tempore possunt effugere, sed prius grauissimis continet periculum, posterius vero nullam, ergo morito conlassio admitti non debet . Tandem hanc sententiam aperte probat cap. sver eo, de eo, qui
cognoult consavinea uxoris, quibus argiametis hoc corollarium probant Butta & Abb. n. I. θις,Labaret. num. a. Praepos num. 7. Felim & Alciat. Ubi supra, communis ex Cou. dicto Deo nu. 3. Menoch. de a Bisr. casu Io3. num. X. quia in re immerito Cou.
Communem rationem condemnat , quae aperte colligitur ex d. eap.super eo, de nulla alia excogitari pote E . Nec obstat recepta doctri na glosi in I.
contractibus, Verbo nuuo modo, C. de non niamer. ρο- cun. Hos in auth. de aquatitate dotis, s. aliud.-moo pruiturum, quae habet contra praesuinptionen L Iuris , & de Iure admitti consessionem, resoluunt Ias
hoc argumentum , & communis traditio intellige da, quando negotium,de quo agitur, tale est, partiticoselu di Gis,aut mutari possit,proutDoctores p dictis locis intelligunt. Nec etiam obstat sententia glolsereceptae in c. arteritationes,de deson l. impiab. cium ait contra Matrimonium admitti consessionem, ex Cuius auctoritate Butr. Abb.& Praep. nu. 3.m a. c. per eo, resoluunt in eo tex. admittendam esse con sumonem si utraque pars matrimonio vellit stare,aut
alterius si pro matrimonio agat, & cessat collusio ,
idem assi at Cou. Ubi fust. nu. g. Menoch. d. ea Iu Io 3. num. s. etenim haec sententia periculosa est, cum euenire possit ut partes inter se de d soluendo Matrimonio agant , & ut eorum consessio probet impedimentum, simulant se velle Matrimonio stare, atque ideo sola consessio in hac specie non admitte retur, nisi alijs coniecturis iuuaretur, ex quibus omnis fiaudis suspitio cessaret. Deinde contra Cou. aduertendum est quod doctrina illitis glos & communis in dicto cap. super eo tantum procedit , quando agitur de dissoluendo matrimonio propter impedimentum per partes irremissibile , prout est
consanguinitas, vel assinitas, atque ideo nunquam admitti debent , quando contra matrimonium allegatur tantum desectus consensus, prout est in hoc corollario , quia tunc cum partes adhibito consensu possint ucrum sacere Matrimonium, melius est ut nullo pacto audiantur , quum cum periculo ab eo Matrimonio recedant . Ex quibus cauendum cst a Sol. in s. disines. a I. artis. ρ. quae D. a.'quos. 3. dum ait admittendum esse probationem in hoc tex. eius, qui ostendit signa dissensiis tempore copulae, loquitur enim contra mani ista verba huius tex. Illud autem citra controuersiam est quod omnis indirecta probatio,perquam concluditur sponsalia non valuisse, vel Hipse ante copulam dissoluta,admitti debet, iuxta rex in cap. tua nos, hoe tit. & communem ubi supra, quae omnia admittenda sunt , & intelligenda in matrimonio de praesenti in lacte Ecclesiae con tracto , & iuxta Hrmam Concilij Tridentini, itaut si quis velit probare tempore contracti Matrim nij non consensisse, nunquam admittatur directe; fi autem velit probare propter aliud impedimentum matrimonium non valui si e, admitti poterita Tertio infertur quod etiamsi ambo sponsi tempore copulae protestentur se non intendere matri monium contrahere , nihilominus obligantur ad matrimonium et Ratio est quia protestatio , seu factum partis contra legem non valet j. cap. Duiei tudinem, de appellat. cap. eum insertor, de maiorit. Sed haec protestatio est contra legem volet tem concurrentibus sponsalijs , & copula censeri Matrimonium , ergo protestatio ad rem non facit , ita glos Uerbo praesumendum in cap. per tuas, de condit. oppos nimis ad hoc celebrata per Metin. I. ritia, s. r. num. I I.1. soluto matr. δέ communiter recepta secundum Praepos in eap. --niens , H a. num. . de non lib. Abb. Felin. &Rip. num. yy. in eap. cum M , de eo Τιtu . ubi lates Baptista in repet. num. a3. resert plures alios DD. Cou. de Donorib. par. I. c. . s. I. num. I S.
quicquid nouissime dicat Basil. Pont. de Sacra
sta huic communi sententiae dissicile arsumentum, eui praedicti DD. satisfacere debuissent , nempe praesumptio est coniectura sempta ex signis verisimilibus, tet per Alciat. in mitio tractatus de praejumptionib. post DD- in rubriea eod. ti . sed in praesenti specie non cst ulla conlectura probabilis consensius in matrimonium, quonIam Con sat ex sponinum apertissima protestatione e dissensu ergo non est locus praesumptioni legis cenissentis
155쪽
i z: Addit . ad Collectan. Doct. in Lib. IU. Decretal.
sentis esse matrimonium, in claris enim,&per' icuti non habeat locum coniecturae. Sed responderi oportet Lex. in praesenti non praesumpsisse, sed motum illis coniecturis tanquam causa impulsiva statuisse cea seri matrimonium , atque ideo etiamsi dedi Iien su coni et in calu particulari,& ita causa impulsiva cesset, non cessat dispositio Iuxta decilionem tex. de glos in cap. es C brinus ad M. de iure., tar. & DI . in cap. cum celsante, do appetiat. quocir ca multo rectiuS loquuntur DD.qui affirmant dicta
sponsalia fieri matrimonium non per praesumptionem, sed per statutum Iuris, ut aduertit Lusit. Philip . de Iion. p. a. & satis hoc indicat hic tex. ibi, licet praesumptum matrimonium videatur, quasi dicat, aliquid amplius est.
