장음표시 사용
81쪽
Habes ergo ex praedictis primam ampliationem ad textum nostrum: ut no solum filius in potestate non possit adhiberi tellis ad testamentum patris, sed etiam filius ei nancipatus: ut supra est con elusum. Secunda ampliatio, ut non solum in legitimis filijs procedat: sed etiam in naturalibus tantum, ut hic Pori. siue Ias dicunt: & Ratio est: quia licet cesset ratio patriae rotestatis, tamen superest
ratio reuerentiae, essectionis.
Tertio i ta ultimo ampliatur,ut non solum procedat in causa testament i : sed etiam in qua uis alia causau.tultis idoneus. F. de testibus. Fallit primo hic regula, quoties aduersarius co
sentan prsstitistet, it ratcr filium suu testempto. 7
duceret. ciun cnim te rhibeatur testimonium perhibete filius solum fauore aduersari j, utiq; potuit
ipse suo huic fauori renunciare ar.l. siquis in conscribendo. C. de raei. S ita post Guido. dicebat
1 Secundo fallit i quando filius fuissct a partibus
rogatus, ut in actu aliquo testis citct: tunc enim ex
isto rogi tu dicitur redditus habilis, ut testimoniuperbibere possit: inhabilis enim testis a partibus rogatus, tanquam approbatus habilis redditur gl. illa sing. in.f. dc licet in ver. supplici js auth. de te stibus, quam sequitur Bald. in .l. parcntcs.C. de te stibus, de alij doct. passim: & facit textus iuna.siquis testibus.C. eo. Tertio restringitur praedictum notandii, ut procedat, ubi ex eo aliquid patri acquiritur, si uere nihil acquireretur tunc icthis csse non prolii tur l. qui telianacto . . quaecunq;. ff. o. quod tancia intelligunt doct. ibi Bart. α alij procedere, ubi neFotium non peri incret ad patrem principaliter: sed ipse procurator esset, vel negotiorimi gestor, uel similis: secus vero,si ad patrem negotium principaliter pertinerct: quia tunc probibitum est testinioni uni, licet cx co nihil patri acquiratur ita dicunt doct. Bart. Castrensi de alij in d. s. quaecunq;
probatur secundum eos: nam ex testamento patris
nihil patri acquiritur: de tamen quia illud principaliter ad patrem spectat, in eo testis filius esse nopotest,ut hic. Verum huic rationi potest responderi,ut supra alias ad alium propositum dicebam, lsatis dicitur testatori acquiri, cx quo exitum Labet eius uoluntas, & testatus decedit: satis enim dicitur quis lucrari, ex quo sua uoluntatem expleuit gi. de Bart. in . l. cum seruus .is. de condit. causa
dat. Et ideo ego in distincte dicerem,stquotietacunque ex filii testinionio nihil patri acquiritur,
quos tunc a testimonio filius no remoueatur propter generalitatem d. . quaecunque: quem ita r stringcre diu mare esset. Not.1 cst quarto, I pater eo casu, tuo filius te-q stari potest, testis ad cius teli amentum adhiberi nequit, ut hic ex prcsso Probatur. Ampliatur pruno hoc notandum: ut non solum procedat in hac linamentaria causa, sed etiam in alia qua vis causa. l. parentes. C. de testibus.l.tcstia idoneus.ff. de testibus. Secundo ampliatur, ut non solum procedat in patre: sed in auo, & omni ascendente usq; in in nitum Alb. Bald.Saly. de alij in d .l. ParenteS , Pol derando illam dictionem parentes. Tertio ampliatur, ut noli solum procedat in legitimo patre, sed cita in naturali: quemadmodum enim naturalis filius non potest esse testis pro patre , ut supra in praecedenti notando diximus, itactiam naturalis tantum pater non potest pro filio testimoniti perhibere ar. l. fin.C.de indici. uiduit.
Quarto : ampliatur, ut non solum procedat ii patre carnali: scd etiam in spirituali, de sic in coit patre, qui nos a sacro baptismatis tinte suscepit,
uel in crisia late tenuit, ita dicit Bald. in .l. generali ter. E. de in ius vocand. Saly. in .l.testis idoneus. ff. de testib. u. t. si quis alumnam in fin .C. de nupt. Contrarium tamen tenent idem Bald. de Saly. in. l. parentes.C.de testib. Floria. in d.l. testis idoneus. Roman. Alex.& Ias. In d. l. generaliter. ff. de in ius uoc .Edictum enim de testibus prohibitorium est: ut qui prohibitus ito inuenitur, censeatur admitastis. l. l. f. adhiberi. is de testibus, sed compater non inuenitur prohibitu L quin text. in .d.l.liquis alumnam in fin .cii similibus,qui adducuntur a doct. uoloquitur in testimonio: sed in nuptijs,de matrimonio:ergo admissus consetur,ut etia hic Port.tenet. Quinto de ultimo ampliatur, ut non solum in patre procedat, sed etiam in matre gi. dc doct.per
Illunt textum in .l parentes. C. de tcstib. Arct. hic num. iij.c. super co exir de te sitib. Hoc autem ita ampliatum notandum, limitatur
primo ut non procedat, quoties filius fami l. miles
ante missioneui testamentum coderet: iri eo enim
poterit testis e sic pater,ita inquit Accursi per text. ina. qui testamcnto . . per contrarium. st. co. ubi etiam idem not. gl. hoc tamcn intelligas, quando testaretur in expeditione,uci in castris i uero cxtra expeditionem, iaci castra testamcntum conderet,iunc utiq;, licet adhuc missus a militia non fuerit, pater tamen ad eius testamentum testis adhiberi non posset,cum cxtra castra adhuc militans iure
comum testari debeat. . sed Lactenus infra de mi lit testa. Ratio autem quare possit hoc casu testis esse pater, ponitur ab Accurs. in .l.f. per contrarium , & cxcutitur hic a doct. Secundo limitatur, ut non procedat, ubi agitur de probanda filii aetate: tunc enim patris, uel matris testimonium reprobatum non uidetur gl. Fab. de alij in. l. parentcs. .de testib. Bald. iii a .etia per illum textu. ff. de probat. Specul. in tit. de teste iris .i. num . . . dc probatur in da. etiam.
Tertio limitatur, ut non procedat, quoties agitur de dirimedo spirituali matrimoiuo tunc cnim
patris testimonium reccptum est .c.praesens. dc ibisto in vcr. patrcm. xx. q. Hj. tradit etiam Fab. in d. I. parentvs.
Quarto limitatur non procedere in causa matrimonii,
82쪽
trimonii, quoties itur de contrahendo, uel dirimendo matrimonio propter confinguinitatem, uel affinitate .c. uidetur cxtr. qui matriaccus. Post.
v taene intcllige, de declara, ut ibi per si .ci doct.
Quinto quolics a partibus citct rogatus pater, leuisellet: quia tunc approbatus uidctur iuxta d. glos in .f. & licet, in ver. suppliciis authent. de restibus quam ultra praedicta extollit Veroncias. cautes. xix. Sexto de ultimo limitatur hoc: ut non procedat,quoties ex patris testimonio nihil filio acqui- rctur ar. d. .quecunq; ubi ita Aret . ait, & uidetur etia dicere Angdiic, quantilis Bart. in d.f. quic me contrarium credatur seniisse.
