In opusculum inscriptum reverendissimi Joannis Joseph Languet, archiepiscopi Senonensis, judicium de operibus theologicis f.f. Bellelli et Berti, aequissima huius expostulatio. ..

111쪽

sA: A Re RiEPT se P Us. II. Eodem modo respondet objicienti condemnationem huiuI propositionis Baii, Liberum arbitrium sine gratiae Dei adjutorio , nonnisi ad peccandum valet; es hujus siuesnelii, Peccator non est liber, nisi ad malum, sine gratia liberatoris es ibid. cap. S. pag. ceto. imputat utrique, sensisse liberum arbitrium nequidem p se beatitudinem suam naturali instinctu appetere . Liberum arbitrium, inquit, sine gratia potest beatitudinem suam appetere naturali instinctu; potest actus plures in deliberatos agere, quos culpabiles Bajus, & Quesnellus impie dixerunt. Si ab eo exigeretur, ut ostenderet, ubi,

O quando haec docuit suesne itis, desceret fane. Aliud ibidem aequale deliramentum Luesne io tribuit, quasi negasset hominem sine gratia posse exercere bona opera , ct impleret praecepta quoad substantiam , di ex ossicio . styae quidem

calumniae eo tendunt, ut verum objectum censurarum oculis

lectorum subtrahatur. O ut iisdem censuris chimericor errores percelli suadeatur. E. I. LAURENT UL. Utique ego eodem sensu, quo proscriptae fuere propo-stiones Baii g . & 36. scripsi lib. I S. cap. s. seu tom. g. pag. EI. damnatas fuisse propositionem ejusdem Baii vicesimam septimam, Liberum arbitrium sine gratiae Dei adjutorio, nonnisi ad peccandum valet , & tricesimam octavam, Quesnelli, Peccator non es liber nih ad malum, sine gratia Liberatoris. Sed Antistes Senonum in eumdem impingit lapidem, aberratque eadem chorda: quoniam illam responsionis partem exscribit , quae a Noriso, a Macedo . & a Lentaeo tradita, & ex principiis Baii transgressionem legis& peccatum existimantis motum concupiscentiae , cui hommo non assentitur, fluens sponte sua, videtur illi a m conficta, idoneaque ad incendendum in me ignem , injiciendamque in me tragulam ; duas autem alias ipsius responsionis partes omittit. Expendat Lector verba mea, ut cit. pag. 2I. jacent, & diligentiam, aequitatemque praeclarissimi viri dijudicet. Libe-

112쪽

Libertim arbitriam chaec est mea non mutilata responso sese gratia potest suam beatitudinem appetere naturali Clinctu , quem non potuit amittere deprauesta natura : cuirroinde pose lassum non solum tenebrae es malitia manent . sed etiam imago Dei non omnino detrita, laea honestatis editamen rationis, O in bonum universale congenita, es antiqua propensio. Pote I actus plures indeliberatos peragere, quos culpabiles Bactis, O Luesne ut impie dixerunt. Potes exemcere usicia virtutum, O praecepta aliqua implere quoad substantiam , operationem secundum se laudabili, di bonma, etsi extrinsece, di ex fine operantis non bona undequaque . Pote toe restissimo De vitare peccatum cum fota gratia actuali j ne habitu fidei, S remisone peccatorum, qualem gratiam abstificatione seiunctam Bajus es siuesnellus apertissime oppugnarunt. Omni ergo Iure istorum assertiones anathemate confixae sunt; di quamquam aliquae sensum eatholicum habere queant, di videantur speciem veritatis praeferre . funt infensu ab auctoribur intento respeective falsae, scanda fae, cihaeretieae. Luae eum ita sint, miramur justissima harum

propositionum clamnatione nonnullos abuti ad criminationem Aut linianae doctrinae: quas nullam tentationem etiam minimam sine gratia superari non posse, non propugnent etiam Bellarminus, Franciscus Toletus, ct Uasque quem vide p. t. disp iso. cap. Iop. aut quas in condemnatione Ba, ct siue Delli proscripserit Ecclesa, quae olim definivit adversus haereticos Pelagianos. Ad hunc modum se habet responso nostra . Definitiones

