De Macrobio Ciceronis interprete philosopho, thesim proponebat ...

101쪽

ALEXANDRINIS ET AUGUSTINO COMPARATLS. 87

phiae nomine illam Scholam appellare p0test, quae Verum non ratione et Via assequi, Sed divino quodam intuitu contemplari profitetur, quamque se cretismum potius quam clectio mum appellaremuS, Si vocabulis istis uti concederetur. Erat neceSSerium, aut Stare mentem humanam, cum ad id deVenisset, aut retrocedere, et denuo, alia methodo alii argumentis, eadem agitare quae quondam graeci philosophi agitaverant. Sterilis igitur per se sui Schola illa, quae nullum alium utilitatis fructum tulit, misi quod

aeternae disputationis elementa discordi sub pace ser-VaVit, et quod, postquam altissima de Deo excogitaverat, Deum aut nil Omnino aut omnia esse effinxit. Et dum non Satis conscia periculorum quibus utrinque objecta erat, ista humanae cogitationis cacumina pererrabat, nimium ab hominum turba et societate secessit. Inter doctos tantum Versata, et ad mentes illa pertinens, quae caeteri cultu et intelligentia praestabant, placidum et rigidum nescio quid retinuit, quod lucet quidem aliquando sed nunquam calefacit. Nihil ab hac Schola proficiscitur quod ad docendas plebis mentes, ad erigendos animos, ad purgando et ren0Vando more pertineat.

Τota in veri bonique intuitu defixa his Superbiens

quae invenit, otiosis Saepius contenta Virtutibus, quibus homo Deus fieri assectat, altiorem et secretiorem occupat sedem unde profanum Vulgus despicit. Nullos autem fructus ex ista solitaria et inacessa arce de-

102쪽

mittere potuit, nullaque semina quibus ipsa propagaretur, et homines, Seu ad melius philosophandi spem, seu ad rectius vivendi cupidinem revocaret FabuIas quidem et numina turbae relinquebant Alexandrini sub quibus nomina tantum Symbolica Sque rerum forma8 inesse putabant; sed ab excelsa philosophiae specula

descendentes, et ad ara accedenteS, alienam mentem, alieno a Vulgo Sensu prae se ferebant, aliamque in

scholis, aliam in templis idem pr01fitebantur; et, dum altius longiusque a turba recedebant, nihil erat

quod ingens illud intervallum, philosophos inter et

plebem, jungeret, eo ip80 tempore quo re Dei amorem usque ad Sui contemptum aliam et novam Civitatem essecisse s praedicabat Augustinus 1 . 4d hanc autem nouam cruitatem pertinebant plerique eorum qui ingenio , Virtute et cultu praestantes, a latonicis scholis, et a sterili disputatione, ad Christiana templac0nstigerant, Seque Deo totos et plebi devoverant. Ρaucorum igitur ingeniorum disceptationibus re linquebantur placita illa Alexandrinorum, quae graeca in lingua agitabantur, quaeque recte et apte a Latinis agitari non poterant. Et hic quidem praedipua animadvertitur causa cur sterilis neceSSari per e, et

peritura suerit Schola illa, quae tota graeca exstitit. Cum Graecorum lingua numinibusque Oecumbere debuit doctrina, quae vetusta Graecorum templa sulcire huStra tentaverat, et, super collabenti impe-

s Aug. De Civit. Dei, lib. XIV, c. XXVIII.