G sin ver.missionen In duas partes diuiditur, in prima declarat textum, in secunda illum limitat, secunda ibi aliud si &c. a In cad.gl. ibi. i. remissionemidicas missionem nihil aliud esse, quain solutionc ni militis a labori
bus militiae. Et haec t triplex honesta, quae emeritis stipendi jς, uel etiam ante ab Imperatore indulsetur. Causaria, quae propter aduersam ualetudine laboribus militis soluit. leni miniosa, mob delictum aliquod militate miles soluitur a militia , uci exauilioratur ut haec omnia habentur in l. ij. . ignominiae causa.s . de liis qui not. infam. s In ead. si ibi aliud. &c. l Habemus p ad testamentum filii fam. iiii litis ante missi Oilein coditum pater testis adhiberi potest, ita inquit hic Accuri.& sequutitur doct. communiter hie. Idem sequitur & do Lan. l. qui testas nento .f.per com I arriasLeo. ita intelligentes illum textum, ut ex hoc nostro cotextu facile percipitur. Ratio est sc cundum glos. in d. .per contrarium: quia quoties actus aliquis ualet etiam si sine testibus celebratus sui licimulto magis debet valere, si testis intercellerint, licet inutiles,& inhabiles. l.j. in pri. C. de rei uxor. aet. sed te ilamcntum militis ante urissioncm conditum sine ullo teste, de sine Gictim testium numero valet: quia quoquo modo icitetur miles uesct eius testanienti im,ut infra tit. i. in prin. ergo multato magis debet valere, ubi testes adhibentur, liccpinhabilcs. Haec milii ratio, licet a doct. comunitcrapprobetur, non placet:nam non est verum in ic-stamcnto militari nullum debere adhiberi tes leniruia saltem duo telles adhiberi debent. l. luctus. F. e milit. tcsia. Et ideo dicas hoc solo fauore iiii litiae introductum este, ut pater dicatu res se legitimus testis in hoc testamento militari iure condito : quod tamen declara procedere ubi in expeditionem in castris testaretur: si ii ero testarc 'ir u
tra castra, de expeditione adhuc militans ante inis sionem, non post et pater icilis citc:cum tunc t m-poris ii ire communi icitari debeat .f. scdli.Ictcnus
infra cit. i. S ita debet intelligi textus in d. f. per I o cotrarium. t Sed hic occurrit dubitatio nunquid quemadmodi a pater ad testamcntum filii intra castra, uel in expeditionc testantis pote si testis adhiberi, possit etiam adhiberi ad alios actu ολ Et gl. qmdem in d. f.quscunq; in gl .magia .ibi scd hoc quod
dicit intellige, &c. videtur innuere, quod posit.
Contrarium tamen tena ibi Bart. α Aret. & Ca ii strens .in d. f. Per contrarium t Et hoc uerius cst Nam priuilegium militis ita dcbet interpretari,ut alienum ius non minuat d. impuberi silio .i fide administr. tui. t cxius optimus in . l. cum situs in sin. F.de milit. testa. sed si patris tcstimonium hoc casu admitteretur,alienum ius minueretur: quia cogeretur recipere teste inhabilem a. testis idoneusti .de tcstibus: crgo dicendum est non admitti . Et hoc nota, quia potest facile contingere ta nudius tertius interrogatus ita respondit. Dum enim in castris Ducis Florentinorum cilci, mutauerat stalius praesente patre alteri commilitoni t rcs aurcos, modo repetebat cos, is negabat , filius adducebati clii moniti Patris, dubitabatur, an citet idoneum, respondi cile ex praediistis. GLos. in verb. in ca re In duas partes Irincipales diuiditur, in pruna ampliat textum nostrum, in secund i ad eius declarationem format. q.& respondct, s.cunda sed quis est. Pro huius sitioiij expcditione, omniumq; dccuratione duplex inspectio est ueccillaria in proposito. Prima est, qui dicuntur do incilici testes. Secim daticeto an, ct quando domulli corvin testium 1 , testimona uni admittatur. ' Circa primum glo hic ut uidistis umerat quasdam per senas, qua testes dolii stici dicuntur, ut percam. Til uero ex intentione scrib tium ina .ij.C.de icit ib. de in .c.
in literis intr. dctcstibus dicas, quod domesticustaliis dicitur ille sui aliquo modo est subiectus saltem large eia pro quo vult serre restimonium,
sal. in usibus selidorum, ubi dicitur, quod dona sticus debet iurare sidciitatem domino, scut subditus,ta sic uidetur innuere, quod ille doni iii cus testis aliquo modo saltem large subiit ci, pro quo vult testimonium dicere. Hinc est Posica, quod cum seruus, S ascriptitius subiecti luit dominis suis, domestici dici intur. l. sui. f. sane. C. de his qui ad ecclec consuue. Hinc etiam cit, quod cruri colonus saltein rcsipectu culturae siti sit domino fundi, dicitur & ipse domesticus testis d. . sane. Hinc ctiam csi, quod clim dari scri, mercennarii, de alii huius noui nobis seriuentes lato quodam modo nobis subiecti esse dicantur, ic stes domestici dicentur a r. l. respicienduin . . furta. E. depen. Hinc etiam est, quod cum libertus ob datam libertatem subiectus sit domino, N obsequia debeat, cius quoq; testimonium domesticum diceturar. d. . furta. Hinc ctiam csh, u, cum subditi sub- sint regi, vel principi, subditorum quoque tuiti monium domesticum appellabimus d. c. i. f. primo qualit. vasal .iur. dubeat. Hinc etiam cst, quod
cum uxor viro stabsit .c. in ulterum xxxiij. q.v. ux
ris testimonii mi domesticum erit, ut sic ait glos. quam doct.communiter sequunt tir. Hinc demum cst, quod concubina quoque dicitur donacsticum testimonium krre Bald. Ang. de laclas. si quis in
83쪽
i a Circa ' Altera uero inspectione Constituas regu lam senerale, i domestici testes improbati sunt:& ad testimonium perhibendum no admittuntur ita probatii rhic,in. l. ij.C.de testib. l. n. Me .l. n. C. de his qui accus.non poss.c.in literis extr. de testib. c.etiam . iiij. q. iij. Ampliatur haec regula notanter primo, ut non
solii procedat,quando pare produceret testes suos domesticos, sed etiam si produceret iudex testes suos domesticos, quando procedit ex ossicio, uesper inquisitionem. c. nullus . . de domo. iij.q. iiii. Et hinc dicit notanter Al r. in d. l. ii.C.de testib. V sspe repulit apparitores,quos birruarios appetialat , cancellarios, & huiusnodi uolentes testimonium perhibere in inquilitionibus a iudice factis: quia de domo iudici, neq; accusator, neque testis procedere debet ne iudex suspectus sit d. . de domo : quod est notandum. Secundo ampliatur, ut procedat hec regula, etiam si postprgstitum testimoniti deserit esse domesticus:quia adhue eadem
ratio militat. Specul .in tit.de test .f.j. sub nu. I 8.& ibi expressus Ioan . Andr. in addit. Ampliatur Tertio haec regula, ut procedat etiam si pars non opposuerit, dummodo tamen ex actis constri, crdomesticus sit Bald .post ni col. de iii atta .in .l .ij.C. de testib. quem etiam sequitur ibi Petr. de SuZan. Contrarium tamen uidetur uelle Idem Bald. post eundem Nicol .de matta. inu .siquis testibus nu.7.C.de testib. Et Felv. in .c.literis in sin .extr. de test. Haec autem regula limitatur primo, ut procedat, quoties testes sunt domestici eiu i qui illos producit, secus uero si essent domestici eius,cotraquem producuntur: quia tunc testes isti admittu-tur gi Bald.Saly.& alij in d. l. ij. C. eo. & sequitur etiam Aret. hic. Ratio est, quia quod in fauorem introdii tum est, in odium retorqueri non debet t. quod fauore .ff. de reg. iur. sed in fauorem partis introductum est: ut domustici testes repellantur: ergo no debet in odium retorqueri. Et hinc estu, si quis accusauerit ossicialem, Iudicem, uel alium, in sindicatu poterit eius apparitores, domesticos, de familiares testes producere, ut dicunt Bald. Sa-ly. in d .l. ij. Verum tamcn ea, quὁd si te sitis iste Partim pro producente dixisset partim pro eo cui est domesticus, eius testimoniu diuidi no de retta non posset pro parte acceptari, & pro parte no Bald.& Saly. in d. l. ij.Arct .hic quod est nota dum. Secundo restringitur praedicta regula: ut non procedat, quando testis prodi ictus est et domesticus unicuiq; parit: tunc .n .cessat ratio si spitionis de ita uidentur doct. dicere in d. l. ij.de facit. l.n solum. .de uno .ff. de ritu nupt. Et hinc est, quod
si lis sit inter duos fratres , poterit unusquisq; dO-
, mesticos testes adducere: quia cessat ratio prohibitioni x. Et hinc est etiam cp si lis sit inter domesticos, potero ego testis esse: quia cessat suspitio fraudis, cum uterq; litigans sit meus domesticus, ut uolunt doct. in .s.l. ij. N Arct. hic. Tertio quando testo isti inducerentur ad probandam de sensionem alicuius accusati: tunc enim
si praesertim alii des ni poterunt domestici eva minari: ita dixit post Hostiens. & Gosr.Alber.in
34 literas extr.de presia mpt.: Hinc est, quod si frater suerit accusatus homicidii, poterit alictu fratrem adducere ad probandum quod homicidium istud ad sui desentionem perpetrauit, ita dixit notanter Bald. in .l. parentes .C. de testi. quem sequitur ibi
Saly. Quarto limitatur, ut non procedat,quando plures testes domestici examinarentur. Nam licet
singuli per se probationcm uel semiplenam non
faciant,tamen omnium dictum faceret plena probationem Bar. in .l.ij. in prin. nu .vij. Ede incusato tui. Advertas tamen,quod hoc sorte uel uem non est, uel si uerum esset, deberent iste testes excedere numerum trium c. in literis extr. de testib. irrcs prodi cuntur,& tamen non probant.
