In opusculum inscriptum reverendissimi Joannis Joseph Languet, archiepiscopi Senonensis, judicium de operibus theologicis f.f. Bellelli et Berti, aequissima huius expostulatio. ..

141쪽

At viderit suismet oculis, scriptaque nostra lustraverit optimus Senonensium Archiepiscopus. In iis, quae vesticavit, humani aliquid passus est, eumque traxit in praeceps praeposterumque judicium praeconcepta de scriptis nostris fallax suspicio . Cetera, quae praetermittit objecta, si ejus indem sunt generis, eadem quoque ratione labefactantur. Quod nos simulationis in culpitet, parum commovet nosmetipsos, propterea quod solus Deus est cordium nostrorum in- spcctor . Ante Christi tribunal jam viderit, an tibi jure arrogaverit hanc nulli mortalium concessam auctoritatem .

Profecto si Novatorum discipuli jactant se doctrinam amplecti nostram; Praesuli ipsi Senonensum , & alteri, qui aiscuerunt in me stylum . id, quod illorum pace d ctum sit,

videtur esse imputandum . Enimvero carpentes in libris D stris, tamquam cohaerens damnatis propositionibus, atque

ab Apostolica Sede proscriptum, systema duarum delectationum, quod a nobis propugnari fatemur, hinc novis dogmatistis occasionem praebuerunt reponendi: en aperte in iiSaccusamur , quae palam Theologi Augustiniani propugnantis Pari modo de assertionibus alii; in controversia politis , ut monui in Praefatione, ratiocinantur. Oportebat itaque Principia vera, aut Probabilia ab erroneis falsisque consecutionibus segregare : atque a Jansentanis c si tales sunt revera , cum quibus Senonum Praesul peregit tam diuturnum certamen o petere, Num Augustinenses dogmatigent sub delectactione superiori humanum arbitrium necessitate succumbere Num doceant ea, quae non fiunt laudabili caritate , proficisci de corrumpi a cupiditate vitiosa 3 Num removeant dona supernaturalia a priori creaturae rationalis integritate Num constituentes actualem Salvatoris gratiam in ianctae

dilectionis inspiratione, dileg Iionis nomine intelligant solam caritatem proprie dictam, sive amorem Dei propter se , pNumquam haec, & his similia in scriptis nostris reperientur,

ted plura occurrent e diametro opposita. Numquam item

assirmavimus aut quinque propositiones non haberi in libro Jan senii, aut dotandi posse in sensu auctoris , aut subreptitias esse Bullas adversus Ba jum , aut subscribendum non e se celebri Formulario, aut judicium Romanorum Pontificum. de Factis dogmaticis errori esse obnoxium, aut a Constitutione Unigenitus esse appellandum. Libro enim I . The

log Disitired by

142쪽

log. discipl. haec omnia Ian senistarum asserta impugnavimus . Sane qui nobiscum in his sentiunt, a nullo morta lium reputari possunt Jansenti assectae: qui autem nobiscum minime sentiunt , perperam gloriantur se doctrinam nostram complecti. A Rcni EPISCOPUS,VI. His omnibus consideratis, O mature perpensis , Dei nomine prius invocato, es tocatis in consuum plurimis doliis is Uiris , S in facra Theologia peritissimis , praedictos in bros sic inscripto , Mens Augustini de flatu naturae ante peccatum, &c. Mens Augustini de modo reparationis, &c. Joannis Laurentii Berti de Theologicis disciplinis, &c. tam-qurim continentes propositiones falsaae, capti as , subdole con fictaF, male fonantes , perniciosas, Consitutionibur Aposolicis derogantes, ct iis injuriosas, jansentanis , S Luesnemanis fatientes , haeresim sapienter , pluries damnatas , erraneas , haeresi proximas, haereses in libro Jacenti contentas, ct in eo proscriptas in ipso sensu, quo damnatae sunt, innovanter judicamus , ct ut tales respective damnamur . Mandantes, Sc. Datum Senonis sub Agno nosero, Camerae nosrae sigillo . O Secretarii nos ri clarographo anno Domini Ipso. in die Annunciationi L. M. C. dicata, E S. Aprilis .