103쪽

ALEXANDRINIS ET AUGUSTINO COMPARATUS. 89

rii ruinas, medios inter Barbaros et Christian0s, humanarum quasi ieiSSitudinum nescia, graecis disputationibus vacaverat. Graeca deficientes lingua,

graeca illa defecit philosophia; et testem hujus sati

Macrobium huc adducimus, qui Alexandrinorum doctrinam hoc maxime prodere Videtur, quod illam, imbecilli et barbara lingua, tradere adoritur. Nil pr0pe in illius phil0sophia reperitur, quod non invenire sit in Plotini, in Porphyrii, aut in Procli operibus. Sed, quodam ingenii Romani desectu, et linguae praesertim latinae barbarie omnia vitia, quibus Alexandrina Schola laborabat, majora essecit, dum illius disputandi et docendi vim enervabat. Quo enim methodi desectu, qua confusione, quibus contradictionibu8, quo turbae contemptu, qua disputandi Subtilitate laboraverit illa adeo ostendit, ut testem hunc recta Sare quaSi necesse fiat iis, qui lexandrinam

Scholam aut commendare aut de senilere adorirentur. Si enim Christianorum, praecipueque AuguStini, eclectismo, conseratur Macrobii doctrina, plane et clare apparebit utra parte luceat verse lux philosophiae, cui mente illuminare et sanare, animo flectere et erigere, hominum denique Societatem ungere et renovare datum suit.

104쪽

Quod si ad philosophiae historiam refert Macrobianae doctrinae sata apud Scholasticos sequi, demonstrandum superest Commentarium Somni Scipionis magnum in medio aevo l0cum obtinuisse, idque nos non sine auctoritatibus affirmavisse. Illa nempe opini0, quam apud recentes a magnique p0nderis scriptores invenimus, multis et praeclaris testimoniis comprobari pote8t, quorum multa protulit Ia

nus, qui Macr0bi opera 2 diligentissime edidit et

accuratiSSime annotavit.

Commentarium in omnium Scipionis, temporibus illis quibus primum prodierit, plurimi fuisse aestimatum, vel inde colligitur, quod hoc Solum Macrobii opus, idque multis exemplaribus, integrum

1 Vacheroi mist crit de a Phil. AleX., Ol. III, p. 118. PariS, 1851. Haureau De la Phil. Scol. Vol. I, p. 89. PariS, 1850 Cousin, Abdel. p. ined. Paris, 1836. Intr. p. XLIX. 2 Quaedi et Lipside 1848. Vid. Proleg. Vol. I, P. XLVII.

105쪽

MACROBIUS IN MEDIO AEVO MAGNI FACTUS. l

est servatum. Nullum quidem, inter tot exemplaria est quod ante nonum post Chr. D. Se Ulum X aratum esse videatur neque tamen pronuntiandum est

ab illo demum tempore saepius laoc opus esse lectum atque descriptum prioribus potius seculis scripta exemplaria crebriore usu videntur suisse contrita; nam vir consularis 1 non dubitavit in eo emendando elaborare, idque significare subscriptione quae legitur in codicibus compluribus Excerpta praeterea memorare est, eis tituli in manuscriptis de-

Signata : Fragmentum 2 Macrobii do dissorentia stellarum et de solis magnitudine Sphaera Macrobii Extractiones 3 d libro Macrobii in exposi

tione Somni Scipionis. nQuam autem probatus sit posterioribus seculis hic Commentarius, auctor est Maximus PlanudeS, qui eum integrum, cum Somnio Scipi0nis, in graecum vertit 4), quarto decimo post Christum Seculo Imo et rue-kerus, in Historia critica philosophiae 5 , Macrobium nominat inter Scriptore eo qui bia tanquam classicis usi sint medii aevi homines illum dicit u veteris phil0sophiae opiniones haud infeliciter expressisse, si ejuSque per Spicuitatem secisse, ut illis, qui paul0

1 Aurel. Memm Symm . . Iani, Proteg. P. XLVII, V. I. 2 Vid. Jani protegom. p. XXXVII. .

3 In Codice quodam ambergensi. 4 Fabricius in Bibl. lat., t. VI p. 18 ed. Ernesti , refert locopu reperiri in Biblioth reg. gali codice, 683. aliut Macr. ω NiSard p. 4 ait septem hujus operis codices indicari in catalogo Bibl. regiae Parisiensis. 5 T. II, p. 567.

