In opusculum inscriptum reverendissimi Joannis Joseph Languet, archiepiscopi Senonensis, judicium de operibus theologicis f.f. Bellelli et Berti, aequissima huius expostulatio. ..

121쪽

rea'si essent sua natura supernaturales et imperite admota di

in nostratibus redarguitur. Nam in centura sacrae facultatis Theologicae Complutensis, & Salmaticensis, ad quam a praesertim in damnatione articulorum Baji attendit Apostolica Sedes, declaratur articulum 2D proscribendum iurasse . quatenus in illo negatur dona primo homins in sui eo vitroone collata debere dici supernaturalia , adeo ut, supernatura Iis non fuerit humanae naturae sublimatio & exaltatio in ,

consortium divinae naturae, Nec primus homo fuerit sub Amatus , di in Dei suum,adoptatus per dona naturae sive addita . Ven. etiam Bellar minus lib. s. de jusscat, cap. gh, di r . . docet, Baii articulos suin damnatog, quoniam isajebat in flatu naturae relegrae necessarium nos fuisse ad meritum, ut homo per iusificarionis gratiam, Spiritum inhabitantem adoptaretur in suum Dei , O in flatum quemdam supernaturalem eveheretur. Similia habent alii Theologi, quos laudavi in Vindictis dissere. a. cap. X. s. D, E I. Nqque enim magni Bellarmini commemotatione secta, necessarium

est ceteros recensere Theologos; maxime cum Pauli . superius commemoraverim, Vasque sum is Suaretam, Turrianum,ta Ripaldam , nempe , quatuor alios lamstissimae , doctissimaeque Societatis Iesu Theologos, affirmastes. Bajum in ea perstitisse sententia, quod ante lapsum Angelusii&ihomo potuissent perficere omnia opera meritor id , i S. Perseverare in accepta iustitia per solas vires natura si aνbitri ibes sine gratia . Peto nunc, i Qui iustitiam originalem chaberet absque gratia Spiritu; Sandii inhabitantis , & per vires adihitrii sine gratia actuali perseveraret, nonne foret iustus, ac

mereretur per naturalem,sinon per supernaturalem virtutem

nonne solius naturae praeditus foret proprietatibus, & donis supernaturalibus exspoliatus Si ergo Bajus ingeruit poetuisse hominem integrum perficere opera meritoria , ac Per severare per sola, Aberi arbitrii, vires. ejusque integritatem

atque exaltationem in . consortium divinae naturae, nona supernaturalem , non comprehendentem dona Spiritu ,Samesi inhabitantis, sed naturalem dicendam esse assirmavit , ut Ven. Bellar minus, Sua rega Valataea, Turrianus , Ripalda, aliique plurimi a radiderunt; necessaria , obvia, apertissim que illatione consequitur, juxta Ba,im justitiam , sanctitatem , ac potestatem Pericverandi ac merendi fuisse naturae

122쪽

dotes, non fustematuralia Dei conditoris beneficia. Quare

hoc asserentes non spernunt solemnes censuras; sed verissimum sensum, quo damnatae sunt Baji propolitiones, asse. quuntur, ac tradunt: & qui jactant, eumdem sensum a nobis Baio imputari, numquam venerabilis Bellarmini. a. liorumque Theologorum scripta hac in parte legerunt, Iolemnibusque censuris ad insectandam Augustinensium . ho. rumque Institutoris sententiam supina ignorantia, ct inis credibili temeritate abutuntur . Enimvero Augustinenses Theologi, dum propugnant hominem conditum ad imagis nem Dei non potuisse creari, absque gratia . spectata ipsius Dei providentia , ad quam pertinet largiri creaturae rationali media supernaturalia , sine quibus pertingere nequit ad finem illum supremum, ad quem naturali fertur instinctu . neque sub iusto Deo affici poenis, quibus modo subjicitur, nullo praecedente peccato, non recedunt a doctrina beatissimi Patris; prout evidenter demonstravi citata dissert. 5. ac fatetur Garnerius Paullo post laudandus.