Sigvatum q- J. Ioseph Archiepiscopus Senonensis. De Mandato D.D. Archiepiscopi Senonensis

P. I. L A U R E N T I U s. Forte qui legerint meum hoc opusculum, opinabuntur me in ejus exitu indignatione, & perturbatione maxima commotum iri. Nil minus. Inquirendum non arbitror, quinam sint plurimi illi, do stissimique viri, quos in consilium vocavit; nec utrum collecta ex libris meis testimonia, vel ipsos meos libros lectione singuli exploraverint

143쪽

IZa accurata; tamets ex illius confessione cuncti noverint, aliis quando adversus Episcopum Antiliodorensem protulisse attestationem Canonicorum Cathedralis ejusdem Urbis, ac de falsitate convictum , semetipsum ludicra illa responsione purgasse, quod eadem attestatio fuerat Rectoris Collegii se suitarum , qui Canonici Antisiodorenses dici possunt , quoniam corum Collegium canonicali gaudet praebenda , I .

a Ne id a me aliquis opinetur esse eonfictum, legenda epistola Empiscopi Antisiodorensis scripta ad Archiepiscopum Senonensem anno i Scionum. LXII. pag. 31 o. ubi haec habentur: , , Uous publiates en ip 33. , , un long e crit scus te nom de Letire de plusurs Chanoines, Cures, , , ait tres Ecclesiastiques du Dioc e d auxerre, idi c. vous en falsiea I ε-M Iope, ct vo us i adopties comme ren fermant to ut ce que uous et iens, dispose a me dire uous me me. ,, uous Diocet hins, a jo uti ea-vous, ams, volent forme te projet de joindre leur tau scriptions a Ieur momoi,, re; ils m offroient de te signer, ct m assuro ient que te nombre dess, tau script eurs sero it grand . . . mais j at resusci, j ai de se adu mEM me les signatures offertes . ,, Qui auroit oso eo ni redire un fait GH bien circonstancio, di ne pas te ni r pour certa in qu au molns que I-M ques Ecclesiastiques de mon Diocd se avolent eu conno istance de i e- ., crit qu' il pariat lius leur nom3 Moi-meme, quoique je connutae, , alleg les dispositions de mon Clergo, psur et re surpris de cette dc - , , marche, qui an non coit une ela ce de ligue contre moi, te me fal-,, sols un scrupule de rovo quer en dou te ce que uous a vancier avet M tant de sc cur ite . Austi te ne pensai d' abord qu a con nolire cre,, pieux lari Davanti Ecclesiastiques, que uous m oppolica comme des An-,, tagonistes in vincibi es. Mais quei sui mon e tonne ment & ma joje , , Iorsque eo us les Chano ines, Curos di Ecclesiastiques de mon Dioc6M se, sans exception , exirent certi fio, qu' iis n avolent pris alicundi aD part ni directe ment, ni in directe ment a cet te letire, done iis a 'a- , , volent eu connoistance que depuis que uous I avi ea tendue publique M par i impression Il n v en eut pas un se ut qui ne la dosa uouat et , , j' at en corc par devers moi les signatures qui en domon trent lae , , caussere & la supposition . en rendis compte a mon Dioce se Pardi, une petite Letire Pastorale , que beaucoup de person nes indigudies di, de votre procede tro livorent trop douce ct trop modoroe Mais tors-M que au lieu d' avo uer une fauto doni je uous a vois conva inca , Ulas, de de me urer de cet te humble silence , vous uoulti tes usus justi fier, Ere,, saltant de cet te Leti re une Parabola, e est-a-dire, une fiction m nom , cente: torsque uous m apprites que te P. Duehetae Recteur du Col-M lege d' Auxerre o toti l Aut eur de cet te Letire, & que uous vo ulu M tes tui seire rempli r a tui seul le tit re de plutieurs Chano ines, Cu-,, r*s ct aut res Ecclusastiques, parce que les Iesuites du College re-

144쪽

I23 Quid autem, si tot viri in sacra Theologia peritissimi pariter fuerint unus, aut alter Medista Verum haec, ut duxi, non quaero.

Propolitiones , quae tamquam in libris nostris propugnatae, expressisque verbis contentae perstringuntur in hoc Languetii judicio, sunt istae: I. Deus non bult omnes homines falaos fieri. E risus pro solis praedestinatis mortuus es . g. Liberum arbitrium sub delectatione victrici necessitate constrane itur . . In hoc stiatu periit indifferentiae libertas , ad meritum,tiel demeritum requi ta .

s. Non diatur gratia su ciens distincta a gratia per se eri

s. Jusi sub robustiori concupiscentia non possunt Dei adimple

re mandiata .

. Nulla praeter caritatem Theologicam datur gratia . o. iuod ex ipsa caritate non oritur , fuit ac vitiatur a noxia cupiditate . s. Ab que eadem caritate liberum arbitritim non valet , nisad pece andum. Io. Actus timoris , fidei, spei, aliarumque Oirtutum ab ipsa earitate seiuncti inficiuntur vitissae cupiditatis veneno. II. Inde quoque omnia infidelium opera commaculantur. 12. Non alia ratione proscripsit Ecclesia articulum g8. Baii, O p/opositionem si esuetae ii, nisi quia negabant inter caritatem , atque cupiaitatem, medium esse naturalem amorem beatitudinis .ig. Ideo, flatus purae naturae es impos bilir , quoniam exa latio humanae naturae in consortium divinae , ejusque integritas non fuit in creatione primi hominis super