Ad Lib. I U. Tit. II. de Desponsitione
CAP. T V A NOS. I. n. a. in Me, tenentes
per hanc lux . poti e patrem delponsare infantem, qui cum ad lcgitimam aetatem peruenerit, te neatur obieruare, quod pater pronusit. Obstat tamen primo quia sponsalia sine promissione de conis. sensu eorum , qui obligantur contrahi non potiunt I. sponsatia D. hoc tit. rex. in praesent aed in intacite non datur consensus,qui nescit consentire, ergo A. patre obligari non potest . Secundo obstat quia non habet pater maiorem potestatem ad obligandum filium,quam ipse filius habeat, filius autem in
ea aetate non contrahit,ergo nec pater pro eo. Tertio obstat hic tex. dum in principio ait no posse patre obligare filium maiore septennio,nisi is consentiat,sed eandem potestatem habet in eo, quam in Iinfante,ergo insantem, qui non consentit, non o ligabit. Quarto obstat maxime rex. apertus in evis leo, hoe sit. ιib. 6. ubi sponsalia contracta per parentes pro filiis infantibus no valent, nili postquam perueniant ad aetatem legitimam approbaverius Quinto obstat coiitra illa verba tex. omnino detbet hoc adimplere, quod etiam is,qui post septenni contraxit, non tenetur omnino, sed potest si voluerit, poenitere,e.de litis ii a. 39. hoc sex. ergo & in infans,quem pater Obbgauit, poterit recedere. Ibid. n.6. in princip. ibi,litteram, de ideo defendi non potest, quia de honestate tam adultus, quam infans tenentur, nisi ivltam habeant e tradicendi causam,quod te in praesent; negat in priue. Deinde ex verois subsequentibus col igitur in hoc te necessitatem filio imponi,quia illa clictio, omnipo, praecisa est , & ideo merito teprobat nouissime Basilius Pont. in Sacramento Matrimon. lib. I a. c. '. num. ἔο. ubi etiam reajcit intellectum Ca-
nisij in praesenti interpretantis si Ito impuberi hanc
necessitatem imponi ut pubes factus teneatur patris factum approbare , nisi tu tam habeat reci mandi causam , et tandem videtur remanere quod ex hoc tex. solum conuincitur necessitas olim imposita filiis non contrahendi Matrimonium sine parentum consensu.
Ibid. post n. 6. Sed re nune mature discussa hic intellectus multis argumentis risellitur , primo quia supponie filiam absque eonsensu suo dictis, aut
factis expresso obligari ex patris promissione,&sponsalia illa statim valere, quod est falsum, de contra te .rn cap. Unico 3 o. f. a. ct in d. cap. vnieo,hoc sit ib. 6. Setudo quia ex eo sequeretur quod etiam pro adulto non consentiente pater posset promittere, qui pariter est in potestate patris,quod aperte negat tex. in praesenti. Vnde pro vero intellectu dicendum puto quod ad sponsalia necessario requiritur consensus eorum, qui obligantur, ut dictum est, quI tamen vel expressus, vel facto aliquo significatus suffetet;atque ideo contracta ab infante, vel a patre pro eo, nullius esse momenti, quia consentire nescit ex d.cap.vnico,& ex capitteras,cumsesebor tis. 3e sponsalia contracta a patre pro filio adulto non consentiente, & pro infante in eo conueniunquod utraque non valent,& in eo disserunt,quod illa nunquam valent , eiusque voluntas expectatur, quia dissentire potest,& consentire, haec vero usque ad septennium non valent,postea vero approbatio ne conualescunt, & negligitur ante septennium infantis consensus, quia praestare non potest , ut ex hoe tex.colligitur, iuxta quae pater potest tradere ins antem, non ut ex ea promissione, & facto patris obligetur, sed ut eum peruenerit ad annos discretionis approbando factum patris ex suo consensu maneat obligatus, habetq; paterna promissio illam intrinse eam conditionem, si infans maior factus traditionem patris approbauerit. Videbitur autem approbasse non ex eo solum quod sciens taceat, ut in adultis probat Lsed ea Ia. F. Me tu. sed cohabitando eum sponsa, aut accipiendo, & dando muis nera , ut eIpressit d. c. vnie. ιn prisc. glos. Abb. Se Praep. in L cap. Iitteras , instit. Canonica sis Meοι, de desponsat. impuberum, ad Anem. - . f 3His suppositis intellige in hoc rex. infantem traditum a patre non obligari ante septennium, Quia sponsalia non valuerunt, sed post completum lepis nium cohabitando cum sponsa,contractus a principio nullus approbatione eius conualescit,& tune magis ex consensu suo, quam ex pacto patris obligatur, quod autem sex. in Me esit teneri filium omnino adimplere eum ad perfectam aetatem per uenerit, intellige eo modo, quo caeteri impuberes, ut si cum primum septimum annum impleuerit reclamet,obligatio evanescat, sin autem Laeeat prae 4 eise teneatur, & hoc pacto cessant omnes dissicultates . & ita tex. in praedictis verbis dupliciter inatelligi potest, aut post perfectam aetatem ad sponsalia ante I . annum , quo casu reclamare non potest, aut post perfectam aetatem. ad Matrimonium , quo tempore si statim non reclamet amplius poenitere non potest,& praecise tenebitur,ut probat tex. in L eap. de illis ; Nee adhuc obstat tex. in d. eap. onia. quia agit de sponsalibus ante septennium, de in eo statu iudicat non valere, tex. autem in pra-
senti considerat sponsalia filii a patre traditi post septennium, quo casu confirmantur facto filia, lieet
antea non valuerint. lIL' 4. .