II. Noe est . quod damnavit Ecclesia , ut patet legenti

propositioneae a S. Pio Luinto damnatas, Humanae naturae iublimatio, & exaltatio in consoristium divinae naturae indebita fuit integritati primae conditionis ; & proinde naturalis dicenda est, & non supernaturalis . iis

Integritas primae creationis non fuit indebita, &c. si Deus non potuisset ab initio creare hominem , qualis

nunc nascitur . tD,

Immortalitas primi hominis non erat gratiae beneficium, sed naturalis conditio. iomnes omnino justorum afflictiones sunt ultiones peccarorum ipsorum et unde & Iob, & martyres, quae passi sunt, Propter peccata sua passi sunt. Bajum exscripserat sumne ire docendo 63: Gratiam Adaismi fuisse sequelam creationis, &c. Numquam Deus asiligit innocentes, &c.

123쪽

F. J. L A u R E N T I U s . Propositio Baii et r. Humanae naturae sublimatio, o exaratatio in confortium divinae naturae , destita fuit integritat primae conritionis, di proinde naturalis dicenda est , O non supernaturali , proscripta fuit, quoniam Bajus credidit primum hominem non fuisse adoptatum in Dei filium, nequet ad statum quemdam supernaturalem evectum per justifica. sionis gratiam , es Spiritum inhabitantem , inquit Ven. BeIIarminus. Revera gratia, per quam adoptamur in Dei filios, & e Scimur divinae naturae consortes, est gratia sanctificans, & donum Spiritus Sancti inhabitantis. Quis gratiae non sanctificanti eximiam hanc dotem adscripserit, ut Per illam humana natura exaltetur, & sublimetur in consortium divinae ui ergo assirmant primum hominem iri prima sui conditione , praeter naturales proprietates, acet pisse a Deo gratiam sanctificantem, per quam in Dei filium adscitus fuit, & hanc fuisse illi indebitam, atque supernaturalem, non autem Daturalem dicendam esse, ab errore is,

illius articuli vigesimiprimi quam longissime distant, totoquet

caelo recedunt.

Altera propositio, idest, 26. Integritas primae conditi nis non fuit indebita humanae naturae exaltatio , sed natum ratis ejus conditio, jure confixa proscriptaque fuit , quoniam eadem propositione enuntiatur , ut inquit saepe laudatus Bellarminus lib. I. de gratia primi hominis cap. s. recti tudinem illam , in qua creatus est Adam, fuisse illi natura-iem , nimirum quod fuerit, veluti quaedam sanitas debita naturae , aptaque nasci ex issa natura bene constituta , i est, Nou corrupta: sive, ut loquitur Ioannes Marti ne E de Ripalda disp. g. IDCI. I. non alia ratione Bajus dona Primae integritatis voluit esse gratiam appellanda . nisi quia ipsa creatio ess gratiosa oe adjutorium non est debitum ante voluntatem creandi, sed pos illum; quemadmodum es gratia homini olvere, sentire, ct intelligere . Et quidem Bajus in libro de primi hominis justitia pag. 3 s. nititur ostendere in

tegritatem primi hominis fuisse naturalem, quoniam ad n turam illam pertinebat adhaerere Deo, sicut ad naturam oculorum pertinet Di I, & ad naturam aurium pertinet suis . diiussi s . ,

124쪽

ditus; nune autem illius integritatis privationem esse vitium naturae, sicut vitium ocularum dicitur caecitas , & vitium clarium dicitur funditas. Pagina insuper SS. ait poenas, quas modo patimur Pro peccato primae transgressionis, non consistere in ablatione doni supernaturalis, sed n privatione bono-Tum naturalium: & profert exemplum serpentis, qui supra Pectus suum graditur, ac terrae, quae surculos degeneres rarit, fructusque producit acerbos. Immo ait eos ineptire, qui sentiunt primum hominem fuisse exaltatum dono aliquo supernaturali, ut Deum coleret fide, spe, & caritate , quemadmodum absurde sentiret, quisquis arbitraretur etiam erpentem supernaturali dono indiguisse , ut graderetur erectus , & terram pariter dono supernaturali indiguisse, ut fructus produceret sine laboris molestia. Nis quis forte, inquit , tam absurde sentiat, ut putei statim initio errationis rerum, non tantum hominem dono quodam supernaturali , ct gratuito, supra naturae suae conditionem fuisse exaltatum (a ,

