In opusculum inscriptum reverendissimi Joannis Joseph Languet, archiepiscopi Senonensis, judicium de operibus theologicis f.f. Bellelli et Berti, aequissima huius expostulatio. ..

81쪽

ismatis, qui a gratia caritatis non procedunt, necessiario P ... mala cupiditate oriantur; ac quidquid a motibo caritatis non procedit , non aliud habeat motidum , quam stra Oam cupiditatem. Caritatem autem non accipiunt, quatenus tantum inis

voluere potest omnem amorem re sti, & boni, & omnem, honam voluntatem, sed veram caritatem Theologicam , quae ab amore perfectissimo non differt, nisi gradu., P. I. LAURENTIUS. Constitui a me gratiam in caritatis Theologicae, seu amoris Dei super omnia, motu, atque inspiratione, & absque hujusmodi gratia liberum arbitrium juxta sententiam, rostram in omnibus actibus suis peccare, nemo potest asserere, nisi qui lividis oculis perlegerit editas a nobis theoloricas lucubrationes. Actualem Christi gratiam esse mentis iAustrationem , ct inspirationem caritatis, revera a me traditur rom. g. pag. I o. sive libro I . cap. I. Caritatis autem

Theologicae nomen, idest, illius caritatis, qua Deus amore henevolo, & super omnia diligitur, & quae constituit peculiarem virtutem, in scriptis meis, ubi de gratia universaliter agitur , non occurrit , additque illud de penu suo

criminator. Utor ego cit. cap. I. verbis S. P. Augustini Iib. E. de peccat. meritis cap II. & I . atque de gratia Christi cap. 6. s. Io. II. 21. & 26. nemo autem jure me poterit reprehendere, dum Ioquor ore Augustini. Declaravi mentem meam in Vindi c. tom. 2. differt. q. cap. I.

pag. I . ubi ita scripsi et Neque enim nos in illa unitier sali praevenientiae auxilii descriptione dilectionis, ct caritatis nomine intelligimus inspirationem amoris benevoli, sed bonam voluntatem, quae actus omnes saluta es praecedit; id, quod

nobis nemo aure negabit, nemo in nobis iure reprehendet e tum quia mentem hanc nostram rotundis verbis explicatiimus , ut asiersus con Dictatorem ostendimur capite E. primae dii sertat. tum etiam quia hac quoque in re Augustini sensum oeverba fecuti fumus . cujus hae funt loquendi formulae : Quid est dilectio. vel caritas, nisi amor boni 3 quid est boni cupiditas, niti caritas 3 quid est aliud caritas, quam voluntas

82쪽

O libero arb. cap. II. num. 33. in psalmum g 6.

Neque verbis abutimur, dum in gratiae definitione adhibemus caritatis vocabulum. Nam, ut mittam Antoninum Reginaldum de ment. concit. Trid. p. I. cap. 32. Augustinum

in cunctis libris, ac tractatibus suis appellare gratiam in , hoc statu necessariam Spiritum caritatis , inspirationem caritatiI , in finem caritatis , dilectitonem , in pirationem dilecti inis , amoris divini gratiam, amoris Dei in spirationem, concupiscentiam bonam , cupiditatem boni , bonam Doluntatem , fuavitatem , delacitationem , condelectationem , iucunditatem , voluptatem, tradit Stephanus De champs lib. g.

feniana disp. g. cap. 16. num. ac Dionysius Petavius lib. Io. Theolog. Dogmat. cap. Eo. demonstrat apud Augustinum caritatis vocabula plerumque censeri motus omnes , oensetius piae voluntatis , qui justificationem antecedunt, qui sunt ea poseriores. Quod vir doctissimus ostendit productis i plius Augustini testimoniis ex lib. de gratia Christi cap. 2. de corre p. & gratia cap. s. lib. I. loperis impers. contra Julianum cap. 8h. & de nat. & gratia cap. yo. Vide autem, quos in meum advocem patrocinium: duos advoco Societatis Iesu Theologos praeclarissimos , Stephaniam