156쪽
IN mb.in fine ibi, quas. 3 o. Sanctaret. vari. re
Diut. q. ao. nouissime Basl. Pont. de Sacramento Matrimonν, lib. s. de eo ensu elandesino. . CAP. CUM INHIBITIO. III. nu. 7. in sue, Sanctaret. vari. resetap. quas . Io. num. Ι . ubi res resert DD. 1ἰ ibid. num. 1 o. in e , & nullo pacto ignorantem excusat Clem. I. s. non rigorem, de iudιe. Honded. consi. II. num. Iib. I. Seraphin. D priuileg, Iu- amenti, primI. . a num. Ioa. Mastata. de probatiora. estnia. 369. num. 3r. Cardin. Tusth. Iit. I, coinccar. num 3 . Baptista Costa defactiferentia, O ignori insperii. St. nu. q. cum seqq. Farin. fragmeno.
Basil. Pont. de Sacramento Matrimonν, lib. F. c. 37. num. I a. in haec verba Quare illa triennalis fise pensio, de qua modo dicebamus,non est correcta
per Τridentinum. Sermo enim est in diuersis casibus; alle intelligitur tantum quando adest Matrimonio clandestino parochus ex desectu de nunciationis; haec autem quando adest Matrimonio nullo & inualido sine sitffcienti numero testium. Vnde ParochuS non proprius, vel Regularis assistens Matrimonio cla aestimo, praemisitsi tamen denunciationibus, sine ibitentia parochi, aut sine testibus non punitur poena Concilij Lateranen c . qua in hoc tex. quae tantum imposita est assistenti Matrimonio clandastino ob d lectum denunciationis. sed punitur poena Tridentini, best enim Matrimonium quinc sine Parocho proprio, ιει testibus, etiamsi praecesserint denunciationeS, omnino nullum, Haec Basil. Pont. loco calato. ἴ Ibid. num. io, rn syna, quod quidem totum probat
' Ad Lib. IV. Tit. V. De Conditionibus appositis .
. . . 'I CAP. CUM SIT. 11. post n. a. Vel forsan melius venis huius ita. sensus duobus propositis principijs constabit. Prius sit nullam simoniam, velleius speciem dari posse , nisi ubi onerosus contrac scelebratur, vel non grati ita spiritualium datio. aut receptio fit, altem secundum liguram conuentionis, Matiosa autem, & li est Adonatio nullo iure potest amprobari: patet hoc ex dissinitione finioniae a nostris ερ Theologis tradita dum aluot ςne studiosam volu
tatem emendi, &c. & nomine emptionis OnInsin a Contractum onerosium intelligunt, , ut colligitur cx
omnibus auctoritatibus 2G uano. ngestiSPer totam , & apertius ex eap. super eo, ad ρn. d mansact. quo loco gratis, de amica litur componere in spiritualibus culpa non est ..Posterius est du- nationem libertatis, vel alterius rei sub modo, seu conditione fact*m, vel ob causiam in duplici eo disederentia I aliquando enina modus, cpusa, S conditio in fauorem donatoris, aut terti j adijciuntur, aliqua/ado ipsius donatarij rccipientis utilitatem continet , prout contingit eiura alicui pecunia datur, ut domum sibi aedificet, S praedium suum molius faciat Priori casu conditio, aut modus , vel causa essiciunt, ut donatio illa iam non sit propria & liberalis, sed
magis onerosi contractus naturam accipiat, ut docet Paul. m I. I. nu. a.s, de donatron. ROSer. ιn I. Mo
desinuι, num. 3 a. f. eodem, Tiraq. qui alios resere, in I.s unquam, verbo donatione, num. I s. Posteriori casu conditio , moduS, & causa non essiciunt quominus omnino gratuita, & liberalis donatio fiat, ut colligitur ex d. l. I.&praecitati DD. verum assi mat . His suppositis dicendum est rex. in praesentι, ct in cap. eo libentius,de seruis non ordin. donationem
libertatis sub modo spi rituali sine vitio earere, quia ex omni parte erat liberalis, nam & libertas data,& Religionis, ordinis ve conditio solius recipientis fauorem continebat principaliter, atque ideo merseto Romani Pontifices rem quasi perspicuam statuerunt, quinimo dicendum non solum libertatem, sed pecuniam sub eo modo recte dari, idque quotidie fit dum virginibus legata, aut donationes fiunt sub conditione Religionis, de aliquibus bona relinquuntur si clerici fiant, quod in terminis probat BalcLm auth. eui relictum , C. de indicta viduit. tol. & ibi Paul. & Ias num. Costa in I. cum tale, s. arbitratu, rimit.3. Τ. de condit. 9 demonstra quo pacto etiam intelliges haeretico, & infideli recte dari, ut
conuertatur .: Nec his obstat argumentum ex eapa quam pio r.q. a. respondetur enim in eo teri congistionem , vel pactum non gratuitum tui sibi qua iis, qui temporalia dabat, spiritualia reeipiebat, sic etiam
factum est in cap. tua nos, de Emstu ritari u. CAP. VERUM IV. post nu., Io. Iu ead. glos ibi Aly dicunt, ρος. Vult glossa veriorem esse eoarum sententiam, qui constituunt rem elesiae dona tam cum conditione imidi tenetur non posse etiam i in case alias permisib alien ri, quamlumcunque. cesi si surgens, ac subinde euidens utilitas omirrat, frequentius recipitur ex Alex. inis Uam. s. dis num. I . f. de legatis. I . pro qua niaxime Vrgoi texa in auth Mialienat. ct ampht. V. fandirissimas, S ibi Ocnotabilis eouat. s. urget etiam tex. per locum alneciali in I. legatum, Τ. ae adminis,. rerum ad civ.facit etiam quia: xeaeba testatoris in teli facto Ec- clesiae cnm prohibitione de non alienando aliquid:debent operari iuxta linquando rosa de legasu Verum contrariam sententiam , scilicet quod faltem in Bbsidium, hoc est si non sint aliae res, quas alienando possit fatisfieri nec eliit ti Ecclesiae, tunc prierit res res icta Ecclasiae cum prohibitione de na.ali δndo , alienari, Obseruat post alios Ruis, d.