Quinto limitatur in testibus instrumetariis: licet enim ij domestici sint, tamen probant Bald. αSaly. in . l. ij.C. de testib. Bald. ina. instrumenta in
f n. C.de probatio. Veronens cautel .ccxix. Ratio
est quia tunc, quando in instrumento 2b utram parte sunt adhibiti, censentur etiam ab utraq; parte approbati:& huiusnodi approbatio testo alias inhabiles reddit habiles saepius allegata gl. in . . d licet in ver. suppliciis auth. de testib. Sexto limitatur in factis antiquis, S implicitis
ubi non apparent instrumenta, uel testes: tunc .n-
possunt testes domestici examinari Bald .in c. ii fallus in fin.side laud. fuerit inter do. & Un .a ducit ad hoc probandum. l.ij. C. quando ta qui b. quar.par debet. lib. x. sed tamen hoc lex illa non
Septimo fallit in crimine laese maiestatis. l. pen. C.de his qui accus non post .
Octauo limitatur, ut non procedat, quando ueritas aliter haberi no potest, ct aliae desunt pro
cogend. Quod tamen intelligerem,ubi essemus in his, quae facile per alios probari non postant:alias enim reperta esset fraus, qua domestici testes admitterentur, cum unusquisq; diceret se aliter factum probare non posse.Et hinc est postea, quod ad interpretanda signa muti poterunt domestici testes adhiberi quia hoc aliter sciri facile ro posset Bart. in . l. mutum in princ .sside acquir turred.
Hinc etiam est, quod ad probandam estimatione rerum subtractarum domestici admittuntur: quia tunc facile hoe aliter probari non possiet. Bart. int .s quando.C.unde ut, ubi etiam dicit v, si furta scolastico factsi fuerit, suos domesticos, ct familiares illud probare poterit.
Nono limitatur non procedere, ubi domestici isti ualde honestae persona esset, ut semiliares episcoporum, abbatum, di aliorum ampli sit morudominorum: ita dixit Innocet. quem sequitur ibi Ant. de butta Imol. N Fely.in .ciliteris extr. de rus h. sequiatur etiam Bald. de Saly.in l .ij.C.eo. Arctati c. Decimo fallit in his, uerisimiliter melius a d
84쪽
mesticis di familiaribus sciuntur, quam ab aliis. l.
consensius .f. scruis. C. de repud. & ibi Bald. c.uenies in fin .extr.de testib. c. super praedictis. xiiij.
.ij.Hinc est, quod ad probanda suppes lectilia,&secreta ut isti dicunt patrimonii testes domestici
non solum admittuntur, sed meliores caeteris uia dentur Bart.per illum textum in . l. quoties.C.de naufras lib. xi. in . l. fili. dicentia G. de iure delib. Bald. Bart. & Ang. in . l. lex quae tutores per illum text.C.de adminis tr. tui. Hinc etiam est, quod adprobadam aduersam ualetudinem alicuius admit. tuntur domestici teste Bart. in .l.quesitum in fin.
isde re iudie. Hinc etiam est, quod ad probanda delicta domestica, quod uir uoluerit uxorem necare, &huiusmodi potiunt domestici testes adduci: quia melius hec ab eis sciuntur quam ab aliis Saly. in l. lin.Cue sicar. Bald. in . l. fin. .licctia.C. de iur.delib. Alex. cons. xcvj. libaiij. Hinc demunest, quod si dicatur post factum inuentarium reshqreditarias subtrae asine, ad id probandum domestici admittentur uxor, & alij familiares. Bald. in auth. sed cum testator nu. i.C. ad a. falcid. Alex. in l. sin. . licentiam.C. de iur. delib. Vndecimo limitatur, ut hoc procedat, si tempore testimonii perhibedi adhuc domesticus sit, secus uero si tunc temporis desierit esse domesticus: quia is, si fuerit
examinatus, plene probat Nicol .de mali. .Bart.
Bald Alb. Castrens. Saly.& alii in a. ij. C. te testib. Specii L in tit. de teste. f. i. nu. xiij.versquid si olim Fab. Aret. Tolet.& alii hic Ratio est via testium
conditio, qui adprobandum actum inducuntur, tempore depositionis inspicitura. iij. .dus causaei fide cassi .ediet. Bart.in l4.C.de test. in t .ad testius.j.iseo .detesta. sed tepore depositionis tunc non est amplius domesticus: erso eius coditio repr
i. bari non debeor Et hinc dicunt notanter doct.*' si iudex, post quam officium deposuit, in sindica
tu uoluerit examinare apperitores,cancellarios,
alios huiusmodi, audiri debet: quia non sint ampliux sui domestici. secus uero est et, si adhuc familiares sint: uel recessi iri sint:ab ipso: Bald .de Saly. in.d. l. ij. t Hinc dant cautela doct. ut quoties uis uti testimonio famuli tui, expellas: dc deinde t
stem producas quia eius testi inonium admitteritu. Spe l. in . d. tit .de teste. . i. nu. xiij. nisi tame constet hoe fraudoleter factu esse Bart. in .da. ij. Aret.& alij hic: uel etiam nisi esset expulsua post litem incohatam Specul. in praedicto loco, & probaturi n. l. i. f. si seruus de ibi Bari. F. de quaest. Decimosecundo limitatur, ut no procedat in domestico domestici: Mia is examinari poterit: αdietum si aliud no obstet probabit Bald. iii l. tui
testamento. quaecunque. st de testa. quem se uitur hic Tolent. & pro eo adducit text. in l.j. . se uum municipum. t fide quast. Decimotertio limitatur, quando testi domesit co accedit alius contestis idoneus Ang. consil. i.
Alexan .conss. ciij. liba iij. Rom. in l. j. . si sit pulanti. f. de verbori oblig.allegant in arg. t si quis ex argentarijs.I.j. quod ibi not. Bald. ff. de edend. αboc etiam sequitur Telent. hic.