ut fide. spe , ct caritate Deum fustematuraliter coleret sed etiam serpentem, ni sublime erectus pedibus insissens graderetur ( ut ait S. Basilius in homilia de Paraseiso tom. r. 3 ct Terram , ut se Iaboeir molesta fua fecunditate fruges hismano victui necessarias ultro proauceret . Vide praecitatanta dise. h. cap. r. s. Cum ergo Bajus dogmati Laverit, ita apertinuisse ad naturam integram adhaerere Deo , ct illum colere, ut ad naturam oculorum pertinet vi us, & ad naturam auri uin auditus, si nulla oculis auribusque inlit aegritudo; fuisse autem dixerit naturalem Primi hominis proprietatem, fide, spe, ct caritate Deum colere, absque dono aliquo supernaturali, quemadmodum adite maledictionem serpens naturali virtute gradiebatur electus, ac terra naturali item virtute sine spinis, tribulisque germinabat herbam vim rentem , ct fruges proferebat victui necessarias humano et recte sapienterque docuit Eminentissimus Bellarminus, putasese Bajum rectitudinem Adae fuisse ei naturalem, ut natum o ratis .(a Constat hinc fuisse depromtum articulum et s. Absurda est eorum sententia , qui detcunt, hominem ab initio dono quodam superstataerali ,-gr tuito, supra conditionem naturae fuisse exaltatam, ut Fide , Spe, en cari tate Deum supernaturaliter coleret.

125쪽

ralis est sanitas debita naturae, O apta nasci ex Ufa nais

tura bene consituta ; recte sapienterque docuit Ripalda, non alia ratione Bajum inter gratiarum dona computasse integritatem illam, ac rectitudinem, nisi ratione illa, qua gratia dicitur ipsa creatio, & gratiae beneficium est, non redditum praecedentibus meritis, vivere, sentire, atque intelligere. Quomodo ergo negantibus status naturae purae im-

.possibilitatem objicitur propositio illa Baji 16 quando ipsi negant esse possibile quod Bajus terrestris Paradis Pelagius

nullum supernaturale donum in prima integritate cognoscens, propugnabat de facto, & creaturam rationalem supernaturalibus donis exaltatam , in puris naturalibus constitutam fuisse asserebat quando juxta Bajum naturalis erat integritas primi hominis , ut oculorum naturalis est visus, ut aurium naturalis est auditus, ut serpentis, antem quam deciperet Adam, naturale erat gradi erectis pedibus. ut terrae erat naturale fruges producere absque molestia

laboris 3 Quomodo insuper Augustinenses Theologi haec re-ronentes objicientibus tibi articulos Baji . huic errores ab ejus mente alienos imponunt quomodo illi chimericum sensum assigunt quomodo ipsi ad eludendas solemnes Ecclesiae censuras fucum faciunt, verbisque Iudunt 3 quomodo impingunt in damnatos articulos 3 quomodo id potuit tam confidenter asserere Archiepiscopus Propositionem si Deus non potuisset ab initio creare hominem , qualis nonc nascitur, dixi supra cum Estio , & Gonet, fuisse damnatam, quatenus comprehendit gratiam I anctificantem . Cardintilis Norisius in Vindiciis cap. g. s E.,

docet putasse Bajum iubjectionem concupiscentiae non fuisse ex dono Creatoriae , sed ex exigentia naturali humane substantiae , tamquam huius proprietatem : quod utique constat ex nuper dictis. Addit alias responsiones, quas vide eodem 2. vel tom. I. Uindiciarum mearum pag. IT . Certissimum est autem illam Baji propositioniam non esse in omni sui amplitudine condemnatam: nam nussc homo nascitur cum originali peccato, cum quo potuisse Acramum creari a Deo, aures cunctorum fidelium horrent audire. Neque cum illa Perduelli concupiscentia, cum qua modo Lascimur , Potuit creari a Deo primus homo, sententia saltem complurium Theologorum, quos recensui cit. dissert. 2. cap. I. s. T.