diuν col. M. dicit receptam CaepOI. in I. a. num. 23. Oscf. C. de Uucap. trans quain sequuti sent antiquiores ut resert glos in Ciem. I. ae rebus Eea f& recentiores, quos congerit Redoan. G rebas E Hesue non ahen. q. Fq. a nu. io . cum seqq. Ex quibus saltem illud colligitur magiς scilicet adstringere alienationis prohibitionem inductam ab homine, quam
Ego tame in hac cotrouersia dicudii puto quod Gue prohibitio alienationis fiat a lege, siue ab homine in dubio legitimus administrator subsistente euidenti utilitate rem potest alienare, obstruat in specii
157쪽
Aretin. ιο u. 2s. num. s. Claud. d. s. diuies. I. Bald. in auth.res,qua num. a 3. C. communia de Ieg.
Redoan. ubi Iupra; etenim cum alienatio in hac specie prohibita non Ccnseatur, sed potius ex munte prohibentis permissa , neque desectus intentionis possit considerari, ratione cuius speciale mandatum requiritur,iuxta tex. in I. procurator , Τ. de procurat. Lιran raronis, C. de transact. Nos recepta Derbo mandato in eap. gur ad agendam , de procurat. lib.6. recte fit, ut si alias rite celebretur, hoc est obseruatis selemnitatibus Iure requisitis,valida sit, iuuat reg. eap. peruenit in a. de ruretur. 9 in cap. Ieriptura, de isto. Insuper reg.glossae receptae in I. taupactum,
s. . ff. de pactii, scilicet, id quod disponens veris liter disponeret si de eo cogitasset, debet pro disposito haberi, quam in id expendit Molin. depri
.sanctis mas, responderar enim in primis tex. illuagere de alienatione ne staria ex causa pietatis ,redemptionis scilicet captiuorum , quae necessitas non dicitur prouenire ex paeto, seu debito prohibentis , qualis requiritur ut alienatio permittatur iuxta tex. in d. v. divi, ct in I. cum Mei , . de'deicom. Iiberi. obseruat post alios Alex. ubi silpra, prosequitur longo discursu Molin a. ob. .ei. nu. I. Vel aliter dici posset prohibitioncm alienationis inductam a testatore concurrente cum prohibitione legis illud operari ne extantibus aliis bonis ex quibus Ecclesiae indigentiae succurri possit, alienatio fiat, iuxta receptamsententiam, de qua per Ruin. ObiIup. Nee etiam obstabit reo tex. in I. I. iuncta I. legata, . de admin. rerum ad cι u. 5c Clem. qu a contingit, de relig. domib. fatemur namque bona destinata in aliquos usus, in alios conuerti non posse, nisi ex Summi Pot. aut secularis Principis licentia iuxta illa Iura, no tamen inde sequitur, ut alienati non possint, ut alia utiliora subrogentur in eosdem vis, siquidem aliena tio eo casu non fit contra voluntatem disponentis, sed potius ex tacita eiusdem mente iuxta praedicta. C Ap. SI CONDITIONES VII. nu, a. in Ane , late Basil. Pont. σn fus noui mo tract. de Sacramento Matrimoniν , lib. 3. cap. I. cumseqq. , cap. 7. de conditione, si nupserit, an turpis sit, ct cap. 3. nu.I. 9 . de conditione si me cum concubueris , & nu. 6. de conditione si virginem te inuenero,nu. I. de conditione si decem dederis. Ibid. num. . in sine,3e late insuo nouissimo tract.