Decimoquarto sallit in stibilitis principi : uel regi ratione iurisdictionis: qui pro eo testimoniupoterunt Ioa. Andr.dc Imol. in . c. in literis ex tr. de
testib. Guid. desu. in l. idonei. E. de testib. Petri Cr.Bart. Bald.Alb. Sali. Castres.& alii in l. s.C. de testib. Et ratio est, quia si diceremus hos testes ei se non posse, sequeretur, et princeps non post aliquem idoneum testem inducererer est abluiau. Hoc tamen intelligas, ubi Princeps, uel Rex esset
eius conditionis, ut non timeret tellis cotra cum deponere, si uero timeret, non admittitur Bartol. Bald.Castres de balba n. d. os, Fely. in . d. c. in literis: si enim timet testis ueritatem dicere idoneus non est. d. l.eos:& ibi Bald. Fabaiic.
i In causa ciuili Frater pro fratre, testii esse potest, hoc ibi se x modis restringitur. et Quid in criminali causa. 3 Locasu, quo fratris te limonium admittitur, minus
probat, quam extranei testimonium. 4 Ex lege correcta arguere licet. I Subrogatu naturam eius retinet, in cuius locum seu
6 Austius pro patre casu, quo nihilsibi acquirituri
7 An monachi posui esse testes intestamento, in quo monasterium haeres institutu fuit. O Quid si com modum particulare ibi habeantnm. 8.Ed neque haeres: In tres partes diuidi tur, in prima ponitur dictum, in secuta eius ratio in tertia refertur ius anti
quum: dc illi id corrigitur. Secunda ibi Quia hoc solum. Tertia S ultima ibi licet auth. Sublata pristini iuris di spositione, neque haeresneq; is,qui per potestatem ei conium iis est,testis ad testamentum adhiberi potest: hoc dicit sub co- pendio.I. iste. Not. est imprimis haeredem in eo testamento testem esse non polle, in quo haeres' scriptus est, ut hic expresse probatur :& ini. qui testamento in prin st. eo.& in hoc disert a legatario, ut ex. aeq.
constat. Ratio aut h. ponitur in textu . .
. Not. est secundo fratrem ad illud testamentum testem adhiberi non posse, in quo eius frater in eiusdem patris potestate constitutus scriptus esti re ut hic expresse Iustinianus ait ex quo postea elicitur, et si in eiusdem patris potestate non esset constitutus, eius utique testimonium prohibitum non esset. Certi enim iuris est excluson in unius inclusionem esse alterius.l. cu praetor. f. de iudi c. sed hic ille excluditur frater a testimonio serendo, qui est in eiusdem patris potestate constitutus: so qui non esset, inclusus uidetur. i Flabes ergo quod in causa ciuit i frater regula riter pro fratre testis induci potest: ita innuut hic doct.α expresse ita uolunt xl. Petr. Barta at d. Alb.
85쪽
sab.& Castrensina. parentes.C. de testib. Bart.&Aret .in I.qui tes tamento quaecunq;.ε de testa.& haec uidetur esse communis recepta opinio: qui probatur tum ex textu nostro inducendo, ut ii pra induxi, tum etiam quia edictum de testib. pro hibitorium est, & qui prohibitus non inuenitur, adini illas censetur. l. j. f. de testi. sed non inueniturissolute prohibitus frater pro alio fratre in causa ciuili testimoniti perhibere: ergo admissus censet.
Hoc tamen nonullas restrictiones patitur, Prima est, Quando ii fratres in eiusdein patris potestate essent constituti, ut hinc expresse elicitur: &uult gl. quam etiam scquitur ibi Par. Bart. in . d. l. t arentes. Secunda est restrictio , quando non s um fratres essent, sed etiam domestici: quia simul
cohabitaret. Bart. Bald.i alii in .d l. parcies.Tertia quando aseretur actione iniuriarii: cum. n. uni ex fratribus iacta iniuria alteri facta censeatur, nopoterit alter alterius testimonio vii .l. lex cornelia,
di ibi Bart. fide iniur. Quarta quando fratres isti omnia pro indiuisio simul possiderent, Specul. intit. de teste. f.i .nu. viii. rL sed nuquid frateris i. n. frater iste testimonium pro fratre illo perhiberet, sibi quodammodo ipsi, & in causa propria testis
esse aiceretur,cum omnia bona pro indiuiso pota sideant quod no est in iure admissum arg. l. omni bus. C.de testi . l. nullus. E. . tit. Quinta quando stater sponte se ad testimonium seiadum offerret Bari .in i .ex libero in sin. f. de quaesi. Aret .in l.qui testamento. f. luscunque l. pen .vers. iij. da. f. eo. de iacit text. in . c. tui qui .v. q.v.Sexta & ultima est restrictio, qua do essemus in causa ciuili ardua: nam tunc prohibitu esse fraternum testimonium
notanter dixerunt Bart.&Saly. in .d. l.parentes. C. de testib. quos sequuti sunt Aret. .proximo, soc. cons. ccxxxv.contingetia. vers. non obstat quarto lib. iii Sicul .concxlv.col. iij. lib4.Mouetur autem
isti, quia causa ciuilis ardua criminali solet aequiparari Doct. in l. admonendi. F. de iure iur. quare cum in causa criminali prohibitum iit fraternum testi inonium, ut mox dicemus, in bac quoq; ca se prohibitum censebitur. Quod tamen dupliciter declararem. Primo nisi esset productus testis ab aduersario fratris sui: tunc enim si pro fratre deposuerit, non poterit aduersariu ictum illud impugnare arg. l. si quis te stib. C. te testi. & ita tradunt Bald. & Saly. in . d. l. parentes. Secundo S ultimo, quando frater iste ab utraque parte esset rogatus,ut testis esset ut puta si esset testis instrumentarius: nam ex hii ius in di rogi tu censetur redditus habilis, cum ab ambabus partibus approbatus sit iuxta notabilem illam gl. in . . di licet in ver. suppliciis auth. de testib. de tradunt Bald. de Sab. in .cla. parento.
, Et lisc omnia procedunt in causa ciuili, sed quiderit in causa criminali nunquid in ea poterit ii ter alterius fratris testimonio uti In hac qusst. eY doct. intentione duos considerandos esse casus reor, orum primus cst, quando accusator uellet ad intentionem suam prodandam suos inducere fratres, de hoc casi uno omnium ore est conlude-du fratres admittendos nO eite: ita dicunt gi. Bari. Bald. Asb. Saly. Castrens .de alii in.d. l. parentes. C. de testib. Bari. & Aret. in. d. f. quaecunque a. qui
testameto. Eeo. & probatur expresse in . c. accuti tores, uel testes.iij.q v. in .c.absens it. ij. dicta.'. ix.&in .c. cum Opporicat extr. de accus. Alter uero
casus est, quando non actor, sed reus ad defensi nem, & innocentiam tum probanda fraterno testimonio uti uellet, & hoc casu Bald. dc Salr. in . d. l. parentes uidentur hoc ei permittere 'vos positea sequitur Feli. in . c. literas nu. xv. dc ibi Abb. ex . de presumit. in . c. cum oporteat col. iij. vers. ij.limita ex tr. de accusat .de no uidetur dissentire Alb. post Hostiens. de Golis. in l. ij. C. de testi. dum dicunt domesticos testes hoc casu admitti . Mouetur
autem isti bi recte animaduerti tum ex .c literas ex tr. de praesumpt. ubi ex quo excusatio, quam facit frater de fratre suo in crimine lis sis propter uarietatem, de inconstat iam dicti reprobatur, uidetur innui, n, si haec cessarent, excusatio illa non citet respuenta.Verum huic textui ex inuentione Aret. spondetur,u, ideo valuisset forte excusatio illa: quia frater non erat productus testis a fratre suo, sed vel ab inquisitore, vel ab aduersariis: licet enim Fater non possit copi contra fratrem testimonium dicere. l. lege Iulia. ff. de testibus: potest tamen si uult testis esse Bart. in .s.l. paretes dc ibi doct. de in d. . quscunq;. Et ideo Aret .rostea ind. s. quaecunq; contra Bald. de alios in punctos iuris sentit ea ratione motus: quia ecreti iuriscit, ir ubi eadem ratio, ibi eadem dubet esse iuris dispositio
l. a titio. F. de verb.oblig.l. illud. E. a d. l. aquil . cum similibus: sed illa eadem ratio, quae in accusatori fratre est, uendicat sibi locum i ta rei quoque conuenti fratre, immo hoc casu exuberantior est, ut infra probabo: ergo eadem quoque debet esse iuris dispositio. Minor probaturiquia ex eo non potest accusator fraterno, uol consanguineorum testimonio intentionem suam probare: quoniam praesuinuntur ij facile propter fraternitatis, ct confanguinitatis affectionem mentiri, ut exprelle dicitur in d.c.accusatores, uel testes. iii. q. v. & utique hse ratio in fratribus quoque, dc consanguineis rei conuenti locum habet, de multo magis, cum ueri similius sit aliquem mentiturii, ut liberet fratrem a poena,quam ut aduersario iratris sui poena imponatur: maior enim uersatur affectio circa fratrem liberandum, quam circa alium puniendum: & ex hoe haec mihi opinio magis probatur. Not. tamen
est dictum illud Bald. quod aureum est, ut dicebat Feli. in praedictis locis: & procederet ubi inquis
i ionem se asset i udex,uel accusator nullam esset subiturus poenam, si delictum non suisset proba tum, ut uidetur esse ex intentione Bald. & alio , a duos supra adduxi. num tam e notes in hac materia , quod omni casu, in quo frater pro fratre testimonium perhibere potest,iuinus probat, quam extraneus: vel eius dicto non ea fides adhibetur: quae extranei dicto adhiberetur, ut notanter dicit
86쪽
Not. t est tertio Q licet ex lege correcta ad de .cisonem causarum argumentum sumere, Proba tur hic aram testamentum peres, di libram in quo familia: emptor interueniebat, iam sublatum fuit sutra eo . in princ. & tamen Iustinianus hic ad decisionem suam probandam adducit simile similitemptoris, ut in textu.1 Not. t est ultimo quod subrogatum retinet naturam eius, in cuius locum subrogaturinam uides, , ex quo subrogatus suit haeres in locum pristinii ilis emitoris non potest esse testis in testame io, ut imalis emptor esse non poterat. Idem Probatur in .f. suerat infra de in in I. si cum . .qui iniurianam. 1 f. si quis caul. in l. i. . si quis sub conditione. f. ut legat. nom. cauea. de est trita, & uulgaris regula: de qua si uis plura uidere, uideas glos. Bart. & alios in i .certi conditio in prin. F. si cera.
