In opusculum inscriptum reverendissimi Joannis Joseph Languet, archiepiscopi Senonensis, judicium de operibus theologicis f.f. Bellelli et Berti, aequissima huius expostulatio. ..

161쪽

esse timorem Dei , neque hominem reddere hypocritam . sed si ab amore segregetur, conversionem non operari, nemque penitus excludere voluntatem peccandi; de quo autem amore loquatur, explicat pag. 38. Proferens haec verba praeis

laudati Bossuetii in Trae . de AEOLI. Dei cap. 28. res' Sp.

ce, n est pas un amour different de I amour de chariis,, te, par te quel on aime Dieu pour tui meme, & com-,, me fin derniere. H Atque haec est partis primae instructionis Archiepiscopi Turonensis compendiaria synopiis. Altera enim pars christianae justitiae notas, ct characteres declarat . Quomodo amore Dei contrarius amor vincatur, & per gradus sancta dilectio robustior evadens

superet delectationem oppositam, explanat exemplo conuersionis S. P. Augustini ex capite s. libri viri. Confessionum , eo modo, quo & nos explicavimus lib. I g. cap. 8. sive tom. I. pag. IS . Systema autem de duplici amore his verbis traditur ibidem pag. II 8. M L esprit de Dieu n' est que chari-- : l esprit du mon de n' est que cupidite. Le premierta nous dei iure de l' amour deregie de nous-mem es , & de

cholas sensibi es, & nos attache a Dieu seu l: Ie second,, nous porte a n aimer que nous-mcmes , , a chercher,, notre hon heur dans la jouissance des biens peritabies. Ilta est impossibi e que de ux clariis si contraires regnent enis,, semble dans un meme coeur . si Loqui Archiepiscopunia de caritate & cupiditate in hominum corde regnantibus perspicuum est; quod moneo, ne rursus insimuletur erroris proscripti in vigesimo octavo Baji articulo, vel in propositione Que ellii quadragesimaquarta. In tertia Instructionis parte, quae pertractat de servanda, augendaque justitia , disseritur de gratia, quam Sacramenta issiciunt, de usu ipsorum Sacramentoriam, ac praesertim de iis dispositionibus , quae requiruntur ad Sacrae Communionis frequentiam, proposita , commendata, Probataque regula Sancti Francisci Saleiii libro a. Philotheae cap. Eo. circa eamdcm Communionem semel in hebdomada percipiendam. Haud levis fortasse caussa haec fuerunt. ut Turonentis Praesul Jansentanis accenseretur ab iis, qui invidioso nomine Jansenismi traducunt Theologos constituentes

gratiam in sanctae dilectionis inspiratione; ejusdem gratiae

Per D sitirod by Coou e

162쪽

per inere menta delectationis exponunt oeconomiam ; ad attritionem servilem, ut caritas initialis in Sacramento Poenitentiae accedat, necessum esse propugnant; neque approbant in iis, qui parum in virtute proficiunt, sumptionem

Eucharistiae frequentissimam. Quid sentiat de his doctrinae

capitibus Senoneniis Antistes, non quaero; nec ignoro, quod attinet ad postremum, cum ceteris illum convenire Episcopis, qui proscripserunt librum inscriptum G L Elarit de A Jesus-Christ & de i Eglici fur la frequent Communion . ,,

Nam & ipse decantatum hoc opus anno II T. oppositis Mnim id versionibus exagitavit . Hoc unum affirmo, si in Instructione Pactorali Archiepiscopi Turonensis Iansenti dogmata non inveniuntur expressa; frustra in libris de Theologracis disciplinis callidus versutusque vitilitigator illa expiscabitur: & si quaedam obscuriora in ea occurrebant Insructione, quae aliquantulum commoverant animum Armandi Cardinalis Rothomagentis, aliorumque Praesulum, tamen or thodoxe accepta fuere, ubi Auctor ad commotos animos

sedandos declaravit a se roi. Quesnellii propositiones damnari, & Constitutionem Unigenitur debita suscipi reverentia: aequitas igitur & ratio postulant, ut si quid occurrit in libris meis pariter obscurum & ambiguum , catholico sensu dictum credatur, dum ore animoque praedictas propositiones me condemnare profiteor , & Constitutionem amplector . Ceterum si Archiepiscopus Turonensium impetitus fuit calumniantium libellis; omnein quoque exsufflavit calumniam, tum postremis litteris ad Entinentissimum Cardinalem Frideri cum Hieronymum de Rochelaucauit, tum in refutatione , & condemnatione libelli contra se editi , conscripta anno Iet s. & Italo quoque idiomate , typisque Venetis recusa anno IIS T.