autem Ecelesiae definientis contra Pelagianos, non Posse nos, fine gratia, terrenae labis, & mundani corporis vincere errores: pares nos ad resistendum , non liberum arbitrium, sed Dei solum facere auxilium: necesse esse, ut privatus gratia diaboli laqueis irretitus occumbat: divini esse muneris, cum pedes nostros a falsitate, & injustitia continemus: neminem habere de suo, nisi mendacium , & peccatum; has, inquam, definitiones eo loci, pag. to. Praemittimus ipsis verbis S. Innocentii I. epist. ad Patres concilii Carthaginensis, & Mileuitani, & s. ac χχ. can. secundae synodi Arauxi canae . Cernere puto cunctos, qui oculis omnino non carent, a me praeter innatum beatitudinis amorem, ac praeter actus in deliberatos in culpam nulla ratione imputandos ,

agno Diuiti pod by Cooste

113쪽

agnosei in libero humanae voluntatis arbitrio sne gratia actuali. & non sanctificante, ossicia, exercitamenta, & actus moralium virtutum, sive opera intrinsece, secundu et

se, & quoad substantiam suam laudabilia & honesta. ideoque non erumpentia a vitiosa cupiditate. Sensus autem iste censendus ne est ecclesiasticis censuris oppositus , exoticus, di peregrinus, sive non alienus a mente dogmati Zantium, actiones omnes humanas fluere vel ab amore mundi, & a noxia cupiditate, vel ab amore Dei, & a caritate in cordibus nostris per Spiritum Sanctum diffusa 3 Cernere ite in

Puto omnes , praeter actiones istas laudabiles & honestas secundum se . suaque substantia, a me propugnari actus virtutum rectissimo etiam fine,' se cum relatione in Deum perpetratos cum sola gratia actuali disjuncta a remissione peccatorum. Atque sensus iste debet ne existimari exoticus, aliunde advectus, neque cohaerens censurae latae in articulos dogmatigantium primam gratiam esse remissionem,

Peccatorum, atque omnia opera, quae facit peccator, vel

servus peccati, peccatum esse Nemo sane dicturus est hujusmodi sensus esse damnatis propositionibus amnes, ipsarumque propositionum censurae extraneos, & exoticos . Vis autem ostendam , unde sensus illos, quibus damnatorum articulorum pravitatem, erroremque declaro, deprompserim 3 Primus, quo inter caritatem & cupiditatem dixi medios esse naturalem beatitudinis amorem, & actus indeliberatos complures , traditur a Norisio, a Macedo, a Lentaeo, fluitque quantum ad actus in deliberatos attinet , a Baji propositionibus illis. in quibus enuntiat motus concupiscentiae in deliberatos esse peccata, ut bene sapienterque observarunt vasqueet & Suare lius . Atque id praecedentinum. I. demonstratum est .

Sensus alter, quo inter cupiditatem & caritatem, nub Ium actum honestum, substantia sua bonum, neque a concupiscentia mundi corruptum, sine ulla gratia dogmatistae constituunt , manat , fatentibus adversariis nostris , ex

Baii, & Quesnelli propositionibus, immo est error iisdem propositionibus expressus; ideoque dum ego assirmo dari sine gratia ossicia, & opera secundum se bona. Iesu bilia , honesta, non polluta, non exorta ex vitiosa cupiditate, directe proscriptum sensum objicio, di .eXecror, neque Disitigod by Coos