Ibid. num. II. in princip. ibi. num. rys Basil. Pont. d. lib. 3. cap. 3. num. 3. & Praecipue cap. 6 d. Wines. Rebell. de obrigat. Ius iιIa ubi de Matrim. ib. a. f. IO.sect. . 4 num. s. qui varias huius cap. interpretationes assignant. Ibid. n. a. in fine, Gabri. Vasques de resit. c. 7dub. ro. Less. de Ius it. I .a. e. IX.dub.ry. Vel B san tentari potest cum Rebello d. Deo num. 27. dc Basil. Pont. d. tib. 3.c. .num. y. in hoc tex. nomino conditionis impossibilis , vel turpis intelligi a Pontifice eas conditiones adhibitas in rationem pacti, vel modi, & praesemere non appositas esse, ut conditiones , sed modos, & pacta , quae in futurum oriantur. Cum enim si duo contrahant Matrimonium sub conditione impossibili,vel turpi per verbum de praesenti
nullo alio addito, ex quo de eorum mente iudicari possit, merito dubitari queat an voluerint comtrahere sub conditione proprie dicta, & suspendente consensium usque ad euentum conditionis, an vero sub modo, itaut velint contractum Matrimoniist tim validum esse per consensem ab selutum de praesenti, cum obligatione tamen praestandi in posterum rem ipsam, quae sub conditione continetur: merito Pontifex praesumit, cum videat consensum exprimi. per Verba de praesenti, adhibitas conditiones illaris imodos & pacta, & non ut proprie conditiones Est autem optima ratio praesumptionis ex eo desiumpta, ut optime asiignant Greg. de Valent. d1θ. IO. gene ii, g. 3. puncto F. vers. Ied inra , quia cum aliquata persena contrahit non solet id ipsim in vanum, Sotiose facere, sed ut expectationi, & desiderio pedi senae satisfaciat; non autem satisfaceret nisi saltem vellet consensium illum esse de praesenti quamuis cum obligatione exinde orta adimplendi, quod in conditione expressum est.' Atque ita admisis per Ponti consensu de praesenti, quem praefiunit, repellit Obli- tionem inde ortam adimplendi aliquid immis, vel turpe, & vult haberi pro non adiectis. Ibid. num. 13. i ne, vide tradita,& addita ad cap. in uante q. qui euriet,ves voventes. Ibid. num. Iy. - e, Sanch. ae Matrim. Iib. I.
q. a. num. aay. ex quibus verior est sententia illa, quae habet Matrimonium Catholici cum haeretico non esse irritum, sed iam ex multis temporibus Valere in Ecclesia semel contractum: qutamvis Contrarium senseant glos in praesenti, Host. meap. r. de coniugio
seruoramnum. I. ubi Anch. etiam num. I. Curreri
Ad Lib. IV. Tit. V I. Qui Clerici,
illud qu6id, qui post votum simplex castitatis
ante obtentam dispensationem Summi Ponti Matris monium contrahit animo illud consumandi, peccet mortaliter , docet nouissime Barthol. I S. Fausto in Gesuro Iliosorum, lib. I. q. 3IT. Oq. 3 3- contra Scot. Caiet. Anget.'& Tabie n. reseriit eum, qui post simplex votum casti ratis etiam animo non consumandi contrahit Matrimonium , peccar
Vtru aure qui post simplex castitatis votu Matrimoniu peccado cotraxit illudprima vice con sumado, peccatum denuo committat λ quaestio est difficili in qua talem mortaliter delinquere dum prima Vice Matrimonilim consumat siue petendo, siue reddendo
158쪽
Qui Clerici, vel voventes, Scc. Τit. VIL . I 4s
vnie. ad . Caiet. verbo Matrimonium coue s. r.
CAP. R V R S V S. VI. num. a. post princip.
S. Fausto in thesauro Relig. lib. s. q. a 6. ubi hoc limitat nisi religionem profiteretur eum pacto ut in Propria domo maneat independenter a superioris voluntate, quia tunc nulla erit professio eum huiusmodi pactum sit contra obedientiae votum, ac
subinde contra Religionis substantiam pugnet Ibide od .n a .paulopost prines. ibi, distrahendis, Sed mirum est quod Pontifex hie professionem Religionis validam iudicauerit eum bonorum reten tione etiam ad effectum dirimendi Matrimonium
Postea contractum contra tex. in cap. vnie. de voto
Itb.6. & contra resoluta ad eap. a. de tenam. & quae nouissime tradit Bonaei na de clausura,et poenis eam mistantibus impositis q. a puncto Io. dinc. 2. .un. . Circa omnimodam repugnatiam monachatus eum proprij retentione. Quare Zabaret num .stropos I. O 3.cum communi hic post Innoc. in e. porrectum n. F.de Iogula .arbitrantur propterea hic valuisse Religionis professionem quia immediate subsequuta est habitus susceptio cum lapsu biennij, per quae inducitur religionis professio, saltem tacita ,
seu virtualis,arg.ea 1idua β. e. ad ApoIIuicam I 6. ibi, habitum recepit, de Regulamb. Ciam. vlt.eod.
sit. Costat autem nobilem mulierem, de qua hic, in Ordinis habitu per biennium perseuerasse,ut patet in littera, & ideo tacite fuisse professam, ae subinde
saltem tacite voluisse.abdieare bonorum proprietatem , quod erat antecedens omnino neeessarium ad validitatem professionis ex reg. eap. praterea s. ad . de incis deleg. eum alijs. Ergo, &c. VerumsCommunis placere non potest, quia inulto fortior probatio voluntatis est illa, quae fit per expressum v uendis Consensum , quam quae per tacitum, qui resultat ex habitus susceptione, etiam cum temporis peinuerantia,glofωι.in d.eap. υiduagus . ver bo signatos in c. tuarum rr.de priuileg. gloss. Verbo fauens in I. qui in aliena g. vis. Τ. de aequir.bared. cum his,quae Cou. de ροψ. r. cap. .g. I .nu.1.vers. Binc, igitur cum mulier haec tempore,quo habitum
suscepit, votum emisit, expresse fuerit protestata se non aliter velle profiteri quim adiecto tenoro, ut in domo propria eum omni substantia sua reis maneret , fit consequens susceptionem habitus , &perseuerantiam in illo, ex quibus tacita inducitur voluntas, non posse plus operari, quam expressam eiusdem voventis,& protellanti S, fatemur quidem susceptio dem habitus eum perseuerantia tanti te inporis metum illatum penitus profugasse, ut tex. habet, negamus tamen tantium illum consensum praeis ualere potuIsse contra expressum de manendo in domo eum omni substantia. Eodem modo reiecta .