106쪽

meliU Saperent, m3gnopere probaretur. Inter

exempla, ab illo allegata duo sunt quae ad hunc Commentarium pertinent alterum quod Elbodus episcopus iburgensis, de geometricis nonnulliS, in Macrobium commentatus est alterum, quod Saepe ad Macrobium provocat B 0norius Augustodunensis, in libris

de phil0sophia mundi i , quibus additur ejusdem liber

de solis assectibus. Ibidem Macrobium testem citasse dicitur Zacharias Chrysopolitanus 2). auca de hoe Opere sumpsit Joannes Sarresberiensis 3 in Poli eratico, lib. II, capp. 4 et 15, ubi, quae Macrobius, i. I,

cap. 3, di 8Seruit, de somniorum generibus et de geminis somnii portis, plerumque aliis redduntur Verbis. Macrobium vero auctor ille e commendat, quod est conspicuus in sententiis, in Verbi floridus, et tanta morum Venustate redundans, ut in institutione convivii, et disputatione, videatur Socraticam dulceu dinem propinare. η ost hunc denique medii sevi Scriptorem, memoranduS St Vincentius Bellovacensis, qui decimo tertio p0St Chri Stum Seculo, magnum opus compoSuit, ad omne disciplina8 pertinens, quod inscripsit C peculum majus , et in quo millia ex hoc Commentario excerpta inseruit. Quin imo, Sanctus homas Aquinas, cum latonicos nominat q),

1 In Bibl. lat. Fabricii. t. III, p. 180. et Τ. XIX, Bibl. patr. lugd. P. 859. 3 Qui m0rtuus esse dicitur ann. p. Chr. n. 1180. 4 T. I, p. 91, t. II, p. 102 t. III, p. 395; ed. ivds Paris, 1855.

107쪽

Alexaridrinos manifesto designat, quos absque dubio per Macrobium cognovit. Illud enim latentem ipsum audimus cum Scribit Ponebant Platonici pri-

iam DS, quod etiam dicebant esse patrem totius ni VerSitati rerum consequenter ponebant aliam si Substantiam sub eo quam vocabant mentem velu paternum intellectum), in qua erant ratione om- nium rerum, Sicut Macrobius recitat, libro quarto Super omnium Scipionis. Sed quam lectus, quantique aestimatus fuerit in medio aevo Macrobius, nuSquam clarius et manifestius deprehendimus, quam in etri Abselardi peribus, ubi praeclarus ille Scholasticus doctor latonem per latonicos, Plat0nico per Macrobium e cognovisse declarat. Qua de re igitur illum ipsum testem

huc adducere opportunum cenSuimu S, et, Si non omne8, qu08dam Saltem perum illius locos asserre,

quibus melius judicari p0ssit quomodo omni Scipionis Commentario usu fuerit, a quo solo latonis doctrinam hausisse videtur 2). De ristotele scribens , dixit 3 Si tiam scripta magistri ejus Plat0nis in hac arte novisse-

US, Utique et ea reciperemta S, nee sorsitan ca-

lumnia discipuli de desinitione magistri recta vide. retur. OVimus etiam ipsum Aristotelem et in aliis

108쪽

locis adversus eumdem magiStrum Suum, et prici iam totius philosophiae ducem, ex omite for-st assis invidiae aut ex avaritia nominis, ex manire sestatione scientiae in Surrexisse , quibusdam et Sophisticis argumentationibus ad VerSu US Sen- tentias inhiantem dimicasse, ut in eo quod de moture animo Macrobiu. meminit o Dixerat et idem

alias 1 Fidem philosophi praedicant, et im-

mortalitatem animae tradunt, suturamque pro me-

ritis animarum retributionem . de quibus plura loquitur Macrobi US.