114쪽

que a vaticano fulmine meipsum protego interpretatione exoticis, & aliena. Dum autem praedicta opera secundum se bona, neque a cupiditate fluentia, dico non esse bona unde tuaque, &ex fine operantis, illa non dirigentis in Deum; sequor sententiam catholicorum Doctorum , docentium opera deliberata in Deum tamquam in finem ultimum referri oportere: de qua sententia pertractavi in mindiciis dissert. I cap. r. a pagi a 333. ue ad paginam 3 o. ac breviter superi ribus articulis s. & 6. Audet ne Senonensis Antistes hanc qiaoque sententiam a praedecessore suo De Gndrin, & a synodo suae met dioeceseos comprobatam, declaratamque SS Patrum, S. Thomae, & clarissimorum sacrae Theologiae Docto. rum afrtionibus, censoria nota expungere Audet ne Galliarum Praesul redarguere una cum Augustinensibus Theologis Centum Gallicanos Episcopos, qui in explicationibus celeberrimae constitutionis Unigenitus eidem sententiae adhaesere 3 L obligaifin s inquiunt laudati Centum Episcopi, Explications fur la Bulle Unigenitur, anno II Zo. art. q. de rapporter a Dieti limes ses actions , renormee dianae te premier precepte , fati partie si culte, que nous de m au Iou-vrain rare, ci de la gloire, que notis fommes obliger de luirente. La d rine que ensestne cette obligation a de tropgrandi s edementi dans I ec riture , di ta tradition , pour

Quod tertio loco diximus, Bajum & Que ellum solam

gratiam sanctificantem agnovisse , & coniequenter ab illis recedere Theologos, qui docent liberum arbitrium cum gratia actuali, & sine gratia Spiritus Sancti inhabitantis tasanctificantis actu animam, posse rectissimo fine vitare peccata, superare tentationes, & opera bona exercere, id vero unde didicimus Si loquamur de Bajo; hoc sequitur ex ejus propositio. ne 3 s. Omne quod agit peccator, vel servus peccati, peccatum es . In sensu itaque Baii nullus actus, qui non sit corruptus a vitiosa cupiditate, fieri potest ab homine peccatore, & nondum justificato, & consequenter sine gratia

sanctificante.

Ex propositione do. In omnibus fui; a tibus peccator fertiit dominanti cupiditati . Haec enim idem significat, ac Propositio praecedens. Ex

115쪽

rius, quae sit ter Spiritum caritatis inhabitantem , alterius etiae fit ex in piratione quidem Spiritus Sancti cor ad poenitentiam excitantis, sed nondum cor inhabitantis S in eo caritatem di undentis, qua divinae legis justificatio implentur , ut odiosi ma , O pertinaci ma reiicitur. Ex propositione 61. Denique S illa distin ectio despue Oivificationis, alterius, qua viviscatlir peccator, dum ei poenitentia , O vitae novae propositim, di inchoatio per Dei gratiam inspiratur ; alterius , qua vitiificatur , qui vere jucti meatur, es palmes vivus in vite Christo incitur, commentitiis judicatur, scripturis minime congruens . Sublata namque distinctione duplicis justitiae, & duplicis vivificationis, conis sequitur unam juxta Bajum esse vivificationem, & unam . iuuitiam, qua divinae legis iustificatio adimpletur, & qua vivificatur qui vere justificatur , & in vite Christo vivus palmes efficitur. Ex ipsa propositione 38. quae basis est ceterarum, Omiramor creaturae rationatis aut vitiosa ess cupiditas, qua mundus diligitur, quae a Ioanne prohibetur , aut laudabilis caritas, qua per ubi um Sanctum in corde dissufa Deus amatur. Caritatis enim nomine per Spiritum Sanctum in coris de diffusa communiter intelligitur illa caritas, quae justificationi conjungitur, praesertim apud Bajum, qui contendit omnia bona opera iustificare, & habere meritum vitae aeternae; ut constat ex ejus propositione d . Si autem loquamur de Quesnelio , dogmatietatum ab ipso, corrupta pravaque esse quaecumque fiunt sine gratia fanctificante, & a peccatore, in quo caritas & Dei amor

non regnat, colligitur ex propositione d . in qua ait ab amore mundi originem habere volitiones, & actiones omnes, quae non nascuntur ex amore Dei, qui omnia agit propter Deum, quemque DeuI remuneratur, scilicet, ex Caritate , , quam Deus coronat, ac remunerat, ut inquit Prop. St. & 56. quae alia caritas esse nequit, nisi justificans . Ex propositione , Amore Dei in corde peccatoris non amplius regnante, necesse est . ut carnalis regnet cupicitas , omnesque a tiones ejus corrumpat.