De champs , & Petavium. Adde, si lubet, Gallicanos Praesules in instructi ne Pastorali anno III . art. d. Pas. 36. quorum verba recitavi in VindiciiI diis. I. cap. I. s. d. num. g. pag. 38. Ut autem evidentius adversariorum nostrorum detegamus alucinationem, & frangamus pertinaciam (omnes qui P-Pe , aut fere omnes accusationes suas traditae a nobis definitioni gratiae innituntur quid nos in eadem gratiae definitione intelleximus nomine .caritatis , non uno in loco cubitalibus litteris significavimus. Demonstratum id est di serr. I, Vindic. cap. a. s. s. pag. m. ct seq. ac modo susficit unum proferre ex libro EI. Theolog. di Q. cap Io. sive tomo q. pag. 8'. ubi haec leguntur: Contendit (Schola Augustiniana humanam volantatem in quolibet exercitio virtutis duci vario amoris affectu, Ilae boni cupiditate, quae non deest in fide informi, augesore D. Thoma E. E. q. s. art. E. ad a. fea non requirit ad cuiusniet virtutis actum explicitam illam amorem , qui tendit in Deum ut summum bonum,

83쪽

le consituitque virtutem peculiarem , ceterisque praeliantioreni quae speciali quadam ratione dicitur CARiTA, . Qui haec legit, qua fronte potuit asserere, a me hanc specialem carntatem existimari necessariam ad quodlibet opus bonum etiam moraliter qui autem non legit; quo jure potest asserere . se libros a me conscriptos maturo examine ponderasse

Non indueat in animum suum lector, me in eo tantum loco, quem nuper produxi, quadratis verbis declarare, caritatis nomine in nostris de gratia , & de virtutibus disesertationibus, intelligi cupiditatem boni, non caritatem Theologicam, quae peculiaris virtus est. & speciali titulo carntas nuncupatur, adeo ut una a nobis solitaria . declaratio Iunceos censorum oculos subterfugerit; non, inquam, id lector in animum inducat suum. Enimvero lassicere cupiditatem boni, absque actu caritatis , ad fidem, trado lib. EI. cap. q. to m. q. pag. ZO8. Suffcere ad timorem , trado eodem capite pag. 2Io. & libro Zg. cap. 12. pag. 322. nec non de Poenit. lib. I .l cap. I. tom. I. pag. g. Suffcere ad spem . trado lib. 23 cap. II. to m. d. pag. qqS. & lib. ZI. cap. q. pag. Eos atque lib. go. cap. S. tomo I. st , Ss . De his rursus proximo articulo. Quum itaque in libris, ubi de virtutibus pertracto, declaraverim expresse, dilucide, evidentissime, necessariam non esse sententia nostra ad cujuslibet virtutis actum caritatem Theologicam; imploro hominum omnium mortalium, omniumque superum fidem, potuit sine mendacio, potuit sine calumnia, potuit sine maxima iniquitate ab homine christiano, a viro Theologo, ab Episcopali

charactere insignito assirmari omnino contrarium, nimirum, nullum a me agnosci actum alicujus virtutis absque caritate Theologica y Sed repetam, quod dictum est alibi, optimus Archiepiscopus collecta ab aliquo conviciatore, e suis locis divulsa , & mutilata testimonia perlegit, haec ponderavit tantummodo, ex his bona fide judicium suum pronuntiavit. Alioqui nemo illum poterit a mendacio, iniquitate purgare. Ipsi inimici nostri sint judices.

84쪽

. II. F. Berti consentit cum F. Bellecti; ait en m (or Pta.ctice loquendo assirmo numquam hominem lapsum agere , convertendo se ad illam intimam legem, absque cupiditate.& philautia , ideoque quodlibet opus bonum fieri ex speciali gratia. Et si et Potest liberum arbitrium exercere ossicia virtutum, & praecepta aliqua implere quoad substantiam, operatione secundum se laudabili, & honesta, etsi extrinsece, & ex fine operantis non bona undequaque . P. I. LAURENTIUS. Quid haec ad demonstrandum, non posse in mea sententia exerceri ossicia virtutum se caritate Theologica , ct proprie dieFay Assirmavi quodlibet opus bonum fieri ex gratia r non assirmavi quodlibet opus . bonum fieri non posse absque caritate Theologica . Oppositum a me doceri, constat ex numero proXime antecedenti. Requiri utique vel actualem , vel virtualem caritatem , per quam opus deliberatum referatur in Deum, ut sit bonum unde quaque, nem PQ, tam