Verum opus non est, ut a sapientissimo Turonensi Archiepiscopo repetamus vindicias Augustiniani systematis et quando Adversarius ipse tanta nobis suppeditat munimenta , cum in iis, quae in antecessum edidit, tum etiam ex ejus postea scripto traditis elucubrationibus. Enimvero Codem anno, quo perstrinxit Scripta nostra Censorio calamo , dedit quoque Epistolam ad praecipuum adversarium

suum, Antissi orensem Episcopum; in qua certas ad Ian' lanianos dignoscendos tradidit notas, cum doctrinis Augu

163쪽

I stinensum manifesto pugnantes. Nititur enim evincere praeis laudatum Episcopum labe Iansentanae haereseos pollutum esse, quod fuerit unus appellantium ad futurum Concilium a

Id vero nemo unus nobis audebit objicere, posteaquam libro I i. de Theol. Hr. cap. s. S 6. quantum ingenioli mei imbecillitas patiebatur , ego quidem pro firmitate Apostolicae Sed is iudicii in Falsis dogmaticis omni genere argumentorum pugnavi, non utique alio scopo . & fine , uam Constitutionem Un enitus vindicandi. Quod unumane ad omnem a me exsufflandam suspicionem erroris va-Ieret plurimum, tametsi deessent mihi quaeliber alia praesidia . Rectissime enim aiebat Eminentissimus Card. Joachimus Belatius se l. Record . de me librisque meis, quod non Pigeat repetere: G Se si dara una sola occhiata nel fine delta di tui tomo terEo De Gratia, dove porta tulte te sue M propos Eioni che in questo tomo dilande, si vedra che dalla lassagesima conda sino alla ottuagesimaquarta non altro che impugnare Bajo, Quesnelio , e Gian senio. insegnandovi ancora i infallibilita de' Romani Ponte fici ne ,, Fatti dogmatici; it cli' e segno evidente mente esclusivo is di qualitvoglia sospetio di Gian senismo, essendo de Gian- senisti quasi la Tessera, ed is loro risugio it iuste nere in- gannarii i Papi nel Falto di Gian senio, abben che dogma-

tico, e percio non Vogitono rico noscere che gli errori,M condan nati ne ite cinque propoli Zioni di Gian senio, sieno ne i libro di qucst Autore, net di tui senso ouvio, et pero si ridono quando loro si nomina l' Eresia Cian seniana. Auctor etiam Epistolae inscriptae DoLioris Sorbonici ad ,

mictim Belgam , tanta praeditus animositate , ut Bibliothecam DCenificam non debuisse proscribi, & libros potius

nostros censurae subjiciendos esse contenderit, quamvis in , eam ipse inciderit condemnationem , quam nobis apprecambat Ur , fatetur totam demum controversiam de Iansentana

haeresi ad hanc quaestionem fuisse deductam, an in factis definiendis cum dogmate conjunctis irreformabile sit Apostolicae Sc dis iudicium. Neque enim (inquit contra celeberrimum quemdam Theologum personatus ille , quem paullo superius commemoravi, Doctor Sorbonicus 3 Neque enim es, qui nesciat Catholicorum cum Jansentanis controueersiam eo deis