d. c.porrectum num. 3. reiectoq. intellectu, quem
praestitit Host hic vetao τι in domo, cosonantius diei potest professionem hie valuisse ex eo, quia mainsio extra claustrum eum omni substantia fuit de licentia superioris remouibili ad ipsius nutum, quo easu nihil proprium retineri dicitur, & professionem sub huiusmodi conditione factam validam esse ultra citatos in Collectaneis ad hunc tex. nouisti mi tenent Barthol .a S. Fausto in thesauro Religiosorum lib. S. q. 33. Bonaci n. d. nu. ρ.υerffemndo in sertur, aduertensistam conditionem non repugna. re substantiae voti paupertatis, cum paupertatis votum actuali retentione usus alicuius rei dependenter a voluntate superioris no violetur; additq;
hoc pacto explicandum esse in dubio, dum quis in professione reseruat sibi aliqua bona; eum enim in dubio nullus praesumatur delinquere,credendus est volui ste modo licito promittere, & prosessionem
Ibid.n. .m e. nouissime Bonaein. de Hausura, ct poenis eam violantibus impositis q. a. puncto s. dine. 1. 3.n. o. ubi citat metipsum in Couect. ad αI6.nu. s.ct X.de R ZHar. Barthol. a S. Fausto
thesauro Religiosorum lib. y. q.I76.
Ad Lib. IV. Tit. VII. De eo, qui duxit in
de Sacramento Matrimon.tib. I. cap. s.
CAP. PROPOSITUM. I. post n. r. Pt bat hic tex.quod is, qui vivente prima uxore in malia contraxit huius rei inscientia, & cu ea perma- sit, mortua prima cogendus est cu secuda vita apere, mulieri vero datur ad discedendu facultas. Verum hic tex .difficilis apud D D. reputatur, & difficultas ex duobus potissimum perpenditur , primo dum iudicat matrimonium inter eos, inter quos te. gitimus eonsensus no fuit. Seeundo dum cogit viruin hoc coniugio permanere quasi matrimonio alligatum,mulieri. vero quasi libere diuertendi lieentia facit, atque ideo videtur in eo tex. Potifex matrimoniis sine consensu iudicare. Accedit quod paria sunt in Iure nostro aliquid non fieri, vel fieri minus legitime i. quoties 6.Τquifati dare cog.Leuga tey a . A.qui reprobos)de pignoriact. Mantu. lib. F. dtM.clasi IJ.c. ἔ7.Tiraq.de retractu lig. g.g glos .dn. 3. Si autem nullus praecessisset consensus ex sola cohabitatione Matrimoniu iudicari non potuisset e. illud, de praesumpt. Ergo ex antecedenti consensu inutili per cohabitationem non bene iudicatur Matrimonium in hoc tex. Tandem in contrarium videtur tex. in clen .ibi, de novo, hoc tit. Doctores igitur ei rea explicationem huius tex.
mirum in modum se inuoluunt, nam glat in praesen
atque ideo inquit quod si antequam de nouo consentirent vir alteri nuberet, Matrimonium valeret, sequuntur communiter DD. ut testatur Abb. bie
159쪽
146 Addit. ad Collectan. Doct. in Lib. IV. Decreta l.
iti γ.eanae sententiam confirmat glos recepta in L
n. a. Sed haec comum s sententia aperte confunditur ex hoc tex. ubi tantu requiritur ut sublato impedimento in eadem cohabitatione maneant. Rursus in contrariis est auctoritas Nos comuniter receptae in cap. non debet,verbo de catero, de consani dum aiequod ii duo in gradu prohibito contrahant, & sublato impedimento per legem, vel dispensatione in
Matrimonio maneant absque alio nouo consensu Matrimonium iudicatur, sequuntur multi,quos refert Cou. desponCp. a. c. . in princ. n.F. Quare reieci a concordia Paris. & Cou. dictis locis, quae manifeste repugnat meti,& verbis DU. ubi supra, qui nouu consensum requirunt, praemittenda sunt duo. Prius est consensum semel expressum qua uis propter aliquod impedimentu non possit effectu sortiri, naturaliter tamen & vere consensum expresesum esse, eu sit assensus voluntatis circa re intellecta, consensus aut hic semel expressus quamuis esk-ctu suo careat per accidens, manere tamen creditur donec vel expresse, vel virtualiter actu contra rio reuocetur iuxta reg. rex./k3. I.cam, qui fde probat.e .maiores f. a. de Banistradit Alciat. de praefreg. a. praefab. Et verum est quamuis longum temporis spatiu elapsum it cut scribit Ia in Iaan cimus n. 6. C. de Lesam. de in matrimonio resolute Ruin.confrI .lib. s. Tiraq. Is.connub.n. I 3 3. quod absque dubio procedit quando facto aliquo voluntatis perseuerantia ostenditur. . et
Hoc supposito dieendum est quod siue agatur de
Matrimonio, siue de quoeunq; alio coatractu celebrando, qui certam verboru formam non requirat, sed naturali consensu perficiatur, si semel consensus sit expressus, Oe propter impedimentum Iuris non possit effectis sortiri, ut actus statim valeat sublato impedimento ex vi praedicti consensus,qui perseuerat, actus perficitur, patet hoc ex dictis manifeste ,& ex eo probatur quoniam verum est dicere in eo actu reperiri consensum, qui per actu nullum rectus gnificatur, ut probat tex.& ibi Bart. notat in Luit.