Enim Disitiam by Coos e

126쪽

Enimvero eamdem concupiscentiam esse malam, decem . invictissimis argumentis ostendit lib. s. de amissone gratiise cap. I . venerabilis Bellarminus . Malam vero dixit Eminentissimus Scriptor, non indifferentem, & ad instar ensis, quo uti bene ac male possimus; quis enim bene utitur vitiosa qualitate, quae ex peccato eis, & ad peccatum in elinat quis indifferentem dixerit legem membrorum repugnantem legi, quae in mente est Sed haec alibi. Sussi ei tenim modo adnotasse, articulum Baji quinquagesimum tertium fuisse proscriptum , quoniam revera Deus potuisset creare primum hominem sine gratia sanctificante , neque haec fuit primae conditionis , & naturae integrae passio , aut proprietas, ex ipsa natura bene constituta promanans. Eadem de immortalitate , ac de integritate , in qua conditus fuit primus homo , tradidit Baius , assirmans immortalitatem illam fuisse naturalem conditionem , non beneficium gratiae . Etenim immortalitas in illa integritate

comprehenditur; & mors, & aliae, quibus nunc subjicimur, calamitates, nihil sunt juxta Bajum, nis naturalium

priυatio bonorum, ut caecitas , surditas , & aegritudines reliquae; cum visus, auditus, sanitas, immortalitas nihil sint aliud, quam primarum proportio qualitatum. Ita enim Bajus

libro de primi hominis justitia cap. 6. pag. 38. & in sua Apologia pag. σχ. Perperam ergo S. P. Augustini discipulis objicitur propositio Baji et s. Immortalitas primi hominis non erat gratiae beneficium , sed naturalis conditio . Illi eniri,

assirmant non potuisse hominem innocentem creari obnoxium morti; non quod immortalitas esset ejusdem primi hominis naturalis conditio, atque ex principiis naturae integrae sne gratiae beneficio promanaret ; sed quia Conditor aptans materiae, quae natura sua dissolubilis est,& corpori ex contrariis elementis comparato conjungens immortalem atque incorruptibilem animam, eidem corpori, licet

animali, licet conditione naturae suae corruptibili, impertiri debebat incorruptionem & immortalitatem, ne ipsa animma ideo producta, ut corporis natura sua corruptibilis sit forma , eodem corpore macie soluto, a sua divelleretur materia; atque in statu violento, & repugnante ei substantiali hominis parti, quam Philosophi formam vocitant, sola ,& absque subjccto , vel absque comparte sua Permaneret.

127쪽

Iusum enis erat, ut imago Des nullo fuscata es obsoleta

peccato, tali insereretur corpori, quambis de terrena materia

creato, atque formato, ut ei de ligno vitae subministrata tinuendi flabilitas permaneret; ac viveret interim per animam inventem, quam nullia ab usi nec sar separaret; atque inde propter obedientiis in custoditam ad viviscantem spiritum perveniret: ita ut non ei subtraheretur haec vita minor, ubi di mori, O non mori posset, Icta illa ampliur adderetur, ubi viveret fine tisitur ligni beneficio, morique non posset .. Hae et verba non sunt F Berti sucum facientis, ut solamnes eluis dat censuras; sed sunt Augustini lib. 6. operis impersi conistra Iulianum num. Is Ad legenda est nostra de immunita-tate a morte dissertatio in Uindiciis Augustiniani systematiatomo I. pagi gi , Propolatio Baii 6 s. perperam ad status purae natura possibilitatem adstruendam profertur. Ea ita sonat: OmneRomnino justorum afflictiones sunt ultiones peccatorum ipsorum unde oe Job, ct moruerer, quae pin funt, propter peccat