164쪽

mum veri . utrum quinrue pro si oner , quo ab Ecclesia damnatae funt, sensu , revera extent in Jansenti libro GaDuarum Episcopi, regionum omnium Theologi , Pontifices v ymani uno ferme seculo in id unum incumbunt, ut in hisce

faliis Ecclesiam errare non posse confirment. Et si vero nori ausin ego aifirmare, Jansentanos esse omnes quotquot sentiunt Romanum Pontificem aliquando in dogmaticis Factis fuisse obnoxium errori, neque Antijansentanos cunctos pr illa immobilis & irreformabilis certitudinis , absque ulla scontroversia in rebus ad fidem moresque spectantibus tribuendae supremo Ecclesiae rectori, amplitudine , seu ad istiusmodi facta extensione pugnare ; proptereaquod non semmel Theologos, & quidem Apostolicae Sedi addictissimos,

audierim asserentes ignorari a se , quomodo ad hanc de Factis dogmaticis quaestionem referenda non sit ea, qualde Honorii primi Epistolis, olim de haeres Monotheletica

suspectis, magna contentione agitatur et in qua omnes D runt, post Ioannem de Turrecremata S. R. E. Cardinalem doctissimum lib. E. de Eccl. cap. 33. , Venerabilem quoque Bellarminum lib. . de Rom. Pont. cap. II. num. Ig. Post rem sponsiones alias hanc traderer ,, Patres VI. Synodi damna

se quidem Honorium, sed ex falsa informatione , ac pro- inde in eo judicio errasse: Luambis enim c verba sunt prae- stantissimi Scriptoris Controversiarum christianae fidei

nerale Concilium legitimum non possit errare , ut neque era, ravit hoc sextum, in dogmatibus fidei definiendis, tamen L errare poteti in quaestionibus de facto; si de qua summi

Viri doctrina, quam nuper varia fuerint Romanorum Conissultorum judicia, quae oppositiones, quae responsa , quae nondum dispunctae animadversiones, puto eruditorum virorum latere neminem: Et si, inquam, non ausim ego assirmare ad hoc unum totam de Ian senismi controversiam eo fui se deductam, an Ecclesia in Fagiis dogmaticis errare posest, & esse tamquam Iansentanos traducendos id afferentes;

ac fortasse variarum quaestion uin haud necessaria permixtio praecipuam, certisque limitibus coarctandam controversiam reddidit magis obscuram, atque implicatam : nihilotamen minus evidentissima res est , neminem posse Ian lanianae haereseos insimulari, modo Constitutionem Unigenitur recu

165쪽

I 6ganda, ae proponenda fidelibus, errorem nullum irrepete potuisse in Pontificem Maximum; id Languetio asserente ubi fatetur Archiepiscopum Turonensem a se amovisse omnem . Jansentani erroris suspicionem, atque ad illum imitandum hortatur Antistiodorensem Episcopum: id tradente Eminentissimo Cardinati Belatio , ubi protulit jubentet BE NEDicTO XIV suum de libris nostris judicium ; id insuper fatente cum nostris reliquis adversariis qui sub larva Doctoris Sorbonici pro indemnitate Bibliothecae Iansen isticae

irrito conatu, & infelici eventu Certavi .. Repetat modo, precor, obtestorque lectorem candidum atque ingenuum, quae a me libro II. praecitatis quinto &sexto capitibus de Romanorum Pontificum in Factis dogmaticis definiendis certissimo firmissimoque judicio conscripsis: iis enim perlectis spero fore, ut quisquis de me hactenus

sententiam protulit iniquissimam, quem sistens me ad Apostolicae Sedis tribunal patior accusatorem , judicem non revereor , ita stimulante conscientia judicium haud aeque libratum revocet & re tracte t Si Iansentanorum tessera ¬a est, in Factis cum dogmate conjunctis, sive in alicujus libri definiendo, vel proscribendo sensu , auctoritaten Romani Pontificis, judiciique ejus firmitudinem deprimere, atque oppugnare; si huc demum tendit universa catholico.rum cum novis dogmatistis controversia ; quo jure Gallia. rum Archiepiscopus. nobis pugnantibus pro illa auctoritate ac firmitudine te terrimum probrosissimumque stigma conatur inurere 3 Quamquam vereor, ne Galliarum Theologi, ac Praesules hunc Iansentanae factionis characterem irrideant; quum eos inter existant complures qui ne dum in Factis. sed in dogmatibus quoque , interdum falli Romanae Ecclesiae Pastores existimant, aut certis finibus ita illorum oesici et petMιαν circumscribunt, ut hanc pigmentis & verborum fuco Potius obtendant, quam Proserant in aspectum . Qui vero inerrantes commonstrare studuit ex hodierna Gallicavae Ecclesiae doctrina, Opere procula Leodii anno II p. a me ipso, ut priores ostendunt paginae, commendatur quam- maxime: idque pariter sententiae hac in re nostrae alterum est munimentum . Sed reliquas Ian senismi notas a Languetio citata Epistola traditas persequamur. ADDiuitiam by Coosl