GLos in ver. adhiberi csimode diuidi no potest
ex ea tamen habes, ui ex eo personae hic enumeratae testes ad testamentuin coficiendum adhiberi non possunt: quia eorum est negotium, cum damnum, S emolumentum ad eos pertineat: si . n. acquireret filius in potestate patri suo acquireret iuxta l. placet. is de acquir. haered. Quare pater no
potest quodam ossibi ipsi testis este arg.l. omnibus .C. de testib. non poterit etiam esse testis se ter haeredis in eiusdem patris potestate constitutus: ex quo. n. hi reditas patri acquiritur, ipse quoque damnum,ta emolumentum sentire diciturari l. in suis .is. de liber.& posis. non poterit demum testis esse sit tu, ipsus h redis: quia ex quo lisredi ias patri scriptolis di acquiritur sibi quoque ac quiri quodammodo uidetur, cum uiuo adhuc patre rerum paternarum dominus censeatur . s. l. insitis: & hoc sibi uoluit Imperator in ea, quam hicue, posuit, ratione. Ex qua uid tur j postea posse inferri primo loco,quod si institutus sit filius eo casis, quo patri nihil acquiritur iuxt. auth. excipitur C. de n. qu. lib. pater ad testametum illud testis adhiberi poterit cessante. n. legis ratione legis quoque dispositio cessat uulgataa. adigere . q. quamuis F. de iur. patr. late per Tiraquel. in traei. suo de
causa cessante in prima parte: hoc autem casia cc sat ratio ab Accursex metite texti nostri considerata,cu nihil ex huiusmodi hireditate patri acquiratur : sed tamen animanumas: quia lauic fundamento facile responderi potest, negado hanc te ius nostri rationem esse: quam sibi Accur .cosn- siti nulli bi. n. in eo fit mentio damni, uel cinolumenti: & ideo uera est ratio, ii ex eo perbi atur huiusmodi personae testes este: quis totum test menti negotium inter haeredem & defunctum lio die creditur agi, ut textus ait. Quare & hs redis:&destincti domestici hac in re testimonium ferre perhibentur arg. . prori. supra eo .ct hoc sibi uoluit Imperator in hac ratione: non autem habuit respectum ad emolumentumuel damnum de pri- sertim quia illi quoque, qui emolumentum,ex wstamento consequuntur, ad testimonium in eo serendum admittuntur, ut delegatariis est text.
infra proximo. aibi dicemus. Quamobreni Fab.& Aret. llic dicunt, quod immo etiam si nihil exsilii institutione patri acquiratur, uel contra, alter alteri testimonium serere non potest. Et haec
est uerissima opinio: quae probatur tum ex .l. P rentes .C. de te sitibus:tunc ex generalitate textu nostri intelligendo illum in sua ratione, ut nunc interpretatus sui.
7 Secundo rotc si ctiam inferri, uod si institutum fit haeres monasterium aliquod, Monachi :illius monasterii testes ad testamentum illud adsi-beri non poteriint: cum ad eos damnum, & emo
inmentum huius institutionis pertineat :& sic in causa quodammodo propria testes sint ii ius non admittit . l. nullus. f. de tesiib S ita ex hac ratione uidetur in tu re ciuili concludere hic Fab.& Aret. Pro qua opinione posset etiam induci quia in hac testamentaria materia domesticum testimonium reprobatum est, ut in A. patet supra co. sed Monachi uidentur esse quodammodo domestici,cum
in Abbatis potestate sint & Abbati magis debeant obedire, quam Episcopo, Hostiens. in summa de maior. dc obedi. . & ad quid: vers. quid si Episcopus,ergo Monachi testes in cotestamento, in quo eorum monasterium est institutu haeres esse prohibentur: sed tamen licet haec uideatur auribus applaudere, possumus tamen ei ita respondere, negando in proposito Monachorii domesticum este testimoniu: licet enim respectu Abbatis dici 'posiast domesticum testimonium, ex quo Abbati sui sirnt,secus tamini cst respectu monasterii, quod est diuersiim ab Abbate. e. praesentium de testi. in vi. uia monachi resi eiu Monasterii non dicuntur omestici, sed partes, siue mctra perficientia monasterium, sicut in univcrsitate dicimus: quia homines illius uniuerstatis non dicuntur domestici illius, sed partes, siue membra uniuerstatem illam perscientia. Et ideo eso una cum Vis l. hic contrarium dicerciri, quod immo Monachus ad illud testamentum testis adhiberi possit, in quo monasterium suum institutu in est haeres, de iure canonico inspecto hoc est indubitatum, ut tenent hie Fab.de Arct. Et est textus in c. insit perexti . de testibus iure uero ciuili inspecto, uidetur hac rati ne posse probari. N a quoties actus alicuius cmolumentum principaliter ad collegiti, uel uniue state aliquam spectat, is, qui illius collegii dc uniuersitatis est ad illum actum testis adbiberi potest l. in tantum . . uniuersitatis & ibi Bart. post Guil. de cune. is de rerum diuis sed emolumentum hi ius institutioni syrincipaliter ad monasterili pertinet, cu ipsum sit haeres insitu tuin ergo in eo illius Monasterii monachi testes esse poterunt & ira est concludendum: ut etiam concludit pl. in. s.co sitandum auth. de monach. & ex hoc tollitur etiaratio in contrarium adducta: quia licet bona ista sint
87쪽
sint monasterii, non tamen sunt Monachorii eum quod uniuersitatis est, singulorum non sit .f. uniuersitati, ubi Aret. supra de rerum diuis. & site isti
8 non sunt testes in caui, propria. 1 Sed quid si e
modum principaliter ad monachos spectaret,qui a testator res suas monasterio reliquerit, ut sinsuli Monachi ex iis uestem cosequerenturiEt hoc utique casse prima fronte dicendum uidebatur Monachos ad testamentum istud testes adhiberi non posse, ut & Bart. si mire uidetur in .d.l. in tantum f.uniuersitatis: ubi dicit,u,s fuerit facta donatio fratribus minoribus pro fabrica pollunt in ea donatione fratres illi testes esse, si uero fuerit facta, ut singuli uestem consequamur non possunt: Miar uoties actus illius, qui cum collegio, uel uniuertate aliqua explicatur commodum affert singulis collegii, uel uniuersitatis illius, singuli prohibentur ad illum a uini testes adhiberi arg. nullus. ff. de testib. de tradit post Guil. de cvn. Bart. in.d.f. uniuersitatis, sed huius testamenti comodum speetit ad stipulos monacho cum singuli ueste consequuturi sint ergo singuli prohibetur in eo test
meto testimonium dicere. Contrarium tamen te
net Vis hic, dc ego ueris simu censeo: nam aut ille qui leuamcntum condidit singulares monachorsirsonas Esredes instituit de tunc nemini dubium onachos istos haeredes institutos testes esse non posse, ut hic probatur, dum prohibetur haeres ad illud testamentum testis adhiberi, in quo institutus est: aut testator condidit testamentum, oc instituto harredc extraneo, uel monasterio, uoluit singuis, illius monasterii Monachos uestem consequi: de tunc ego dicerem Monachos istos testes esse posse.Nam legatari j in testamento ex quo legatum consequuntur, testes esse non prohibe tur ut infra. . proximo: dc ibi dicemus, sed in casu
praedicto isti Monachi non haeredes, sed legatarii
sunt: ergo testes esse non prohibentur. Nec obstat ratio in contrarium stipra adducta: quia illa procedit in actibus interuium, non in testamento, in quo specialiter receptum est, ut is,qui ex eo cor modum consequitur dummodo haeres non sit testis esse possit, ut in . l. qui testanacto in prin.iseo. Et bine postea apparet ui non obstat etiam authoritas Bari .in. d. f. uniuersitatis: quia non in teli niento, scd in contractu donationis loquitur.