Da pas sint. Haec de justis hujus status, in quo Iob, a

martyres extiterunt , evidentissime pm nunciatur . In hoet autem statu, providentia illius Dei, qui etiam de malis potest bona facere. remanet mors inflicta peccato primi paren eis,, quam. Deus praedestinatione sua praeordinat ad gloriam. martyrum . & ad electorum salutem, atque liberationem a terreno carcere, di a corpore mortis hujus: remanet lacertosa concupiscentia ad agonem, ut in infirmitatibus nostrix magis elucescat gratia Christi, quae tribuit nobis pugnandi vincendique virtutem ; ac remanent mortalis vitae iumcommoda & afflictiones. quibus justorum exercetur patientia, augetur meritum , & momentaneum hoc, dc leve tribulationis, aeternum gloriae pondus operatur. Ex his quomodo infertur, posse condi rationalem creaturam morti addictam, lacessitam concupiscentiae pugna, atque sine culpa miserrimam 3 Ex quo Deus misericors converterit ita electorum suorum emolumentum damna illata humano generii Propter praevaricationem Adae, quomodo infertur potuisset Deum justum haec ipsa darrina in serre creaturae rationali ad imaginem suam conditae, nulla praeeunte praevaricatione parentis 3 Plura de hac 6q. Baji, & de po. propositione Quesnelli dicta a me sunt dissert. n. vindie. cap. X..

128쪽

f. s. pag. & sev quae sertassis perlegere non erit ingenuo lectori injucundum Restat itaque adversariis nostris unicum duntaxat , inis

firmumque praesidium in pro potitione I . Quesnelli, Gratia Adami non producebat nis merita humana, & in propositione Is . Gratia Adami es sequela creationiI , ct erat adebita naturae fanae, di integaeae. Sed praecit. differt A. s. q. pag. Iso. ct in demonstratum est, ideo istas Ques-ncili propolitiones fuisse proscriptas , quoniam gratiam coblatam Adamo, gratiam vocant improprio O Pesagiam sensu,

non gratiam naturae ordinem excedentem: quoniam, ut natura gratis condita es, ita quidquid eam I equitur , licet fluat a principio naturae, QuTsnellus, gratiam appellari non Prohibet: quoniam idem Quesnellus, Gratia Adami erat s Uucla creationis , idest niaturalis , non superaddita naturae ac

iusterans naturae ordinem: quoniam ajet bat, tam natura

fuisse in Adamo credere Deo, & diligere Deum, quam nam turale es, quod oculi lumen recipiunt a quoniam asserebat in homine primo nullam fuisse gratiam nisi naturalem , a conditisne naturae inseparabilem , naturae proportionatam, ac meritorum tantaxat naturalem emestricem e quoniam, nolebat fuisse auxilium supersturale adjutorium illud ,. sine quo Adam pFrseverare non poterat ,. ut ait Augustinus de corrept. di gratia capretet Su t ne hae Augustinensium Fratrum chi- merae 3 Sunt ne artificia, fraudesque ad censuras evitandas confictae 3 Minime gentium. Sunt enim verba infrustionis Pactoralb Episcoporum Galliae pag. a. sunt verba Iacobi Fontanae in Constitutione Unigenitus propugnata tomo I.

pag. I i. oe si . lanr verba aliorum , qui de sensu proposi-sionum Quesnelli pertractaverunt, & de quibus plura in praecitato s. q.

III. Ecclesiae sisum est , illum contra ingratitud nem peccare, qui alnoscere renuit immortalitatem, gratiam sanctiscantem, desinat ionem ad beatitudinem aeternam fuisse in Adamo munera Dei gratuita, quae naturae humanae pro suo in creaturar dominio denegare potuisset. Ideo illae propos.

pumei labe ingratitudinis infectae, O quae Omnipotentiae dis

129쪽

vinae metas ponunt damnatae fuerunt. Unde Catholici Do- Aores concluserunt ; Naturae purae , ut Munt , possibilita