166쪽

Alteram Baianismi & Iantanismi notam adversario suo

Languetius his verbis impingit: M Ne vols-je pas dans ces let tres que uous aveZ signees, qui Mous y adopteZ exis pressement ce dogme favori de Quenet, a pres Baius re Iansenius, si lavvent & si expresse ment condam ne dans ces novate urs, di qui est i a cles de to ut te sistem e e is ronee du Iansent e , qu il n di a que Aux amourr , Iata charite es la cupidite; en sorte que tout ce qui ne vient pas de la charite, au molns commencee, vient de la cu- pidite Hujus basis, cui tota Ian senismi machina haeret , ita pravitatem detegit in sua prima Institutione Pastorali .edita Suessione Calendis Ianuariis anno III 8. suandoque Muthor propositionum in pluribus ex eis docuerit , sine caritate nec Deum, nec religionem esse . nullum esse opus bonum , ipsam quoque, quae legi exhibetur , obedientiam esse meram lapocrism; debet ne Ecclesia , quae errores hos manifestos vult radicitus evellere, eisque adimere captimas expressiones, quibus possunt se contegere, debet ne, inquam, huic proin postioni parcere, Sola caritas facit actiones christianas p F teor nullam esse aectionem perfecte christianam , caelique m

ritoriam , nis viviscetur a caritate; sed propositio 3 p. persuadere posset actiones, quae ante caritatem exercentur ex motitio fidei, Dei, vel simoris supernaturalis, non esse actioneae chrisianas ; vel actiones quae sunt in flatu caritatis habitualis ex proprio virtutum a caritiate insinctarum motivo, non habere rationem meriti: Eadem ratione damnantur in au

thore Refexionum Moralium hae duae propositiones , . Non sunt nisi duo amores , unde volitiones & actiones omnes nostrae nascuntur; amor Dei, qui omnia agit propter De- iam, quemque Deus remuneratur; & amor, quo nos ipsos di mundum diligimus, qui quod ad Deum referendum est, non refert, & propter hoc ipsum fit malus. 6. cupiditas, aut caritas, usum sensuum bonum , vel malum faciunt. Harum , inquiunt, duarum propositionum prior ess Cardinistis

Hom. Addendum es, etiam esse, Daii , di esse Trige amostatiam in isto autbore Zamnatam . Sed enim , potesne tr

positio in probatis Authoribus esse Iona, ct prava in aliis stomnino fane , Propter aequivocationem Coci Amoris Dei anis nexam . Vox illa in Augustino, es exiguo Authorum numero subinde generaliter sumitur pro omni bona voluntate, pro omni

167쪽

more bovi . ast functus ille Doctor simul eum illo prtae pla

nuscit, ct in peccatoribus, in quibus dominatur cupiesitas, quasdam aes Caer bonas, ct in ipsismet infidelibu quaedainjusitiae opera, quae luce ea diriguntur quam imago Dei hominum omnium animis impressa si conjune tam habet. Uerum in authore Reflexionum moralium vocabulum Amoris fave determinatur voce Caritatis, quae iuxta usum rum

non es tam patentis significationis . Secundum alias esurpropcsiti nes absque caritate nullum est opus bonum, totum est peccatum, ipsa etiam praestita legi obedientia non est nisi hypocrisis; ex quo conscitur, peccatores sub regno cupiditatis nullum exercere opus bonum, ct infidelium actioneae , etiam quae laudem merentur, totidem esse peccata. Hactenus Suessionensis , deinde Senonensis Antistes Languet Universam hanc de pravo sensu systematis duorum Amorum doctrinam a sapientissimo Praesule traditam amplectuntur Augustinenses Theologi, quorum unus , & quid ear Lovaniensis, nobisque per omnia consentiens Patioralem illam Insitutionem cum duabus aliis in latinum e GaIIico