Dixerat in introducti0ne ad the0l0giam 2 :

Quantum Semper phil0Sophia arcana sua nudisci publicare Verbis dedignata sit, et maxime de re anima, de iis, per sabulosa quaedam involucra loqui consueverit, ille non mediocris philoso- hus, et magni Ciceronis VOSitor , Macrobius, diligentissime docet Remotis enim generibus sigmentorum, Si V sabuloSorum, quae philoso- pho non decent, Supposuit illud quod hones- tissime assumunt 3). Et, dum tantam Macrobio, cujuS Verba hic refert, auctoritatem tribuit, aperit simul cur Macrobium teStem, UamVi notum et familiarem , non saepius Scholastici nominent. In hoc enim ipso loco Se purgat a crimine,

1 Αbael Theol. Christ. , p. 409 Vol. N. PariS, 1849. 2 Abael. Introd. ad heol. p. 47 Vol ΙΙ. Paris, 1849. 3 Vid. Supra, p. 34.

109쪽

IN MEDIO SUO MAGNI FACTUS. 93

quod illius testimonium adhibere non dubitaverit.

Sed et praeclarior est locus in quo Macrobianam doctrinam Secutus, dearinitate erra Vit, scilicet cum, in theologia sua, de Spiritu Sancto di8 putans, Scripsit 1 Revolvatur et ille maximus Philosoph0rum re Plato, USque SequaceS, qui teStimonia Sanctorum patrum, prae deteri gentilium philosophis fidei Christianae attendentes, totius Τrinitatis Summam, Q 0St prophetaS, patenter ediderunt, ubi videlicet

si mentem, quam Noym Ocant, X De natam at-

que ipsi coaeternam esse perhibent, id est silium, i quem sapientiam Dei dicimus, ex Deo Patre peter- aliter genitum; qui nec Spiritus Sancti personam ii praetermisiSSe identur 2 in cum animam mundi

i esse adstruxerunt, tertiam a Deo et NO perSonam.

Ac primum ea diligenter con Sideremti quae a la- tone, de hac anima dicta sunt, a quo caeteri philou sophi, qui de anima dixerunt, habuiSSe creduntur. anc itaque mundi Videlicet animam, quasi tertiam a Deo et Noy per8onam, diStinguens, prolixiori ac diligentiori descriptione pr0SequenS, eam, tam in se ipsa quam in essectis suis, integerrima designa- tione declarat . Nunc autem Hallatonis verba de anima mundi diligenter discutiamus, ut in eisu Spiritum Sanctum integerrime designatum esse

1 Petr Abael. heol. Christ. p. 378 t. II, Paris, 1859. 2 Non ita Augustinus. Vid. Supra 9, 57. t

110쪽

ag OScamUS B Et dum istam sententiam explicat Abselardus, manifeste ostendit se Platonem per Macrobium cognoVisse, Sive animam dieat 1)uqu0ddam medium esse, id est mixtum ex individua in se sub - stantia et dividua 2), per conjunctionem corpoream; ssive affirmet 3 bene a philosophis tam ipsi animae mundi, quam Superioribus firmamenti partibus sum- mam harmonicae modulationis 4 suavitatem n assignari. Sed et praecipue quantam Macrobio tribuat auctoritatei ostendit, quum ad ipsam devenit quaestionem, et illum asserens integrum locum de sabulis

in philosophia adhibendis, ait 5) Ex hac Macrobii

traditione clarum St, ea, quae a philosophis diu cuntur de anima mundi, per involucrum acci pienda esse . Quod si ad involucrum etiam ista desiectamus, quae de anima mundi a philos0phis dicta sunt, acile est rationabiliter cuncta accipi, nec a sacrae fidei tenore exorbitare Latius deinde et subtilius Suam explican Sententiam : Hanc autem, inquit 6), animae mundanae doctri nam praecipue diligentissimus philosophorum in si Xpositione Macrobiu S, 08teri reliquit. Cujus quidem verba si subtiliter inspiciamus, totam vere

6 Ibid. p. 390.