st. de rebus eorum, Menoch.de arbitr. casu I 6 I. n. O. Item lublato impedimento nihil obstat quominus consensus olim expressus, eo modo manes effectum sortia rur,ergo,&c. probatur etiam hoc auctoritate
iuxta quae dicendu est in hoc tex. cu similibus perfici Matrimoniu ex consensu olim expresso invalide, cohabitatione tame continuato, non ut a principio consensus praestiti, sed ut ex nuc quasi tepore remo.ti impedimenti exprimeretur. Neq. audiendi sunt DD. existimantes cohabitatione nouu facere consensum per se sussiciente ad Matrimoniu faciendu . quonia si nullus praecessiliet consensus expressus tepore inhabili cohabitatio no sulficeret, ergo ex vi prioris co sensus, qui manere praesumitur, hoc fit, &ita in spe ei e probat tex. in cap. ad id quod, denon falib. 5 in eap. duo, de despons Impiab. O m cap. vo. de coniuri. . oportet autem ut sciant Comu.ges impedimentu esse sublatum, quia ignorantia eLfectum consensus impedit, & ita in ellectu resoluit
Innoc. receptus in praefentigis .m d.c. non debet, δι alii DD. proxime citati. Aci tex. vero in v. .pen.quatenuS videtur requirere nouu consensum i t. in eo tex. non fuisse dubitationem virum ex antecedenti
eonsensu eohabitatione cotinuato perficeretur M4trimon v. sed vim inter illos potuerit esse coniugiii non obstante impedimento adulteri; & huic quast. respondet Pont . impedimentu non obst a re, quia possunt de nouo matrimonialiter consentire. Vel dici potest nouu consensum appellari ibi se lentiam impedimenti sublati eu perseuerantia prioris, quia no. usi ex tunc matrimonium faeit, ideo autem fit facultas mulieri ad recedendum in hoc tex. quia M.tequa se iret impedimentum sublatu consensus nousufficiebat, ut cum primu sciuit,potuit reeedere, tico sensum reuocare, maritus aut in poenam non pO test, uterq; tamen si per die cohabitauerit impedimeto sublato scieter Matrimonio alligatus manet.
CAP. EX LITTERA RVM. IV. n. a.in sine, & iu
Ibi d.n. 9. insin. Aican. Clem. de patria potesat.e. san. M. Lancelor. Gali ad consuetud. Alexand. verbo
CAP. SIC Ni Fl CASTI. VI. post n. a. In tex. ibi A petrarit Collige ex te x.excommunicatu, vel simili tensura ligatu absoluendu non esse nisi absolutione humiliter petierit,ut per glosis.& Abb.n. a .ae alios communiter in c. ab ea ιomm. de refer. late Ugolin.de een r. rab. I.c. 39.A. 3.Soar.eod.tradi.ῶθι se L Io. t icet enim ad absolutionis iustitiam hoc pertineat, si tamen, qui absolutionem non petit, vel etia inuitus absoluatur, absolutione mero iure validam esse resoluunt ipse Abb. Satir communirer .is per Ugolin. d. c. is. g. 2. acob de Grasin aureis dees.
Iib. r. c. I .n. q. Ratio aut facilis est,quemadmodum enim quis ex comunicatur inuitus, ita absolutio irsius exeomunicationis non pendet ex voluntate illius,qui absoluitur, sed ex potestate absoluetis, sicut etia cernitur in olbus aliis actibus iurisdictionis eotentio quae in in inuisu redditur Linte/sipuIJ.itst. de verbor. oblig. Vnde pendet ratio quare abso Iulio
160쪽
De Coniugio seruorum. Tit. IX I
lutio poenitentialis non valet nisi reddatur volentidi petenti, quia scilicet ad iurisdictionem pertinet
voluntariam ultra alias rationes, quod contritione, di poenitentis dispositionem exigat, notat Nau. de Indulgent. notab. aol. 7. Quamuis autem praecita ti lata controuertant an casu aliquo licite exeommunicato inuito praestari possit absolutio, ut per praedictos pr*cipue Vgol. s. a.n.3.videri pot,placet distinguere vel enim ex comunicatus adhuc in sua Perdurat contumacia, & regulariter vera videtur calderint sententia negatiua si adiungas limitatiomem D. Thomae, quem. Abb. refert, & sequunturali j citatis locis, stilicet si iudex viderit magis .expedire saluti illiu& spirituali, in cuius medietnam
Frotulit excommunicationem , ut ea, quamuis ex Comunicatus non petat, relaxetur, licet enim per viam regulae censurarum naturae, & institutioni re-Pugnet, ut censura ad correctionem subditi prola--ta durante contumacia relaxetur, eum tamen finis
ipsius sit medicinalis, maxime eidem fini videturgontra ueniri ut tali casu , quamuis effectus smu uratus non sit, praestetur absolutio non petenti.