Ex propositione si . Fides justriat quando operatur; sed

non operatur nis fer caritatem. EX Dipi iam brum Cooste

116쪽

Exi propositi edi . Pr ma gratia, quam Deus conce ii pereator , est peceatorum remisso. Ex his, aliisque proposi.tionibus demonstrari, nullam a Quesnello gratiam, & ca. ritatem admitti praeter gratiam sanctificantem. & caritatem habitualem, deprehendi facile potest ex confutatione harum propositionum , elucubrata ab illustri Propugnatore Constitu tionis Unigenitus mox laudando. Non autem ego omnium primus assirmavi a Baio &Quesnello solam sacctificantem gratiam , sine qua opera omnia oriantur a cupiditate regnante, fuisse traditam. De Baio idem ante me assirmarunt Gabriel VasqueZ I. t. disp.

Franciscus Suared lib. I. de Iratia cap. q. num. S. Aloysius Turrianus in traeiatu conscripto adversus e rores ejusdem Bajl cap. s. o S.

Ludovicus Bail in opere inscripto, De beneficio Cruciae

Ioannes tantaeus in expositione articulorum ipsius Bajiad art. 38. pag. 168. Cullelmus Est ius in h. sint. distet E s. s. Ioannes Baptista Gonet disp. I. de flatu natarae purae

vincentius Contentanus lib. 8. Theologiae mentis O co dis disse. t. cap. L. Franciscus Macedo in scrinis pag. 2so. & in cortina pag- R I. Henricus S. R. E. Cardinalis Notis ius in Vindiciar Amfusinianis cap. d. s. s. re in Parallelo propositionum, damnatarum , prope finem tomi g. edit. Veron. Fridericus Nicolaus Gavardi tom. . Scholae Aegidianae q. s. de virtutibus art. I. De Paschasio Quesnello idem assirmavere in sua Inseructione Pasorali an. I Id. Episcopi E. Galliarum s. Ler Propositions condamnees.

117쪽

Iacobus Le Fontaine in opere anno retis. Romanis triapis procula, cui titulus: SS. D. N. Domini Clementis P. XLConsutilio Unigenitus Theologice propugnata . tom. R. ad proia post. . cap. 1- θ PQ 266. columna L. & rursus pag. sox. & in Appendice ciap. I. 1. 3 ct q. nec non in sinops

prop. M. Horum omnium testimonia producta a me fu runt in Vindiciis differt. I. cap. I. a pag. II. Usque ad pag. S . Haec tantum repetam , quae postremo doco citato scribit

prae laudatus Iacobus Le Fontaine: inuatissima igitur aeteris necti doctrina est, in omnibus volitionibus, actionibusque pecoeari . nisi profuant ex amore Dei pe fecto , iusificante . d

minante , ct habituali. Ad illos modo mea revertitur oratio, qui aiebant tradia me damnatarum propositionum exoticum extraneiamque

sensum , ut eludam Apostolicae Sed is censuras. Dixi, in Baii & Quesnelli sententia nullum dari medium inter cuispiditatem & caritatem, quoniam putarunt omnia , quae a caritate habituali , ct a gratia Saetificante non fiunt. oriri a cupiditate a Ioanne prohibita. Peto, est ne sensus iste a me confictus p Si eae meo prodiit cerebro; quomodo ipsum tradidere qui ante me floruerunt qui fieri potuit, ut longo antea temporis intervallo ingenioli mei praeviderent figmenta 3 Si fuerunt divini, ac praenoverunt; cur il Ia ad WPtarunt, cur dogmatistis imposuerunt quae nec somniarune quidem, cur eadem damnatas propositiones pensarunt trutina pPeto rursus, iste ne sensus est exoticus y Si exotieux est, ec-