Tertio de ultimo inserui Aret. do alii hie ad uillam, Castrum, dc uni uc sitatem haeredem institutam, ut per eum, Tu uero, ut si pra in Monasterio de Monachis dictum suit: quia eadem in omnibus
GLOs .in ver.conturbatum uult in duobus illis testandi generibus, de quibus silpra in prin.
haeredem testem esse potuisse ita inquit Accurs&sequutur Fab. oc caeteri sere omnes nihil superbae glosidicentes. Verum hoc non uidelia r esse posse: na Iustinianus est: qui dicit s. constitutionem illam corrisere: que i i mittebat olim haeredi testimonium in eo testamcto: in quo est institutus Et-r de tamen hoc est salsum, cum iam in dissuetudine abierint prisiina illa duo testandi genera si-Pra .in princ.Nec etiam potest dici,quod hi res potuerit esse testis in eo testamento, quod per es, et libram explicabatur, de hoc postea a Iustini alio fuerit correctum: quia obstaret d.qui testameto in prin. E. eo. ubi tempore Vlp. de sic ante Iusiinianum haec, quae hic fit dispositio, uigebat, nisi dixeris cum Vigi. hic, qudd olim diuersae erant opiniones iurisconsuli. ut hic colligitur dum ait: licet hi,qui id permittebant, o c. quasi non omnes pes mitterent. Illud enim relatiuum ciui) sine coeula praecedentia restringit. l. ea tamen adiectio. it. deleg iij.de Iustinianus postea Vlpia.Opinionem seruutus est: scd dc hoc quoque tutum non est: cum solute asserat Vlpianus eo tempore haeredem ad
illud testamentum testem adhiberi no potuisse, in quo haeres scriptus est, nec aliquam circa hoc ai bitationem suis te praeseponat. Quare uel cum Uigh dicendum est post Vlpian. comtitutionibus principum id introductum fuisse, 5: has postea constitutiones corrigat Iustinianus: de suo codici inseri prohibeat, uel quod Vlpian. tempore potuc
rit quidem in eo testantentos aeres testis esse, in quo scriptus erat . Nec obstat d.l. qui testamento,
quia possumus dicere hoc fuisse a compilatoribus additum: hi enim de diminuendi, de addendi, dc
corrigendi antiqua iura aut horitatem habebant l.prima.I.hoc etiam.C.devet. iur. enucl. sit leui demus in materia legatorum, nam Iustinianus in
quit se fidei comissis legata aequasse, & tamen hoc ante Vlpian. suit ascriptum. t A. de lepi. VMNA cAPIT .i ci Legatarius testis in eo testamento, in quo tegmtum ibi ascriptum e it, esse potes , er ibi pontimur
a Legatarius an post iis codicillis testis esse. 3 Poteri quis in ea causa leui monium ferre, ex qua iu
e siequemiam emolumentum consequitur.
mentum contingeret, testimonium dicere.
tuor circa hoc consideratur caseus.
i o Dictum resis non potest pro parte acceptari, O pro parte re i. ii socius rosocio testis esse in causa ciuili poteri.
ia socius criminis nec prosocio cri inu, nec contra eo
dem testis esse poteri. is socius criminis non facit indicium ad torturam, nec ad eius dictum inquisitio formami potes, O ibi re mi me. i Eo casu, quo admittitur testimonium sociij criminis,
non obarsi ex alio sciuisit infamis etiam infamia acti. Legatariis
88쪽
mm Egatariis, &c. Praemittendum est adta huius. ι . faciliorem intellectum, quita em sint legatarij, & qui fideicommissari, Utata & quomodo olim inter se differebant,
de quibus perdoct. in .l.ja.de leg.j. retuli in voce. His praenotatis. I. iste in duas diuiditur partes, in prima de lesvarijs loquitur, in secunda de personis legatariis coniunciis,secunda ibi S multo ma- sis , dic. Legatarii, & fideicommissarii, nec non eorum coniuncti testes ad testamentum, in quo legatarii sunt, adhiberi possunt, hoc dicit sib compendio. Not. est imprimis legatarios, sdeicominissariosq; testes ad illud testamentuin adhiberi posse, in quo legatum eis est ascriptum. Idem proba tur in a.qui testamento in princ.ifeod. & in .l.dictantibus in fin.C.eod. Quod adeo uerum est, ut etiam si omnibus testibus sit legatum, testamentum tamen subsistat, ut Fab. hic tenet,& S in. ina. si quis ita nu.ij.ffide reb.dub. Abb. in c.insa per extr.de testib.Ia in da.dictantibus, quamuis
contrarium, & male tenuerit. Flor.ina. nullus.F.
de testibus, & hoc expresse erobatur in da. si quisita.ff. de rebus dubiis, & facit textus hic noster in sui generalitate. Ratio autem huius notandi intextu ponitur, ex qua postea inferri posse uidetur, quod legatarii, fideicommissarii uniuersales
testes in eo testamento, ex quo uniuersale accipiunt legatum, uel fideicommissum, esse non poterunt, cu iuris successores sint.l.ex facto in prin. ff. ad Trebell. cum aliis de quibus hie per Porta Contrarium tamen tenuit Ias in da.dictatibus motus. Primo ex generalitate huius contextus, & similium, sed facile respondetur, quod licet seneraliter loquantur, tamen ex ratione expressia de hent restringi g.l. cum pater. F.dulcissimis.ff. deleg. ij. Secundo mouetur etiam ex eo, quod in
iuersalibus tesatariis cessat ratio praecedentis f. sed non animaduertit ipse, quod licet illa ratio
cesset, non tamen cessat ratio textus nostri.Qu
re prohibiti adhuc censentur arp. f. asinitatis su- ra de nupt.Vltimo mouetur etiam ex dicto Ang..d tamen nefas non esset illud negare. Et ideo ego a recepta opinione non discenderem,quia leratarii isti uniuersales testes este non possint arsetextus nostri. Et ex his habes primam limitationem ad textum nostrum. Secunda est limitatio ut non procedat, quando uellet legatarius uti testimonio suo ad probatam sibi factum legatum, ut doct. hic aiunt,de hoc t men infra dicemus.
Tertia potest este limitatio quando quaestio Egreditatis inter haeredem, di uenientes ab intest to esset: tunc enim reprobatum est legata ij testimonium,ut per Ioa dilect.caut et ix lib. ii.