145쪽

natur. O , o indebitum beneficium , sed naturalis eois ditio, Has propositiones , & si quae sunt aliae his propinquae, inscriptis nostris adinveniri, & a nobis defendi, conatus est Senonensum Antistes in luperioribus articulis demonstrare, At ex hactenus dictis apertae sali itatis revincitur. Audiant ergo cuncti Galliarum, Italiae, ac totius Orbis Christiani Epit copi, & Theologi universi: praebeant aures Apollolici Senatus Purpurati Patres , & Ecclesiae Romanae Cardines, Tuque, Benedicte XIV. singulorum Christifidelium Pater, Magister, & Judex, ad Sanctitatis Tuae pedes provoluti si inlioli tui, quem olim de Theologicis controversiis di siserentem pro singulari tua humanitate minime ad spernabaris, per viscera Jesu Christi, cujus vices geris in terra, & propter Augustini in Ecclesiam Tuam merita, meumque, si id commemorare fas est, erga Te studium, devotionem , & obsequentis animi demissionem omnimodam , excipe paterna caritate hanc meam explicitam, ac fortassis postrema ni printestationem.

si Ego F. Ioannes Laurentius Berti Ord. FF. Eremita- rum S. P Augustini, invocato nomine Sanctissimae Tri-,, nitatis, ct consueta fidei professione praemissa , quam e- , , didi consecuturus Laurc am doctoratus, & saepenumero confirmavi , ac modo etiam Sacramento, & jurejurando consirmo, declaro, ac profiteor, me semper probasse, ac probare omnia S. Romanae Ecclesiae decreta , ac semper recepisse & recipere Romanorum Pontificum Constitutio- nes latas adversus asserta Michaelis Baji , Cornelii Ian-- senii , Paschalii Quesnellii, cunctorumque omnium, cuin

H veterum, tum recentiorum falsa dogmatigantium ,' animo-- que sincero & demisso me semper promisisse , ac promit- si tere Summo Pontifici BENEDiCTO XIV. hujusque Deceo si foribus , & Successoribus , cum in his , tum in ceteris si omnibus definitionibus Sanctae, Apostolicae & universalis Ecclesiae, reverentiam atque obedientiam ; & praedictasta tredecim propositiones , iisdem, aut aequivalentibus ver- bis enuntiatas, nec non assines illis, vel idem dogma e-

docentes, cum Reverendissmo Joanne Iosepho Languet Archiepiscopo Senonensi, damno, anathemati Zo, & Prosi scri-

146쪽

si seribo, Tamquam propositiones falsas , capticas , subdole

consssas, sonantes , Constitutionibus Apostolicis dero- eantes , ct ib injuriosas, Iansentanis O Luesnellianis fa-H ventes, haeresim sapientes, pluries damnatus, haeresi pro-,, ximas , haereses in libro Jansenti contentias, ct in eo pro-,, scriptas , in ipso sensu , in quo damnatae sunt, innoυan-

tes. verum nego easdem propositiones contineri in Ope- ribus confratris mei Fulgentii Bellelli , quorum titulus,

Mens Augustini, ac praesertim in libris de Theologicis dra fciplieis a me conscriptis, vel a me in iisdem libris de- fendi, aut dolo, seu fraude fuisse ambiguis verbis inser-

tas, live etiam pectore , & intimo corde , cujus omni- potentem Deum testem voco, fuisse aliquando probatas; numquam vero percepisse me fateor, ut nec modo perci- Pio, quomodo praenarratae , eisque similes propositioneso habeant connexionem & assinitatem cum principiis Au-,, gustinianae Scholae a me receptis ac traditis, Praemon- iirantibus Theologis aliis catholicis, & orthodoxis: ouae M tamen principia una cum omnibus aliis thesibus, ad n

tationibus, doctrinisque meis, judicio Romanae, & Apo-- stolicae Ecclesiae , Summorumque Pontificum, sponte ul-,, troque submitto , probaturus si probent, damnaturus sin damnent. Sic me Deus adjuvet, & sancta Dei Evan-,, ge lia . Dabam FIorentiae in Aedibus S. Spiritus, ante San-- ctissimi Crucifixi imaginem , anno I s6. die vigesima se-,, cunda Iunii. F. Joannes Laurentius ordinis FE Eremitarum S. P. Augustini.

148쪽

CAPUT I.