cur de Bajo scripsit vasquesus solam ab eo adstrui gratiam sanctificantem, & Spiritus Samsti animam inhabitantis cur idem ait Suare sius p cur Turrianus p cur Theologi alii bene multi Quare eadem libra Centum Galliarum Episcopi promscriptas quesnelli propositiones pensitaverunt Z Quare, dum ipse hesnellus sibi imputari quereretur quod nullum bon

rum operum admitteret principium praeter caritatem habitualem , in vindicando Centum illorum Episcoporum , qui id affirmaverant, iudicio Iacobus Le Fontaine tantam immpendit operam Tradidi autem egomet prorsus idem, quod Praelaudati Centum Episcopi, sive affirmans a Novatoribus aestimari a cupiditate vitiatum quidquid non emanat a caritate babituali , vel a gratia fan IFeante,' sive docens actiones Dinnea deligeratast in Deum tamquam in ultimum finem

118쪽

se tendar esse; & quamquam fecundum se ossicia virtutum

honesta, hona, & laudabilia sint, neque oriantur a cupiaditate vitiosa, si tamen careant ea relatione, non esse bona undeqstaque, & spectata circumstantia ultimi finis. Si hoc a me traditum est, quod a Centum Episcopis Gallia. ruini; in istos insurgere debebat Archiepiscopus Senonensis.& istos redarguere, quod in sensum exoticum Proscripta dogmata detorsissent.

CAPUT VIII.

De Baii erroribus renotatis circa statum

I. Adem methodo F. Belieti , ct F. Berti Censuras eluis. 3 a dere conantur datas in Ba, doctrinam circa flatum, quem Theologi nominant naturae purae statum. In hac maior a peccaverat Bajus, quod gratiam sanctificantem, immortalitialem. , edi dest nationem ad ruisionem beatificam naturae renocediti ita debitas fustineret, ut illas dolet Deus Adam non impertiri nou potuisset. IIaess attributis bonitatis, justratiar, providentiae, in Deo sunt. In hoc derogabat Omnipotentiae divinae O Adamum quodammodo dispensabat a gratitudine, quam Deo debebat pro donis illis , quae a ben volentia pura Dei acceperat. In hoc peccasse visus es Bajas a Summis Pontifici ous, qui eius in hac materia propos

tiones damnaverunt, plaudente Ecelem . Ut ergo hanc damnationem a Baio averteret. huic err rem imputare tentavit, cujus Bajus innocens sidetur cuilibet ejus opera pervolventi. Ilii ergo mputat, quod gratia, O cetera dona contenderit ad Adamum pertinuusa quas naturae dotes, sicut ceterae proprietates naturae rationialis; non verom dotes, quae ordinem naturalem superarent, es essent sua natura supernaturales . Hoc autem omnino alienum erat a

119쪽

dentiae, O iussitIae Dei ereaturam rationalem nnocentem absque tuis dotibus creari, ct illam morti obnoxiam. Eodem dolo utuntur FF. Theologi , ut Baii doctrinae datamnationem eludant. Censuras PontificiaI ad errorem chimeri eum detorquent, ct spretis Censuris solemnibui sustinere temgunt creaturam rationalem a Deo creari nora pol sisse gratia fanctificante , aut saltem sine auxiliis ad eam obtinendam requisitis; morti quoque obnoxiam . di fine desinatione ad adoptionem, O visonem Dei caelesem P. I. L A U R E N T I U g.