quoad incium, quam quoad finem , omnium Augustinensium sententia est; nec ulla posse perstringi censura declararunt in suis Censuris doctissimi Galliarum Antistites, Archiepiscopus Burgensis de Leny de Vantadour anno I 6sq.die 5. Februarii; Ioannes Baptista de Contes, & Alexander de Hode ncq Vicarii Generales Archiepiscopi Parisiensis anno T638. die EI. Augusti; Ludovicus Henricus de Gon-drin eodem anno 1638. die Septembris; Nicolaus Comes de Beauva is Vida me Episcopus Bellovacensis eodem anno, die 11. Novembris; Gilius Episcopus Ebroicensis anno I 6s s. die I s. Ianuarii , & Centum Galliarum Episcopi in sua

Bullae Unigenitus explicatione anno I*Eo. Vide in Vind.differt. I. cap. I. s. s. num. 8. Hi omnes temeritatis illos redarguunt, qui erroneam audent appellare prae laudatam sententiam . Quorum si nullam habendam esse rationem censet Archiepiscopus Senonensis ; revereatur saltem praeclarum, honestissimumque nomen praedecessoris sui, Domi-

85쪽

ni de Condrin, neque ei memoria excidat, censuram huisitis sapientissimi Archiepiscopi fuisse in synodo Provinciali

anno 166o. ab omnibus illius provinciae Episcopis adoptatam , & confirmatam. Quantum ergo spectat ad opera deliberata in Deum actuali aut virtuali caritarer reserenda . praeter munimenta alia quam plura, ab omni nos animadvertione protegit sacer Episcoporum Galliarum conventus is ipsaque nobilissima Cathedra Senonensis. Requiri itaque ad opus bonum ne oriantur a noxiae cupiditate , caritatem Theologicam nussibi a me scriptum est e sed hoc a me propugnari fateor , actus quodlinetia fide, iaspei, timoris, cetera ruinqUe virtutum, quamvis spectato ossicio, substantia sua & intrinsece sine caritate boni sint , carere tamen rccto ordine finis , si ab iis , qui Deum noverunt, in ipsum, tamquam . in . ultimum finem ,. non ref

III. Luod autem, ut diximus, nomine caritatis licet ta-choatae tantum intelligant caritatem The ogicam , patet ex illorum dictis . F. Berti ix caritatem, quam opstoae t cupiditati, definit illam, qua. Deus in se propter. se diligitur 'gratis , O amore benevolo.F. I. L A ue R E N. T Vms Imo s attente paginam ipsam I6. quam citat crimina-,tor , tranquillo animo , menteque pacata. ynspexisset ; Pr .culdubio agnovisset , ibidem, non tantum supernaturales ais, ctus timoris , spe ,. aliarumque virtutum, fine caritate Theologica, commendari, sed etiam amorem naturalem Dei apis . pellari in se bonum, non a cupiditate corruptum Licetc prima illius paginae tinea haec habenturo licet aliquando non habeat rectitudinem finia, s Deus non diligatur proptest

te, gratis, es amore benevolo. Quamobrem hunc henevolum, amorem Augustiniana schola requirit, ut opera deliberata refc rantur saltem virtualiter in Deum, . ac ita sint bona L. Unde quaque, tum ossicio, tum fine ; non autem eum demi

86쪽

. amorem, ex stimat nece garitam, u non sint mala intrins ce, & secundum tabstantiam, neque corrumpantur a vitio si ciapiditare. iam vero , quoniam adversarius repetit, & etiam cit ira hujus anticuli sinem regerit desin itionem illam gratiae. de qua supra numero et . dc jactat se demonstrasse a ineritaris vocabulo ubique significari solam caritatem Theologia cami, sive amorem Dei Iropter se : rursus omnium legenis ilium , ,& mihi quoque adversantium, imploro fidem aequitatem a Nonne lucidissimis clarissi naisque Merbis ostendinos dum generaliter ide gratia , aut de bonis operibus . vel virtutum actibus institu imus orationem , caritatis nomine intelligere bonam voluntatem, cupiditatem , boni , & . in spa- rationem amoris, sive sit amor justitiae, sive beatitudinis, .sive boni alterius neque vid struere Mecessitatem caritatis proprie Mustae, ne mus a cupiditate vitietur , .& corrum-