Ex doctrina ipsis Adversarii demonstratur Augusiniani stastematis indemnum ,

es reAitudo. Non solum senonensium Archiepiscopus Languet

falso nobis errores , quos niamquam adoptavim mus , imputavit ; sed etiam e rebus ab eo gestis plura nobis suppetunt munimenta , quibus omnes ejus machinationes subvertuntur, & corruunt. Principio ipse , Episcopus tunc Suessonensis, anno Tyro. interfuit concilio Cleri Gallicani; ac fuit unus Centum Episcoporum , qui Explicationibus errorum Constitutione Unigenitus proscriptorum , editis , ut fertur, Romano non ignaro Pontifice , absque ulla haesitatione subscripserunt, In hisce Explicationibus pag. 63. declaratur, in D fructione Pastorali xuii. Episcoporum, qui anno II Id. Pariis sis congregati praedictam Constitutionem receperant, Ecclesiae doctrinam fmplici ' naturali expositione contineri. Ipsa vero Patralis infructio docet, damnatas Quesnellii propositiones in trudere rursus doctrinam haereticam, rea Tridentino concilio damnatam, idest, actus omnes, qui justificationem praecedunt, esse inquinamenta re peccata; ideoque a noxia cupiditate corrumpi quidquid non derivata caritate habituali, in cordibus justorum regnante . H Les,. propolitions condam nees ( illic habetur referment uno

149쪽

ratis verba producta a me fuerunt Vol. I. Vindic. pag. 3 S. Accepere itaque cum XLII. Galliarum Episcopi, tum alii. qui illorum Inseruetionem Pasoralem comprobarunt, damnatos Quesnellii articulos, quasi plano, obvio, simplici, ac naturali sensu enuntiantes omnia opera, quae justificationem, Praecedunt, neque in operante supponunt justificationem, di caritatem habitualem ac dominantem , esse peccata , &intrinsece veneno cupiditatis corrupta.

Quo ergo iure Senonensis Archiepiscopus, qui cum aliis Episcopis Galliarum confirmavit prae laudata in Instructionem, ait me saepenumero utentem eadem explicatione XLII.

Praesulum ad sensus exoticos Censuram proscriptarum Prompositionum detorquere, & lectoribus fucum facere e Sed progrediamur ad Centum Episcoporum Explicationes . In his Explicationibus art- . pag. J6. haec leguntur, M Le ter me de chari id pe ut et re pris en de ux sens diffe- renis: I. Rour tout amour de Dieu, actuet, ou habit uel; naissant, ou dominant; amour qui justi fie, amour qui neta sussit pas pour justi fier: amour propre avx justes, ou te I, ,, qu il petit se trouver dans les Pecheurs: en Un mot pour tout amour du vray bien,pour toute bonne volontis. La charite est pri se en ces sens en divers endro iis des ecri- tes des Sainis Peres , & de quel ques Theologiens . Le ter me de charite est pris ordina trement par S. Thomas,, me e dans une signification plus restrainte , pour lata troisieme vertu Theologate , pour I' amour habitus de

150쪽

- la lay & l esperance peuvent estre separa es de la chari-- te prise dans la seconde signification , & peuvent agirsi sans este; & quoy qu alors elles ne nous rendent ni ju-,, stes . ni dignes du ciet , elles ne de meu rent pas pouris cela sans quesque fruit , elles ont des actes qui leur lant propres, di qui dispotant a la charite. si Ce tant donc autant d erreuis contre Ia my, & ju-- stement condam nees par la Bulle , de dire que te pe- eheur perde la charite habii uelle , perde en meme temps,, ta my; qu il n y ait plus sentiment de cra in t , ni a-- ctes cresperance, ni bonnes Ceuvres, ni culte, ni Priere. ni religion pour te pec heur, qui a perdu la charite; que,, lor mu' it a perdu cet te vertu , la cupidi te qui regne ,, dans son coeur , corrompe toutes ses actions, qu' il n' est plus que tenebres, erreur & peche, & qu il se trouue dans un' impulsiance generale de faire aucun bien, qui lait agreabie a Dieu.- C' est encore un erreur deja condat nee par Ia Sa inteta Si ege cin Bulla S. Pii V. quae citatur in margine) d a. vancer qu' il n y a pol ni d' a uires principes de nos a-- ctionis , que la charito habituelle, re la cupidite habi-

- mours, I amour de Dieu , & l amour de la creature . qui tant les principes des mouvemens de la volonte; mala iis en tendent par l' amour de Dieu non se ut ement lata, si charite habit uelle, & l amour dominant, mais tout amoueta actuet de Dieu, toti te bonne volonte, tout amour de urar

,, dent par l' amour de la creature non seu lement Ia cupi-,, di id habituelle, mais tout amour des creatures, Mible , si ou dominant ; & il n' ont jam ais pretendu que tous tes mouvemens de la volonte, qui ne partent pas de la cha-

rite habit uelle, lassent prodotos par la cupidite, & qu

,, iis lassent par consequent des peche E. Iis ense ignent expresse ment au contraire qu' it y a de honnes ceuvres,,, & de bons mouvemens en ceux qui tant encore laus le