sermone anno III s. convertit, & Lovanti in lucem edicuravit. Sed ne mentio fiat ceterorum, nonne eadem ego scripsi differt. r. Apologetici operis cap. R. pertractans de

sensu Bajani atticuli trigesimi octavi 3 Nonne eadem prorsus de propositione M. Quesnelli Nonne semel iterumque

declaravi Caritatis vocabulum ab Augustino , & a nobis accipi saepenumero , & praesertim in definitione gratiae singulos actus honos praevenientis, pro bona voluntate, pro amore boni y An non initio praelaudatae dissertationis scripsimus to is Si ubicumque sedem regnumque non tenet ais,, mor justificans, ita praeest cupiditas noxia, ut sibi subji-M ciat actus omnes creaturae rationalis, eosque jubeat, reis G gat, ac moderetur; quidquid faciet peccator nondum ju-,, stificatus, utpote profectum a radice vitiolae cupiditatis, is erit peccatum & inquinamentum: atque ita, licet Spita ritu Sancto moventi, & nondum inhabitante, timorem ,, concipiat, perpendat peccatorum suorum turpitudinem, is in spem veniae erigatur, di etiam Per actus initialis a- ., mmis, imperfecti, nec Praedominautis, ad gratiam in

168쪽

Saeramento obtinendam sese disponat; attamen haec omniata erant damnabilis cupiditatis effectus, hujusque contuber-M nio, atque influxu corrupta. At qui non execratur hae- reticam hanc , pernicius ami, i horrendissimamque doctri- nam ex qua manifestissima consecutione deducitur, qui, quid fit a peccatore peccatum esse , timorem quoque , ipem, detestationem peccati, attritionem servilem , necnon ,, actum caritatis perfectae atque imperfectae . - Hisce verbis rejicitur ne duorum amorum principium , quatenus inde comficitur, peccatores sub regno cupiditatis nullum exercer

opus bonum 3 Rejicitur utique, & majori, quam Langu tius faciat cabsit tamen invidia verbo emphasii atque peris spicuitate. De caritate itidem, & de cupiditate minime prae dominantibus paullo post meam ad hunc pIane modum

mentem declaro : H Falsissimum est, opera omnia, quae,, non Proveniunt a caritate actuali, sive perfecta , sive im- M perfecta. oriri ex cupiditate vitiosa, ac proinde ex causis se , ac principio in eadem opera influente corrumpi,

infici, ita, ut intrinsecus, & quoad substantiam suarn, is quoad proximum propriiamque objectum sint prohibita , sint flagitiosa , sint damnabilia. Enimvero, ut paullo an-,, te a dicebam , nullus ratione praeditus dicturus est un-,, quam, ex cupiditate vitiosa derivare officia moralium vir- tutum, & peccata esse actus pietatis, quos in parentes exercent fili h familias, subsidia , quae indigentibus viri mi-- sericordes impendunt , excubias & vigilias civium pro is incolumitate patriae, studium honestatis , abominationem is dedecoris, ac turpidi tunis, salutis curam, aliaque id genus et is quae non ex actuali cupiditate , sed ex naturae instim ctu, ex humanarum legum praescripto , & ex omnium, ,, gentium consuetudine , cum a fidelibus , tum etiam abis iis , qui fide sunt destituti , faepenumero efficiuntur. - Numquid enim vitiosa cupiditas dicenda est lex naturae M a Deo singulorum cordibus inscripta numquid vitiosa is cupiditas amor honestatis ac probitatis numquid vitiosa cupiditas jus & necessitudo gentium universarum p ,, Atinque haec , libris nostris theologicarum Quaestionum, ut

prolixa illa Apologia demonstratum est , cohaerentia, &quae

169쪽

quae de Caritatis vocabulo ab Augustino, nobisque pro b

na voluntate, seu pro cupiditate boni, quae praevenit sinis gula bona opera, in ampliori sgnificatione usurpato, quemadmodum dissert. d. cap. I. nec non in ista quoque lucubratiuncula ostendimus, illam totius Iansentani erroris basima nobis eodem impetu, iisdemque cuniculis, ac a Languetio, subverti nemo, quamvis obtuli ingenii sit, rudisque minervae , perspicue evidenterque non percipit . Qtiam

h rem , judice ipsomet adversario, a Iansentano systemate distat toto caelo quod nos, ceterique sodales nostri propugnant

CAPUT II.