F. I. LAURENTIUS. Numquam Ecclesia damnavit sententiam illorum Theologorum , qui ita propugnant status naturae purae impo sibilitatem, ut fateantur integritatem primi hominis, & dona gratiarum Angelis, & Adamo collata , immunitatem a morte, atque subjectionem concupiscentiae , non derivasse ex principiis naturae, sed ex beneficentissima Conditoris liberalitate; neque ad naturalem ordinem, sed ad supernaturalem credunt eadem dona spectasse: tametsi arbitrantur justum fuisse, ut Imagini Dei nullo obfuscatae peccato subministraretur in corpore de terrena materia formato vivendi stabilitas & animae naturali instinctu tendenti in illam beatitudinem , ad quam solius naturae viribus pervenire non poterat, conferenda forent media necessaria ad ipsam beatitudinem consequendam, ne Imago Dei innocens , & sine culpa, defraudata desiderio suo puniretur. Si haec sententia fuisset damnata ab Ecclesia ; proculdubio damnata fuisset in propositionibus Baji: sed iisdem propositionibus ediametro oppositam esse, demonstratum est nuper. Et quidem doctissimus Thom ista Gonet , quamvis impossibilitati

status purae naturae acerrime adversetur , assirmat tamen

in Bulla Pii V. non fuisse proscriptam et ac idem asserit , quantum ad concupiscentiam, Gulielmus Estius . Ubi vero id Gonet, & Estius doceant, indicavi superius; consulantque, si lubet. loca adversarii . Franciscus item Macedorom. E. collationum in E. sent. collat. 8. diff. I. sect. I., quamquam praedictae Augustinianae sententiae non adhaeret, docet nihilominus falso illi notam inuri ductam a Bulla Pii V. & Gregorii XIII. ut proscripta existimetur in Michaele Bajo: iisdemque productis rationibus, quae a nostratibus afferuntur, Itaque , ait, in enso pede licebit huic opinioni deinc I in Theologico pulvere currere , nec turpari. Sententiam superius expositam propugnantes nequamquam laborant ingrati erga Creatorem suum animi vitio . neque illius aut omnipotentiae, aut sapientiae, aut provi-.

130쪽

dentiae fines praefigunt; neque demum emtenuant gratiam,

neque justitiam evertunt. Docent enim Deum universorum conditorem praeter res corporeas, ac spirituales, creasse

hominem ex utraque substantia, corporea, & spirituali compositum: huic in generasse imaginem ipsius; in eo facultates, quae in terrenis animantibus, & in coelastibus spiritibus distribuerat, mirabili nexu conjunxisse; d disse operam, ut in illo utriusque naturae proprietates , simulque dona spiritualia elucescerent: quod est summi opificii. & omni- Potentiae Creatoris praeclarissimum argumentum . Quisquis id recogitat, quomodo Creatoris sui poterit oblivisci Absit vero, ut omnipotentiae supremi Artificis censeatur metas pracscribere, qui & noscit, & profitetur potuisse Deum Optimum Maximum non condere creaturam illam rationalem , quam condidit: ei immortalem animum non inserere , quem inseruit: imaginem sui non imprimere, quam

impressit; atque non inspirare Auctoris sui cognitionem ,

quam inspiravit.

Posteaquam vero talem creaturam ad imaginem suario Deus creare decreverat; justum ne erat, ut illa ex his, quae facta sunt. ad invisibilia animum non erigeret, Crigendo ad perfectiorem cognitionem non adspiraret, adspirando videndi Conditorem suum desiderio non arderet, armdendo illum super omnia non diligeret diligendo assequi nequaquam possit 3 Quoniam ergo ad tantam felicitatem solius naturae viribus pervenire non valebat inditum creaturae rationali desiderium, adjuvandum erat auxilio divinae gratiae, quod dici nequit naturalis conditio, cum supra

naturae ordinem ipsam creaturam eveheret, eamque capacem redderet consequendi beatitudinem illam, quae tam amabilis est, ut creaturae gerentis imaginem Dei attrahat naturalem inclinationem ; tam sublimis ut nullo solius creaturae conatu possit attingi. Praevaricante autem Adam , mors corporis, & gratiae pii vatio factae sunt poena peccati . &. ideo apparet in creatione hominis virtus omnipotentiae , in ejus integritate amplitudo gratiarum , in praevaricatione aequitas justitiae, in Christi demum redemptio. ne potentior gratia, & futurae vitae perennitas. Atque ha ec est nostratium doctrina et in qua vides, opinor, Dei potestatem, vides creaturae rationalis admirabilem conditionem , Disitiam by Coosl