, Ad Lib. I V. Tit. IX. de Coniugio
seruorum. IN rub. in Ana, ibi. dub. a. nouissime Basil. Pont.
de Sacramento Matrimony Iib. r. c. a. in seqq.. CAP. DIGN v M. EST. I. n. 3. prope An. 4e olligitur, & nouissime de Saeramento Matrio
ic CAP. PRO POSVIT. II. pos n. a. Quo auxe Iure seruitus ignorata dirimat Matrimonium dissensio est. Nonnulli censent Iare naturali id fieri,alii vero eum D.Thoma eensent Iure tantum ecclesiastico, quod valde tamen consonum sit Iuri na-xurali, in fauore in scilicet libertatis , & etiam quia status seruitutis impediat multum coniugalis debi. xi,obligationem. Ego tamen eum Basilio Pontio dedacramento . Matrimonν ΔΘ.7.c. 3. n. a. exist Imo sistinctione utendum . Si enim error feruitutis fit antecedens,& in eum feratur consensus,nubatqu
quia liberum existimauit, certum est Iure natura-Ii etiam dirimi Matrimonium . At vero cum error seruitutisson dat eausam contractui, neque ani mus expresse quidquam de ea conditione cogitat, in suo casu Iure naturali valeret Matrimonium, cum sit error circa qualitatem,nullum est Iure tangum Ecclesiasti eo, ut posterioris sententiae Doctores assirmant. Haec Basil. Pont. Ioeo citato, ubi n. 3.
dicit Matrimonium tenere si adsit vel scientia Ier ni viatis, vel saltem opinio, aut probabile dubium , si astect/ta ignorantia , quae in hoc casu scientiae aequiparaturi, abid. n. . prope med. ibi,eoniugia possit, idem reis petit supradictus Basilius Pont. in suo nouissimo
Ad Lib. IV. Tit.XV. de Frigidis,& malef
POM.de Sacramenta Mavirim. lib. I.ς.νδ. CAP. Λ C C E P I S TI.. I. ng. in fine. Sed haee resolutio dissi euitatem patitur , in eoque versatur quod in hoc impedimento saepe costitutum est post
annum & post tres, aut octo matrimonium dirimi posse iuxta cap. vit. hoc tit. quimmo coguntur eo iuges per triennium cohabitare, & facultatem re et amandi usque ad triennium concedit Imp. in au-sb.sed hodie C. de repud. Qua regis .in praesenti verbo laeuit inquit hunc tex. non habere Iuris aucto ritatem, quia non est alicuius Pontificis, aut appro bati Auctoris, ut constat ex superscriptione, sed comuniter reprobatur glos. quia eum iam redactum sit in volumine Decreta l. ex approbatione Gregor. IX. auctoritatem Iegis accepit L i cumque C. de veteri Iure enueI. Vnde aliter dissicultatem soluit Innoe . aliter Host.& DD. antiqui, Butr. vero Card.& Anci . vix aperiunt quid sentiant, octo interpretationes refert Praepos. in praesenti. Sed videntur mi. hi DD. in eo frequentius couenire, ut mulier etiam post duos menses quocunq; tempore, tex. vero. in praesenti procedat quando mulier poterat statim impedimentum probare, quia tune reclamare de-het intra duos menses. Verum interpretatio haec,&omnes aliae,quae a DD. afferuntur,& reeensentur nouissime a Basilio Pontio in fract.de Sacramento Manimony lib. I. cap. 66.n. lo. verbis tex. parum con ueniunt,& ratione minime nituntur. .
Quare dicendum est dissicultatem huiusmodi ex
forma tex.esse apertissimam, colligitur enim ex t
to hoc titulo quale debeat esse huius impedimenti iudicium,& ait hic rex.quod si uterq; impotentiam
iureiurando a firmant, et iasi antea nullus reclamauerit semper audientur, ut colligitur ex hoc tex. in princ. ibi, per annum, iunctis illis verbis, ibi,si illa , qnae uxor tua esse dicitur, eadem affrmet, quasi velit utriusque eoniugis assirmatione esse necessariamve post annu audiantur. Sin aut alter accuset impedimentu, alter vero neget, si is,qui diuortium petit
propter impotentia alterius, non reclamauer It In tra duos menses , non erit postea audiendus altero negante, quoniam lex vehementer praesumit contra
eum,qui tacuit, aut nolit amplius audiri, estq; haec praesumptio Iuris S de Iure ut DD. appellat. Sapien. ter enim lex constituit, ut potius in hoc consorti impediti maneant, qua contra vehementem prεSuptione incertas probationes admittere, quales in hac materia esse solent cum grauissimo periculo, di hoc est quod probat hic tex. de confirmatur ex eodetex .in prines. ibi, de nue primum dixisti, dic. ubi ianuit quod si mulier eo ea su negaret mariti impote
tia, non esset ille audiendus,qui tanto tepore tacuit.
Facta aut protestatione ab eo, qui petit diuortium intra breue tempus , tunc si statim potest legitimEimpedimentum probari expectabitur triennium det quo in cap. laudabilem cum seqq. ins hoc tu. itaquOcu uterq; impedimentu assirmat, etsi non reclamet quocuncu; tempore audiuntur, si vero alter negat, nisi is,qui affrmat intra duos menses reclamet, auditur propter praesumptionem Iuris, quae ex illis duobus colligitur, scilicet ex taciturnitate affrmatis, de negatione alterius, eo firmatur hic intellectus ex d. e. laudab.ibi, ambo fatetur,& ex d. c.vis in M.