Quarta pinest esse limitatio, ut per Soe. in .l. si uis ita col.iij. ff. de rebus dubijs. Et haec proce- unt in testarnentis. t id in codicillis p Nunquid legatarii prohibeantur testimonium serre Lanc.q.solum Bald. inueni posuisse in da. qui t
stamento in prine. F.eod. nihil tamen determinat, sed cogitandum esse dicit. Ego tamen pro utraque opinione arguo. & Primo, quod ii testimonium serre prohibeantur hac ratione moveor: quia nemo in causa propria idoneus est testis.l. nullus .F. de testia.omnibus.C.eod. sed diceremus hos legatarios testes in codicillis este posse, in causa propria testes essent,cum legatum ex codicillis cons quantur: ergo eorum testimonium in eodicillis prohibitum este debet. Et si tu dixeris si uera haec esset ratio, sequeretur quod nec in testamento lernari j testes ei te pollent, cum ex eo legatum con-ιcquantur, & tamen hoc est falsim, ut hic. Respondeo di nunc huius rationis uim intelliges γquod in testamento non principaliter legatarius in causa propria testis est, sed secundario,cum t tum negotium testamenti inter testatorem,& h redem hodie credatur agi, ut in .g. sed neque ii res supra eod. sed secus est in casu isto: quia negotium codicillorum non agitur inter haeredem, di restatorem, sed inter legatarios, & codicillantem. Quare quemadmodum liares non potest esse testis in testamentor quia eius negotium principaliter agitur, ut in d.I. sed neque haeres, ita etiam legatarius in codicillis restis esse non poterit: quia eius negotium principaliter asi uidetur. Et ita
ego concludendum censerem. In contrarium ta
men uidetur mihi textus in terminis fere in.l. dictantibus.C. eod. ubi Zeno Imperator testibus adessiciendam vitiniam uoluntatem adhibitis lag ri poste tradit, sed codicillus ultima est uoluntas, ut neminem fugit: ergo testibus ad efficiendos codicillos adlubitis, lesari poterit. Nisi dixeris,
quod uoluntas ultima ibi non accipitur pro qua libet ultima uoluntate, sed pro selo testamento, tum argvj. . qui in perpetius m. ini ager veta uel emphit. Pet. tum etiam arg. l. Imperator. E de indi. adiere.
3 Not. t est secundo de ultimo,quod potest quis in
ea causa testimonium perbibere,ex qua eminimentum sibi in consequentiam uenit, ut probatur hic: nam potest legatarius in testamento testis este, α tamen si ualebit testamentum, in consequentiam commodum ei acquiretur. Idem etiam potest probari ex c.insi per exu.de testibus.Et hine inserunt postea doct. et si lege caueatur, ut probato aliquo usurario omnia eius instrumenta usuraria praesumantur. & uelim probare aliquem usii rarium esse, illius testimonium, qui deposuerit istum este usurarium ex eo, ut usuras ei soluit,validii est: licet.n. ex causa comodum sibi acquiratusis iste usurarius detegitur, hoc tamen in quandam consequentiam est arg. liuius textus. Quod tamen Bald .in d a.dictantibus vult procedere si testis ab initio fuerit protestatus se nullucxlioc testimonio comodum consequi uelle,ut sequitur hic Ang. & Ferra.caul. 6 xl. 1 dicens, in quotiestunq; uolumus,ut testimo nium illius testis ualeat, qui commodum ex eo est consequuturus, debemus curare, ut is protest uris initio se nullum ex hoc comodum cosequi uel
89쪽
se, ut ibi per eum reserens ita Ioan. de Anan. Ang. 3 de Feli.tenere. t Secundo insertur etiam, quod poterit aliter fideinsor alterum inducere λὸ probandum , quod non ut principalia promi. t, sed ut fidei ultor Bald .ind. I. distantibus, quod tamen re- gobat hic Aret. ut per eum, non cst materia n ra, ideo no insisto.t Tertio Sc ultimo potest etiainferri, qudd creditor poterit ese idoneus testis in causa dubitoris se ut per Iacob. Butta in l. nunsistum.1. quaeritur st.de procurat. Alexa n. consit. taxvij. In causa, di lite uertente inter Baldum col.
ii lib.j. Contrarium tamen tenet Iaso. in . d. l. dictantibus, di sorsin eius opinio uerior est ex his, quae ibi adducit. Non obstat text. hic noster; quia
multae concurrunt qualitates ex quibus habilis le- salarius redditur , ut per eum ibi. N0n obstat etiam.C. insuper quia nullum commodum respiciebat Personam Monachorum, sed tamen uni uenitatem, secus uero si commodum respiceret Momchos: quia corum testimonium esset prohibitum , ut rer Bari.in .d Lin tantum.' .uniuersit iis is de rerum diuis.
GLocin ver.non iuris P propter sui breuitatem
commodam diuisionem non recipit. Ex ea
7 1 tamen habemus, quod legatarius iuris successor non est : ita uult Accurs quod tamςn intelligendum est in iure uniuersali: quia non est successor iuria uniuersalis, sed iuris particularis ,& ita diis cum hie Port. de alii doct. communiter: dc probatur in l. id tempus .ff. de usucap. ubi lepatari ut habet ius usucapiendi ex postasione defuncti: tase succedit in iure deiuncti. Et si tu dixeris cum Tolent. hoc Procedit quo ad usucapionem perficiendam. Nam sicut haerςs coeptam a dehincto usucapionem perficere potest,ita ctiam legatarius.
Respondeo quod hoc cofirmat id, quod doctae
cunt, cum .n. transeat ius istud perficiendi usu capionem a legatarium rei particularis, quemata
modum ad haeredem, dicendum est, quod ita sit iuris successor in illa re particulari legatarius que admodum ipse in alijs est, Mioc sibi uoluit textand.l.id tempus,ta ita uidetur concludendu.Tolent. tamen hic contrarium tenet, quod legatarius neq;
uniuersalis, neque pMticularis iuris successor sit. Mouetur ipse: quia res legata dicitur esse res particularis ipsi ut hae reditatis, cum ex ipsi excipiatur ut Tolent. it .l.lesatum la ultima .ff. de les.i. sed res haereditaris particularite consideratae no sunt aliquo modo iuris, di in intellectu consistentes, sed corporales, ut probabo: e SQ leῖ tarius, qui
consequitur eas res, non dicitur esse iuccesssor tu
ris, sed rei panicularis. Minor Probatur: quine
quae iuris sunt usucapi non possunt.l.strupa. I. in corporales.sside acquir.rerum do. sed ista rea -- reditariae particulari xcr considerate usucapi potisunt tot.tit. CS .C.pro hxrede, & pN lcgato: e
I iuris non sunt, sed potius corporalea. Et ideoicebat ipse tunc forte uera esset coinmuni. de recepta opinio cum lcgatario actio, uel nome debitoris lissatum erit quod fieri potust a. nomena. qui cbirographum.ff. de leg. iii.Verum huic rati
ni potest. responderi,st licet huiusmodi res usucapiantur,no tamen sequitur ex hoc, quod ipse non ut iuris successor. Nam non solum rem particularem consequitur, sed etiam omne ius, quod dein functus habeat in re illa particulari,ut probatar inda.id tempus. F. usucap. quemadmodum uidem in haerede: qui non solum res haereditarias, & sccurporales consequitur, sed etiam omne iis,quod demetus circa illas habet. Et ideo ego n- p to recepta opinione discendendum:quicquia sibi Tolent violuerit.
pales diuiditur. In pruna opponitur conto textum. In secunda dupliciter soluit. Secunda' ibi solutio, dic. In ead. ψ.ibi sic agitur de iuribus 3 rest; menti. Videtur uellestos. t quod legatari
ponit esse instis, & eius testimonium recipiatur, qu do non ςst.q.inter haeredem, dc se, sed inter haeredem, de alium de ui ipsius testamenti. Ita inquit hic Aeeurs de doct. sequi uidentur. Verum ut hanc materiam perfecte habemus quatuor ita proposito sim considerandi easus, quorum Primu in,' ndo testamentum fuit in scriptis con ritum :oc in eo uel uni ex testibus, uel omni bi fuit legatu scriptum, & hoc primo casu uno Omnium Doct, ore concludas, Iegatarium, de teste esse et de legatum consequi posse, ita dicunt. Fab. Aret.de alij hic. Idem cua tradunt NicoI. de mat-
de Iinol. in .l. qui testamento prin .ssim. δέ proba tur hic in textu nostro, ubi de testamento in scripti agitur,ut ex.=.finanisaeo. colligitur: & ratio potest esse, quia tunc iustis legatum consequi non rotest, cuin ex suo innititur testimonio, ut doct. dicunt tum hie,tum etiam in. lui uis itaA. de reb. dub. si d hoc casu petendo lepatarius Icsatum non suo innititur testimonio, sed publicato testamento ex forma tituli .lES C.quemadmodum test. aperia, ergo legatum sibi fictum petere non probi tur:& prcisertim quia potuit ignorare testi utrum
legatum tibi ascriptu esset, cum huiusmodi in scii.