atur Quid est tergo falsae accusationis sertinacia , si haec

non est quid est luit ius ineptire . di ludum ludere , si in lire ludumque ludere non est , Assirmare sententia no-sra .admittendam esse caritatem Theologiciam callem inchoatam in iis, qui ne quidem prima fidei lumina acceperunti, eamdemque sententiam risui exponere; quando nos diximus,& iterum diximus, & tertio dicimus, in definitione gratiae, quae fidem praevenit, accipi nomen caritatis pro bo-ina rivoluntate . nec requiri ad actum dubstantia ,sua bonum, Explicitum altam amo em c repexantur is ad confusionem callumniantium, verba mea o qui tendit in Deum, ut fummum .honum, constituitque virtutem peculiarem , ceterisque praesta

.riorem , quae speciali quadam eatione dicitur CAurias

IV. Haec ergo'utriusque opinio es , quod absque carit te Theologica , s auem inchoata, omnia aut Helis , aut inm delis opera , quamvis ex incio bona , reccata sint, .etiamsi in Ais actionibus a lumine'naturali diriganturi; suntque semper philiautiae , seu cupiditatiI veneno i infecta, es ab ea proc sint . Ouae doctrina is Summis Pontificibus . Pio C. O Clemente XL proscripta jacet sequentium propcstionum damnatione et Liberum arbitrium sine gratiae Dei adjutorio non nisi

87쪽

ad peccandum valet tiri omnia opera infidelium sunt peceata.& philosophorum virtutes sunt vitia Ai. Peccator non est liber. nisi ad malum, sine gratia liberatoris lat. Voluntas quam graistia non praevenit , nihil habet luminis , nisi ad aberranis dum, ardoris, nisi ad se praecipitandum, virium, nisi ad se vulnerandum: capax est omnis mali, & incapax ad omne bonum is . Sine gratia non possumus aliquid amare, nisi ad

nostram condemnationem 'si. Omnis cognitio Dei, etiar

natura is, in philotan his Paganis non potest venire nisi a Deo: sine gratia non producit, nisi superbiam, vanitatem,& oppositionem ad Deum, loco adorationis, gratitudinis, &

amoris.

Ex his, quae diximus, sequitur necesario , O manifese, eos, qui inter cupiae talem ominantem , et caritatem jusim

cantem nihil medium agnoscunt, praeter cupiditatem inchoatam , O caritatem inchoatam, si De inchoationem caritati , errores ab Ecclesia proscriptor tenere, censuramque contra illorum defensores latam certo incurrere ; Fquidem damnatione

illarum propositionum sudicatum est, voluntatem posse ialiquando uora peccare , etiam careat illa gratia, es in Ora

ratio caritatis . F. I. L A u R E NTI Tr S.

Nul Iam esse adversarii illationem, quae affirmat, omnia opera infidelium in nostra sententia esse infecta veneno cupiditatis , & ab eadem cupiditate proficisci ,. quoniam nil honi fiat fine caritate Theologica fauem inchoata, ideoque nos impingere in damnatas a Summis Pontificibus S. Pio V.& Clem. XI. propositiones: nullam , inquam , esse hanc it lationem, ex eo apParet, quod talso innitatur principio; neque a nobis in definitione gratiae actualis, qua Praemovente fideles, & infideles bona plura operantur , caritatis nomine intelligatur earitas Theologica . Quamquam & Pius V.& Clemens XI. Baii, & Quesne Ili articulos proscripserunt , quoniam in his affirmatur primam gratiam esse inhabitam iis Spiritus Sancti, & principium bonarum actionum esse caritatem habitualem . Atque id in primo Vindicturum vo

88쪽

lumine, ubi de omnibus Baji , & Quesnelli propositionibus.