An s Iema duarum delectationum fuerit

ab Ecclesia damnatum.

REliquas Iansentanae Fiaeresis notas , quas in sua Epiis

stola praestantissimus Senonensis Praesul opponit Anisti Iliodoren si, quoniam ab illo minime nobis objiciuntur, &de iis insuper alibi pertractavimus, puto esse praetermitis tendas . Sed movere tardioris ingenii aliquem potest ea quaestio, sit ne alia Iansentanae Factionis tessera, Gratiae per se effectricis naturam constituere in sanctae delectatio. ris inspiratione, a qua delectatio superetur opposta. Dixi de eadem quaestione permulta in Vindiciis dissert. . nec opus est, ut lingula repetantur. Sane inde constat, statui a nobis essicientis gratiae energiam in sancta delectatione superiori , per quam salva libertate indifferentiae delecta. tio contraria vincitur & substernitur; ct Iansenium delectationem , quae gradu excedit alteram, in vincibilem inis vexisse. ineluctabilem , & quae libero voluntatis arbitrio vinculum injiciat necessitatis, sola in eo permanente libertate lubentiae, quam coactio sola, & violentia , trahendo invitos, & reluctantes, interimit. Quid senserint praeclarissimi Theologi , Cardinalis Norisus , Franciscus Macedo . Cardinalis Brancatius de Laurea, Ioannes Gon Zaleg de Al-henda , Petrus Manta, aliique Thom istae , & Aegidiani

170쪽

complures, ex prae laudata quarta dissertatione poterit unusquisque deprehendere. Addam autem in praesentia quiseisdam obvia, & quae nemini obscura, veI ambigua sint ,

momenta, quibus traditum a nobis systema immune tutissimumque dignoscitur a qualibet censoria nota. Principio nonnullis celeberrimam Constitutionem Unsigenitus temere suggillantibus, quasi quorumdam catholicorum rum sententias eadem Constitutio perstringeret, obstruere impudentia ora, atque obtrectantium calumnias compescere, & exsibilare studuit Beatissimus Pontifex Clemens XI. Constitutione Pastoralis, edita anno I 18 v. Κalendas Septembris . In qua ad illorum cohibendam , hoenandamque licentiam , qui Augustinensum , vel Thom istarum placita cum reprobatis Quesnellii propositionibus vel inscienter, vel inofficiose confundunt, ad hunc Ioquitur modum e Praeterea ut te mae caussae splendidum patrocinium concutent ;praefataeque Constitutioni morem undecumque in Didiam faciant , se ab ea suscipienda retardari a mant, eo quod si spicentur per illam damnari sententias atque doctrinas , quas insignes catholicorum scholae absque ulla censura hactenus tenuerunt, ac tradiderunt. Cum tamen , nis ab antiquis semitis, Sanciorumque Patrum vesigiis , immo ct ab earumdem Scholarum insituto, quod verbis profitentur, reipsa recesssissent . probe reminisci deberent, quoa iliarum principes, ctu

rum nomina pertinacliae suae temere praetendunt, quemadmodum es ceteri illastriores Ecclesae Scriptores suum esse semper duxerunt, ut ab Apostolica Sede discerent, quia tenere, quid docere deberente ut ad illam scripta sua examinanda , S emendanda dirigerent: ut inde lumen catholicae

fidei reciperent , ubi non posset fides ipsa fentire defectum :tit nemo eorum denique sententiam suam adversus Petri auctoritatem defenderet. Ceterum in hoc isso praepostero judicio consuetum calumniandi morem non cerelinquunt; nisi enim excaecaret eos malitia eorum, ac nisi diligerent magiae tenebras , quam lucem , ignorare non deberent sententias illas , ac doctrinas , quas ipsi cum erroribus per nos damnatis confundunt , palam, O libere in catholicis Scholis, etiam posseditam a nobis memoratam Constitutionem sub oculis nos ris doceri , ac defendi, illasque propterea minime per eam D;isse proscriptas. Verum supercecisit ignis contentionis ci aemula