piis condita testamenta, clam ut plurimum a teliatoribus fieri s leant l.hac consultissima.C.eod. Secundus est casua δ: hic etiam facilis, quando non inscriptis, sed nuncupatiuum conditum est testamentum: quod in publicum instrumentum a T bellione est redactum. Et hoc quoque casu dicas:
dc testamentum ualere: & test in legatum sibi in eo testamento sinum consequi poste, cum non utatur testimonio suo ad legatum consequendum,
sed publico instrumento,pro quo is dubio est praesumendum a. cum precibus.C. de rrobat. de ita in predictis locis uidentur uelle praedicti doct.& presertim Arct. hic.s t Tertius est easus, quando nuneup tivum fuit conditum testamentum: quod in publicum instrumentum a Tabellione redactum non fuit. Nun
quid si testibus ibi legatum fuit, testamentum it lud ualen ita ex eo hareditas adiri rosiit In ho casu
90쪽
alli dilae sunt principales Din. opiniones. Prima est, quod testamentum non ualeat, & hanc se-uuti sunt Ioan . Aud res in addit ad specu I. in tit. e instrument edit .in . . Restat in addit . incipieri. te auditi it. bcin. c. infir rex tr.de testibus. Soc. in .l. siquis ita num .ij. E de rebus dubiisssit uidet ut suisse opinio glosina. qui icitanento in principio .ifeodem. Mouentur autem isti ea potis imum ratione: quia nemo in re propria testimonium serre potest. l. nullus. Edetustibusa.Omnibus.C.e dem. sed legatarius restimonium perhibens in te stameto nuncupativo, an re propria testimonium perhibet, cum ita demum sit legatum consequuturus, si testamentum ualuerit et argumen. l. nemo aede linamen i .ergo in hoc ic stamento testimonium perlitabere nullo modo potest. Huic rationi multipliciter nituntur doct. r sponderet: &primo Fab. hic dicebat, is eo hoc e la legatarii iesiimonium ualcm: quia alii adsunt testes, ex quorum numero, de habilitate legatarii inhabilitas suppletur. Inhabilitas enim unius, uel
etiam plurium testium tollitur, ac remouetur ex habilitate aliorum testium: arg. l. si quis ex argenta ijs. s. primo,de ibi Bald. de Angel. F. de edendo. Haec solutio licet prima fronte concludens uidea tur, mihi tamen non placet: quia si uera esset si
deretur, quod omnes testes legatarii esse G pocit: cum tunc ex habilitate unius non redderentur alii habiles, omnes enim inhabiles sunt, sidhoc est taliam': quia omnibus ad emciendum te stamentum adhibitis testibus legari potest. l. liquisita. ubi Socinus. T de rebus dubiis. ergo falsa est etiam solutio praedicta. Et ideo altera est solutio,
quod tunc nemo in causa propria testimonium sibi dicere potest, cum principaliter in sui fauorem testimonium perhibet, dc ita procedit da . omnibus: de d. l. nullus: sed ubi in consequentiani ex testimonio suo emolumentum sibi tesiis acciperet, iunc utique testimonium dicere prohibitus non videtur,cum multa principaliter fieri prohibeantur : quae tamen in consequentiam permittuntur I. prima. E. de aut horitate tutor. cum ibi nota. per
flos de docto. id enim quod principaliter agitur inspici debet, non quod secundario .l. si quis nee
causam . N ibi docto. Ede rebus cred. & si certum petat. N in proprijs terminis in testimonio uidetur textus in .c. Insuper extra de testibus . ubi monachus potest in causa sui Monasteri j testis e se, &tamen ex hoc ipse in consequentiam commodum percipit, Se praesertim: quia licet in casu nostro ualeat tesiamentum non tamen omnino sequitur ualere legatum in eo factum: cum nuda testatoris uoluntate possit adimi d. iij. Ede adimendis legat. sed hane solutionem reprobat hic Fab. ut hic per eum,no insisto: quia supra notand. hoc reprobaui. Tertio igitur potest solui, quod ex eo legatarius testis idoneus hoc casu censeatur: quia a d functo approbatus fuit, cum illum ad suum test mentum adhibuerit: quemadmodum enim approbatione par: in persona alias suspecta idonea re ditur. Bald. in .l .pareiates.C. ge testibus. glos. nia singularis in . . de licet. in versi. suppliciis. authen. de testibiis: ita etiam ex approbatione ipsius testatoris: cuius uoluntas in proposito domina censetura .non aliter. iii princ. ff. de leg. iij. l.cum quaestio. in fin.C.de legat. legatari j periona per se sorsan suspecta, idonea reddi debet: facit .l. utilitatem. fide cons . tui. ubi si testator sit aliquem suspectum esse, ἐά tamen illum si ijs suis tutorem dat, in approbas te cen setur: sic in proposito, ista approbatio testatoris est, ex qua subtinetur inhabilitas legatariorum. Et ex hoc tollitur illud de proxeneta , de Advocato: licet haec solutio satis applaudens lit, si tamen diligenter consideretur,ta ca memoria repocntur, quae supra alias dixi, bona non uidebitur . cum non sit approbatus ab ambabus partibus, ut exigitur. Altera est opinio, quod immode in testamento nunc apatiuo in publicum instrumcnrum non redacto legatarius testis elle possit. Et hanc opinionem sequuntur Fab. de Aret .hic: & hoc etiam uidetur esse ex intentione Barth. Bald. Imol. Castrens. Aret. de aliorum dum ibi glos reprobant, in . l. qui testamento in princ. H eod. Idem etiam videtur sequutus Com. qui in doct.communiter tenere ascrit in .l. dictantibus. C.eod. Et haec est communis,& recepta opinio ut ait Socin. in .d. l. si quis ita sub nume. v. : Mouentur isti ex duobus potissimum. Primo ex hoc textu, ct ex d l.qui testamento in prin. ubi generaliter dicitur legatarios testes in testamento esse polle. Quare cum in scriptis conditum testamentum a nuncupati uo non distingitant, ς neraliter debent intelligi: am. l. i. f. generalitersside leg. praest. l. de praelio. g. de public. Verum his.ll. respondctur, quod loquuntur in testamento in scriptis condito, ut de textu nostro constat .f. a. infra eod. Non enim mirum est si in testamento in seriptis legatarij testes esse pollunt: quia non adhibentur ibi testes ad probandum te stamentum solum, sed ad selennitatem quoque
actus, quod secus est in testamento nuncupati uol .haeredes palam. in princ. Te . quare postea cum tepore depositionis inueniantur acponere in propria causa, eorum testimonium non siiblii lit arg. .omnibus. Et si tu dixeris cum Bart. de reliquis communiter, si uerum esset,quὁd ex eo recipiantur legatarii testimonia in testamento in seriptis: quia ad solennitatem actus testes adhibentur, se- qucretur, quod haeres quoque in hoc in seriptis condito testamento testis esse pollet: quod tamen est talsum .f. proximo supra eod. Respondeo,quod ex eo probetur testis cile haeres, quia totum lcst menti negotium inter ipsum, &testatorem creditur , agi, ut ibi dicitur, sed secus est in legatario cum iuris successor non sit, ut hic. Secundo & vltimo, pro hac opinione ponderat
lite Fab.textum in. l.dietantibus.C.co ut per Eum: sed tu respondeas,quod textus ille loquitur, quando testes adhibentur ad efficiendam ultimam voluntatem : de sic ad eam confirmandam: non a