quae nobis objiciuntur, prolixe disserui, puto fuisse evidenistissime comprobatum. Ne singula repetantur, sententiam, nostram in prospectu ponunt quae scriptimus libro o. cap q. tom. q. pag. LII. Multa opera deliberata sunt absque caritate habituali, di sine iratia Spiritus Sancti inhabitantis ;multa etiam spectato officio, o secundum operis sub tantiam

recta sunt, neque a noxia cupiditate proficiscuntur, eis virtutis laudem, ex alio capite minime promereantur , ut explicatum es praecedenti votremine pag. 3so. O I S. ex quo nempe redito ordine fini desituta. i. . Amphibologiam exsufflemus omnem. Absque caritate Theologica multa fiunt opera deliberata recte , intrinsece , re secundum substantiam suam bona, nec vitiantur pravae cupiditatis fermento; sed quatenus destituta sunt recto ordine finis, nec caritate referuntur in Deum, sunt bona ossicio, non se sunt bona, non bene fasia. Nec repugnat omnia infidelium opera eatenus appellare peccata, illorumque

virtutes vitia , quatenus carent rectitudine finis , eodemque pacto censere virtutes morales fidelium in Deum non ordinatas; dummodo illorum operum commendentur ossicia, nec profecta dicantur, &. labefactata a noxia cupiditate , .

Notissima quippe sunt verba S. P. Augustini lib. contra Iulianum cap. I. num. 2I Noveris non ossiciis , sed finibus a vitiis discernendaI esse virtutes: ossicium est autem quod faciendum est: sis vero propter quod faciendum m. Cum itaque facit homo aliquid , ubi peccare non videtur, se non propter hoc facit, propter quod facere debet, peccare conbincitur . Luae tu non attendens, fines ab officiis separast, ct

virtutes veras ossicia sne finibus appellandas esse dixi i: &

num. Jo. Si Genitus , inquiI , nudum operuerit , numquid, quia D n est ex fide, peccatum est y Prorsus , in quantum nones ex Me , peccatum es e non quia per se ipsum factum,

quod en nudum operire, peccatum est; sed de tali opere non

in Domino gloriari, solus impiut negat esse peceatum. Eamdem sententiam tradi a Prospero in carmine de ingratis , & in epist. ad Rufinum; a Leone Magno serm. E. de jejunio Pentecostes; a Iuliano Pomerio lib. p. de vita contemplativa cap. I.; a S. Remigio, & ab Ecclesia Lugdunensi in libro de tribus epistolis cap. ra. & ab aliis compluribus;

ut Disitired by Cooste

89쪽

ut' post No....um demonsttavi diff. g. Vine cap. I. s. g. ' quae itaque distinctione praemissa operum bonorum, &

enor alium virtutum, cujusmodi sunt, operire nudum . honorare parentes, conjugem Proximumque diligere. in qua uis tum ossicia bona sunt, & in quantum non referuntur rio Deum: consistit optime, esse bona intrinsece , & non la-hefieri a cupiditate perversa, in se, i pectato opere . cc actu oderiendi nudum, honorandi parentes, diligendi proximum; re tamen dici peccata extrinsece, respectu finis, id est. defectu ordinationis in Deum . Hanc enim sententiam Augu- , sl inia nam & catholicam esse declaravit Summus Pontifex Paulus III. Brevi dato Perusiae anno ISJ . quod in arch vo Vaticano asservatum, superiori anno inventum Elt, alisnue ad notitiam pervenit aliquorum Purpuratorum Patrum, eruditorumque Viro tum Romae id egentium . 1σ) Attamen

ta Praelaudatum Breve Pauli III. ad Augustinum Mai nardi institati iEF. Eremitarum S. P. Augustini .professorem est hujusmodi

DIIecte Fili, Mutem, is, Apostolicam Benedictionem .e ali guum feI. restoris dationis Clementi O. Uri. Praedecesseri nos ro signiscatum fuisset. quod tu quasdam erroneas, minusque catholicas conclusiones in Civitate a- sensi in tuis praedicariorumibus, is aliis privatis colloquio , , dis utationi-hus pro veris proposueras, idem Praedecessor Venerabili Fratra Nostro tune Eliscopo aflensi , per quasdam in forma Brevis litteraI commisit, ut fataeeret te d/ctas conclusiones . sive articulis revocare, vel eorruere, deI amposterum te praealcare non permitteret, prout is dictis liteteris plenius aeontinertir Cum autem tu ad purgandam malam contra te propterea ortam famamiad Romanam Curiam personaliter sat asseris 3 te contuleris, nobisque humiliter supplicare feceris , ut hujusmodi conclusiones , qua/ eatholicas , , non erroveas praerendebaI, per aliquem peritum examinari facere vellemus , hoe ut si tales quales tu praetendebaI reperirentur, dictam malam famam contra te , ut praefert r , ortam purgare valeres.. , nos conclastones ipsardilecto Flio Thomae Radia Sacri Nostri Palatii Magistro examinandas desiis rimul , d ctusque Thomas Magister asserens bufusmodi conclusiones diffisse, eaae Prout p-r te declaratae fuerunt, catholicas, , non erroneas esse retulerat, L propterea re nobis tamiliter supplicare feceris , ut tibi adversus mole- jas, quae ex his tibi inferri possent , succurrere de benignitate apos .eadio naremur e Nos nolenteI re praemsorum occoone aliquid indebite pata ,