Nullum ex libris Theologicae disciplinae a me conseria Ptis protulit, nec proferre potuit Languetius Archiepiscopus testimonium, quo status naturae, quam vocant, puram is a me absolute propugnatam impossibilitatem evinceret . Ita Appendice enim libri ra. ubi de illo statu pertracto , cap. X.& 2. propono 'partis utriusque argumenta. Tertio autem capite affirmo, nullo titulo in prima conditione debuisse Deisum impertiri rationali creaturae caritatem habitualem, P gratiam fanctificantem . ct supernaturalium virtutum habitur, o consequenter integritatem di originalem jusitiam haec omnia, complectentem primo homini debitam nequaquam fuisse, atqur Deum posse creaturam rationalem condere absio ciuibus o namentis . Luod manifesum puto ex damnatione articulorum Evii, es ex communi Doctorum Scholasicorum sensu: inter quos opinantur plures, quod habitualis gratia nec Adae fuerit a principio collata ; omnes tiero liberalissimum Dei benem cium illam esse fatentur. Haec verba mea tomo t. pag. 36 Dum ergo ait censor, sententia mea non potuisse a Deo primum hominem condi sine aratia fanctificante, id asserie bullato, splendidissimoque mendacio. Addit quidem . Aut fallem se auxiliis ad eam obtine dam requisitis verum, si Theologos accuratius consuluisset, non ignorasset propositiones Baii de integritate primi hominis enuntiatas, eatenus fuisse damnatas, quatenus comprehendunt gratiam habitualem absolute justificantem, ut inquiunt Gonet de flatu purae naturae art. I. fera. g. Estius iv t. sent. dis. Es. s. 6. Facultas Theologica Lovaniensis ibidem ab Estio laudata, aliique; quorum testimonia produxi dis

120쪽

Hiseri. t. eo. r. S. I. num. H. O seqq. An ergo creaturae rationali, cum primum condita fuit, conferri debuisset suis per naturalis gratia actualis , qua auxiliante posset D um conditorem tuum super omnia diligere, & pervenire ad il- Iamuheatitudinem, in quam naturali fertur in itinctu, adia- Pnora quaestio est; & pars assirmans nullatenus connexi Nem aliquam habet, fatentibus Theologis orthodoxis, (iis etiam, qui pugnant pro satus naturae purae ' bi itate, ut Ioannes Baptista Gonet cum damnatis Baii propositionibus. Immo sententia, quae assirmat indiguisse primum hominem actualis supernae gratiae adjutorio, ut sibi meritum Compararer, & ad beatitudinem , quam naturaliter a Ppetit . iapernaturali suffultus auxilio posset pertingere. est oppositae diametro articulis Baii , dogmatietantis Deum non esse finem supernaturalem rationalis creaturae, & hominem integrum potuisse ad illum pervenire propria virtute. O sine gra- sive viribus folius naturae; quemadmodum tradunt doinctissimi Societatis Iesu Theologi , VasqueZ I. a. disp. Is S

N p. d. num. go. duareE Prolvom no 6. de gratia cap. E. num. S Turrianus in tractatu contra errores Baji cap. r.

s r & Martiner de Ripalda disp. g. fest. I. nec non Ludovicus Bail de beneficio Crucis, pag. 33. qui ait non immerito Baium posse appellari Pelagium Paradisi terrefri . Si id

verum est; quis dixerit impingere in Baji articulos circa integritatem primi hominis Theologos illos Augustinenses, qui putantes beatitudinem, quae in visione Dei sita est, esse finem hominis naturalem quoad appetitum , supernaturalem luero quoad consecutionem , cui ait ven. Bellarminus de gratia primi Mminir e . et &, latente Ludovico Molina r. p. q. Ix: ari. ve disp. g. commvnjor es sententia Scholasticorum propugnant primum hominem, ut finem illum consequeretur, quem naturaliter appetebat, adjuvandum fuisse actuali gratia supernaturali, cum pervenire ad ipsum finem miniis

me posset propria virtute, sine grati , Ae Piribus filius nata

Illud etiam, quod eat mi viti litigator, & tamquam chim ricum, & n Baji mente alienum esse clamitat, quod con tenderit gratiam, & dona reliqua Pertinuisse ad Adamum , quas naturae dite, , Aut ceterae proprietateae naturae ratiota nato , non vero, u' aura quae o issem naturalem superavi