hujusmodi supplicationibu inclinati desumuI , b auctoritate aposiotica incerta Disitipod by Cooste

90쪽

nos nulli bi omnia in fide Ilum opera esse peccata affirmavimus : sed diximus opera & exercitamenta virtutum it Deum minime ordinata esse ossicia laude digna, eaque patrando, e . g. honorem exhibendo parentibus, tari quod naturali tege praecipitur, neque i h hoc facientem delinquere, sed transgredi primum ejusdem legis praeceptum, quod postulat ut omnia, quae fiunt, referantur in Dei gloriam. Haec

nimur, quod tu dictarum conclusionum , quarum tenor inferius inseretur, ut infra apparebit, declarassiarum occasione quomodolibet mol: Iaaei impediri , vel perturbari non possis, mandantes tam eidem Episcopo, quam quibusvir SuperroribuI . aliis, ad quos spectat , ne te areasione Maus aedi mo sare impedire , vis perturbare audeant , vel praesumant , praemessi ceterasque in contrarium fac entibus , non obflancibus quibuscumque . Tener autem preod Haram conclusionum sequitur , est talis . Perina Comi Ga : Si non e nee aeterna pracdestinatio , nullus hominum pollet recte agere et Scunda conclusio: Divina praedestinae tot est causa omnium honorum perum s . Tertia r Dieentes de Divina praedesti ostione non elle praedicandam populo, ignorant verbi Dei virtutem, di ad Persantur Gratiae Dei. stuarta. Non. possumus sine Cratia Dei per nostrum liberum arbitrium aliquod bonam facere, sed tantum peccare. sitiinta: Dogma Aristotelia dicentis, ho-m imm esse dominum suarum operationum, est erroneum . Serita: Quae eumque agunt homines sine fide , vel gratia, vel caritate, peccata a sunt , quia sine fide impossibile est placere Deo. Septima: Iusti homines semper lunt in reccato. octava. Pueri decedentes cum solo originali peccato, damnantur ad aeternos cruciatus ignis inferni. Nona: Praeceptum de dilectione Dei, ut lex jubet, nemo potest implere, nisi qui pervenerit ad summum caritatis gradum, qui erit in Patria. Decima: Peccant in eo mandato viri sanctissimi, quia in caritate deficiunt. Tenor vero dIctarum Conclusionum, tuae dei larationi similiter sequitur, si est ratis. Prima is secunda Concitisiones , ratelliguntur, non de aeterna praedem si eutione , quae uetiorum tantum es, sed G aeterna praedesinatione commaniter, sive genera uer accepta , prout operaturum omnia Deus secundum prompo Num voluntatia suae, ad Ethesios I. Tertia de Divina praedestinat one intelligitur prout in sacris litteris continetur, pie, ae sobrie, ly ad gratiae . Dei commendationem . si arta sic deelaratur: ex peccato Adae niari liberisti, tria tam insrmata, tamqtie deiulitata es natura, ut ex se quidem peccare possit, non autem os a Deo trapum escere. Ruiveae declaratior Libertim arbitrium in Robis et fi catholice fate mur , esse nihilominus hominem dominum suarum operationum, ut mens fuit Aristotelis, im gratiam Dei exclu-clere o erroneum. Sextae declaratio: Eadem ratione probatur haec conclusio , qua lari quarta , im es augusini contra Iulianum Pelagianum : Item

tertio de spiritu ure littera . Septimae dec aratio es haec: stula dum in hae